Robert Wielgat

Artykuł stanowi raport pokonferencyjny, zawierający abstrakty wystąpień zaprezentowanych podczas konferencji Innowacyjne rozwiązania w diagnozie logopedycznej – zastosowanie systemu INIA do oceny artykulacji głosek, która odbyła się 25 listopada 2025 roku w Auli im. Jana Szczepanika Akademii Tarnowskiej. Stanowi świadectwo spotkania środowisk naukowych i praktycznych reprezentujących logopedię, pedagogikę, językoznawstwo, informatykę oraz nauki inżynieryjno-techniczne, których wspólnym celem pozostaje rozwój nowoczesnych, obiektywnych metod diagnozy mowy. Zebrane abstrakty dokumentują główne nurty dyskusji obecne podczas konferencji, ukazując zarówno aktualny stan badań, jak i praktyczne możliwości zastosowania nowych technologii w diagnozie zaburzeń artykulacyjnych.

Cel: Niniejsza praca koncentruje się na opracowaniu i ewaluacji modelu uczenia głębokiego przeznaczonego do klasyfikacji sygnałów dźwiękowych 31 gatunków ptaków. Głównym celem było zbadanie wpływu mechanizmu uwagi typu Luong na zdolność sieci do generalizacji wzorców w danych sekwencyjnych. Materiał i metody: Zastosowano architekturę hybrydową łączącą warstwy długoterminowej pamięci krótkotrwałej (LSTM – Long Short-Term Memory) z globalnym mechanizmem uwagi. Proces przetwarzania danych obejmował ekstrakcję cech melcepstralnych (MFCC – Mel-Frequency Cepstral Coefficients) oraz dopasowanie danych do jednolitego interwału czasowego. Model został poddany trzykrotnej procedurze uczenia i testowania na losowo wybieranych podzbiorach danych, co pozwoliło na rzetelną ocenę stabilności wyników. Skuteczność klasyfikacji mierzono za pomocą metryk: dokładności, F1-score oraz średniej wartości AUC. Wyniki i wnioski: Badanie wykazało, że zastosowanie mechanizmu uwagi zamiast kolejnej warstwy LSTM znacząco redukuje wymiarowość modelu przy jednoczesnej poprawie dokładności i jakości klasyfikacji. Uzyskano średnią dokładność na poziomie 0,9787, F1-score na poziomie 0,9493 oraz średnią wartość AUC wynoszącą 0,9991. Połączenie warstw LSTM z mechanizmem uwagi stanowi skuteczne narzędzie klasyfikacji sygnałów akustycznych wydawanych przez różne gatunki ptaków.

Szanowni Czytelnicy!Z ogromną przyjemnością oddajemy w Państwa ręce raport z piątej edycji konferencji „Meet the Space 2025” zawierający streszczenia wystąpień wygłoszonych podczas tego wydarzenia. Tegoroczna konferencja przypadła na szczególny moment dla polskiego środowiska kosmicznego – w atmosferze oczekiwania na długo zapowiadany start Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, który stał się drugim w historii – po śp. gen. Mirosławie Hermaszewskim – Polakiem w kosmosie. Choć misja została ostatecznie przesunięta, sama perspektywa jej rozpoczęcia na nowo rozpaliła wyobraźnię i pokazała, jak blisko jesteśmy przełomowych wydarzeń. W takim kontekście „Meet the Space 2025” zyskało wymiar szczególny – jako forum, na którym nauka, technologia i marzenia o eksploracji Wszechświata łączą się w konkretnych projektach i badaniach.Jak co roku, konferencja zgromadziła przedstawicieli wielu dziedzin od inżynierii kosmicznej, przez biotechnologię, medycynę, aż po nauki społeczne i humanistyczne. Dzięki interdyscyplinarnemu charakterowi i otwartości na młodych badaczy, Meet the Space pozostaje miejscem nie tylko wymiany wiedzy, ale też inspiracji i współpracy.Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom, uczestnikom, recenzentom oraz partnerom i instytucjom wspierającym wydarzenie. Szczególne wyrazy uznania kieruję do Komitetu Organizacyjnego, bez którego zaangażowania konferencja nie miałaby takiego kształtu.Zachęcam do lektury materiałów konferencyjnych i już teraz zapraszam na kolejne edycje – oby każda z nich przybliżała nas do kolejnych granic poznania Kosmosu… i nie tylko. W imieniu Komitetu Naukowego Konferencji "Meet the Space"dr hab. Rafał Kurczab, prof. AT

W pracy dokonano przeglądu doniesień naukowych opisujących wpływ wybranych czynników fizycznych w bliskiej przestrzeni kosmicznej na pracę układów elektronicznych w zależności od odległości od powierzchni Ziemi. Wpływ ten jest zazwyczaj destrukcyjny. W związku z tym w urządzeniach pracujących w kosmosie jest wymagane korzystanie z podzespołów i urządzeń elektronicznych, w których użyto specjalnych materiałów i zastosowano rozwiązania konstrukcyjne uodporniające je na trudne i zmienne warunki pracy. Mowa tutaj z jednej strony o szybko zmieniającym się ciśnieniu, wilgotności, temperaturze i polu grawitacyjnym podczas wznoszenia oraz o długoczasowym przebywaniu w przestrzeni kosmicznej, gdzie występują warunki nie spotykane w jakimikolwiek środowisku na Ziemi. Warunki te są nie tylko śmiertelnie niebezpieczne dla ludzi, ale mogą również uszkodzić, a nawet całkowicie zniszczyć elektroniczne wyposażenie sond pomiarowych oraz statków i pojazdów kosmicznych. W pracy opisano niszczące czynniki, na które są narażone układy elektroniczne przenoszone w przestrzeń pozaziemską oraz sposoby ich zabezpieczenia, w tym metody zwiększania odporności (utwardzania) oraz metody redundancyjne chroniące układy elektroniczne przed wpływem promieniowania i zmian ciśnienia.

Z wielką satysfakcją oddaję w Państwa ręce raport z czwartej edycji konferencji Meet the Space będący zbiorem streszczeń referatów wygłoszonych w Tarnowie. Dwudniowe wydarzenie stworzyło warunki do wymiany wiedzy, idei i doświadczeń w dynamicznie rozwijającej się dziedzinie technologii kosmicznych. Cieszy mnie, że wydarzenie współorganizowane przez Stowarzyszenie Astronomia Nova oraz Akademię Tarnowską odbyło się pod honorowym patronatem Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA), Prezydenta Miasta Tarnowa oraz Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. To ważny sygnał potwierdzający rosnące znaczenie sektora kosmicznego w Polsce i potrzebę wspierania inicjatyw naukowych w tym obszarze. Konferencja Meet the Space zrodziła się z potrzeby stworzenia przestrzeni do współpracy dla środowisk naukowych, akademickich, studenckich i inżynierskich zainteresowanych eksploracją kosmosu. Tegoroczna edycja, obejmująca ponad 40 wystąpień, ukazuje szerokie spektrum badań – od techniki rakietowej, przez załogowe loty kosmiczne i monitoring przestrzeni kosmicznej, po projekty z zakresu badań stratosfery i Near Space. Szczególnie cieszy zaangażowanie młodych uczestników, którzy z pasją podchodzą do takich innowacyjnych tematów jak: produkcja tlenu z bioluminescencyjnych glonów, inteligentne czujniki biomedyczne, balonowe loty stratosferyczne czy komunikacja z rakietami amatorskimi. To właśnie ich prace pokazują, że przyszłość eksploracji kosmosu kształtuje się już dziś – w laboratoriach uczelni i kołach naukowych. Nie bez znaczenia jest również lokalizacja konferencji w Tarnowie, mieście kojarzonym nie tylko z gwiazdą umieszczoną w jego herbie, lecz także z postacią księdza profesora Michała Hellera, światowej sławy filozofa i kosmologa, którego obecność w nauce polskiej i światowej od lat inspiruje kolejne pokolenia badaczy. Mam nadzieję, że niniejsza publikacja stanie się nie tylko świadectwem potencjału polskiej nauki w sektorze kosmicznym, ale także inspiracją do dalszych badań, współpracy i odwagi w sięganiu ku gwiazdom. W imieniu Komitetu Naukowego KonferencjiMeet the Space 2024dr hab. Rafał Kurczab, prof. AT

The paper is a review of chosen reports on the integration of photovoltaics and agrotechnics and also presents the concept of an agro-photovoltaic foil tunnel module. The concept of an agro-photovoltaic module assumes the possibility of integrating the modules into the intelligent agro-photovoltaic fields. The proposed solution combines the cultivation in a foil tunnel with a photovoltaic farm. The paper reviews electronic solutions to control ambient parameters particularly those influencing the rate of photosynthesis in foil tunnels. The article also presents an analysis of energy and water balance of the module in 4 different climatic zones. The climate zones include locations in Poland, Spain, Algeria, and Colombia. The module’s water requirements include drip irrigation and fogging systems. Water is assumed to be obtained from rainfall, desalination, non-conventional (treated, desalinated) resources, groundwater, and sub-artesian wells. The module’s energy needs include electricity consumption for pumping freshwater, desalination and water treatment, irrigation and fertilization, additional lighting and heating of plants, folding and unfolding of foil covers, and energy consumption related to control. The article also presents an analysis of crop shading by solar panels and its impact on the selected crop. The functionality of the presented solution was assessed for tomato cultivation in the four selected areas. A foil tunnel of the total area 240 m2 was considered. 60 m2 of the tunnel was covered by the PV panels. Results of the analysis show that the most energetically effective agro-photovoltaic cultivation of tomatoes appears to be in the Saharan region of Africa where 16 MWh annual energy surplus has been obtained. Slightly less effective seem to be cultivations in Spain (Cartagena) and Colombia (Cali) with the approximately 15.5 MWh/a. The least effective agro-photovoltaic cultivation of tomatoes proved to be in Poland where the energy surplus reached 8.5 MWh/a. However, economic return from the cultivation strongly depends on local energy and tomato prices. The system of smart tunnels proposed by the authors combines photovoltaics with controlled protection of crops against unfavorable and extreme climatic conditions. In addition, the system allows plants to be grown with the maximum possible number of days with natural growing conditions, i.e. with uncovered tunnels, with natural bio-fertilization and with natural sunlight.

W okresie od 29 lipca do 29 września 2023 roku wysłano z kampusu Akademii Tarnowskiej trzy misje stratosferyczne poprzez wyniesienie ładunku za pomocą balonów wypełnionych helem. W trakcie misji zarejestrowano szereg pomiarów dotyczących temperatury, ciśnienia i wilgotności powietrza; temperatury wewnątrz kapsuł ładunkowych, w szczególności na źródłach zasilania; szybkości wznoszenia, opadania i przemieszczania się; parametrów transmisji radiowej. W artykule przedstawiono analizę wybranych danych obejmujących pomiary wilgotności, ciśnienia, temperatury w troposferze i stratosferze oraz temperatury wewnątrz kapsuły. Wyznaczono zależności wielkości fizycznych od wysokości. Przedstawiono wnioski wypływające z analizy danych

The article describes the structure and functionality of the articulographic database for storing data from articulographic research using an electromagnetic articulograph, an acoustic camera and 3 video cameras. The database enables selective extraction of various types of data for scientific research and interoperates with programs that carry out experiments. Structure and construction of the database is described. Potential future application in statistical analysis and experiments on speech inversion using dynamic Bayesian networks (DBN) was also presented.

The electromagnetic articulography (EMA) is a relatively exact and efficient method used in study on speech production physiology. It allows to precisely estimate movement trajectories of speech articulators like tongue, lips, jaw etc. by tracking position of sensors fixed to the articulators. This paper presents results of EMA research on Polish oral and nasalised vowels in orthography represented by the graphemes , , <ę>, <ą>. Inter-individual variability of tongue and lips position in X-axis direction during realization of the same phoneme has been estimated. Differences between oral and nasalised vowels in terms of movement of articulators in X-axis direction have been assessed too.

One of the crucial aspects of the environmental protection is continuous monitoring of environment. Specific aspect is estimation of the bird species population. It is particularly important for bird species being in danger of extinction. Avian monitoring programs are time and money consuming actions which usually base on terrain expeditions. Certain remedy for this can be automatic acoustical avian monitoring system, described in the paper. Main components of the designed system are: digital audio recorder for bird voices acquisition, computer program automatically recognizing bird species by its signals emitted (voices or others) and object-relational database accessed via the Internet. Optional system components can be: digital camera and camcorder, bird attracting device, wireless data transmission module, power supply with solar panel, portable weather station. The system records bird voices and sends the recordings to the database. Recorded bird voices can be also provoked by the attracting device. Application of wireless data transmission module and power supply with solar panel allows long term operation of digital sound recorder in a hard accessible terrain. Recorded bird voices are analysed by the computer program and labelled with the automatically recognized bird species. Recognition accuracy of the program can be optionally enhanced by an expert system. Besides of labelled sound recordings, database can store also many other information like: photos and films accompanying recorded bird voices/ sounds, information about localization of observation/ recordings (GPS position, description of a place of an observation), information about bird features and behaviour, meteorological information, etc. Database on the base of geographical/ geological digital maps can generate actual maps of bird population (presence, number of individuals of each species). Moreover data-base can trigger alerts in case of rapidly decreasing bird population. It is also possible to obtain new knowledge about bird species with data mining methods. The paper presents collected data on observed bird species (audio recordings, photos and films) as well as results of experiments testing particular components of the automatic acoustical avian monitoring system.