Ayşe SEYHAN
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Ayşe SEYHAN has a total of 17 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
Akademik Başarı
1 shared publication- Aslıhan ALYILDIZ UĞURLU
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
1 shared publication Dışı Öğrenme
1 shared publication- Elif Zaimoğlu1 shared publication
- İlHan Turan
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
1 shared publication - Mahmut Celik
TC MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TRABZON
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 30 December 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 87-108
Sosyal Bilgiler Dersi Ortak Mirasımız Öğrenme Alanının Tarihsel Düşünme Becerileri Açısından İncelenmesi
Tarihsel düşünme, bireylerin geçmişi anlamlandırabilmesi, olaylar arasındaki ilişkileri akılcı biçimde değerlendirebilmesi ve geçmiş ile bugün arasında bağlantılar kurabilmesi için geliştirilmesi gereken temel zihinsel süreçlerden biridir. Tarihsel düşünme, tarihsel muhakeme, mantıklı değerlendirme ve çok boyutlu bakış açısı gerektiren çok katmanlı bir beceridir. Sosyal bilgiler dersinde tarihsel düşünme becerilerinin kazandırılması, öğrencilerin demokratik vatandaşlık bilincinin gelişmesine katkı sağlamakta ve farklı kültür ve değerleri anlamalarına olanak tanımaktadır. Bu araştırma, 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler derslerinde “Ortak Mirasımız” öğrenme alanının öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerini tarihsel düşünme becerileri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Doküman analizi yöntemiyle yürütülen çalışmada, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Analiz kapsamında öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri, NCHS (1996) tarafından geliştirilen tarihsel düşünme becerileri temel alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular, 4. sınıf düzeyinde kronolojik düşünme, tarihsel kavrama ve tarihsel analiz ve yorum becerilerinin sınırlı düzeyde yer aldığını göstermektedir. 5. sınıfta kronolojik düşünme ve tarihsel kavrama becerileri öne çıkarken, 6. ve 7. sınıflarda kronolojik düşünme, tarihsel kavrama ve analiz becerilerinin desteklendiği görülmektedir. Tarihsel sorgulamaya dayalı araştırma becerisi 6. ve 7. sınıf düzeyinde sınırlı düzeyde yer almakta, tarihsel sorun analizi ve karar verme becerisi ise bu öğrenme alanında ele alınmamaktadır.
- 30 December 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 87-108
Open AccessSosyal Bilgiler Dersi Ortak Mirasımız Öğrenme Alanının Tarihsel Düşünme Becerileri Açısından İncelenmesi
Tarihsel düşünme, bireylerin geçmişi anlamlandırabilmesi, olaylar arasındaki ilişkileri akılcı biçimde değerlendirebilmesi ve geçmiş ile bugün arasında bağlantılar kurabilmesi için geliştirilmesi gereken temel zihinsel süreçlerden biridir. Tarihsel düşünme, tarihsel muhakeme, mantıklı değerlendirme ve çok boyutlu bakış açısı gerektiren çok katmanlı bir beceridir. Sosyal bilgiler dersinde tarihsel düşünme becerilerinin kazandırılması, öğrencilerin demokratik vatandaşlık bilincinin gelişmesine katkı sağlamakta ve farklı kültür ve değerleri anlamalarına olanak tanımaktadır. Bu araştırma, 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler derslerinde “Ortak Mirasımız” öğrenme alanının öğrenme çıktıları ve süreç bileşenlerini tarihsel düşünme becerileri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Doküman analizi yöntemiyle yürütülen çalışmada, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Analiz kapsamında öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri, NCHS (1996) tarafından geliştirilen tarihsel düşünme becerileri temel alınarak değerlendirilmiştir. Bulgular, 4. sınıf düzeyinde kronolojik düşünme, tarihsel kavrama ve tarihsel analiz ve yorum becerilerinin sınırlı düzeyde yer aldığını göstermektedir. 5. sınıfta kronolojik düşünme ve tarihsel kavrama becerileri öne çıkarken, 6. ve 7. sınıflarda kronolojik düşünme, tarihsel kavrama ve analiz becerilerinin desteklendiği görülmektedir. Tarihsel sorgulamaya dayalı araştırma becerisi 6. ve 7. sınıf düzeyinde sınırlı düzeyde yer almakta, tarihsel sorun analizi ve karar verme becerisi ise bu öğrenme alanında ele alınmamaktadır.
- Open Access
- 30 December 2025
- Published by Özgür Yayınları
Sosyal Bilgiler Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar (Kuram, Araştırma ve Uygulamalar)
Bu kitap, Sosyal Bilgiler Eğitimi alanında güncel kuramsal yaklaşımları, çağdaş araştırma bulgularını ve öğretim uygulamalarını bir araya getiren editörlü bir çalışmadır. Kitapta yer alan bölümler; sosyal bilgiler ve coğrafya eğitimi, tarihsel düşünme becerileri, yerel tarih uygulamaları, psikocoğrafya, yapay zekâ farkındalığı ve Web 2.0 araçlarının öğretim süreçlerine entegrasyonu gibi alanın güncel ve çok boyutlu konularını ele almaktadır. Eserde, Sosyal Bilgiler öğretim programının hedefleri doğrultusunda öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirilmesine, yenilikçi ve dijital destekli öğrenme ortamlarının tasarlanmasına ve disiplinlerarası yaklaşımların öğretim sürecine yansıtılmasına yönelik akademik değerlendirmeler sunulmaktadır. Kuramsal temellerle desteklenen bu çalışmalar, alan yazınındaki güncel tartışmaları öğretim uygulamalarıyla ilişkilendirerek hem araştırmacılara hem de uygulayıcılara yol gösterici nitelik taşımaktadır. Bu çalışma; Sosyal Bilgiler Eğitimi başta olmak üzere eğitim bilimleri alanında çalışan akademisyenler, lisansüstü öğrencileri, öğretmen adayları ve Sosyal Bilgiler öğretmenleri için temel bir başvuru kaynağı olmayı amaçlamakta; alana kuramsal ve uygulamaya dönük bilimsel katkılar sunmayı hedeflemektedir.
- 30 December 2025
- Published by Özgür Yayınları
Open AccessSosyal Bilgiler Eğitiminde Yeni Yaklaşımlar (Kuram, Araştırma ve Uygulamalar)
Bu kitap, Sosyal Bilgiler Eğitimi alanında güncel kuramsal yaklaşımları, çağdaş araştırma bulgularını ve öğretim uygulamalarını bir araya getiren editörlü bir çalışmadır. Kitapta yer alan bölümler; sosyal bilgiler ve coğrafya eğitimi, tarihsel düşünme becerileri, yerel tarih uygulamaları, psikocoğrafya, yapay zekâ farkındalığı ve Web 2.0 araçlarının öğretim süreçlerine entegrasyonu gibi alanın güncel ve çok boyutlu konularını ele almaktadır. Eserde, Sosyal Bilgiler öğretim programının hedefleri doğrultusunda öğrencilerin düşünme becerilerinin geliştirilmesine, yenilikçi ve dijital destekli öğrenme ortamlarının tasarlanmasına ve disiplinlerarası yaklaşımların öğretim sürecine yansıtılmasına yönelik akademik değerlendirmeler sunulmaktadır. Kuramsal temellerle desteklenen bu çalışmalar, alan yazınındaki güncel tartışmaları öğretim uygulamalarıyla ilişkilendirerek hem araştırmacılara hem de uygulayıcılara yol gösterici nitelik taşımaktadır. Bu çalışma; Sosyal Bilgiler Eğitimi başta olmak üzere eğitim bilimleri alanında çalışan akademisyenler, lisansüstü öğrencileri, öğretmen adayları ve Sosyal Bilgiler öğretmenleri için temel bir başvuru kaynağı olmayı amaçlamakta; alana kuramsal ve uygulamaya dönük bilimsel katkılar sunmayı hedeflemektedir.
- Open Access
- 30 December 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 41-56
6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde Web 2.0 Pixton Aracıyla Geliştirilen Etkinliklerin Ortaokul Öğrencilerinin Yenilikçi Düşünme Eğilimlerine Etkisi
Bu araştırmada, 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde Web 2.0 tabanlı Pixton uygulamasıyla hazırlanan etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme eğilimleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın katılımcılarını, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı bir devlet ortaokulunda öğrenim gören toplam 48 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenciler deney ve kontrol grubu olmak üzere iki eşit gruba ayrılmıştır. Uygulama öncesinde, sosyal bilgiler dersinin “Bilim, Teknoloji ve Toplum” öğrenme alanına uygun olarak Web 2.0 tabanlı Pixton aracıyla etkinlikler tasarlanmıştır. Bu etkinlikler, öğrencilerin yenilikçi düşünme becerilerini destekleyecek şekilde düzenlenmiştir. Uygulama aşamasında öğrencilere önce Pixton tanıtılmış, ardından çizgi roman temelli etkinlikler aracılığıyla toplam 8 ders işlenmiştir. Deney grubunda dersler Pixton tabanlı etkinliklerle yürütülürken, kontrol grubunda dersler mevcut öğretim programına uygun mevcut programa göre uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak, ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme eğilimlerini ölçmeye yönelik geliştirilen Yenilikçi Düşünme Ölçeği ve görüşme formundan yararlanılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS yazılımı ile analiz edilmiş ve gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler t-testi uygulanmıştır. Bulgular, deney ve kontrol gruplarının uygulama öncesi puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığını, uygulama sonrasında ise deney grubu lehine anlamlı bir artış olduğunu ortaya koymuştur. Nitel verilerden elde edilen sonuçlar, Pixton destekli etkinliklerin öğrencilerin derse olan ilgisini artırdığını, öğrenme sürecini daha eğlenceli hale getirdiğini ve yenilikçi düşünme becerilerinin gelişimine katkı sağladığını göstermektedir.
- 30 December 2025
- Published by Özgür Yayınları
- p. 41-56
Open Access6. Sınıf Sosyal Bilgiler Dersinde Web 2.0 Pixton Aracıyla Geliştirilen Etkinliklerin Ortaokul Öğrencilerinin Yenilikçi Düşünme Eğilimlerine Etkisi
Bu araştırmada, 6. sınıf Sosyal Bilgiler dersinde Web 2.0 tabanlı Pixton uygulamasıyla hazırlanan etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme eğilimleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma öntest sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın katılımcılarını, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı bir devlet ortaokulunda öğrenim gören toplam 48 altıncı sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenciler deney ve kontrol grubu olmak üzere iki eşit gruba ayrılmıştır. Uygulama öncesinde, sosyal bilgiler dersinin “Bilim, Teknoloji ve Toplum” öğrenme alanına uygun olarak Web 2.0 tabanlı Pixton aracıyla etkinlikler tasarlanmıştır. Bu etkinlikler, öğrencilerin yenilikçi düşünme becerilerini destekleyecek şekilde düzenlenmiştir. Uygulama aşamasında öğrencilere önce Pixton tanıtılmış, ardından çizgi roman temelli etkinlikler aracılığıyla toplam 8 ders işlenmiştir. Deney grubunda dersler Pixton tabanlı etkinliklerle yürütülürken, kontrol grubunda dersler mevcut öğretim programına uygun mevcut programa göre uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak, ortaokul öğrencilerinin yenilikçi düşünme eğilimlerini ölçmeye yönelik geliştirilen Yenilikçi Düşünme Ölçeği ve görüşme formundan yararlanılmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS yazılımı ile analiz edilmiş ve gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler t-testi uygulanmıştır. Bulgular, deney ve kontrol gruplarının uygulama öncesi puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmadığını, uygulama sonrasında ise deney grubu lehine anlamlı bir artış olduğunu ortaya koymuştur. Nitel verilerden elde edilen sonuçlar, Pixton destekli etkinliklerin öğrencilerin derse olan ilgisini artırdığını, öğrenme sürecini daha eğlenceli hale getirdiğini ve yenilikçi düşünme becerilerinin gelişimine katkı sağladığını göstermektedir.
- Open Access
- 31 August 2025
- Published by The Journal of Turkish Educational Sciences, Gazi University in Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
- Vol. 23 (2) , 2157-2181
Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Bilimsellik Değerine İlişkin Algıları ve Görüşleri
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimsellik değeri algıları ile bu değere yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırma, nitel bir yaklaşım olan durum çalışması yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde Rize ili ve ilçelerindeki ortaokullarda görev yapan 68 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma grubu seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Metafor Oluşturma Formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri ile incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimsellik değerine yönelik görüşleri, "kanıtlanmış," "yol gösteren," ve "gelişme" olmak üzere üç ana kategoriye ayrılmaktadır. En çok vurgulanan ifadeler, "deney ve gözlemle bilgi geliştirilmesi" ve "bilgi elde etmede bilimsel yolun kullanılması" olmuştur. Ayrıca öğretmenler bilimsellik değerini öğrencilere kazandırırken çeşitli yöntem, teknik ve etkinlikler kullanmakta ancak öğretim sürecinde bazı zorluklarla karşılaşmaktadır. Sonuç olarak sosyal bilgiler dersi öğretim programında ve içeriklerde bilimsellik değerine daha fazla yer verilmesi ve öğretmenlerin bilimsellik kavramını geliştirme ve bilimsellik değerini kazandırmalarına destek olmak için eğitimler düzenlenmesi önerilmektedir.
- 31 August 2025
- Published by The Journal of Turkish Educational Sciences, Gazi University in Türk Eğitim Bilimleri Dergisi
- Vol. 23 (2) , 2157-2181
Open AccessSosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Bilimsellik Değerine İlişkin Algıları ve Görüşleri
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimsellik değeri algıları ile bu değere yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırma, nitel bir yaklaşım olan durum çalışması yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde Rize ili ve ilçelerindeki ortaokullarda görev yapan 68 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Araştırma grubu seçkisiz örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Metafor Oluşturma Formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veriler betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleri ile incelenmiştir. Araştırma bulgularına göre sosyal bilgiler öğretmenlerinin bilimsellik değerine yönelik görüşleri, "kanıtlanmış," "yol gösteren," ve "gelişme" olmak üzere üç ana kategoriye ayrılmaktadır. En çok vurgulanan ifadeler, "deney ve gözlemle bilgi geliştirilmesi" ve "bilgi elde etmede bilimsel yolun kullanılması" olmuştur. Ayrıca öğretmenler bilimsellik değerini öğrencilere kazandırırken çeşitli yöntem, teknik ve etkinlikler kullanmakta ancak öğretim sürecinde bazı zorluklarla karşılaşmaktadır. Sonuç olarak sosyal bilgiler dersi öğretim programında ve içeriklerde bilimsellik değerine daha fazla yer verilmesi ve öğretmenlerin bilimsellik kavramını geliştirme ve bilimsellik değerini kazandırmalarına destek olmak için eğitimler düzenlenmesi önerilmektedir.
- 4 August 2025
- Published by Turkiye Sosyal Arastirmalar Dergisi in Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi
- Vol. 29 (2) , 547-567
Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Çalışma Hayatında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Hakkında Görüşleri
Çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitsizliği, toplumun kadın ve erkeğe atfettiği değer, tutum, davranış ve rollerle ilgili olarak ortaya çıkmaktadır. İş hayatında mesleklerin kadın ve erkek işleri olarak ayrılması ve cinsiyet temelli beklentiler, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pekiştirmekte ve bu eşitsizlik, nesilden nesile aktarılan yargı ve değerlerle devam etmektedir. Eğitim, çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Sosyal bilgiler dersi, toplumun tutumlarını, davranışlarını, toplumsal yapıyı ve değerleri öğrencilere kazandırarak, onların toplumsal cinsiyet rolleri ve eşitsizlikleri hakkında bilinçlenmelerini sağlar. Öğretmenlerin bilinçli ve eşitlikçi yaklaşımları çeşitli öğretim yöntemleri, teknikleri ve etkinlikleri, öğrencilere bu değerleri benimsetmek açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Olgubilim (fenemonoloji) yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu 34 öğretmen oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırı tutum, davranış, rol ve beklentilerin farkında olduklarını göstermektedir. Sosyal bilgiler öğretmenleri, çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak için medya ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yaparak kamuoyu oluşturulmasını ve yaygın eğitim yoluyla vatandaşların bilinçlendirilmesini önermektedir.
- 4 August 2025
- Published by Turkiye Sosyal Arastirmalar Dergisi in Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi
- Vol. 29 (2) , 547-567
Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Çalışma Hayatında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Hakkında Görüşleri
Çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitsizliği, toplumun kadın ve erkeğe atfettiği değer, tutum, davranış ve rollerle ilgili olarak ortaya çıkmaktadır. İş hayatında mesleklerin kadın ve erkek işleri olarak ayrılması ve cinsiyet temelli beklentiler, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pekiştirmekte ve bu eşitsizlik, nesilden nesile aktarılan yargı ve değerlerle devam etmektedir. Eğitim, çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. Sosyal bilgiler dersi, toplumun tutumlarını, davranışlarını, toplumsal yapıyı ve değerleri öğrencilere kazandırarak, onların toplumsal cinsiyet rolleri ve eşitsizlikleri hakkında bilinçlenmelerini sağlar. Öğretmenlerin bilinçli ve eşitlikçi yaklaşımları çeşitli öğretim yöntemleri, teknikleri ve etkinlikleri, öğrencilere bu değerleri benimsetmek açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Olgubilim (fenemonoloji) yöntemi ile gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu 34 öğretmen oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, sosyal bilgiler öğretmenlerinin çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğine aykırı tutum, davranış, rol ve beklentilerin farkında olduklarını göstermektedir. Sosyal bilgiler öğretmenleri, çalışma hayatında toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak için medya ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yaparak kamuoyu oluşturulmasını ve yaygın eğitim yoluyla vatandaşların bilinçlendirilmesini önermektedir.
- Open Access
- 30 May 2025
- Published by Istanbul Kultur University in Yaşadıkça Eğitim
- Vol. 39 (2) , 342-358
Sosyal Bilgiler Öğretiminde Yerel Tarih Kullanımına İlişkin Öğretmen Tutum ve Görüşleri
Araştırmanın amacı, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Rize il merkezi ve ilçelerinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel tarih kullanımına dair tutum ve görüşlerini tespit etmektir. Karma desen yaklaşımıyla tasarlanan çalışmada hem nitel hem de nicel yöntemler kullanılmıştır. Nicel veriler, öğretmenlerin yerel tarihin sosyal bilgiler öğretiminde kullanımına yönelik tutum ölçeği aracılığıyla; nitel veriler ise öğretmen görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, çarpıklık-basıklık değerleri, t-testi, Levene testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Post Hoc analizleri uygulanmıştır. Nitel analizde ise içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel sonuçları, sosyal bilgiler derslerinde yerel tarih kullanımıyla ilgili öğretmen tutumlarının cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki deneyim süresine göre farklılık gösterdiğini; ancak yaş ve öğrenim seviyesi açısından anlamlı bir fark olmadığını ortaya koymuştur. Nitel bulgular ise sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel tarih öğretiminde, okul içi ve okul dışı uygulamalarında; belgesel hazırlama, gazete çıkarma, sunum, pano hazırlama, sözlü tarih, soy ağacı oluşturma, öykü ve şiir yazma, yerli malı tanıtımı, sergi düzenleme ve eğitsel oyunlar gibi faaliyetleri tercih ettiklerini göstermiştir. Araştırmada yerel tarihin bireylere ve topluma sağladığı katkılar vurgulanmış, öğretmenlerin en fazla zorluklar kategorisinde görüş bildirdiği belirlenmiştir. Öğretmenler, yerel tarih öğretiminde yerel kaynakların kullanılmasının ve bu kaynakların sınıf içi etkinliklerde ve araştırmalarda daha fazla yer almasının teşvik edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca yerel tarih öğretiminde en önemli mekanların başında askeri mekanların yer aldığını ifade etmiştir.
- 30 May 2025
- Published by Istanbul Kultur University in Yaşadıkça Eğitim
- Vol. 39 (2) , 342-358
Open AccessSosyal Bilgiler Öğretiminde Yerel Tarih Kullanımına İlişkin Öğretmen Tutum ve Görüşleri
Araştırmanın amacı, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Rize il merkezi ve ilçelerinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel tarih kullanımına dair tutum ve görüşlerini tespit etmektir. Karma desen yaklaşımıyla tasarlanan çalışmada hem nitel hem de nicel yöntemler kullanılmıştır. Nicel veriler, öğretmenlerin yerel tarihin sosyal bilgiler öğretiminde kullanımına yönelik tutum ölçeği aracılığıyla; nitel veriler ise öğretmen görüşme formu ile toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, çarpıklık-basıklık değerleri, t-testi, Levene testi, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve Post Hoc analizleri uygulanmıştır. Nitel analizde ise içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel sonuçları, sosyal bilgiler derslerinde yerel tarih kullanımıyla ilgili öğretmen tutumlarının cinsiyet, eğitim durumu ve mesleki deneyim süresine göre farklılık gösterdiğini; ancak yaş ve öğrenim seviyesi açısından anlamlı bir fark olmadığını ortaya koymuştur. Nitel bulgular ise sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel tarih öğretiminde, okul içi ve okul dışı uygulamalarında; belgesel hazırlama, gazete çıkarma, sunum, pano hazırlama, sözlü tarih, soy ağacı oluşturma, öykü ve şiir yazma, yerli malı tanıtımı, sergi düzenleme ve eğitsel oyunlar gibi faaliyetleri tercih ettiklerini göstermiştir. Araştırmada yerel tarihin bireylere ve topluma sağladığı katkılar vurgulanmış, öğretmenlerin en fazla zorluklar kategorisinde görüş bildirdiği belirlenmiştir. Öğretmenler, yerel tarih öğretiminde yerel kaynakların kullanılmasının ve bu kaynakların sınıf içi etkinliklerde ve araştırmalarda daha fazla yer almasının teşvik edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca yerel tarih öğretiminde en önemli mekanların başında askeri mekanların yer aldığını ifade etmiştir.
- Open Access
- 9 March 2024
- Published by Dokuz Eylul University in Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
- No. 60,p. 896-912
Ortaokul Öğrencilerinin Mekânsal Düşünme Becerilerinin Geliştirilmesinde Okul Dışı Öğrenmenin Kullanılması
Mekanı algılama becerisi sosyal bilgiler dersinde öğrencilere kazandırılması amaçlanan becerilerden biridir. Becerileri geliştirmek için bireyin aktif çaba göstermesi ve gerçek uygulamalara dayalı deneyim kazanması gerekmektedir. Bireyler mekanları kullanmak ve yaşamlarını sürdürmek için mekânsal düşünme yeteneğin kazanmalıdır. Bu araştırmanın amacı, Fırtına vadisi ve çevresinde yapılan öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin mekânsal düşünme becerisi üzerinde etkisini belirlemek ve uygulanan etkinlikler hakkında görüşlerini almaktır. Bu çalışma karma yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın katılımcıları, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet ortaokulunun 6. sınıfında öğrenim gören 24 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma grubu basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veriler, mekânsal düşünme testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Nicel veriler, bağımlı gruplar t testi kullanılarak analiz edilmiş, nitel veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular Fırtına Vadisi ve tarihi, kültürel çevresinde gerçekleştirilen okul dışı öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin mekânsal düşünme becerilerini geliştirmelerinde etkili olduğunu göstermektedir.
- 9 March 2024
- Published by Dokuz Eylul University in Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi
- No. 60,p. 896-912
Open AccessOrtaokul Öğrencilerinin Mekânsal Düşünme Becerilerinin Geliştirilmesinde Okul Dışı Öğrenmenin Kullanılması
Mekanı algılama becerisi sosyal bilgiler dersinde öğrencilere kazandırılması amaçlanan becerilerden biridir. Becerileri geliştirmek için bireyin aktif çaba göstermesi ve gerçek uygulamalara dayalı deneyim kazanması gerekmektedir. Bireyler mekanları kullanmak ve yaşamlarını sürdürmek için mekânsal düşünme yeteneğin kazanmalıdır. Bu araştırmanın amacı, Fırtına vadisi ve çevresinde yapılan öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin mekânsal düşünme becerisi üzerinde etkisini belirlemek ve uygulanan etkinlikler hakkında görüşlerini almaktır. Bu çalışma karma yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın katılımcıları, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet ortaokulunun 6. sınıfında öğrenim gören 24 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma grubu basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Veriler, mekânsal düşünme testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Nicel veriler, bağımlı gruplar t testi kullanılarak analiz edilmiş, nitel veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular Fırtına Vadisi ve tarihi, kültürel çevresinde gerçekleştirilen okul dışı öğrenme etkinliklerinin öğrencilerin mekânsal düşünme becerilerini geliştirmelerinde etkili olduğunu göstermektedir.
- Open Access
- 31 December 2023
- Published by Uluslararasi Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi in Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 7 (4) , 1087-1104
SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN ÖĞRENCİLERE TARİHSEL EMPATİ BECERİSİ KAZANDIRMA DENEYİMLERİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA
Tarihsel empati, geçmişte yaşamış bir figürün deneyimlerini anlama, duygusal olarak deneyimleme ve bağlamsallaştırma yeteneğini ifade eder. Bu beceri, geçmişin daha derin bir düzeyde içselleştirilmesine ve bir bağlama oturtulmasına olanak tanıdığı için tarih öğretiminde büyük bir öneme sahiptir. Araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarihsel empati tanımlarını belirlemek ve öğrencilere tarihsel empati kazandırma sürecindeki deneyimleri doğrultusunda görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim desenine uygun olarak kurgulanmıştır. Çalışma grubu 12 öğretmenden oluşturulmuştur. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yazılı olarak toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin tarihsel empati tanımlarının bu becerinin tüm yönlerini kapsamadığını ve tanımlarının parça parça olduğunu göstermektedir. Tarihsel empati, öğrencilere tarihi olayları tarafsız bir şekilde değerlendirmeyi ve objektif bir bakış açısı geliştirmeyi amaçlayan bir beceri olarak vurgulanmıştır. Öğretmenler, tarihsel empatinin daha çok kültür ve miras, bilim, teknoloji ve toplum ile küresel bağlantılar gibi öğrenme alanlarında yer aldığını belirtmiştir. Tarihsel empati becerisini geliştirmek için çeşitli yöntemler ve etkinlikler uyguladıklarını ifade etmiştir. Ancak, tarihsel empati geliştirme sürecini olumsuz etkileyen faktörler arasında zaman ve kaynak sınırlamaları, materyal eksikliği ve yetersiz kitap içerikleri gibi zorlukların olduğunu da dile getirmiştir.
- 31 December 2023
- Published by Uluslararasi Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi in Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 7 (4) , 1087-1104
Open AccessSOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN ÖĞRENCİLERE TARİHSEL EMPATİ BECERİSİ KAZANDIRMA DENEYİMLERİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA
Tarihsel empati, geçmişte yaşamış bir figürün deneyimlerini anlama, duygusal olarak deneyimleme ve bağlamsallaştırma yeteneğini ifade eder. Bu beceri, geçmişin daha derin bir düzeyde içselleştirilmesine ve bir bağlama oturtulmasına olanak tanıdığı için tarih öğretiminde büyük bir öneme sahiptir. Araştırmanın amacı sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarihsel empati tanımlarını belirlemek ve öğrencilere tarihsel empati kazandırma sürecindeki deneyimleri doğrultusunda görüşlerini ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim desenine uygun olarak kurgulanmıştır. Çalışma grubu 12 öğretmenden oluşturulmuştur. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yazılı olarak toplanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin tarihsel empati tanımlarının bu becerinin tüm yönlerini kapsamadığını ve tanımlarının parça parça olduğunu göstermektedir. Tarihsel empati, öğrencilere tarihi olayları tarafsız bir şekilde değerlendirmeyi ve objektif bir bakış açısı geliştirmeyi amaçlayan bir beceri olarak vurgulanmıştır. Öğretmenler, tarihsel empatinin daha çok kültür ve miras, bilim, teknoloji ve toplum ile küresel bağlantılar gibi öğrenme alanlarında yer aldığını belirtmiştir. Tarihsel empati becerisini geliştirmek için çeşitli yöntemler ve etkinlikler uyguladıklarını ifade etmiştir. Ancak, tarihsel empati geliştirme sürecini olumsuz etkileyen faktörler arasında zaman ve kaynak sınırlamaları, materyal eksikliği ve yetersiz kitap içerikleri gibi zorlukların olduğunu da dile getirmiştir.
- Open Access
- 31 December 2023
- Published by International Journal of Social Sciences and Education Research in International Journal of Social Sciences and Education Research
- Vol. 9 (4) , 341-354
Pandemi sürecinde Türkiye’de eğitim alanında yapılan çalışmaların incelenmesi
Bu çalışmanın amacı Türkiye’de Covid-19 pandemisi sürecinde gerçekleştirilen uzaktan eğitim alanında yapılmış olan lisansüstü tezlerin ve araştırma makalelerinin betimsel analizini yapmaktır. Bu amaçla 2020-2023 yılları arasında Türkiye’de yayımlanan 175 lisansüstü tez ve 143 araştırma makalesi incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırmalar yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre 2021 ve 2022 yıllarında yazılan makaleler ve lisansüstü tezlerin sayısı artmıştır. En fazla araştırma 2022 yılında yapılmış ve eğitim bilimleri alanında yazılmıştır. Beden eğitimi, müzik, resim ve bilgisayar gibi uygulama gerektiren dersler hakkında yapılan araştırmalar sınırlıdır. Makale ve tez araştırmaları; özel eğitim, okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise, ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeylerinde yapılmıştır. Çoğu çalışmada birden fazla kademeden örneklem alınmıştır. Araştırmalarda çeşitli örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmalarda kolay ulaşılabilir durum örneklemesi en yaygın tercih edilen yöntemdir.
- 31 December 2023
- Published by International Journal of Social Sciences and Education Research in International Journal of Social Sciences and Education Research
- Vol. 9 (4) , 341-354
Open AccessPandemi sürecinde Türkiye’de eğitim alanında yapılan çalışmaların incelenmesi
Bu çalışmanın amacı Türkiye’de Covid-19 pandemisi sürecinde gerçekleştirilen uzaktan eğitim alanında yapılmış olan lisansüstü tezlerin ve araştırma makalelerinin betimsel analizini yapmaktır. Bu amaçla 2020-2023 yılları arasında Türkiye’de yayımlanan 175 lisansüstü tez ve 143 araştırma makalesi incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırmalar yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre 2021 ve 2022 yıllarında yazılan makaleler ve lisansüstü tezlerin sayısı artmıştır. En fazla araştırma 2022 yılında yapılmış ve eğitim bilimleri alanında yazılmıştır. Beden eğitimi, müzik, resim ve bilgisayar gibi uygulama gerektiren dersler hakkında yapılan araştırmalar sınırlıdır. Makale ve tez araştırmaları; özel eğitim, okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise, ön lisans, lisans ve lisansüstü düzeylerinde yapılmıştır. Çoğu çalışmada birden fazla kademeden örneklem alınmıştır. Araştırmalarda çeşitli örnekleme yöntemleri kullanılmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmalarda kolay ulaşılabilir durum örneklemesi en yaygın tercih edilen yöntemdir.
- 30 December 2023
- Published by Journal of Innovative Research in Social Studies in Journal of Innovative Research in Social Studies
- Vol. 6 (2) , 226-252
Türkiye’de Tarihsel Düşünme ve Tarihsel Düşünme Becerilerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi
Tarih disiplini, kendine özgü bir felsefe ve bilgi yapısı ile farklı bir düşünme tarzını gerektirir. Bu düşünme tarzı, tarihsel düşünme veya tarihsel düşünme becerileri olarak adlandırılan, geçmişi kavrama, geçmişle ilgili yorumlar yapma ve geçmişi güncel olaylarla ilişkilendirme yeteneğini içerir. Bu beceriler, öğrencilere üst düzey düşünme ve analitik düşünme yeteneklerini kazandırmak için kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, Türkiye'de sosyal bilgiler/tarih eğitimi alanlarında gerçekleştirilen tarihsel düşünme ve tarihsel düşünme becerileriyle ilgili tezleri, makaleleri ve bildirileri inceleyerek bu alanındaki eğilimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile yapılan çalışmanın verileri içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışma 2003-2023 yılları arasında Türkiye’de yayımlanmış makale, bildiri ve lisansüstü tezler olmak üzere 74 araştırmayı kapsamaktadır. Çalışmalarda, farklı yöntemlerin, tekniklerin, etkinliklerin ve materyallerin tarihsel düşünme becerilerine olan etkileri detaylı bir şekilde incelenmiş, ancak sosyal bilgiler öğretim programlarında bu becerilere doğrudan yer verilmemesi üzerinde durulmuştur. Araştırma sonuçları çalışmaların çoktan aza doğru sırasıyla tez, makale ve bildiri türünde yapıldığını göstermektedir. Alanyazın taraması sonuçlarına göre en yoğun araştırmaların ortaokul düzeyinde gerçekleştirildiği görülmektedir.
- 30 December 2023
- Published by Journal of Innovative Research in Social Studies in Journal of Innovative Research in Social Studies
- Vol. 6 (2) , 226-252
Türkiye’de Tarihsel Düşünme ve Tarihsel Düşünme Becerilerine İlişkin Yapılan Araştırmaların İncelenmesi
Tarih disiplini, kendine özgü bir felsefe ve bilgi yapısı ile farklı bir düşünme tarzını gerektirir. Bu düşünme tarzı, tarihsel düşünme veya tarihsel düşünme becerileri olarak adlandırılan, geçmişi kavrama, geçmişle ilgili yorumlar yapma ve geçmişi güncel olaylarla ilişkilendirme yeteneğini içerir. Bu beceriler, öğrencilere üst düzey düşünme ve analitik düşünme yeteneklerini kazandırmak için kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, Türkiye'de sosyal bilgiler/tarih eğitimi alanlarında gerçekleştirilen tarihsel düşünme ve tarihsel düşünme becerileriyle ilgili tezleri, makaleleri ve bildirileri inceleyerek bu alanındaki eğilimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile yapılan çalışmanın verileri içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışma 2003-2023 yılları arasında Türkiye’de yayımlanmış makale, bildiri ve lisansüstü tezler olmak üzere 74 araştırmayı kapsamaktadır. Çalışmalarda, farklı yöntemlerin, tekniklerin, etkinliklerin ve materyallerin tarihsel düşünme becerilerine olan etkileri detaylı bir şekilde incelenmiş, ancak sosyal bilgiler öğretim programlarında bu becerilere doğrudan yer verilmemesi üzerinde durulmuştur. Araştırma sonuçları çalışmaların çoktan aza doğru sırasıyla tez, makale ve bildiri türünde yapıldığını göstermektedir. Alanyazın taraması sonuçlarına göre en yoğun araştırmaların ortaokul düzeyinde gerçekleştirildiği görülmektedir.