ÖZEL GEREKSİNİMLİ ÇOCUĞA SAHİP AİLELERDE, AİLE İÇİ ROLLER VE ÇOCUĞU TANIMA BECERİLERİNİN AİLE YILMAZLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ
- 24 July 2020
- journal article
- research article
- Published by Toplum ve Sosyal Hizmet in Toplum ve Sosyal Hizmet
- Vol. 31 (3) , 1176-1200
Abstract
Planlanan bu çalışmada, özel gereksinimli çocuğu olan ailelerin yılmazlık düzeylerinin, çocuklarını tanıma becerilerinin ve aile içi rol dağılımlarının incelenmesi ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara’da özel eğitim kurumlarında bireysel eğitim alan özel gereksinimli çocukların aileleri oluşturmaktadır. Araştırmaya toplam 104 gönüllü anne ve baba katılmıştır. Ailelerin yılmazlık düzeylerini belirlemek üzere Aile Yılmazlığı Ölçeği (AYÖ), çocuklarını tanıma becerilerini belirlemek üzere Çocuk Eğitimi Yeterliği Ölçeğinin (ÇEYÖ) ‘Çocuğu Tanıma’ alt ölçeği ve aile içi rol dağılımlarını belirlemek üzere Aile Değerlendirme Ölçeğinin (ADÖ) alt ölçeği ‘Roller’ kullanılmıştır. Veriler üzerinde betimsel istatistikler uygulanmıştır. Aile yılmazlık düzeyi, roller ve çocuğu tanıma becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi üzerine korelasyon analizleri yapılmıştır. Aile içi rol dağılımları ve çocuğu tanıma becerilerinin aile yılmazlığı üzerindeki etkisini belirlemek üzere Çoklu Regresyon analizi kullanılmıştır. Sonuçlara göre; aile içi rollerin çocuğu tanıma becerisi ve aile yılmazlığıyla ve çocuğu tanıma becerisinin de aile yılmazlığı alt ölçeklerinden öz-yetkinlik ve kendini kontrolle ilişkili olduğu görülmüştür. Aile içi rollerin, çocuğu tanıma değişkenine göre aile yılmazlığı puanı üzerinde daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçları özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerle gerçekleşecek diğer çalışmalar için pilot ve örnek bir çalışma olarak ele alınabilir.Keywords
This publication has 17 references indexed in Scilit:
- The psychological well-being of disability caregivers: Examining the roles of family strain, family-to-work conflict, and perceived supervisor support.Journal of Occupational Health Psychology, 2015
- The Relations Between The Acceptance and Child-Rearing Attitudes of Parents of Children With Mental DisabilitiesEurasian Journal of Educational Research, 2014
- Zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip annelerde stres, sosyal destek ve aile yüküAnkara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 2013
- The Determinants of Family Resilience among Families in Low- and Middle-Income Contexts: A Systematic Literature ReviewSouth African Journal of Psychology, 2011
- Mothers’ Recollections of Early Features of Autism Spectrum DisordersChild and Adolescent Mental Health, 2009
- One’s Enough for Now: Children, Disability, and the Subsequent Childbearing of MothersJournal of Marriage and Family, 2008
- Resiliency in Families with a Member with a Psychological DisorderThe American Journal of Family Therapy, 2006
- Fathers’ and mothers’ perceptions of father involvement in families with young children with a disabilityJournal of Intellectual & Developmental Disability, 2001
- Characteristics of Families That Function WellJournal of Family Issues, 2000
- Özürlü Bir Çocuğa Sahip Anne - Babalardaki Stresin YordannıasıAnkara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 1992