Fatih Şantaş
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Research Interests
Fatih Şantaş has a total of 26 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Gülcan Şantaş
Yozgat Bozok Üniversitesi
13 shared publications Gulcan Santas
Dept. of Health Management, Faculty of Economics and Administrative Sciences, Bozok University, Yozgat, Turkey
3 shared publications- Mehmet Ali Eryurt
Institute of Population Studies, Hacettepe University, Ankara, Turkey
2 shared publications - Yusuf Celik
Marmara University
2 shared publications - Özlem Özer
University of Health Sciences
2 shared publications - Ahmet Kar
Kirikkale Universitesi
1 shared publication
Latest Publications
- 23 September 2026
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 29 (3) , 613-630
BİREYLERİN ÖTANAZİYE YÖNELİK BİLGİ VE DÜŞÜNCELERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmanın amacı, bir kamu hastanesinden ayaktan sağlık hizmeti alan kişilerin ötanazi hakkındaki bilgi düzeylerinin ve görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından literatürden yararlanılarak hazırlanan anket kullanılmıştır. Hazırlanan anket, bir kamu hastanesinden hizmet alan 704 kişiye uygulanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda katılımcılar; ötanazinin tıbbi uygulama olduğunu, ötanazi uygulamalarının kişilerin tıbba olan güvenlerini sarsmayacağını, ölümcül bir hastalığa yakalanmış ve tıbbi yöntemlerle iyileşmesi imkânsız olan kişinin ölüm isteğinin yerine getirilmemesi gerektiğini, ölümcül bir hastalığa yakalanmış kişilerin yaşamına son vermeyi isteme haklarının olmaması gerektiğini ve bu kişilere nafile tedavi verilmemesi gerektiğini düşünmektedir. Ayrıca katılımcılar iyileşme ihtimali olmayan kişinin ve kendilerinin yaşam destek ünitesinden ayrılmaması gerektiği, iyileşme ihtimalinin olmadığı bir hastalığa yakalanılması durumunda kendileri için ötanazi kararını vermeyeceklerini ancak kendileri için nafile tedavinin verilmemesi gerektiği fikrindedir. Katılımcıların %64,2’si Türkiye’de ötanazinin yasal olmaması gerektiğini belirtmektedir. Bu düşüncelerinin sebebi olarak kişilerin %50’si dini nedenleri gerekçe göstermiştir. Araştırmada kişilerin %35’i ötanazi uygulamasının yasal olması gerektiğini ifade etmiştir. Ötanazinin Türkiye’de yasal olmasını isteyen kişiler; ötanazi kararının hasta tarafından verilmesi, ötanazinin şiddetli acı çeken ve/veya beyin ölümü gerçekleşmiş kişilere uygulanması ve ötanazinin hekim tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği düşüncesindedir. Ayrıca ötanazi uygulamasına; sağlık sigortası olmayan, çalışmayan, aylık geliri düşük olan ve şu an bakım verdikleri yatalak bir yakını olan kişiler daha olumlu bakmaktadır. Bu nedenle dezavantajlı konumdaki bu kişilerin desteklenmesinin ve hasta bakım sürecinde daha fazla maddi ve manevi destek verilerek bu kişilerde ötanazi algısına neden olan şartlarda iyileşme sağlanmasının gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle ötanazinin uygulandığı ülkelerin derinlemesine incelendiği ve ötanazi ile ilgili olarak paydaşların (hekim ve sağlık çalışanları, din adamları, sivil toplum kuruluş yöneticileri, akademisyenler vb.) görüşlerinin alındığı nitel ve nicel çalışmalar yapılması önerilmektedir.
- 23 September 2026
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 29 (3) , 613-630
BİREYLERİN ÖTANAZİYE YÖNELİK BİLGİ VE DÜŞÜNCELERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmanın amacı, bir kamu hastanesinden ayaktan sağlık hizmeti alan kişilerin ötanazi hakkındaki bilgi düzeylerinin ve görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından literatürden yararlanılarak hazırlanan anket kullanılmıştır. Hazırlanan anket, bir kamu hastanesinden hizmet alan 704 kişiye uygulanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda katılımcılar; ötanazinin tıbbi uygulama olduğunu, ötanazi uygulamalarının kişilerin tıbba olan güvenlerini sarsmayacağını, ölümcül bir hastalığa yakalanmış ve tıbbi yöntemlerle iyileşmesi imkânsız olan kişinin ölüm isteğinin yerine getirilmemesi gerektiğini, ölümcül bir hastalığa yakalanmış kişilerin yaşamına son vermeyi isteme haklarının olmaması gerektiğini ve bu kişilere nafile tedavi verilmemesi gerektiğini düşünmektedir. Ayrıca katılımcılar iyileşme ihtimali olmayan kişinin ve kendilerinin yaşam destek ünitesinden ayrılmaması gerektiği, iyileşme ihtimalinin olmadığı bir hastalığa yakalanılması durumunda kendileri için ötanazi kararını vermeyeceklerini ancak kendileri için nafile tedavinin verilmemesi gerektiği fikrindedir. Katılımcıların %64,2’si Türkiye’de ötanazinin yasal olmaması gerektiğini belirtmektedir. Bu düşüncelerinin sebebi olarak kişilerin %50’si dini nedenleri gerekçe göstermiştir. Araştırmada kişilerin %35’i ötanazi uygulamasının yasal olması gerektiğini ifade etmiştir. Ötanazinin Türkiye’de yasal olmasını isteyen kişiler; ötanazi kararının hasta tarafından verilmesi, ötanazinin şiddetli acı çeken ve/veya beyin ölümü gerçekleşmiş kişilere uygulanması ve ötanazinin hekim tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği düşüncesindedir. Ayrıca ötanazi uygulamasına; sağlık sigortası olmayan, çalışmayan, aylık geliri düşük olan ve şu an bakım verdikleri yatalak bir yakını olan kişiler daha olumlu bakmaktadır. Bu nedenle dezavantajlı konumdaki bu kişilerin desteklenmesinin ve hasta bakım sürecinde daha fazla maddi ve manevi destek verilerek bu kişilerde ötanazi algısına neden olan şartlarda iyileşme sağlanmasının gerekli olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle ötanazinin uygulandığı ülkelerin derinlemesine incelendiği ve ötanazi ile ilgili olarak paydaşların (hekim ve sağlık çalışanları, din adamları, sivil toplum kuruluş yöneticileri, akademisyenler vb.) görüşlerinin alındığı nitel ve nicel çalışmalar yapılması önerilmektedir.
- 22 June 2026
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 29 (2) , 303-320
SAĞLIK SİSTEMİNE GÜVENSİZLİK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE UYARLAMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Bu çalışmanın amacı, Shea vd. (2008) tarafından geliştirilen “Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği”nin Türkçeye uyarlanmasına yönelik geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmaktır. Böylece bu çalışma ile sağlık sistemine güvensizlik konusuyla ilgili alan yazına katkı yapılacağı düşünülmektedir. Bu çalışma metodolojik türdedir. Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği, 9 maddeden oluşan ve iki boyutu bulunan beşli Likert tipi bir ölçektir. Ölçek, İngilizceden Türkçeye ve daha sonra Türkçeden İngilizceye geri çevrildi. Ölçek, Yozgat İli merkezinde yaşayan bireylere (n= 460) uygulandı. Ölçeğin geçerliği açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve korelasyon analizi ile güvenirliği ise Cronbach Alfa, CR, AVE değerleri, test yeniden test güvenirliği ve madde analizi yöntemleri ile incelendi. Ayrıca ölçek puanlarının katılımcıların sosyo-demografik özellikleri açısından karşılaştırılması ile ölçeğin geçerliğine ilişkin kanıtlar sunulmuştur. Bu amaçla iki gruba ilişkin fark analizleri bağımsız t-testi ile üç ve daha fazla gruba ilişkin fark analizleri ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile test edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin iki boyuttan oluştuğu görüldü. Açıklanan varyansın %60,500 olduğu belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin geliştirildiği gibi 9 madde ve 2 boyut şeklinde doğrulandığı saptandı. Boyutların, toplam puan ile yeterli düzeyde ve anlamlı korelasyona sahip olduğu, ölçek puanının katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre farklılaştığı ve ölçeğin geçerliğinin yeterli olduğu belirlendi. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri ,866, CR değeri ,892 ve AVE değeri ,483 olarak bulundu. Ölçeğin birinci ve ikinci ölçümü sonucunda hesaplanan test-yeniden test korelasyon değerinin ,882 (p
- 22 June 2026
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 29 (2) , 303-320
SAĞLIK SİSTEMİNE GÜVENSİZLİK ÖLÇEĞİNİN TÜRKÇE UYARLAMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
Bu çalışmanın amacı, Shea vd. (2008) tarafından geliştirilen “Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği”nin Türkçeye uyarlanmasına yönelik geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmaktır. Böylece bu çalışma ile sağlık sistemine güvensizlik konusuyla ilgili alan yazına katkı yapılacağı düşünülmektedir. Bu çalışma metodolojik türdedir. Sağlık Sistemine Güvensizlik Ölçeği, 9 maddeden oluşan ve iki boyutu bulunan beşli Likert tipi bir ölçektir. Ölçek, İngilizceden Türkçeye ve daha sonra Türkçeden İngilizceye geri çevrildi. Ölçek, Yozgat İli merkezinde yaşayan bireylere (n= 460) uygulandı. Ölçeğin geçerliği açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ve korelasyon analizi ile güvenirliği ise Cronbach Alfa, CR, AVE değerleri, test yeniden test güvenirliği ve madde analizi yöntemleri ile incelendi. Ayrıca ölçek puanlarının katılımcıların sosyo-demografik özellikleri açısından karşılaştırılması ile ölçeğin geçerliğine ilişkin kanıtlar sunulmuştur. Bu amaçla iki gruba ilişkin fark analizleri bağımsız t-testi ile üç ve daha fazla gruba ilişkin fark analizleri ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile test edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin iki boyuttan oluştuğu görüldü. Açıklanan varyansın %60,500 olduğu belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizinde ölçeğin geliştirildiği gibi 9 madde ve 2 boyut şeklinde doğrulandığı saptandı. Boyutların, toplam puan ile yeterli düzeyde ve anlamlı korelasyona sahip olduğu, ölçek puanının katılımcıların sosyo-demografik özelliklerine göre farklılaştığı ve ölçeğin geçerliğinin yeterli olduğu belirlendi. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri ,866, CR değeri ,892 ve AVE değeri ,483 olarak bulundu. Ölçeğin birinci ve ikinci ölçümü sonucunda hesaplanan test-yeniden test korelasyon değerinin ,882 (p
- 27 April 2026
- Published by Bandirma Onyedi Eylul Universitesi Saglik Bilimleri ve Arastirmalari Dergisi in Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi
- Vol. 8 (1) , 108-120
Organ Nakli ve Bağışına Yönelik Tutum ve Davranışların Bireysel Sosyal Sorumluluk Bilinci ile İlişkisi
Amaç: Bu çalışmada organ nakli ve bağışına yönelik tutum ve davranışların bireysel sosyal sorumluluk bilinci ile ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Çalışma bir devlet üniversitesinde sağlık bilimleri fakültesi öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Demografik özellikler açısından organ bağışı tutumu ile bireysel sosyal sorumluluk bilinci skorlarının farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü ANOVA analizleri ile değerlendirilmiştir. Bireysel sosyal sorumluluk bilincinin organ bağışına yönelik tutum üzerindeki etkisi doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir.Bulgular: Organ bağışına tutum ve bireysel sosyal sorumluluk bilinci organ bağışı ile ilgili ders ya da eğitim alanlarda ve gönüllülük çalışmalarına yönelik bir ders ya da eğitim alanlarda daha yüksektir. Organ bağışına yönelik tutum ile bireysel-sosyal sorumluluk tutumu arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Bireysel-sosyal sorumluluk, organ nakli ve bağışına yönelik tutum puanındaki varyansın %4.3’ünü açıklamaktadır (R² = 0.043). Bireysel-sosyal sorumluluktaki bir birim artış organ nakli ve bağışına tutumda 0.242 birimlik artış sağlaması tahmin edilmektedir.Sonuç: Sağlık hizmetlerine yönelik eğitimler alan bu öğrencilerin konuya yönelik tutumu daha da önemlidir. Bu sebeple organ bağışı konusunda eğitim temelli politikalar oluşturulmasının bağış potansiyelini artırabileceği söylenebilir.
- 27 April 2026
- Published by Bandirma Onyedi Eylul Universitesi Saglik Bilimleri ve Arastirmalari Dergisi in Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi
- Vol. 8 (1) , 108-120
Organ Nakli ve Bağışına Yönelik Tutum ve Davranışların Bireysel Sosyal Sorumluluk Bilinci ile İlişkisi
Amaç: Bu çalışmada organ nakli ve bağışına yönelik tutum ve davranışların bireysel sosyal sorumluluk bilinci ile ilişkisini incelemek amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Çalışma bir devlet üniversitesinde sağlık bilimleri fakültesi öğrencileri üzerinde yürütülmüştür. Demografik özellikler açısından organ bağışı tutumu ile bireysel sosyal sorumluluk bilinci skorlarının farklılaşıp farklılaşmadığı bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü ANOVA analizleri ile değerlendirilmiştir. Bireysel sosyal sorumluluk bilincinin organ bağışına yönelik tutum üzerindeki etkisi doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir.Bulgular: Organ bağışına tutum ve bireysel sosyal sorumluluk bilinci organ bağışı ile ilgili ders ya da eğitim alanlarda ve gönüllülük çalışmalarına yönelik bir ders ya da eğitim alanlarda daha yüksektir. Organ bağışına yönelik tutum ile bireysel-sosyal sorumluluk tutumu arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Bireysel-sosyal sorumluluk, organ nakli ve bağışına yönelik tutum puanındaki varyansın %4.3’ünü açıklamaktadır (R² = 0.043). Bireysel-sosyal sorumluluktaki bir birim artış organ nakli ve bağışına tutumda 0.242 birimlik artış sağlaması tahmin edilmektedir.Sonuç: Sağlık hizmetlerine yönelik eğitimler alan bu öğrencilerin konuya yönelik tutumu daha da önemlidir. Bu sebeple organ bağışı konusunda eğitim temelli politikalar oluşturulmasının bağış potansiyelini artırabileceği söylenebilir.
- 17 December 2025
- Published by Taylor & Francis in International Journal of Healthcare Management
- Vol. 19 (5) , 1281-1290
Fear of malpractice and intention to leave the job: A study on physicians
- 17 December 2025
- Published by Taylor & Francis in International Journal of Healthcare Management
- Vol. 19 (5) , 1281-1290
Fear of malpractice and intention to leave the job: A study on physicians
- Open Access
- 28 June 2025
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 28 (2) , 151-184
GENEL SAĞLIK SİGORTASINA İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmada, GSS’nin güncel uygulamalarının, GSS’nin üyesi konumundaki kişilerce değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Antalya İli merkezinde ikamet eden, 18 yaşını doldurmuş; araştırmaya katılmayı kabul eden ve kendisi ya da yakını vasıtasıyla GSS kapsamında yer alan kişiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü %99 güven düzeyinde 664 olarak hesaplanmıştır ve araştırmada ulaşılan kişi sayısı 754’tür. Araştırmada veri toplama aracı olarak 24 sorudan oluşan anket kullanılmıştır. Anket, araştırmacı tarafından alanyazın incelemeleri doğrultusunda ve uzman görüşü alınarak hazırlanmıştır. Verilerin analizinde tek örneklem ki-kare testi ve bağımsız gruplarda ki-kare testinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, GSS’nin Türkiye’de ikamet eden herkes için zorunlu olduğunu, GSS için ödenen prim miktarı ya da oranını, GSS’den yararlanmak için ne kadar süre prim ödenmesi gerektiğini ve ödemeye gücü olmayan yoksul kişilerin GSS primlerinin devlet tarafından ödendiğini bilmeyenlerin yüzdesinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcılar; tedavisi çok pahalı olan ve çok az kişinin yararlanacağı hastalıkların tedavisi (bebeklerde SMA gibi) ve estetik amaçlı diş tedavilerinin GSS kapsamına alınmasını istemektedir. Çalışmada, katılımcıların kişisel özelliklerinin (yaş, cinsiyet, gelir, kronik hastalık) GSS’ye verilen cevaplarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar oluşturduğu saptanmıştır.
- 28 June 2025
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 28 (2) , 151-184
Open AccessGENEL SAĞLIK SİGORTASINA İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmada, GSS’nin güncel uygulamalarının, GSS’nin üyesi konumundaki kişilerce değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Antalya İli merkezinde ikamet eden, 18 yaşını doldurmuş; araştırmaya katılmayı kabul eden ve kendisi ya da yakını vasıtasıyla GSS kapsamında yer alan kişiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü %99 güven düzeyinde 664 olarak hesaplanmıştır ve araştırmada ulaşılan kişi sayısı 754’tür. Araştırmada veri toplama aracı olarak 24 sorudan oluşan anket kullanılmıştır. Anket, araştırmacı tarafından alanyazın incelemeleri doğrultusunda ve uzman görüşü alınarak hazırlanmıştır. Verilerin analizinde tek örneklem ki-kare testi ve bağımsız gruplarda ki-kare testinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, GSS’nin Türkiye’de ikamet eden herkes için zorunlu olduğunu, GSS için ödenen prim miktarı ya da oranını, GSS’den yararlanmak için ne kadar süre prim ödenmesi gerektiğini ve ödemeye gücü olmayan yoksul kişilerin GSS primlerinin devlet tarafından ödendiğini bilmeyenlerin yüzdesinin anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Katılımcılar; tedavisi çok pahalı olan ve çok az kişinin yararlanacağı hastalıkların tedavisi (bebeklerde SMA gibi) ve estetik amaçlı diş tedavilerinin GSS kapsamına alınmasını istemektedir. Çalışmada, katılımcıların kişisel özelliklerinin (yaş, cinsiyet, gelir, kronik hastalık) GSS’ye verilen cevaplarda istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar oluşturduğu saptanmıştır.
- Open Access
- 28 June 2025
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 28 (2) , 241-262
BİREYLERİN ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE DÜŞÜNCELERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA
Bu araştırmada, Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’ne başvuran bireylerin organ bağışına ilişkin bilgi ve düşüncelerinin ve organ bağışına ilişkin bilgi, tutum ve davranışları üzerinde kişisel özelliklerinin etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini, Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’ne başvuran 18 yaşını doldurmuş kişiler oluşturmaktadır. Bu çalışmada hesaplanan örneklem büyüklüğü 668 olmuştur ve ulaşılan kişi sayısı ise 670’dir. Verilerin analizinde tek örneklem ki-kare testi ve lojistik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Organ bağışında bulunan ve organ bağışı kartı olanlar %4 civarındadır. Kişilerin organ bağışında bulunmama nedenleri arasında ilk sırayı şu an için zaman ayırmama yer almaktadır ve bu maddeyi dini inanç ve cesedine müdahale ettirmeme takip etmektedir. Çalışmada katılımcıların büyük çoğunluğunun organ bağışına yönelik düşüncelerinin olumlu olduğu belirlenmiş olup; organ bağışının toplumsal dayanışma, ölen kişinin ailesinin üzüntüsünün hafifletilmesine yardımcı olmada ve hayat kurtarmada önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışmada 35 yaş ve altında, sağlık sigortası olan, çalışan, geliri asgari ücretten yüksek ve ailesinde sağlık personeli olan kişilerde organ bağışına yönelik bilgi düzeyinin ve organ bağışlama düşüncelerinin daha fazla ancak Türkiye’de organ bağışı ile ilgili bilgilendirmenin yeterli olduğu düşüncesinin ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %61,5’i istatistiksel olarak anlamlı şekilde, organ bağışı yapan kişiye devletin maddi destekte bulunması gerektiğini düşünmektedir. Çalışmada, organ bağışının artırılması için halkın bu konudaki eğitimine önem verme ve bilgilendirme programlarının yapılması ve medya desteğinin artırılması düşünceleri öne çıkmıştır.
- 28 June 2025
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 28 (2) , 241-262
Open AccessBİREYLERİN ORGAN BAĞIŞINA YÖNELİK BİLGİ VE DÜŞÜNCELERİNİN BELİRLENMESİNE İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA
Bu araştırmada, Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’ne başvuran bireylerin organ bağışına ilişkin bilgi ve düşüncelerinin ve organ bağışına ilişkin bilgi, tutum ve davranışları üzerinde kişisel özelliklerinin etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini, Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’ne başvuran 18 yaşını doldurmuş kişiler oluşturmaktadır. Bu çalışmada hesaplanan örneklem büyüklüğü 668 olmuştur ve ulaşılan kişi sayısı ise 670’dir. Verilerin analizinde tek örneklem ki-kare testi ve lojistik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Organ bağışında bulunan ve organ bağışı kartı olanlar %4 civarındadır. Kişilerin organ bağışında bulunmama nedenleri arasında ilk sırayı şu an için zaman ayırmama yer almaktadır ve bu maddeyi dini inanç ve cesedine müdahale ettirmeme takip etmektedir. Çalışmada katılımcıların büyük çoğunluğunun organ bağışına yönelik düşüncelerinin olumlu olduğu belirlenmiş olup; organ bağışının toplumsal dayanışma, ölen kişinin ailesinin üzüntüsünün hafifletilmesine yardımcı olmada ve hayat kurtarmada önemli olduğu düşünülmektedir. Çalışmada 35 yaş ve altında, sağlık sigortası olan, çalışan, geliri asgari ücretten yüksek ve ailesinde sağlık personeli olan kişilerde organ bağışına yönelik bilgi düzeyinin ve organ bağışlama düşüncelerinin daha fazla ancak Türkiye’de organ bağışı ile ilgili bilgilendirmenin yeterli olduğu düşüncesinin ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların %61,5’i istatistiksel olarak anlamlı şekilde, organ bağışı yapan kişiye devletin maddi destekte bulunması gerektiğini düşünmektedir. Çalışmada, organ bağışının artırılması için halkın bu konudaki eğitimine önem verme ve bilgilendirme programlarının yapılması ve medya desteğinin artırılması düşünceleri öne çıkmıştır.
- 23 June 2025
- Published by Wiley in Journal of Evaluation in Clinical Practice
- Vol. 31 (4) , e70140
The Mediating Effect of Distrust of the Health System on the Relationship Between Health Literacy and Anti‐Vaccination
Aim: This study aims to determine whether distrust of the health system has a mediating role in the effect of health literacy on anti‐vaccination. Methods: The universe of the study consists of people over the age of 18 who apply to the polyclinics of Yozgat Akdağmadeni Şehit Sinan Babacan Public Hospital in Turkey and the number of people reached in this study was 450. Findings: According to the Process Macro analysis result, the total effect of health literacy on anti‐vaccination (c = −0.115, p < 0.01) and its direct effect (c' = −0.073, p < 0.01) were negative and statistically significant. It was determined that health literacy negatively and significantly affected distrust of the health system (a = −0.098, p < 0.01) and distrust of the health system positively and significantly affected anti‐vaccination (b = 0.432, p < 0.01). It was determined that distrust of the health system mediated the effect of health literacy on anti‐vaccination in a statistically significant way [= −0.042 95% CI (−0.076; −0.012)]. Similar results were found in the structural equation modeling, but higher standardized and unstandardized loads and explained variance were obtained according to the Process Macro analysis result. Conclusion: According to the research results, individuals' distrust of the health system and their anti‐vaccination can be reduced by increasing their health literacy.
- 23 June 2025
- Published by Wiley in Journal of Evaluation in Clinical Practice
- Vol. 31 (4) , e70140
The Mediating Effect of Distrust of the Health System on the Relationship Between Health Literacy and Anti‐Vaccination
Aim: This study aims to determine whether distrust of the health system has a mediating role in the effect of health literacy on anti‐vaccination. Methods: The universe of the study consists of people over the age of 18 who apply to the polyclinics of Yozgat Akdağmadeni Şehit Sinan Babacan Public Hospital in Turkey and the number of people reached in this study was 450. Findings: According to the Process Macro analysis result, the total effect of health literacy on anti‐vaccination (c = −0.115, p < 0.01) and its direct effect (c' = −0.073, p < 0.01) were negative and statistically significant. It was determined that health literacy negatively and significantly affected distrust of the health system (a = −0.098, p < 0.01) and distrust of the health system positively and significantly affected anti‐vaccination (b = 0.432, p < 0.01). It was determined that distrust of the health system mediated the effect of health literacy on anti‐vaccination in a statistically significant way [= −0.042 95% CI (−0.076; −0.012)]. Similar results were found in the structural equation modeling, but higher standardized and unstandardized loads and explained variance were obtained according to the Process Macro analysis result. Conclusion: According to the research results, individuals' distrust of the health system and their anti‐vaccination can be reduced by increasing their health literacy.
- Open Access
- 29 November 2024
- Published by Selcuk Universitesi Sosyal Bilimler Meslek Yuksekokulu Dergisi in Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi
- Vol. 27 (2) , 385-398
Duygusal Zekâ, İletişim Becerileri ve İş Stresi Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma
Bu araştırmada, sağlık personeli örnekleminde duygusal zekâ, iletişim becerisi ve iş stresi arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini Yozgat ili içerisinde hizmet veren Yozgat Şehir Hastanesi ve Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nde görev yapan 2552 sağlık personeli oluşturmaktadır. Çalışma, 557 sağlık çalışanının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada demografik bilgi anketi, dört boyuttan oluşan duygusal zekâ ölçeği, tek boyuttan oluşan iletişim becerilerini değerlendirme ölçeği ve tek boyuttan oluşan iş stresi ölçeği kullanılmıştır. Verilerin normal dağılması nedeniyle analizlerde parametrik testler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki ve etkinin tespit edilmesinde Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler, duygusal zekânın iletişim becerisini pozitif yönde, iş stresini negatif yönde etkilediğini ve iletişim becerisinin ise iş stresini negatif yönde etkilediğini göstermektedir. Sağlık çalışanlarının duygusal zekâ ve iletişim becerilerinin artıracak uygulamalara ağırlık verilmelidir.
- 29 November 2024
- Published by Selcuk Universitesi Sosyal Bilimler Meslek Yuksekokulu Dergisi in Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi
- Vol. 27 (2) , 385-398
Open AccessDuygusal Zekâ, İletişim Becerileri ve İş Stresi Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi: Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma
Bu araştırmada, sağlık personeli örnekleminde duygusal zekâ, iletişim becerisi ve iş stresi arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini Yozgat ili içerisinde hizmet veren Yozgat Şehir Hastanesi ve Yozgat Bozok Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi’nde görev yapan 2552 sağlık personeli oluşturmaktadır. Çalışma, 557 sağlık çalışanının katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada demografik bilgi anketi, dört boyuttan oluşan duygusal zekâ ölçeği, tek boyuttan oluşan iletişim becerilerini değerlendirme ölçeği ve tek boyuttan oluşan iş stresi ölçeği kullanılmıştır. Verilerin normal dağılması nedeniyle analizlerde parametrik testler kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki ve etkinin tespit edilmesinde Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Analizler, duygusal zekânın iletişim becerisini pozitif yönde, iş stresini negatif yönde etkilediğini ve iletişim becerisinin ise iş stresini negatif yönde etkilediğini göstermektedir. Sağlık çalışanlarının duygusal zekâ ve iletişim becerilerinin artıracak uygulamalara ağırlık verilmelidir.
- Open Access
- 10 July 2024
- Published by Ondokuz Mayis University in Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi
- Vol. 9 (2) , 249-268
SAĞLIKTA ŞİDDET: PAYDAŞ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNDEN NİTEL BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmada; paydaş görüşleri yardımıyla sağlıkta şiddetin nedenleri ve şiddetin azaltılması için atılması gereken adımların belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada paydaşlarla görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme, Malatya ilinde görev yapan ve sağlık sektörü ile ilişkilendirilebilecek mesleklerde çalışan 10 yıldan fazla tecrübeye sahip, 13 katılımcı ile yapılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Görüşme formunda paydaşlara yöneltilmek üzere hazırlanmış sağlıkta şiddete ilişkin dört adet açık uçlu soru yer almıştır. Katılımcıların verdikleri cevaplar yazılı olarak kayıt altına alınmış ve veriler dâhilinde bir kodlama listesi oluşturulmuştur. Bu kodlama listesine göre temalar belirlenmiştir. Kodlandırma, tematik kodlama yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların şiddetin nedeni olarak ilk sırada eğitimsizlik ve bilinçsizliği gördükleri ve bu soruna ilişkin çözüm önerisi olarak da eğitim ve cezai müeyyideleri önerdikleri saptanmıştır.
- 10 July 2024
- Published by Ondokuz Mayis University in Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi
- Vol. 9 (2) , 249-268
Open AccessSAĞLIKTA ŞİDDET: PAYDAŞ GÖRÜŞLERİ ÜZERİNDEN NİTEL BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmada; paydaş görüşleri yardımıyla sağlıkta şiddetin nedenleri ve şiddetin azaltılması için atılması gereken adımların belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada paydaşlarla görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme, Malatya ilinde görev yapan ve sağlık sektörü ile ilişkilendirilebilecek mesleklerde çalışan 10 yıldan fazla tecrübeye sahip, 13 katılımcı ile yapılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Görüşme formunda paydaşlara yöneltilmek üzere hazırlanmış sağlıkta şiddete ilişkin dört adet açık uçlu soru yer almıştır. Katılımcıların verdikleri cevaplar yazılı olarak kayıt altına alınmış ve veriler dâhilinde bir kodlama listesi oluşturulmuştur. Bu kodlama listesine göre temalar belirlenmiştir. Kodlandırma, tematik kodlama yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda katılımcıların şiddetin nedeni olarak ilk sırada eğitimsizlik ve bilinçsizliği gördükleri ve bu soruna ilişkin çözüm önerisi olarak da eğitim ve cezai müeyyideleri önerdikleri saptanmıştır.
- 27 March 2024
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 27 (1) , 91-120
SAĞLIK HİZMETLERİNDE ARZIN TALEP YARATMASI VE HEKİMLERE GÜVEN: HASTALARIN GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmada, sağlık sektöründe arzın talep yaratması ile hekime güven konularının hasta algısı üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca arzın gereksiz talep yaratması ve hekime güven algısının katılımcıların kişisel ve demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi de çalışmanın amaçları arasındadır. Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki çalışmanın evrenini, Yozgat Bozok Üniversitesi Hastanesi polikliniklerine başvuran 18 yaşını doldurmuş kişiler oluşturmaktadır. Bu hastaneden günlük yaklaşık 400, aylık 12.500 poliklinik hastası hizmet almaktadır. Bu durumda araştırmanın örneklem büyüklüğü %99 güven düzeyi ve %1 hata ile 631 olarak hesaplanmıştır. Bu araştırmada ulaşılan kişi sayısı 650 olmuştur. Çalışma kapsamında yapılan literatür taramasında, çalışmanın amaçlarına uygun olduğu düşünülen “Arz Kaynaklı Gereksiz Sağlık Hizmeti Kullanımının Değerlendirilmesi Ölçeği” ve “Doktora Güven Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin testinde iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, arzın talep yaratması ve hekimlere güven ölçeklerinde katılımcıların kişisel ve demografik özelliklerinden sağlık sigortası dışındaki tüm özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Hekime Güven Ölçeği ile Arz Kaynaklı Gereksiz Sağlık Hizmeti Kullanımı Ölçeğinin tüm alt boyutları arasında negatif yönlü ve güçlü bir ilişki bulunmuştur. Buna göre arzın talep yaratması algısı arttıkça hekime güven azalmaktadır. Bu durum regresyon analizinde de tespit edilmiş ve açıklanan varyans %85 olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda tıp eğitiminde meslek etiğine daha fazla önem veren ders ve uygulamalara ağırlık verilerek hekimlerin çeşitli gerekçelerle gereksiz hizmet sunma davranışlarının önlenmesi, vatandaşların sağlık okuryazarlığının artırılarak gereksiz hizmet talep etmeme ya da gereksiz hizmetin teklif edilmesi durumunda bu hizmeti reddetme davranışlarının geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca geçmişten beri kutsal kabul edilen hekimlik mesleğine güveni sarsıcı uygulama ve haberlerden mümkün olduğu ölçüde kaçınılmalıdır.
- 27 March 2024
- Published by Hacettepe University, Faculty of Economics and Administrative Sciences Department of Health Care Management in Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi
- Vol. 27 (1) , 91-120
SAĞLIK HİZMETLERİNDE ARZIN TALEP YARATMASI VE HEKİMLERE GÜVEN: HASTALARIN GÖRÜŞLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Bu çalışmada, sağlık sektöründe arzın talep yaratması ile hekime güven konularının hasta algısı üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca arzın gereksiz talep yaratması ve hekime güven algısının katılımcıların kişisel ve demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi de çalışmanın amaçları arasındadır. Tanımlayıcı ve kesitsel türdeki çalışmanın evrenini, Yozgat Bozok Üniversitesi Hastanesi polikliniklerine başvuran 18 yaşını doldurmuş kişiler oluşturmaktadır. Bu hastaneden günlük yaklaşık 400, aylık 12.500 poliklinik hastası hizmet almaktadır. Bu durumda araştırmanın örneklem büyüklüğü %99 güven düzeyi ve %1 hata ile 631 olarak hesaplanmıştır. Bu araştırmada ulaşılan kişi sayısı 650 olmuştur. Çalışma kapsamında yapılan literatür taramasında, çalışmanın amaçlarına uygun olduğu düşünülen “Arz Kaynaklı Gereksiz Sağlık Hizmeti Kullanımının Değerlendirilmesi Ölçeği” ve “Doktora Güven Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin testinde iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, arzın talep yaratması ve hekimlere güven ölçeklerinde katılımcıların kişisel ve demografik özelliklerinden sağlık sigortası dışındaki tüm özellikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Hekime Güven Ölçeği ile Arz Kaynaklı Gereksiz Sağlık Hizmeti Kullanımı Ölçeğinin tüm alt boyutları arasında negatif yönlü ve güçlü bir ilişki bulunmuştur. Buna göre arzın talep yaratması algısı arttıkça hekime güven azalmaktadır. Bu durum regresyon analizinde de tespit edilmiş ve açıklanan varyans %85 olarak bulunmuştur. Çalışma sonucunda tıp eğitiminde meslek etiğine daha fazla önem veren ders ve uygulamalara ağırlık verilerek hekimlerin çeşitli gerekçelerle gereksiz hizmet sunma davranışlarının önlenmesi, vatandaşların sağlık okuryazarlığının artırılarak gereksiz hizmet talep etmeme ya da gereksiz hizmetin teklif edilmesi durumunda bu hizmeti reddetme davranışlarının geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca geçmişten beri kutsal kabul edilen hekimlik mesleğine güveni sarsıcı uygulama ve haberlerden mümkün olduğu ölçüde kaçınılmalıdır.