Пайдалы қазбаларды өңдеу тереңдігінің ұлғаюымен, шахта оқпандарының орналасу орнын таңдау және олардың орнықтылығын есептеуге әсер ететін аралас геотехнология мен массивтің анықталмаған геомеханикалық жағдайында жерасты және ашық тау-кен жұмыстарының әсерінен туындайтын мәселелерді геомеханикалық есептеу, бүкіл кен орнын толық өндіру процесін одан әрі дамытуға әсер ететін маңызды ғылыми-техникалық міндетке айналады. Қатты пайдалы қазбалар кен орындарын өндірудің әлемдік тәжірибесін талдау соңғы 50-60 жылда аралас өндіру әдісінің кеңінен қолданылуын көрсетеді. Отандық және шетелдік тау-кен кәсіпорындарында кен орындарын аралас өндіру кен орындарының ауыспалы тереңдігіне байланысты қолданылады, бұл негізінен тік және көлбеу құлау кеншоғырларына тән. Аралас өндірудің мәні болып жоғарғы деңгейжиектерді ашық тәсілмен, ал төменгі деңгейжиектеді жер асты тәсілімен алу табылады. С увеличением глубины отработки полезных ископаемых решение геомеханических задач, влияющих на проблему выбора места заложения шахтных стволов и расчета их устойчивости в условиях комбинированной геотехнологии и неопределенного геомеханического состояния массива, возникающего под влиянием подземных и открытых горных работ, становится важной научно-технической задачей, влияющей на дальнейшее развитие процесса полной отработки всего месторождения. Анализ мировой практики разработки месторождений твердых полезных ископаемых указывает на широкое применение в последние 50-60 лет комбинированного способа разработки, которая на отечественных и зарубежных горнодобывающих предприятиях применяется в связи с переменчивой глубиной залегания месторождений, что характерно в основном для залежей крутого и наклонного падения. Сущность комбинированной разработки заключается в том, что верхние горизонты разрабатываются открытым способом, а нижние подземным. With an increase in the depth of mining, the solution of geomechanical problems affecting the problem of choosing the location of mine shafts and calculating their stability in conditions of combined geotechnology and an uncertain geomechanical state of the massif arising under the influence of both underground and open-pit mining becomes an important scientific and technical task affecting the further development of the process of complete mining of the entire deposit. The main methods of developing solid minerals are open and underground methods. However, an analysis of the world practice of developing deposits of solid minerals also indicates the widespread use of the combined method of development in the last 50-60 years. Combined development of deposits at domestic and foreign mining enterprises is used due to the variable depth of deposits, which is typical mainly for deposits of steep and inclined fall. The essence of the combined development is that the upper horizons are developed in an open way, and the lower ones are developed underground.