Jolanta Domańska

The results of this study provided accurate guidance on the possibility of using common buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench) in phytoremediation practices for mineral soil or organic soils contaminated with Cd or Pb. Based on a model pot experiment, the tolerance of buckwheat to elevated contents of cadmium and lead in organic and mineral soils was examined. The soils were differentiated into neutral and acidic, and amended with metals at doses of 10 mg Cd kg⁻¹ DM and 100 mg Pb kg⁻¹ DM of soil. The growth, development, biomass, translocation coefficient, and tolerance index (TI) of the tested plants were examined. The use of metals caused a weakening of plant growth and development, as well as intensified chlorotic and necrotic changes to the buckwheat leaves. The application of Cd caused a statistically significant decrease in shoot biomass. The plants growing in organic acidic soil were most vulnerable to Cd toxicity. The (TI) values confirm the generally low tolerance of buckwheat to Cd, except for the treatment in organic neutral soil, and the high tolerance of this plant to Pb in all the studied soils.

Streszczenie: Badania przeprowadzono w oparciu o wyniki uzyskane z eksperymentu polowego. Celem badań było określenie wpływu oczyszczonych ścieków miejskich, zastosowanych w dawce pojedynczej, optymalnej dla danej rośliny (ustalona w oparciu o ładunek N i wody) i podwójnej dawce ścieków na zawartość i specjację Cd i Fb w glebie organicznej obojętnej. W pobranych z każdego obiektu, uśrednionych próbach glebowych, oznaczono zawartość ogółem Cd i Fb oraz specjację tych metali. Wyodrębniono 5 frakcji Cd i Pb zdefiniowanych operacyjnie: wymienną (FI), węglanową określaną jako „związaną specyficznie” (F2), związaną z tlenkami Fe-Mn (F3), organiczną(F4) i pozostałości (F5). Stwierdzono, że całkow ita zawartość ołowiu w badanej glebie odpowia- dała wartościom naturalnym, zaś ilość kadmu przekraczała dopuszczalne normy ustalone dla gleb organicznych. Wyniki chemiczne- go frakcjonow ania Cd i Fb w glebie wytworzonej z torfu niskiego, zarówno z obiektów' naw ożonych oczyszczonymi ściekami, jak i z obiektu kontrolnego przedstaw iają następujące uszeregow anie procentowy ch zawartości poszczególnych frakcji w kolejności ma- lejącej: F3>F2>F4>F1>F5 - kadm, F3>F4>F2>F5>F1 - ołów. Oczyszczone ścieki miejskie, będące źródłem łatwo rozpuszczalnych związków organicznych, mogą w'pływać nawiązanie Cd i Fb we frakcji organicznej, co potwierdza odnotowany w badaniach wzrost ilości metali w tej frakcji w glebie.