İklimsel Koşulların Yürünebilirlik Üzerindeki Mekânsal Etkilerinin Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Oyun Teorisi ile Değerlendirilmesi: İzmir Konak İlçesi Örneği
Author:
Open Access
- 26 March 2026
- journal article
- Published by Turkish Journal of Remote Sensing and GIS in Turkish Journal of Remote Sensing and GIS
- Vol. 7 (1) , 166-194
Abstract
Bu çalışma, iklimsel koşulların etkilerini de içeren bütüncül birçok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımı ile kentsel yürünebilirliğin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Yoğun kentsel dokuya ve çeşitlilik gösteren topoğrafyaya sahip olması nedeniyle İzmir’in Konak ilçesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Kriter ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Entropi Ağırlıklandırma Yöntemi (EWM) ile belirlenmiş, ardından öznellik ve nesnellik arasındaki dengesizlikleri gidermek için Oyun Teorisi (GT) ile bütünleştirilmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Ağırlıklı Doğrusal Kombinasyon (WLC) yöntemi kullanılarak mekânsal karar haritaları üretilmiştir. Bulgular, ulaşım ve iklimsel koşul kriterlerinin yürünebilirliğin en etkili belirleyicileri olduğunu göstermektedir. Alt kriterler düzeyinde ana yol, eğim ve iklim koşulları göstergeleri öne çıkmıştır. Alan analizleri, iklim koşulları verilerinin eklenmesiyle yüksek uygunluklu alanların %56,41’den %50,20’ye gerilediğini, düşük uygunluklu alanların ise %1,38’den %11,03’e yükseldiğini ortaya koymuştur. Çalışma, yöntemsel açıdan uzman görüşü ve veri temelli yaklaşımları bütünleştiren özgün bir karar modeli sunmakta; uygulamalı açıdan ise kentsel yürünebilirlik planlamasında iklimsel dirençliliğin dikkate alınmasının gerekliliğini kanıtlamaktadır. Önerilen model, iklim hassasiyeti yüksek kentsel alanlarda sürdürülebilir ve adil gelişim için taşınabilir bir karar destek çerçevesi sunmaktadır.Keywords
This publication has 69 references indexed in Scilit:
- Multi-criteria decision-making based on game theoretic approach for materials selection strategy in optical remote sensorStructural and Multidisciplinary Optimization, 2025
- Climate change impact on green spaces planning in an urban area using a hybrid approachEnvironmental Science and Pollution Research, 2025
- Potential of Participatory Geographic Information System to Build Environmental Information Ecosystem and Claim Environmental Justice: A Research Agenda for Fisherfolk Community in Bangladesh2023
- Investigate Walkability: An Assessment Model to Support Urban Development Processes2021
- Coupled multi‐criteria decision‐making method: A new approach for environmental impact assessment of industrial companiesEnvironmental Progress & Sustainable Energy, 2020
- Strategies for mitigation of climate change: a reviewEnvironmental Chemistry Letters, 2020
- Multi-criteria decision analysis in adaptation decision-making: a flood case study in FinlandRegional Environmental Change, 2013
- Global cooling: increasing world-wide urban albedos to offset CO2Climatic Change, 2008
- Adaptive weighted sum method for multiobjective optimization: a new method for Pareto front generationStructural and Multidisciplinary Optimization, 2005
- Entropy Optimization Principles and Their Applications1992