Tomasz Lisiecki

W artykule przeanalizowano sposób, w jaki zjawisko parentyfikacji funkcjonuje w praktyce orzeczniczej sądów kościelnych, w szczególności w opiniach biegłych sądowych psychologów sporządzanych na potrzeby procesów o stwierdzenie nieważności małżeństwa z przyczyn niezdolności, o których mowa w kan. 1095 § 2–3 Kodeksu Prawa Kanonicznego. Celem badań było ustalenie, czy odwołania do parentyfikacji są w tych opiniach wystarczająco zweryfikowane i metodologicznie uzasadnione oraz czy spełniają one kryteria parentyfikacji destrukcyjnej, mogącej mieć znaczenie dla oceny zdolności do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich. Badania miały charakter jakościowy. Na ich potrzeby przeanalizowano akta czterech losowo wybranych spraw o stwierdzenie nieważności małżeństwa, w których biegli explicite wskazywali na parentyfikację jako element uzasadniający diagnozę niedojrzałości emocjonalnej lub osobowościowej. Analizę osadzono w kontekście antropologii chrześcijańskiej, uwzględniając normatywny porządek relacji rodzic–dziecko, wynikający z nauczania Kościoła katolickiego, oraz aktualną wiedzę psychologiczną. Uzyskane wyniki pozwalają stwierdzić, że we wszystkich badanych sprawach parentyfikacja miała charakter hipotezy opartej na obecności czynników ryzyka, jednak nie została dostatecznie zweryfikowana pod kątem jej długotrwałości, ciągłości, wpływu na realizację zadań rozwojowych ani obecności czynników ochronnych. Autorzy konkludują, że w praktyce biegłych pojęcie parentyfikacji bywa stosowane w sposób uproszczony i wymaga bardziej rygorystycznego, krytycznego wykorzystania w procesach małżeńskich.

This article inaugurates a series of scholarly inquiries undertaken by academics from the disciplines of canon law, psychology, and theology, which makes it inherently interdisciplinary. Recognizing the foundations of marital indissolubility, the authors seek to analyze the role of discernment and volition in the formulation of matrimonial consent by nupturients. Each person enjoys the innate right to contract matrimony. This right may be circumscribed by (i) an incapacity to formulate an act of will (give matrimonial consent), (ii) a substantial defect in its formulation, (iii) lack of ability to execute it, or (iv) a prohibition derived from divine law—whether natural or positive—or from man-made law. Accordingly, the authors examine matters pertaining to processes to declare the nullity of marriage, with a focus on the evidentiary role of expert testimony, typically provided by psychologists. Given the interdisciplinary nature of their inquiry, the authors have drawn extensively on the literature from the fields of canon law, psychology, and theological studies. Mindful of its theoretical orientation, the authors regard this article as a prologue to subsequent research on selected matrimonial nullity cases processed by ecclesiastical tribunals, with emphasis on the analysis of opinions issued by tribunal-appointed expert psychologists.

Prayer in human life enables directing attention to God and a transcendent goal beyond Earthly life. Singing has been present in the life of Israel since the oldest times, which is proved on the pages of the Holy Scriptures, in the Books of Exodus and Psalms. In the New Testament, there is a lot of encouragement to sing the glory of God in psalms and songs, as well as praising God Most High in Revelation. The Catholic Church is concerned with the quality of liturgical music through a number of recommendations and requirements defining the pieces that may become a part of the liturgy. Liturgical choir singing is a special form of common prayer. The aim of the present paper is to examine the effect of prayer by choral singing on human flourishing. The aim was achieved by analyzing recommendations of the Church on liturgical music, presenting the assumptions of the theoretical model investigating the effect of art on human flourishing, and then conducting empirical studies. Sixteen in-depth interviews were carried out with members of fourteen choirs. There were four groups of respondents according to their gender and family status. All obtained codes were organized into five main themes with four subcategories. They confirmed the assumptions of the model presented in the theoretical part and made it possible to identify the effect of choral singing on the performers’ health and the improvement of their skills. In addition, they showed a direct relation between prayer and spiritual well-being when singing in a choir, a coherence of activities with values as well as the striving for happiness.

Autor artykułu dokonał analizy dokumentów synodalnych Kościoła w Polsce, poszukując odpowiedzi na pytania dotyczące formacji muzycznej wiernych. Rozwiązania synodalne, zachęcając do permanentnej edukacji muzycznej członków wspólnot parafialnych, wskazują osoby odpowiedzialne za jej przebieg i określają materiał muzyczny, który wierni powinni poznać. Autor analizuje wspomniane zagadnienia, rozumiejąc muzykę w liturgii przede wszystkim jako modlitwę Kościoła, związaną integralnie z tekstami i czynnościami liturgicznymi. Podjęcie zadania nauczania wiernych pieśni liturgicznych, aklamacji, hymnów itp. ożywiłoby – w zamyśle autora – ducha liturgii w poszczególnych ośrodkach duszpasterskich. Wszystkie zebrane w podjętym artykule wnioski mogłyby stanowić model dla formacji muzycznej wiernych w poszczególnych diecezjach w Polsce.

Autor analizuje problem muzycznego przygotowania kandydatów do kapłaństwa i stałej formacji muzycznej kapłanów już wyświęconych i pracujących w duszpasterstwie. Głównym argumentem za koniecznością takiego przygotowania przyszłych kapłanów jest kompetentne zawiadywanie powierzoną wspólnotą religijną. Od przygotowania kapłanów zależy poziom sprawowanej liturgii, w której muzyka odgrywa ważną rolę. Autor przedstawia założenia teoretyczne zawarte w nauczaniu Kościoła. Wskazują one wyraźnie na potrzebę gruntownej edukacji muzycznej kapłanów. Ponadto zaprezentowano dwa programy edukacji muzycznej w polskich seminariach duchownych. Według autora ostatni (stosowany od 1999 r.) wymaga korekt w celu skuteczniejszej realizacji wskazań Kościoła.