Göçmen Havaleleri ile Ekonomik Kırılganlık Arasındaki İlişki: Bayesci Hiyerarşik Model ve Duyarlılık Analizi
Open Access
- 15 October 2026
- book chapter
- Published by Özgür Yayınları
- p. 185-210
Abstract
Bu çalışma, göçmen havaleleri ile ekonomik kırılganlık arasındaki ilişkiyi 2000–2023 döneminde 17 gelişmekte olan piyasa ekonomisini kapsayan dengesiz bir panel veri seti üzerinde incelemektedir. Araştırmada tüketici fiyat enflasyonu, döviz rezervi yeterliliği ve yurt içi tasarruf oranının standardize edilmiş doğrusal bileşiminden türetilen bir Ekonomik Kırılganlık Endeksi (EFI) inşa edilmiştir. Ülke düzeyindeki heterojenliği ve dengesiz gözlem yapısını dikkate almak amacıyla rastgele kesme terimli bir Bayesci hiyerarşik regresyon modeli (No-U-Turn Sampler/NUTS algoritması) tahmin edilmiştir. Gauss dağılımlı ana model sonuçları; havale girişleri (β₁ = 0,385) ve resmî kalkınma yardımı (β₂ = 0,511) ile ekonomik kırılganlık arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ancak modern Bayesci iş akışı kapsamında gerçekleştirilen duyarlılık analizleri, bu görünürdeki pozitif ilişkinin sağlam olmadığını ortaya koymuştur. 2020–2023 döneminde derin bir finansal kriz yaşayan Lübnan örneklemden çıkarıldığında veya aşırı değerlere karşı daha dayanıklı bir Student-t olabilirlik fonksiyonu kullanıldığında, her iki katsayı da istatistiksel anlamlılığını tamamen yitirmekte ve sıfırı içermektedir. Bu bulgular, tam örneklemdeki pozitif ilişkinin tek bir ülkenin kriz dönemindeki istatistiksel kaldıracından kaynaklandığını kanıtlamaktadır. Teorik açıdan değerlendirildiğinde sonuçlar, krizlerin göçmen ailelerini daha fazla destek göndermeye sevk ettiği bir tersine nedensellik dinamiğine işaret etmektedir. Çalışma, hiyerarşik panel modellerinde yakınsama tanıları mükemmel olsa dahi, sistematik duyarlılık analizleri yapılmaksızın elde edilen ampirik çıkarımların yanıltıcı olabileceğini yöntemsel olarak göstermektedir.Keywords
This publication has 15 references indexed in Scilit:
- Rank-Normalization, Folding, and Localization: An Improved Rˆ for Assessing Convergence of MCMC (with Discussion)Bayesian Analysis, 2021
- Statistical Rethinking2020
- Visualization in Bayesian WorkflowJournal of the Royal Statistical Society Series A: Statistics in Society, 2019
- Practical Bayesian model evaluation using leave-one-out cross-validation and WAICStatistics and Computing, 2016
- Bayesian Data Analysis2013
- Do remittances promote financial development?Journal of Development Economics, 2011
- Migrant RemittancesJournal of Economic Perspectives, 2011
- Remittances and Household Consumption Instability in Developing CountriesWorld Development, 2011
- Remittances, financial development, and growthJournal of Development Economics, 2009
- Can Foreign Aid Buy Growth?Journal of Economic Perspectives, 2003