Murat Türkeş

This study provides a comprehensive assessment of meteorological, agro‐ecological, and hydrological drought dynamics in Türkiye over 1980–2022 using the standardized precipitation index (SPI) and the standardized precipitation evapotranspiration index (SPEI) at 3‐, 6‐, and 12‐month timescales. Trend magnitudes were quantified using Sen's slope estimator, and trend significance was evaluated using the Hamed‐Rao variance‐corrected Mann‐Kendall (M‐K) test. Temporal evolution was assessed using the sequential Mann‐Kendall (SM‐K) test and a 9‐point low‐pass Gaussian filter highlighting long‐period fluctuations. The Pettitt, Buishand, and Standard Normal Homogeneity Test (SNHT) tests were applied as change point tests, and persistence was evaluated using first‐order detrended fluctuation analysis (DFA). Results revealed a systematic divergence between SPI and SPEI series. While the SPI time series showed no statistically significant trends across annual, water‐year, or seasonal aggregations at the 3‐, 6‐, and 12‐month timescales, the SPEI time series showed statistically significant increasing drought trends across most annual, water‐year, and seasonal series. This indicates that precipitation‐only drought assessment may be incomplete in the case of Türkiye, where rising air temperatures amplify atmospheric evaporative demand and intensify drought‐prone climatic water‐balance conditions. Seasonal analysis indicated that significant SPEI trends concentrated in summer and autumn at the 3‐month scale expanded to include winter at the 6‐month scale and extended to all seasons at the 12‐month scale. SM‐K and Gaussian‐filter results indicated prolonged periods of statistically significant increasing drought trends mainly from the late 1990s and early 2000s onward, while the Pettitt, Buishand, and SNHT tests identified the change point in the SPEI series around 1998–1999. DFA scaling exponent ( α ) values approached or exceeded 1.0, especially for SPEI‐6 and SPEI‐12, indicating non‐stationary or low‐frequency‐dominant scaling within the fitted range. Regional assessments revealed that precipitation deficits were more evident in the inland semi‐arid regions, namely, Central Anatolia, Eastern Anatolia, and Southeastern Anatolia. In the humid coastal regions, increasing drought trends were more clearly expressed in the SPEI series that includes the evaporative demand. Overall, these results show a shift toward more persistent drought‐prone hydroclimatic conditions in Türkiye, particularly in the SPEI‐based climatic water‐balance series.

This study aims to clarify the existing complexity by exploring the conceptual and theoretical foundations of climate-related displacement and mobility; and by deriving a perspective on climatic displacement and mobility from empirical findings in the literature and data from global institutions that collect climate-related migration data. Climate-related human mobility is increasingly recognized as a significant and pressing global concern. Academic interest in this topic, while emerging after the 2000s, has led to a relatively complex and somewhat fragmented body of literature, reflecting its contemporary and interdisciplinary relevance. Studies related to the topic have been thoroughly reviewed, and a systematic and comprehensive evaluation has been made through critical literature analysis. According to this, climate-induced migration is on the rise in many parts of the world, especially in Southeast Asia, Central Africa, and the Americas. As climate change intensifies, its existing areas of impact continue to expand, and this further complicates mobility dynamics, particularly by acting as a compounding factor that exacerbates socioeconomic vulnerabilities and structural inequalities. Research findings and literature suggest that climate change-induced migration may become more pronounced in the future and emerge as an important item on the global agenda. While analyzing the broader phenomenon of climate-induced migration, the study focuses primarily on disaster-driven internal displacement due to data limitations from global institutions like the Internal Displacement Monitoring Center (IDMC).

Kentlerde artan sıcaklıklar, yoğun nem ve giderek sıklaşan aşırı hava olayları, şehirleri iklim değişikliğinin en görünür ve en etkilenebilir alanları haline getirmektedir. Türkiye’nin büyük şehirlerinde son yirmi yılda yaşanan hızlı ısınma eğilimi, özellikle yaz aylarında insan sağlığı, yaşam kalitesi ve ekonomik faaliyetler üzerindeki etkilerini belirgin şekilde artırmıştır. Tropik gece sayılarındaki artış, uzun süren sıcak hava dalgaları ve yüksek nem oranları hem fiziksel hem de psikolojik stres yaratmakta; kent sakinlerinin konforunu azalttığı gibi, sağlık risklerini de görünür biçimde büyütmektedir.Kentsel ısı adası etkisi, yoğun yapılaşma, sınırlı yeşil alanlar, ısı tutan yüzeyler ve aşırı enerji kullanımıyla birleşerek sıcaklıkları daha da artırmakta; özellikle düşük gelirli ve altyapısı zayıf mahallelerde riskleri orantısız biçimde yükseltmektedir. Aşırı sıcakların enerji talebinde yarattığı ani artışlar, hem elektrik şebekesi üzerinde baskı oluşturmakta hem de hanehalkı maliyetlerini artırmaktadır. Aynı zamanda aşırı sıcak-yüksek nem kombinasyonu turistik destinasyonlarda ziyaretçi davranışlarını değiştirmeye başlamış, yaz aylarında konfor seviyesinin düşmesi turizm sektörünü ekonomik açıdan baskı altına almıştır. Son gözlemler, Türkiye’nin birçok kentinde ekstrem sıcaklık rekorlarının arka arkaya kırıldığını ve aşırı sıcaklık kaynaklı olayların sağlık sistemi üzerinde artan bir yük oluşturduğunu göstermektedir. Özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, çocuklar ve dış mekânda çalışanlar için risk düzeyi hızla yükselmektedir. Aşırı sıcaklıkların, iş gücü verimliliğinde azalma, üretim kaybı, su tüketiminde artış ve kentsel altyapı üzerinde ısıya bağlı deformasyon gibi ekonomik ve fiziksel sonuçları giderek daha belirgin hale gelmektedir. Kentler için öne çıkan en kritik bulgu ise, mevcut planlama yaklaşımlarının hâlâ geçmiş iklim koşullarını esas almasıdır. Yüksek sıcaklıkların, şiddetli ani yağışların ve su stresinin gelecekte daha sık ve daha aşırı şekilde yaşanacağına dair tüm bilimsel göstergelere rağmen, birçok şehirde tasarım standartları ve altyapı kapasitesi bu yeni iklim rejimine uygun değildir. Bu uyumsuzluk hem acil müdahale kapasitesini zayıflatmakta hem de gelecekte hizmet kesintilerinin, altyapı hasarlarının ve ekonomik kayıpların daha büyük boyutlara ulaşmasına yol açmaktadır. Tüm bulgular bir arada değerlendirildiğinde, şehirlerin iklim kaynaklı sıcaklık ve konfor risklerine karşı dirençli hale gelebilmesi için doğa temelli çözümlerin, kent içi yeşil alanların, ısı azaltıcı tasarımların, gölgelendirme stratejilerinin, sürdürülebilir su yönetiminin ve risk temelli kentsel planlamanın bütünleşik bir şekilde ele alınması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Türkiye’nin büyük şehirlerinde sıcaklığın mevcut eğilimleri ve geleceğe yönelik öngörüler, kentsel yaşamın kalıcılığını koruyabilmek için uyum önlemlerinin öncelikli ve kaçınılmaz olduğunu göstermektedir.

İklim değişikliği, altyapı sistemlerinin güvenilirliği, sürekliliği ve performansı üzerinde benzeri görülmemiş düzeyde baskı oluşturmaktadır. Artan sıcaklıklar, değişen yağış rejimleri, sıklaşan aşırı hava olayları, deniz seviyesindeki yükselme ve hidrolojik döngüdeki bozulmalar; geleneksel mühendislik varsayımlarını geçersiz kılmakta ve altyapıların ömür boyu işleyişini tehdit etmektedir. Bu kitap iklim değişikliğinin altyapı sistemleri üzerindeki çok boyutlu etkilerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, teknik analiz, yönetişim, finansman ve politika bileşenlerini aynı çerçeve içinde birleştirmektedir. Çalışmanın kapsamı; iklim bilimi, altyapı mühendisliği, risk değerlendirme, ekonomik analiz, yönetişim, kurumsal kapasite, uyum finansmanı ve uygulamaya dönük karar destek araçları gibi geniş bir yelpazeye yayılan disiplinleri içermektedir. Kitabın temel amacı, altyapı planlaması ve yönetiminde çalışan karar vericilere, kamu kurumlarına, yerel yönetimlere, mühendislik ve danışmanlık kuruluşlarına, araştırmacılara ve akademisyenlere iklim değişikliğine karşı dirençli altyapı geliştirme sürecinde kullanılabilir, kapsamlı ve bilimsel temelli bir referans kaynağı sunmaktır.Bu kitap, iklim değişikliğinin altyapı sistemleri üzerindeki etkilerini yalnızca teknik bir mühendislik sorunu olarak değil, aynı zamanda bilimsel, yönetişimsel, ekonomik, hukuki ve kurumsal boyutlarıyla birlikte ele alan bütüncül bir referans çerçevesi oluşturmak üzere tasarlanmıştır.

Monthly time series of precipitation data recorded at the 197 climatological and meteorological stations of the Turkish Meteorological Service (TMS) were obtained. Standardized Precipitation Index (SPI) analysis was applied to the precipitation data, and the SPI drought classification was integrated into the differential equation (DE) model for drought estimation in the study. Root Mean Square Error (RMSE) and coefficient of determination (R2) values showed the accuracy of the applied model. The findings obtained in this study did not contradict those of previous studies. The DE model indicated that the vulnerability of Turkey to drought events could be analyzed by dividing the time series into 5-year periods. According to the modified DE model, the severity and frequency of moderate and extreme droughts have increased. When evaluated in the context of the classical modified DE model, likely the incidence, severity, and duration of droughts in Turkey will increase in the coming years because of climate change impacts. In future research, it may be possible to understand the effects of drought more clearly by trying more models and integrating more data into drought models. The spatial distribution of drought can be determined by applying the differential equations model on a station or regional basis.

State-of-the-art climate models project a substantial decline in precipitation for the Mediterranean region in the future¹. Supporting this notion, several studies based on observed precipitation data spanning recent decades have suggested a decrease in Mediterranean precipitation^2,3,4, with some attributing a large fraction of this change to anthropogenic influences^3,5. Conversely, certain researchers have underlined that Mediterranean precipitation exhibits considerable spatiotemporal variability driven by atmospheric circulation patterns^6,7 maintaining stationarity over the long term^8,9. These conflicting perspectives underscore the need for a comprehensive assessment of precipitation changes in this region, given the profound social, economic and environmental implications. Here we show that Mediterranean precipitation has largely remained stationary from 1871 to 2020, albeit with significant multi-decadal and interannual variability. This conclusion is based on the most comprehensive dataset available for the region, encompassing over 23,000 stations across 27 countries. While trends can be identified for some periods and subregions, our findings attribute these trends primarily to atmospheric dynamics, which would be mostly linked to internal variability. Furthermore, our assessment reconciles the observed precipitation trends with Coupled Model Intercomparison Project Phase 6 model simulations, neither of which indicate a prevailing past precipitation trend in the region. The implications of our results extend to environmental, agricultural and water resources planning in one of the world’s prominent climate change hotspots¹⁰.

The study is aimed at investigating future changes in sustainability of olive farming by means of climate change, and changes in agricultural climatic suitableness and phenology of olive tree cultivation in the North Aegean sub-region of Türkiye mainly characterised with dry summer subtropical Mediterranean climate. According to projected changes based on RCP8.5 scenario, projected warming reaches an average of 5-6°C increase indicating most negative condition on olive cultivation. According to RCP8.5 scenario annual precipitation projections, present suitable areas of olive groves will decrease in the period of 2049-2073, and almost the entire study area will be in the category of medium suitable. With respect to projected Emberger Bioclimate classification, for RCP 8.5 scenario, there will be a significant increase in dry-sub humid areas in the period of 2049-2073. This increase will cover up the coastal areas in the period of 2074-2098, and even all the study region will be very likely characterised with dry-sub humid and semi-arid Mediterranean bioclimatic types except for some coastal areas. An increase of about 6°C is expected in maximum values of maximum air temperatures during the bud swelling periods in the spring, especially after 2050 under RCP8.5 scenario. This increase in extreme maximum temperatures may cause olive trees to bloom earlier and prolong the growth period. By regarding the high vernalization requirement of main olive variety in the study area, a 6°C temperature increase may significantly decrease olive yields and will force farmers to transition to new varieties with relatively low vernalization requirements. According to both RCP scenarios, there is a possibility of extension of suitable areas for olive cultivation towards low to mid-elevation plateaus and mid-elevation slopes of mountainous areas and high plateaus particularly facing suitable aspects to lower negative effects of projected future warming and dryness.