Hüseyin Çetin Ketenci

Microplastics (MPs) are emerging environmental contaminants detected not only in water, soil, and air but also in human biological samples. To date, three main exposure routes have been identified. Currently, the principal exposure routes examined in scholarly works are oral, inhalational, and dermal. This paper explores iatrogenic microplastic exposure (IME) as an underrecognized healthcare-associated source of exposure and suggests that, in certain clinical contexts involving invasive, device-mediated, or direct systemic contact, IME may be considered a possible fourth route of exposure. IME is the introduction of microplastics into the human body through medical interventions. A literature-based conceptual review was conducted focusing on the materials and additives used in pharmaceutical formulations, intravenous systems, and medical devices. Particular attention was given to polymer-based excipients and plasticizers (e.g., phthalates, PEG, triacetin) found in enteric drug coatings and infusion packaging. Findings suggest that polymer-derived particles may enter systemic circulation via intravenous fluids, implantable devices, or oral medications, especially under conditions of heat, pressure, or prolonged contact. Such materials, though deemed biocompatible, may contribute to nanoplastic load and chronic exposure risks. Vulnerable groups such as neonates, oncology patients, and ICU populations may face disproportionate exposure. This calls for re-evaluation of plastic use in medical practice, improved regulatory oversight of pharmaceutical excipients, and innovation in plastic-free biomedical materials. Integrating this route into toxicological and epidemiological frameworks will enrich our understanding of microplastic-related health risks and broaden the scope of environmental health strategies.

Logging is widely recognized as one of the most hazardous industries. Despite the prominence of this sector in Türkiye's Eastern Black Sea region, comprehensive forensic investigations of logging-related deaths are limited. This retrospective study examined 102 logging-related fatalities identified among 4,878 forensic autopsies performed between 2013 and 2023 by the Recep Tayyip Erdoğan University. Demographic, occupational, environmental, seasonal, and medical response characteristics were extracted from autopsy reports and supplemented with information from police and judicial records. The victims were predominantly male (93.1%) with an average age of 57.4 years. Two-thirds of them were unregistered workers, and 5.9% were foreign nationals. Tree-strike injuries were the leading cause of death (51.0%), followed by falls from trees (30.4%). Fatalities most frequently occurred in the fall (32.4%), with cranial trauma predominating in the summer and thoracic inju-ries in the spring. Autopsy findings revealed extensive polytrauma, including pelvic and extremity fractures (71.6%) and intracranial hemorrhage (53.9%). Most incidents were witnessed (78.4%); however, unwitnessed deaths occurred disproportionately among older informal workers on private lands. Female victims (6.9%) primarily died while performing auxiliary tasks and frequently lacked medical intervention (83%). This study represents the first comprehensive medico-legal evaluation of logging-related fatalities in the Eastern Black Sea region. The findings highlight the pivotal role of unregulated labor, hazardous seasonal working conditions, and limited emergency response capacity in shaping mortality patterns. Targeted interventions, including stricter enforcement of occupational safety regulations, training for informal workers, and improved access to rural emergency services, are urgently needed to reduce preventable deaths in forestry and logging activities.

Amaç: Günümüzde doğa ile insan arasındaki bağ, eskiye göre zayıflamış olsa da özellikle dalından meyve ya da çiçek toplama, budama, ağaçta arıcılık yapma gibi faaliyetler kırsal bölgelerde devam etmekte ve ağaçtan düşme sonucu ölümler meydana gelebilmektedir. Çalışmada; Doğu Karadeniz Bölgesi’nde, ağaçtan düşme sonucu gerçekleşen ölümlere ait otopsi dosyalarının retrospektif incelenmesi ve elde edilen verilerin adli tıp pratiği açısından, literatür eşliğinde tartışılması amaçlanmıştır. Yöntem: Adli Tıp Kurumu Trabzon Adli Tıp Grup Başkanlığ’ında 01.01.2007-31.12.2022 tarihleri arasında otopsisi yapılan ve ağaçtan düşme nedeniyle öldüğü belirlenen adli olguların otopsi raporları, dosyalarından ve UYAP sisteminden taranmış, bulgular değerlendirilerek adli tıp perspektifi ile tartışılmıştır. Bulgular: Ağaçtan düşme nedeniyle ölen olguların büyük çoğunluğu (%95.2) erkek cinsiyette ve 40 yaşın üzerinde (%95.2)’dir. Olayların %81.0’ı yaz ve sonbahar aylarında ve %85.7’si ölenin kendi arazisindeki bir ağaçtan düşme şeklinde gerçekleşmiştir. Meyve ağaçları çoğunluktadır (%45.2). Olayların yaklaşık üçte ikisinde tanık vardır (%61.9). Otopsi bulgularında kafa (n=23, %54.8) ve göğüs yaralanmaları (n=23, %54.8) ile kafa içi kanama ve beyin doku hasarı (n=22, %52.4) en sık majör bulgulardır. Yapılan mikroskobik incelemelerde; 13 olguda, en az bir koroner arter lümeninde (%30.9) %50’nin üzerinde daralma ve 16 olguda (%38.1) miyokardiyal nedbe alanları saptanmıştır. Toksikolojik analizlerde ise olguların hiçbirinde yasadışı madde veya alkole rastlanılmamıştır. Olguların %52.4’ü olay yerinde ölmüştür. Ölüm nedenleri arasında; künt genel beden travması (%64.3) baskın neden olarak ön plana çıkmıştır. Sonuç: Çalışmada ağaçtan düşmeye bağlı ölümlerin daha çok 40 yaş üstü erkeklerde, sıklıkla meyve toplarken ve çoğunlukla tanık varken meydana geldiği ortaya konulmuştur. Mortalitenin oldukça yüksek olduğu anlaşılan ağaçtan düşme yaralanmalarının engellenmesi amacı ile, insidansın daha yüksek olduğu bölgeler için konu özelinde verilecek eğitimlerin ilköğretim müfredatına eklenmesinin faydalı olabileceği kanaatindeyiz.

Bu çalışma, 2023 yılında gerçekleşen Kahramanmaraş Depreminde yaşanan saha tecrübeleri üzerinden, afet yönetimi, tıbbi kimliklendirme süreçleri ve toplumsal dayanışmayı ele almaktadır. Depremin ardından yaşanan can kayıpları ve fiziksel yıkım, afet yönetimindeki başarılı yönler kadar, bu konudaki bazı eksiklikleri de ortaya koymuştur. Çalışmada özellikle Adli Tıp Kurumu ve Cumhuriyet Başsavcılıklarının kimliklendirme süreçlerindeki rolleri, sahadaki zorluklar ve çözüm önerileriyle incelenmiştir. Mobil DNA laboratuvarlarının yaygınlaştırılması, teknolojik altyapının geliştirilmesi ve lojistik planlamanın iyileştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, afet sonrası psikososyal destek hizmetleri ve toplum genelinde dayanıklılığın artırılması için eğitim programlarının önemi belirtilmiştir. Çalışma, daha etkili bir afet yönetimi için iş birliği, planlama ve sürdürülebilir çözümlere dikkat çekmektedir. Kahramanmaraş Depremi’nden çıkarılan dersler, Türkiye’nin daha dirençli bir toplum inşa etmesi için önemli bir rehber niteliğinde olmalıdır.

Organ ve doku transplantasyonu, dünya genelinde insan ölümlerinin azaltılması, yaşam sürelerinin uzatılması ve sağlık alanında uluslararası örgütlenme ile büyük ölçekli bir halk sağlığı sorununun çözümü için alternatif bir çözüm seçeneğidir.Çeşitli organ ve dokuların transplantasyon teknikleri daha da geliştikçe, etik ve yasal tartışma ve gelişmeler de ön plana çıkmaya başlamıştır. Bu tartışma alanlarından biri de adli olgu niteliği taşıyan ve beyin ölümüm tanısı konulan donörlerden yapılacak transplantasyon izni ve adli işlemler ile tıbbi işlemler arasındaki önceliğin belirlenmesidir. Şüphesiz insan hayatı da, adli nitelik kazanmış olgular için yaralanma ve ölüm nedeni ile ilgili olarak gereken delil, bulgu ve ölüm nedenlerinin tespitinin gerekliliği de son derece önemlidir. Uygulamada en temel prensip, önceliğin transplantasyona verilmesi, delilleri korumaya yönelik olarak elde edilen olası tüm adli kanıtın fotoğraf, video ve yazı ile kayıt altına alınması ve adli makama ve dolayısı ile otopsiyi yapan ekibe ve kuruma sunulmasıdır. Özel durumlarda ameliyata bir adli tıp uzmanının katılması da alternatif yöntemler arasındadır.4-8Bu derlemede; beyin ölümü tanılı adli olguların, organ/doku transplantasyonu sonrasında yapılan otopsilerinin adli tıbbi açıdan değerlendirilmesi, retrospektif olgularla birlikte adli tıp uygulamalarına, adli sürece ve halk sağlığına katkılarının tartışılması amaçlanmıştır. Organ and tissue transplantation is an alternative solution option for solving a large-scale public health problem by reducing human mortality worldwide, extending life spans and international organization in the field of health.As transplantation techniques of various organs and tissues become more advanced, ethical and legal discussions and developments have come to the forefront. One of these areas of debate is the permission for transplantation from donors who are forensic cases and diagnosed as brain dead, and the determination of the priority between forensic and medical procedures. Undoubtedly, human life is of utmost importance, as is the need to determine the evidence, findings and causes of injury and death for forensic cases. The most basic principle in practice is to give priority to transplantation, to record all possible forensic evidence obtained in order to preserve the evidence with photographs, videos and writing and to present it to the forensic authority and thus to the team and institution performing the autopsy. In special cases, alternative methods include the participation of a forensic medicine specialist in the operation.4-8In this review, it was aimed to evaluate forensic autopsies of forensic cases diagnosed as brain death after organ/tissue transplantation from a forensic medical perspective and to discuss their contribution to forensic medicine practices, forensic process and public health with retrospective cases.

Geniş kitleler tarafından, amatör ya da profesyonel düzeyde yapılan sportif faaliyetler, sağlığa yönelik olumlu etkilerinin yanında, insanın bedensel sınırlarını zorlayabilmekte, yarışmacı, progresif özellikleri ve takviye ürün kullanımı gibi dış nedenler ile kazalara, beklenmedik yaralanmalara ve ölümlere neden olabilmektedir. Sporun, geçmişte yiyecek bulmak, av olmamak gibi doğal yaşam mücadelelerinin bir sonucu olarak ortaya çıkması akla yatkındır. Yaşam mücadelesi için yapılması gerekli olan bu fiziksel ve zihinsel eylemler, zaman içerisinde artan toplumsal refah seviyesi sayesinde, sportif faaliyetler olarak kurumsallaşarak bugünkü şeklini almıştır. Spor, birey ve toplum için sadece bedensel boyutta etkili olmakla kalmaz, kitleleri, ticari, ekonomik hatta siyasi açıdan etkiler. Bu nedenle, yarattığı toplumsal ve küresel etkileri nedeni ile de ‘Halk Sağlığı’ alanının önemli inceleme konuları arasında yer alır. Bu derlemede, spor esnasında meydana gelebilecek yaralanmalara ve ölümlere genel olarak değinilerek, doping kapsamına dahil edilen yasaklı maddelerin bir sporcu sorunu ve halk sağlığı sorunu olması açısından, kimyasal analizlerinin ve sporcular üzerinde yarattıkları etkilerin adli tıp pratiği yönünden incelenmesi amaçlanmıştır. Sports activities performed by large masses, amateur or professional, are beneficial to human health, but can also push the physical limits of humans, and can cause accidents and unexpected injuries and deaths due to external reasons such as competitive, progressive characteristics and use of supplements. It is plausible that sports emerged as a result of natural life struggles in the past, such as finding food and not being hunted. These physical and mental actions, which are necessary for the struggle for life, have institutionalized as sports activities and taken their current form over time thanks to the increasing level of social welfare. Sports are not only effective for individuals and society in a physical sense, they also affect the masses commercially, economically and even politically. Therefore, due to the social and global effects it creates, it is among the important research topics of the field of ‘Public Health’. In this review, injuries and deaths that may occur during sports are generally addressed, and in essence, it is aimed to examine the chemical analyses of prohibited substances, which are included in the scope of doping, as an athlete problem and a public health problem, and the effects they create on athletes in terms of Forensic Medicine practice.

Bir Halk Sağlığı Sorunu Olarak Ağız ve Diş Sağlığı Tahsin Gökhan TELATAR Şiddetsiz İletişim ve Sağlık Alanında Yansımaları Fatma Betül BOYLU Halim İŞSEVER Kadavra Organ Bağışçısı Adli Olgularda Otopsi Sürecinin Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi Hüseyin Çetin KETENCİ Adli Halk Sağlığı Tahsin Gökhan TELATAR Ciddi, Öncelikli ve Önlenebilir Bir Halk Sağlığı Sorunu: Ölümle Sonuçlanan Hekim İntiharları Talip VURAL Sporcu Sağlığı ve Halk Sağlığı İlişkili Adli Tıp Uygulamaları Hüseyin Çetin KETENCİ D Vitamininin Halk Sağlığı Boyutu-1 Hülya KILIÇ Çocuklarda Akut Enfeksiyöz İshaller Ayşe İNALTEKİN Mehmet İNALTEKİN Aşı Karşıtlığı Pakize İrem KAHRAMANOĞLU Çevresel Etmenlerin Metabolizma Üzerine Etkisi Osman BOZKURT Nilüfer ACAR TEK

X-Işını Öncesi Dönemde Hastalıklara Yaklaşım Nur HÜRSOY Unutulmuş Tıbbi Muayene Yöntemleri Hamide Betül GÜN Hemşirelik Bakımında Terk Edilen, Unutulan Uygulamalar Vacide AŞIK ÖZDEMİR Yağmur AKBAL Unutulmuş Doğum Yöntemleri ve Bebek Bakımı Filiz AKTÜRK ACAR Unutulmuş Biyokimyasal Laboratuvar Tanı Teknikleri Hülya KILIÇ Uygulaması Korkunç Sonuçları Olan İlaçlar Atilla TOPÇU Unutulan Psikiyatrik Tedaviler Uğur TEKEOĞLU Çiçek HOCAOĞLU Unutulmuş Tedavi Yöntemi Psikoşirurji ve “Phineas Gage’ Vakasının Etkisi Ayhan KANAT Serdar DURMAZ Psikiyatrik Bozukluklarda Kullanılan Cerrahi Tedaviler Burak OKUMUŞ Kara Ölüm ve Karanlık Tedaviler Cihad DÜNDAR İnsanlık Tarihinin Civa ile İmtihanı Hatice Nilden ARSLAN DDT (Dikloro Difenil Trikloroetan) Kullanımı ve Sonuçları Özlem TERZİ Aşı ve Aşılamanın Tarihçesi Handan DUMAN Eski Çağlarda Enfeksiyon Hastalıklarının Tedavisi İlknur ESEN YILDIZ Sudem M. ÇOLAK Tuba İLGAR Aybegüm ÖZŞAHİN Obezite Tedavisinde Unutulan Uygulamalar Ayten YILMAZ YAVUZ Gamzegül ALTAY Eski Çağlarda Göğüs Hastalıkları Tedavi ve Tanı Yöntemleri Esra ARSLAN AKSU Endokrinoloji ve Diyabetin Geçmişi Damla TÜFEKÇİ Katarakt Cerrahisinde Dünden Bugüne Fatma SÜMER Kulak Burun Boğaz Hastalıklarında Terk Edilmiş Cerrahiler Mehmet BİRİNCİ Özlem ÇELEBİ ERDİVANLI Genel Cerrahide Cerrahi Morbiditesi Nedeniyle Terkedilmiş Ameliyatlar Ahmet PERGEL Bahri KALYONCU Unutulan Ürolojik Cerrahi Girişimler ve Medikal Tedaviler Selim YAZAR Selma DURMAZ Hüseyin EREN Geçmişte Jinekoloji, Akıl Almaz Fertilite Tedavileri ve Doğum Yöntemleri Yeşim BAYOĞLU TEKİN Eski ve Unutulmuş Ortopedik Tedavilerin Tarihi ve Gelişimi Cengiz KAZDAL Ahmet Tunahan YILMAZ Korkunç Anestezi Yöntemleri Leyla KAZANCIOĞLU Anestezide Unutulmuş Tedaviler Şule BATÇIK Hızır KAZDAL Unutulmuş Adli Tıp Uygulamaları Hüseyin Çetin KETENCİ Muhammed Ali ÖZDEMİR Geçmişten Günümüze Kan Transfüzyonları; 350 Yılı Aşan Bir Hikaye Nurettin TIĞ Sinan SARAL Unutulmuş Radyolojik Yöntemler Gülen BURAKGAZİ Geçmişten Günümüze Ağrı Tedavisinde Elektroterapinin Yeri: Biyofiziksel Bakış Açısı Hamit YILMAZ Kanser Tedavisinde Eskiden Kullanılan Kemoterapi Dışı Onkolojik Tedaviler Murat ALAN Recep TÜRKEL Bülent ÇETİN Kanserde Unutulmuş Tedaviler Elanur KARAMAN Radyoterapide Kullanılan İmmobilizasyon Cihazlarının Gelişimi: Tarihsel Perspektif Sema YILMAZ RAKICI Ömer YAYLA Sidem GÜL Neslihan Nisa RAKICI Unutulmuş Radyoterapi Uygulamaları Özgür ALTMIŞDÖRTOĞLU Radyasyon Onkolojisinde Hesapsız Radyasyon Hesapları Hilal KIZILTUNÇ ÖZMEN Burcu SAĞLAM ALAN Tıp Tarihi ve Etik Özelindeki İçerikler Hakkında Kısa Bir Değerlendirme Nuray DEMİRCİ GÜNGÖRDÜ Seçil ÖZÇİFTÇİ Çağatay ÜSTÜN Geçmişten Günümüze Embriyolojiye Bakış Burcu DELİBAŞ Zülkar ÖZDEN Levent TÜMKAYA Histoloji Disiplininin Tarihi Zülkar ÖZDEN Tolga MERCANTEPE Levent TÜMKAYA

Çay üretim rekoltesinin ve tüketiminin en fazla olduğu ülkelerden olan Türkiye’de çay bitkisinin (Camellia sinensis) üretimi Doğu Karadeniz Bölgesi’nde sınırlı bir alanda yoğun biçimde yapılmaktadır. Çay tarımı ve ticareti yöre halkı için önemli bir geçim kaynağı olmakla birlikte çok sayıda insana mevsimsel iş olanakları sağlamaktadır. Çay toplama sırasında ergonomik risklerin yanında zaman zaman yılan, kene, örümcek, eşek arası gibi yabanı hayvan ısırıklarına bağlı yaralanmalar ve hatta ölümler meydana gelmektedir. Çalışmamızda; çay toplarken sağ ayak bileğinden yılan ısırması sonucu ölen 41 yaşındaki erkek olgu, otopsi bulguları ile birlikte değerlendirerek sunulmuştur. Meydana gelen bu tip yaralanmaların ve ölümlerin azaltılmasına karşı gerek çay tarımı işçilerinin gerekse bölgede çalışan sağlık personelinin bölgede nadir rastlanılan yılan sokmalarına karşı bilgilendirilmeleri gereklidir. Ayrıca bölgedeki hastanelerde hayvan ısırıklarına yönelik gerekli tüm antivenomların bulundurulması ölümlerin azaltılmasına katkı sağlayabilir.