Abstract
Öz: Çalışmanın amacı, Cidde’deki Türk göçmenlerin işyeri ve konut yeri seçiminde etkili coğrafi faktörleri, Türk berberleri özelinde işyerleri ve konutlarının mekânsal dağılışını, Türk berberlerin göç deneyimlerini ve yaşadıkları sorunları ortaya çıkarmaktır. Çalışma açımlayıcı sıralı desene uygun olarak gerçekleştirilmiş karma bir çalışmadır. Öncelikle, Cidde’deki 124 adet Türk berber salonu tespit edilerek bunların mekânsal dağılımları görselleştirilmiştir. Çalışmanın nicel boyutunda, berber ve diğer meslek gruplarını karşılaştırmak amacıyla 47 berber ve 379 diğer meslek grupları olmak üzere toplamda 426 kişiye 49 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 39 berber ile bireysel derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nicel analizler sonucunda rahat yaşam tarzı, evlilik, yakınların Cidde’de yaşaması ve iş imkânı olması gibi değişkenler ile meslek arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Görüşme formu ile elde edilen verilerle yapılan nitel analizler sonucunda iş yeri konum seçiminde en etkili faktörün merkezi konum ve işlek bir cadde üzerinde olması; konut seçiminde en etkili faktörün ise iş yerine yakınlık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca türk berberlerinin tercih edilmesindeki en etkili faktörün başarılı ve yetenekli olmaları olduğu; Türklerin sevgi ve saygı gören, mesleğinde başarı gösteren ve emeği pahalı bireyler olarmalarının öne çıkan kimlik algıları olduğu görülümüştür. Cidde’ye göç eden berberlerin en yaygın göç nedeninin meslek edinme ve para kazanma olduğu ve dil öğrenme ve kullanma konusunda sıkıntılar yaşadıkları ortaya konulmuştur. Çalışmada nicel ve nitel bulguların tutarlı olduğu görülmüştür.