Przemysław Talik

Ultra-performance liquid chromatography (UPLC) is a type of liquid chromatography characterized, compared to other chromatographic methods, by shorter analysis times, resulting from factors such as the use of columns with smaller particle sizes. It has been used in many scientific studies, including pharmaceutical and medical research. This paper compiles information from various publications on the use of UPLC for the determination of compounds in biological materials. The following biological materials of human and animal origin were taken into account: hair, nails, blood (whole blood and plasma), urine, tissues, saliva and gastric fluids, cerebrospinal fluids, feces and seminal plasma. The characteristics of each biological material were discussed, together with the appropriate processing procedures required for subsequent testing. The substances analyzed included compounds from the group of drugs, hormones, biomarkers, proteins, enzymes, metabolites, lipids and toxic substances. In addition, the collected data also included information on the type and parameters of the UPLC column, mobile phase composition, flow rate, detection method, total run time and values of the LOD (Limit of detection) and LOQ (Limit of quantitation) parameters. The collected data can aid analysts in a broad range of laboratory research, enabling the monitoring of active ingredient concentrations in biological materials, which is crucial, especially in the context of therapy and human health.

Wprowadzenie: Encefalitis lethargica (EL) pozostaje jednym z najbardziej zagadkowych schorzeń neurologicznych XX wieku. Po raz pierwszy kompleksowo opisana w 1917 roku przez Constantina von Economo, charakteryzuje się ostrym początkiem z gorączką, zaburzeniami świadomości, głęboką sennością lub śpiączką, omamami, napadami padaczkowymi oraz szerokim spektrum ogniskowych deficytów neurologicznych. Znaczna heterogenność obrazu klinicznego od dawna utrudniała jej klasyfikację nozologiczną i diagnostykę różnicową z innymi chorobami zapalnymi i neurodegeneracyjnymi. Współczesne przypadki przypominające EL (zespoły EL-like) częściej wykazują cechy autoimmunologicznego zapalenia mózgu. Cel pracy: Celem niniejszego artykułu jest integracyjny, klinicznie zorientowany przegląd historycznej encefalitis lethargica oraz współczesnych zespołów EL-like, dokonany poprzez syntezę klasycznych obserwacji historycznych z aktualnymi danymi neuropatologicznymi i immunologicznymi. Szczególną uwagę poświęcono przejściu od ostrej fazy zapalenia mózgu do przewlekłego stadium z dominującym parkinsonizmem pozapalnym (postencephalitic parkinsonism, PEP). Materiały i metody: Przeprowadzono narracyjny przegląd piśmiennictwa historycznego i współczesnego dotyczącego encefalitis lethargica i zespołów EL-like, koncentrując się na etiologii, obrazie klinicznym, zmianach neuropatologicznych oraz metodach leczenia. Wyniki: Mimo wyraźnego czasowego związku z pandemią grypy z lat 1918–1920 etiologia historycznej EL pozostaje nierozstrzygnięta. Konkurencyjne hipotezy obejmują bezpośredni neurotropizm wirusowy, mechanizmy autoimmunologiczne oraz poinfekcyjne procesy immunologiczne. Dane obserwacyjne są zgodne z modelem poinfekcyjnej patogenezy autoimmunologicznej, w którym aberracyjna odpowiedź immunologiczna skierowana jest przeciwko strukturom zwojów podstawy mózgu oraz powiązanym z nimi obwodom neuronalnym. Model ten jest spójny z mechanizmami patogenetycznymi obserwowanymi w innych poinfekcyjnych schorzeniach neuroimmunologicznych. Niemniej jednak jakość dostępnych dowodów klinicznych pozostaje ograniczona, a hipotezę autoimmunologiczną należy traktować jako roboczą. Wnioski: Proponowana hipoteza autoimmunologiczna, jeśli zostanie potwierdzona, może mieć istotne znaczenie dla diagnostyki i leczenia współczesnych zespołów EL-like. Wczesne rozpoznanie oraz rozważenie terapii immunomodulującej mogą poprawiać rokowanie i ograniczać odległe następstwa neurologiczne u wybranych pacjentów, choć brakuje wysokiej jakości badań kontrolowanych. Leczenie objawowe pozostaje kluczowym elementem terapii, szczególnie w fazie przewlekłej. Encefalitis lethargica oraz zespoły EL-like należy postrzegać nie tylko jako historyczną ciekawostkę, lecz także jako cenny model pomagający zrozumieć współczesne poinfekcyjne i autoimmunologiczne zaburzenia neuropsychiatryczne.

Przedmiot badań Padaczka lekooporna, stanowiąca około 30% przypadków epilepsji, jest jednym z największych wyzwań współczesnej medycyny. Szczególne znaczenie mają jej ciężkie postacie – zespół Dravet (DS) i zespół Lennoxa–Gastauta (LGS) – charakteryzujące się wielopostaciowymi napadami, wysoką częstością nawrotów oraz słabą odpowiedzią na klasyczne leczenie farmakologiczne. Z uwagi na ograniczoną skuteczność dotychczasowych terapii, coraz większe zainteresowanie budzą alternatywne metody leczenia, w tym zastosowanie kannabidiolu (CBD), naturalnego związku występującego w konopiach siewnych Cannabis sativa L.. Celem pracy było przedstawienie aktualnego stanu wiedzy na temat skuteczności i bezpieczeństwa stosowania kannabidiolu w leczeniu napadów padaczkowych związanych z zespołem Dravet i zespołem Lennoxa–Gastauta oraz omówienie farmakologicznych i ekonomicznych aspektów stosowania leku Epidyolex – pierwszego zarejestrowanego w skali światowej preparatu zawierającego oczyszczony CBD. Materiały i metody Przeanalizowano wyniki kluczowych badań klinicznych prowadzonych przez firmę GW Pharmaceuticals (projekty GWPCARE1–5, ClinicalTrials.gov: NCT02091375, NCT02224703, NCT02224573, NCT02224560). Uwzględniono dane dotyczące skuteczności, bezpieczeństwa, farmakokinetyki oraz interakcji leku Epidyolex z innymi substancjami przeciwpadaczkowymi. Oceniono także dane pochodzące z opinii Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) oraz decyzji refundacyjnych Ministerstwa Zdrowia. Wyniki Zastosowanie kannabidiolu w formie leku Epidyolex pozwoliło na istotne ograniczenie liczby napadów padaczkowych – średnio o 45–74% u pacjentów z zespołem Dravet oraz o 48–60% u pacjentów z zespołem Lennoxa–Gastauta. U ponad połowy chorych odnotowano redukcję liczby napadów o ≥50%, a u części pacjentów całkowite ustąpienie napadów w trakcie terapii. Działania niepożądane obejmowały głównie biegunkę, gorączkę, senność i zaburzenia łaknienia, często powiązane z interakcjami lekowymi m.in. z kwasem walproinowym i klobazamem. Epidyolex został uznany przez EMA oraz AOTMiT za produkt leczniczy o wysokiej wartości klinicznej, a od 2024 r. jest objęty refundacją w Polsce w ramach programu lekowego dla pacjentów z DS i LGS. Wnioski Kannabidiol, jako substancja czynna leku Epidyolex, stanowi istotny postęp w terapii padaczki lekoopornej, szczególnie w zespołach Dravet i Lennoxa–Gastauta. Charakteryzuje się potwierdzoną skutecznością kliniczną, akceptowalnym profilem bezpieczeństwa oraz możliwością zmniejszenia dawek innych leków przeciwpadaczkowych. Pomimo wysokich kosztów leczenia, refundacja Epidyolexu umożliwia dostęp do skutecznej terapii pacjentom z najcięższymi postaciami epilepsji, poprawiając ich komfort oraz jakość życia.

Current wound care still lacks multifunctional dressings capable of providing both structural support and controlled therapeutic activity. Developing such materials requires polymer matrices with tunable physicochemical properties, achievable through the rational selection of components and modifiers. In this study, polymer composites based on poly(vinyl alcohol) (PVA) and carboxymethyl cellulose (CMC), modified with glycerol and montmorillonite (MMT), were synthesized using a novel and rapid preparation method aimed at producing structurally adjustable matrices. The obtained materials were characterized by FTIR, SEM, and AFM analyses. FTIR spectra confirmed the competitive role of glycerol in reducing cross-linking efficiency and the compensatory effect of MMT in enhancing molecular interactions and structural density. The interaction between the two modifiers resulted in hybrid structures with intermediate organization, neither purely crystalline nor amorphous. SEM imaging revealed that glycerol promotes porosity, while higher MMT content stabilizes the polymer matrix, enhancing surface homogeneity. AFM revealed that the average roughness (1 × 1 μm scans) increased from 0.98 μm (sample B7) to 5.30 μm (sample C7) after glycerol addition. In conclusion, obtained results demonstrate the synergistic and opposing roles of glycerol and MMT, ultimately enabling the design of multifunctional polymer composites and warranting further investigation through XRD, DSC, rheology, and swelling capacity analyses.

Celem niniejszej pracy jest porównanie dwóch donosowych leków przeciwhistaminowych II generacji – azelastyny i olopatadyny – pod kątem ich skuteczności, szybkości początku działania oraz stabilności substancji czynnej w warunkach fizjologicznych w leczeniu alergicznego nieżytu nosa. Oba leki zapewniają szybki początek działania (azelastyna 15 min, olopatadyna 30 min) i skuteczną kontrolę objawów z nosa oraz oczu, przy czym azelastyna osiąga efekt terapeutyczny szybciej. Azelastyna wyróżnia się szerszym spektrum działania farmakologicznego, co czyni ją skuteczną również w niealergicznym nieżycie nosa, w którym olopatadyna nie ma potwierdzonej kontrolowanymi placebo badaniami skuteczności. Azelastyna cechuje się dużą stabilnością chemiczną w szerokim zakresie pH, natomiast rozpuszczalność olopatadyny w dużym stopniu zależy od pH – lek krystalizuje się w zakresie 5,0–5,5, co wymusza utrzymywanie kwaśnego pH formulacji (3,5–3,95 dla roztworów, 3,3–4,1 dla zawiesin z mometazonem), aby zapewnić całkowitą rozpuszczalność jej soli. Szybkość początku działania oraz stabilność substancji czynnej w warunkach fizjologicznych (w tym w lekko kwaśnym pH błony śluzowej nosa – 5,5–6,5) stanowią istotne kryteria różnicujące azelastynę i olopatadynę

The poor solubility of active compounds and the stability of solid dispersions containing processed drugs are among the main challenges in pharmaceutical research. This study investigates the potential for improving the solubility of itraconazole (ITR) through solid dispersion formulations using two different carriers (Polyvinylpyrrolidone K30 and Eudragit E 100) at two API : polymer weight ratios (1:2 and 1:5). Two different solvent-based methods for preparing solid dispersions – supercritical carbon dioxide (scCO2) and electrospinning (Esp) – were introduced. The results confirmed improvement in ITR solubility and dissolution, as well as changes in particle shape and size for both weight ratio formulations. After processing, a decrease in ITR crystallinity was observed. The results indicated that an increased amount of carriers led to better results. Consequently, these formulations were selected for stability studies. The samples were packed into aluminum sachets and stored in climate chambers under long-term (25°C, 60%RH) and accelerated (40°C, 75%RH) conditions for one month. We demonstrated the scCO2 samples were resistant to storage; neither the temperature nor humidity affected the properties of solid dispersions. In contrast, samples obtained via electrospinning were more sensitive to storage conditions.

Dressing materials are an important element in the wound healing process. They form a physical barrier protecting them from infection (or superinfection) and further mechanical damage. The ideal dressing should provide a moist wound healing environment, thereby promoting fibroblast proliferation, accelerating the process of re-epithelialization, reducing the sensation of pain, discomfort, and the likelihood of infection. Other important characteristics are tissue compatibility, non-toxicity, biodegradability at a rate compatible with wound healing, adequate antimicrobial activity, mechanical strength, sterility, and ease of use (including seamless removal after healing) [1,2,3]. Carboxymethyl cellulose (CMC) is a cellulose derivative used in a variety of industries. It has been selected for use in the production of hydrogels as wound dressings due to, among other things, its ability to adapt easily to irregularly shaped wounds, absorb exudates, keep the wound moist, and promote autolytic wound debridement. CMC improves wound healing in in vivo models. Nevertheless, it does not meet all the requirements considering all phases of healing such as tunable mechanical properties (like stiffness, flexibility, and elasticity) as well as lack of antimicrobial activity (desirable in dressings) [3,8,10]. That’s why it does not constitute a dressing material on its own and additions of other substances (not necessarily polymeric), as well as functionalization of the composite, are necessary. In this article, an attempt is made to detail modifications of carboxymethyl cellulose hydrogel composites that are considered prospective. Modifications using biomolecules, polymers, inorganic materials, as well as crosslinking agents were considered

The effect of Eudragit RSPO on the photostability of venlafaxine in a physical mixture and as a melt was studied. A validated ultra-high-performance liquid chromatography mass spectrometry method was used to determine the content of venlafaxine alongside degradation products. The most likely structures of the degradation products were determined by mass spectrometry. The samples were evaluated before and after exposure to ultraviolet A by differential scanning calorimetry and scanning electron microscopy. The kinetic parameters of the decomposition of venlafaxine in the physical mixture and melt form were calculated and comparable to those of venlafaxine as an active pharmaceutical ingredient. The results indicate that the process of venlafaxine decomposition is more than three times slower in the venlafaxine–eudragit melt than in its physical mixture with eudragit and its pure form. The strong photoprotective nature of the tested polymer against venlafaxine in the melt form was also confirmed by differential scanning calorimetry and scanning electron microscopy.

Pojęcie „substytucji generycznej” ma swoje stałe miejsce w światowej dyskusji środowisk lekarzy i farmaceutów, jak też producentów. Może o tym świadczyć liczba publikacji dostępnych w światowych bazach naukowych o profilu medycznym. Także na łamach polskich periodyków trwają dyskusje, gdzie merytoryczne, bardzo interesujące i wyważone opinie prezentują różne medyczne ośrodki uniwersyteckie. W jednej z publikacji znalazły się wyniki ankiety wskazujące, że 57% lekarzy zna i rozumie pojęcie „substytucja generyczna”, 41% zaś go nie zna bądź nie rozumie. Ta ciekawa obserwacja zachęciła do podjęcia próby wyjaśnienia powyższych pojęć w skierowanym do środowiska lekarzy tekście.

Differently bound water molecules confined in hydrated hydroxypropyl cellulose (HPC) type MF and their mixtures (1:1 w/w) with lowly soluble salicylic acid and highly soluble sodium salicylate were investigated by differential scanning calorimetry (DSC). The obtained ice-melting DSC curves of the HPC/H₂O samples were deconvoluted into multiple components, using a specially developed curve decomposition tool. The ice-melting enthalpies of the individual deconvoluted components were used to estimate the amounts of water in three states in the HPC matrix: free water (FW), freezing bound water (FBW), and non-freezing water (NFW). A search for an optimal number of Gaussian functions was carried out among all available samples of data and was based on the analysis of the minimum fitting error vs. the number of Gaussians. Finally, three Gaussians accounting for three fractions of water were chosen for further analysis. The results of the calculations are discussed in detail and compared to previously obtained experimental DSC data. AI/ML tools assisted in theory elaboration and indirect validation of the hypothetical mechanism of the interaction of water with the HPC polymer.