Sosyal İletişim Bozukluğu: Dil ve Konuşma Terapistleri için Klinik Görünüm ve Müdahale Stratejileri
Authors:
- Biruni UniversityBUBiruni University
- Dilber Kaçar KütükçüDKDilber Kaçar Kütükçü
Open Access
- 31 December 2024
- journal article
- Published by Dil ve Konuşma Terapistleri Derneği in Dil Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi
- Vol. 7 (3) , 353-390
Abstract
Amaç: Sosyal İletişim Bozukluğu (SİB), sosyal etkileşim, pragmatik dil kullanımı ve dil işleme gibi alanlarda inatçı zorluklarla karakterize edilen bir durumdur. Bu bozukluk, sosyal iletişim becerilerinin etkili bir şekilde kullanılmasını engelleyerek bireylerin sosyal ve akademik yaşamlarını olumsuz etkileyebilir. Bu çalışmanın amacı, SİB'i tanımlamak; SİB, otizm spektrum bozukluğu (OSB) ve gelişimsel dil bozukluğunun (GDB) klinik görünümleri arasında ayrım yapmanın zorluklarını tartışmak, DKT'ler için değerlendirme ve terapi yöntemlerine dair kapsamlı bilgiler sunmaktır. Bu bağlamda, DKT'lerin SİB ile ilgili bütüncül bir anlayış geliştirmelerine katkıda bulunmak hedeflenmiştir. Yöntem: Bu çalışma geleneksel derleme yöntemi kullanılarak hazırlanmıştır. Alan yazın taraması “sosyal iletişim bozukluğu” “otizmde sosyal iletişim” “pragmatik dil bozukluğu” gibi terimlerin PubMed akademik veri tabanında ve Google Akademik arama motorunda taranmasıyla gerçekleştirilmiştir. Alan yazın taraması ve mevcut tanı kriterleri incelenerek SİB'in ayırt edici özellikleri, SİB’de değerlendirme ve müdahale yöntemleri, SİB’in yönetiminde DKT’lerin rolü gibi başlıklar oluşturulmuş; konu, ilgili başlıkların altında detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Bulgular: SİB, etkili tanı ve müdahale için kapsamlı bir yaklaşım gerektiren karmaşık bir bozukluktur. OSB’den özellikle kısıtlı/tekrarlayan davranışların yokluğu, sosyal iletişim sorunlarının daha belirgin olması ve dil gelişiminin genellikle daha az etkilenmesi gibi özelliklerle ayırt edilmektedir. Değerlendirme süreci, sosyal iletişim becerilerinin kapsamlı bir şekilde ele alınmasını gerektirir. Müdahale stratejileri, bireyselleştirilmiş planlar ve sosyal iletişim becerilerini geliştirmeye yönelik programları içermektedir. Sosyal İletişim Müdahale Projesi (SCIP) ve “Program for the Education and Enrichment of Relational Skills” (PEERS®) gibi programlar, SİB olan bireylerde iletişim becerilerinde anlamlı gelişmeler sağlama potansiyeline sahiptir. Sonuç: DKT’ler, SİB'in değerlendirilmesi ve yönetiminde kritik bir rol oynamaktadır. Profesyoneller, aileler ve topluluklar arasında işbirliği, SİB'den etkilenen bireylerin sosyal ve akademik olarak gelişmelerine katkıda bulunabilir.Keywords
This publication has 88 references indexed in Scilit:
- New approaches to social skills training: Blended group interventions for girls with social communication difficultiesAutism Research, 2021
- A Preliminary Epidemiologic Study of Social (Pragmatic) Communication Disorder Relative to Autism Spectrum Disorder and Developmental Disability Without Social Communication DeficitsJournal of Autism and Developmental Disorders, 2020
- A Critical Review of Social NarrativesJournal of Developmental and Physical Disabilities, 2019
- Supporting Social Development in Young Children with Disabilities: Building a Practitioner’s ToolkitEarly Childhood Education Journal, 2019
- A Systematic Review of Group Social Skills Interventions, and Meta-analysis of Outcomes, for Children with High Functioning ASDJournal of Autism and Developmental Disorders, 2018
- Social (Pragmatic) Communication Disorder and Its Relation to the Autism Spectrum: Dilemmas Arising From the DSM-5 ClassificationJournal of Autism and Developmental Disorders, 2016
- Evidence-Based Social Communication Interventions for Children with Autism Spectrum DisorderIndian Journal of Pediatrics, 2015
- Social Competence in Children with Brain Disorders: A Meta-analytic ReviewNeuropsychology Review, 2014
- Using a CBT Approach to Teach Social Skills to Adolescents with Autism Spectrum Disorder and Other Social Challenges: The PEERS® MethodJournal of Rational-Emotive & Cognitive-Behavior Therapy, 2014
- Pragmatic Assessment and Therapy for Persons with Brain Damage: What Have Clinicians Gleaned in Two Decades?Brain and Language, 1999