Döndü Şanlıtürk
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Döndü Şanlıtürk has a total of 50 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Yasemin Boy
Tokat Gaziosmanpaşa University, Türkiye
3 shared publications - Neslihan Dörtkardeş
Health Sciences University Mehmet Akıf Inan Training Research Hospital
2 shared publications - Nurgül Kaplan
Atatürk University, Department of Internal Medicine Nursing, Erzurum, Turkey
2 shared publications - Ayla Dikmen
Sakarya Üniversitesi
1 shared publication - Ayse Akalin
Faculty of Medicine and Pharmacy, Biostatistics and Medical Informatics Research Group, Vrije Universiteit Brussels, Brussels, Belgium
1 shared publication Ayşe Eroğlu
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 31 August 2026
- Published by Ankara Saglik Bilimleri Dergisi in Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi
- Vol. 15 (2) , 100-106
Kronik Endokrin Disfonksiyonun Perinatal Sonuçları: Hipotiroidi ve Oligohidramniyoslu Bir Gebenin Olgu Sunumu
Hipotiroidi, tiroid hormonlarının yetersizliği ya da hedef dokulara etkisizliği sonucu gelişen, gebelik sürecini hem maternal hem fetal açıdan etkileyebilen önemli bir endokrin bozukluktur. Gebelikte görülen fizyolojik değişikliklerin hipotiroidi bulgularıyla benzerlik göstermesi tanı ve taramayı güçleştirmekte; bu durum komplikasyon riskini artırmaktadır. Tiroid disfonksiyonları, gebelikte diyabetten sonra en sık görülen endokrin sorunlar arasında yer almakta olup, kontrolsüz hipotiroidi gebelik hipertansiyonu, preeklampsi, anemi, intrauterin büyüme geriliği ve erken doğum gibi olumsuz sonuçlarla ilişkilendirilmektedir. Oligohidramniyos ise gebelik haftasına göre azalmış amniyotik sıvı hacmiyle karakterize olup, artmış perinatal morbidite ile bağlantılıdır ve çoğu zaman multifaktöriyel bir etiyolojiye sahiptir. Bu olguda, gebelik öncesi primerhipotiroidi tanısı bulunan 28 yaşındaki 38 haftalık gebe, amniyotik sıvı indeksinin 4.5 cm ölçülmesi üzerine oligohidramniyos tanısıyla izleme alınmıştır. Tiroid hormon düzeylerindeki değişiklikler doğrultusunda levotiroksin tedavisi trimesterlere göre düzenlenmiş; vital bulguları stabil olan hastada pretibial ödem, fetal hareketlerde azalma, dispne, uyku bölünmesi, iştahsızlık ve fetüse zarar gelmesine yönelik anksiyete belirlenmiştir. Hastanın gereksinimleri doğrultusunda sıvı dengesi, solunum, anksiyete, uyku, beslenme ve bilgi eksikliğine yönelik hemşirelik tanıları konulmuş ve uygun bakım girişimleri planlanarak uygulanmıştır. Gebelik 39. haftada sezaryen ile sonlandırılmış, anne ve yenidoğan stabil izlenmiş ve taburculuk öncesi evde bakım ile ilaç kullanımına yönelik eğitim verilmiştir. Sunulan olgu, prekonsepsiyonel dönemde var olan hipotiroidinin gebelik süresince etkin izlenmemesinin oligohidramniyos gibi obstetrik komplikasyonlara zemin hazırlayabileceğini göstermekte; multidisipliner yaklaşım ve bütüncül hemşirelik bakımının maternal ve fetal sonuçların iyileştirilmesinde kritik rol oynadığını vurgulamaktadır. Bu olgu, gebelik öncesi hipotiroidi tanısı olan bir hastada gebelik sürecinde gelişen oligohidramniyosu kavram haritasıyla sunmayı amaçlamıştır.
- 31 August 2026
- Published by Ankara Saglik Bilimleri Dergisi in Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi
- Vol. 15 (2) , 100-106
Open AccessKronik Endokrin Disfonksiyonun Perinatal Sonuçları: Hipotiroidi ve Oligohidramniyoslu Bir Gebenin Olgu Sunumu
Hipotiroidi, tiroid hormonlarının yetersizliği ya da hedef dokulara etkisizliği sonucu gelişen, gebelik sürecini hem maternal hem fetal açıdan etkileyebilen önemli bir endokrin bozukluktur. Gebelikte görülen fizyolojik değişikliklerin hipotiroidi bulgularıyla benzerlik göstermesi tanı ve taramayı güçleştirmekte; bu durum komplikasyon riskini artırmaktadır. Tiroid disfonksiyonları, gebelikte diyabetten sonra en sık görülen endokrin sorunlar arasında yer almakta olup, kontrolsüz hipotiroidi gebelik hipertansiyonu, preeklampsi, anemi, intrauterin büyüme geriliği ve erken doğum gibi olumsuz sonuçlarla ilişkilendirilmektedir. Oligohidramniyos ise gebelik haftasına göre azalmış amniyotik sıvı hacmiyle karakterize olup, artmış perinatal morbidite ile bağlantılıdır ve çoğu zaman multifaktöriyel bir etiyolojiye sahiptir. Bu olguda, gebelik öncesi primerhipotiroidi tanısı bulunan 28 yaşındaki 38 haftalık gebe, amniyotik sıvı indeksinin 4.5 cm ölçülmesi üzerine oligohidramniyos tanısıyla izleme alınmıştır. Tiroid hormon düzeylerindeki değişiklikler doğrultusunda levotiroksin tedavisi trimesterlere göre düzenlenmiş; vital bulguları stabil olan hastada pretibial ödem, fetal hareketlerde azalma, dispne, uyku bölünmesi, iştahsızlık ve fetüse zarar gelmesine yönelik anksiyete belirlenmiştir. Hastanın gereksinimleri doğrultusunda sıvı dengesi, solunum, anksiyete, uyku, beslenme ve bilgi eksikliğine yönelik hemşirelik tanıları konulmuş ve uygun bakım girişimleri planlanarak uygulanmıştır. Gebelik 39. haftada sezaryen ile sonlandırılmış, anne ve yenidoğan stabil izlenmiş ve taburculuk öncesi evde bakım ile ilaç kullanımına yönelik eğitim verilmiştir. Sunulan olgu, prekonsepsiyonel dönemde var olan hipotiroidinin gebelik süresince etkin izlenmemesinin oligohidramniyos gibi obstetrik komplikasyonlara zemin hazırlayabileceğini göstermekte; multidisipliner yaklaşım ve bütüncül hemşirelik bakımının maternal ve fetal sonuçların iyileştirilmesinde kritik rol oynadığını vurgulamaktadır. Bu olgu, gebelik öncesi hipotiroidi tanısı olan bir hastada gebelik sürecinde gelişen oligohidramniyosu kavram haritasıyla sunmayı amaçlamıştır.
- 4 May 2026
- Published by SAGE Publications in Clinical Nursing Research
- Vol. 35 (6) , 312-322
Nurse-Led Animated Video Nutrition Education and Its Effects on Dietary Knowledge and Fluid–Diet Adherence in Hemodialysis Patients: A Difference-in-Differences Analysis
Inadequate nutritional knowledge among hemodialysis (HD) patients can lead to poor fluid and dietary adherence, increasing the risk of complications. This study aimed to evaluate the effects of a nurse-led, animated video-based nutrition education program on dietary knowledge and fluid–diet adherence in individuals receiving HD. This experimental study employed a pretest–posttest control group design and included 107 HD patients, 48 in the intervention group and 59 in the control group. Data were collected using a patient information form, a nutritional knowledge survey, and the Dialysis Diet and Fluid Non-Adherence Questionnaire. Descriptive statistics and initial data entry were conducted using SPSS 24.0. The difference-in-differences (DiD) analysis was performed in Stata 18.0. The intervention group received nurse-led nutrition education supported by a 10-min animated video. Measurements were taken at baseline and 12 weeks after the intervention. There were no significant differences between groups in baseline nutritional knowledge or fluid–diet adherence scores. However, at week 12, the intervention group demonstrated a significant increase in nutritional knowledge and a decrease in fluid–diet nonadherence compared to the control group ( p < .05). A DiD analysis revealed that the educational intervention resulted in a 4.4-point increase in knowledge scores, which was statistically significant ( p < .05). Nurse-led animated video education significantly improved nutritional knowledge and fluid–diet adherence among HD patients. This approach may be an effective tool for supporting patient education and self-management of chronic kidney disease.
- 4 May 2026
- Published by SAGE Publications in Clinical Nursing Research
- Vol. 35 (6) , 312-322
Nurse-Led Animated Video Nutrition Education and Its Effects on Dietary Knowledge and Fluid–Diet Adherence in Hemodialysis Patients: A Difference-in-Differences Analysis
Inadequate nutritional knowledge among hemodialysis (HD) patients can lead to poor fluid and dietary adherence, increasing the risk of complications. This study aimed to evaluate the effects of a nurse-led, animated video-based nutrition education program on dietary knowledge and fluid–diet adherence in individuals receiving HD. This experimental study employed a pretest–posttest control group design and included 107 HD patients, 48 in the intervention group and 59 in the control group. Data were collected using a patient information form, a nutritional knowledge survey, and the Dialysis Diet and Fluid Non-Adherence Questionnaire. Descriptive statistics and initial data entry were conducted using SPSS 24.0. The difference-in-differences (DiD) analysis was performed in Stata 18.0. The intervention group received nurse-led nutrition education supported by a 10-min animated video. Measurements were taken at baseline and 12 weeks after the intervention. There were no significant differences between groups in baseline nutritional knowledge or fluid–diet adherence scores. However, at week 12, the intervention group demonstrated a significant increase in nutritional knowledge and a decrease in fluid–diet nonadherence compared to the control group ( p < .05). A DiD analysis revealed that the educational intervention resulted in a 4.4-point increase in knowledge scores, which was statistically significant ( p < .05). Nurse-led animated video education significantly improved nutritional knowledge and fluid–diet adherence among HD patients. This approach may be an effective tool for supporting patient education and self-management of chronic kidney disease.
- Open Access
- 24 October 2025
- Published by Galenos Yayinevi in Thoracic Research and Practice
- Vol. 26 (6) , 314-322
The Causal Link Between Air Pollution and Respiratory Diseases: Evidence from Granger Causality Test
The Causal Link Between Air Pollution and Respiratory Diseases: Evidence from Granger Causality Test - Thoracic Research and Practice
- 24 October 2025
- Published by Galenos Yayinevi in Thoracic Research and Practice
- Vol. 26 (6) , 314-322
Open AccessThe Causal Link Between Air Pollution and Respiratory Diseases: Evidence from Granger Causality Test
The Causal Link Between Air Pollution and Respiratory Diseases: Evidence from Granger Causality Test - Thoracic Research and Practice
- 20 February 2024
- Published by Ege Universitesi in Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
KOAH Hastalarının Dispne Yönetiminde Kullandığı Yöntemlerin Dispne Düzeyi ve Öz Bakım Gücüne Etkisi
Amaç: Araştırma kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) hastalarının dispne yönetiminde kullandıkları yöntemleri ve bu yöntemlerin dispne düzeyi ve öz bakım gününe etkisi ile bu etkide maddi durumun aracılık rolünün araştırmak için yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel araştırma tasarımındaki bu çalışma Karadeniz Bölgesi’nde bir devlet hastanesinin göğüs hastalıkları kliniklerindeki 172 hasta dahil edildi. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Dispne-12 ve Öz Bakım Gücü Ölçeği ile belirlendi. Çalışmada elde edilen bu veriler bilgisayar ortamına aktarılarak, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics (versiyon 25.0), SPSS PROCES MACRO ve AMOS kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, student t testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanıldı. Ölçeklerin geçerlilik güvenilirlik analizi için, Cronbach’s alpha katsayısı hesaplandı. Bulgular:Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 63, çoğunluğunun erkek ve gelirinin giderine denk olduğu belirlendi. Hastaların dispnelerini yönetmek için en sık pencere açtığı belirlendi. Hastaların dispne ölçeği puan ortalamasının 22.00±10.06, öz bakım gücünün ise 79.93±25.31 olduğu belirlendi. Dispne düzeyi ile öz bakım gücü arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve bu ilişkide maddi durumun aracılık rolü olduğu belirlendi (b= -0, 3471, %95 GA [BootLLCI= -0,8238, BootULCI= -0,0221], p
- 20 February 2024
- Published by Ege Universitesi in Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
KOAH Hastalarının Dispne Yönetiminde Kullandığı Yöntemlerin Dispne Düzeyi ve Öz Bakım Gücüne Etkisi
Amaç: Araştırma kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) hastalarının dispne yönetiminde kullandıkları yöntemleri ve bu yöntemlerin dispne düzeyi ve öz bakım gününe etkisi ile bu etkide maddi durumun aracılık rolünün araştırmak için yapıldı. Yöntem: Tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel araştırma tasarımındaki bu çalışma Karadeniz Bölgesi’nde bir devlet hastanesinin göğüs hastalıkları kliniklerindeki 172 hasta dahil edildi. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Dispne-12 ve Öz Bakım Gücü Ölçeği ile belirlendi. Çalışmada elde edilen bu veriler bilgisayar ortamına aktarılarak, istatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics (versiyon 25.0), SPSS PROCES MACRO ve AMOS kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, student t testi, ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanıldı. Ölçeklerin geçerlilik güvenilirlik analizi için, Cronbach’s alpha katsayısı hesaplandı. Bulgular:Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalamasının 63, çoğunluğunun erkek ve gelirinin giderine denk olduğu belirlendi. Hastaların dispnelerini yönetmek için en sık pencere açtığı belirlendi. Hastaların dispne ölçeği puan ortalamasının 22.00±10.06, öz bakım gücünün ise 79.93±25.31 olduğu belirlendi. Dispne düzeyi ile öz bakım gücü arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve bu ilişkide maddi durumun aracılık rolü olduğu belirlendi (b= -0, 3471, %95 GA [BootLLCI= -0,8238, BootULCI= -0,0221], p
- 1 September 2023
- Published by Galenos Yayinevi in Journal of Turkish Sleep Medicine
- Vol. 10 (3) , 206-215
Preventive Effect of Cognitive Stimulation and Sleep Hygiene on Delirium in COVID-19 Intensive Care Patients
- 1 September 2023
- Published by Galenos Yayinevi in Journal of Turkish Sleep Medicine
- Vol. 10 (3) , 206-215
Preventive Effect of Cognitive Stimulation and Sleep Hygiene on Delirium in COVID-19 Intensive Care Patients
- Open Access
- 31 May 2023
- Published by Gaziosmanpasa University in TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi
- Vol. 3 (2) , 117-127
Concept Map and Traditional Lecture-Based Teaching Method in Increasıng The Diabetes Knowledge Level
Purpose: This study aims to compare the effects of the traditional and concept mapping methods on knowledge levels of the nursing students on diabetes. Methods: This pretest posttest semi-experimental study was conducted on 56 second grade nursing students randomly assigned into two groups of 28 people. The intervention group was taught through concept mapping method, while the control group was taught using traditional method. Categorical variables were compared by using chi-square test whereas the age of the participants was evaluated by using t-test. Continuous variables were compared using Wilcoxon test, Mann Whitney U test or Friedman test. Results: There was no statistically significant difference between the pretest scores of the intervention and the control groups on diabetes knowledge (p=0.941). However, following the lectures, median values of the intervention group was statistically significantly higher than the control group (p=0.001). Comparison of the scores obtained by the concept mapping and traditional learning groups from the pretest, second test and final test showed a statistically significant difference (p=0.001). Conclusions: In achieving th elevel of nursing students’ learning in Diabet, it seems that the concept mapping method was more effective than the traditional method. In conclusion that concept mapping as the educational method could encourage a group of nursing students knowledge of diabetes, which might ultimately result in beter nursing care quality.
- 31 May 2023
- Published by Gaziosmanpasa University in TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi
- Vol. 3 (2) , 117-127
Open AccessConcept Map and Traditional Lecture-Based Teaching Method in Increasıng The Diabetes Knowledge Level
Purpose: This study aims to compare the effects of the traditional and concept mapping methods on knowledge levels of the nursing students on diabetes. Methods: This pretest posttest semi-experimental study was conducted on 56 second grade nursing students randomly assigned into two groups of 28 people. The intervention group was taught through concept mapping method, while the control group was taught using traditional method. Categorical variables were compared by using chi-square test whereas the age of the participants was evaluated by using t-test. Continuous variables were compared using Wilcoxon test, Mann Whitney U test or Friedman test. Results: There was no statistically significant difference between the pretest scores of the intervention and the control groups on diabetes knowledge (p=0.941). However, following the lectures, median values of the intervention group was statistically significantly higher than the control group (p=0.001). Comparison of the scores obtained by the concept mapping and traditional learning groups from the pretest, second test and final test showed a statistically significant difference (p=0.001). Conclusions: In achieving th elevel of nursing students’ learning in Diabet, it seems that the concept mapping method was more effective than the traditional method. In conclusion that concept mapping as the educational method could encourage a group of nursing students knowledge of diabetes, which might ultimately result in beter nursing care quality.
- Open Access
- 1 May 2023
- Published by Galenos Yayinevi in Thoracic Research and Practice
- Vol. 24 (3) , 117-122
Validity and Reliability of the Vietnamese Version of the Inhaler Use Scale for Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients
Validity,reliability,COPD,Vietnamese
- 1 May 2023
- Published by Galenos Yayinevi in Thoracic Research and Practice
- Vol. 24 (3) , 117-122
Open AccessValidity and Reliability of the Vietnamese Version of the Inhaler Use Scale for Chronic Obstructive Pulmonary Disease Patients
Validity,reliability,COPD,Vietnamese
- Open Access
- 29 April 2023
- Published by University of Health Science in Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi
- Vol. 4 (2) , 45-61
Diyabet ve Hipertansiyon Hastalarında Tamamlayıcı Tıp Kullanımının Tedaviye Uyum Üzerine Etkisi
Amaç: Bu çalışma, diyabetes mellitus (DM) ve hipertansiyon (HT) hastalarının tamamlayıcı ve alternatif tedavileri (TAT) kullanma durumlarının tedaviye uyuma etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki araştırmaya 169 DM (n=97) ve HT (n=72) hastası dahil edildi. Verilerin toplanmasında; kişisel bilgi formu ve Morisky-8 Maddeli İlaca Uyum Anketi (MMAS-8) kullanıldı. Yaş, cinsiyet gibi demoğrafik değişkenler bakımından DM ve HT hastaları arasında fark olup olmadığının değerlendirilmesinde ki-kare testi kullanıldı. TAT kullanımı ve tedaviye uyum düzeyleri yönünden iki grup arasında fark olup olmadığı ki-kare ve t testi ile karşılaştırıldı. TAT kullanımının tedaviye uyum üzerindeki etkisini belirlemek için çoklu doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Bu çalışmada hastaların %87’sinin TAT kullandığı, diyabetik hastalarda bu oranın %88, hipertansif hastalarda ise %86 olduğu, TAT kullanımı bakımından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>.05). Diyabetik hastaların tedaviye uyum puan ortalamasının 4.72±2.81 ve hipertansif hastaların 5.05±2.71 olduğu belirlendi. TAT kullanan DM ve HT hastalarının tedaviye uyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>.05). TAT kullanan HT hastalarının tedaviye uyum puan ortalamalarının kullanmayanlara göre daha yüksek olduğu ve bu yüksekliğin istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p.05). Sonuç: Hastaların büyük çoğunluğunun TAT kullandığı, tedaviye uyumlarının orta düzeyde olduğu, TAT kullanımı açısından DM ve HT hastaları arasında tedaviye uyum düzeyleri arasında fark olmadığı, TAT kullanan hipertansif hastaların tedaviye uyum düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı.
- 29 April 2023
- Published by University of Health Science in Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi
- Vol. 4 (2) , 45-61
Open AccessDiyabet ve Hipertansiyon Hastalarında Tamamlayıcı Tıp Kullanımının Tedaviye Uyum Üzerine Etkisi
Amaç: Bu çalışma, diyabetes mellitus (DM) ve hipertansiyon (HT) hastalarının tamamlayıcı ve alternatif tedavileri (TAT) kullanma durumlarının tedaviye uyuma etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki araştırmaya 169 DM (n=97) ve HT (n=72) hastası dahil edildi. Verilerin toplanmasında; kişisel bilgi formu ve Morisky-8 Maddeli İlaca Uyum Anketi (MMAS-8) kullanıldı. Yaş, cinsiyet gibi demoğrafik değişkenler bakımından DM ve HT hastaları arasında fark olup olmadığının değerlendirilmesinde ki-kare testi kullanıldı. TAT kullanımı ve tedaviye uyum düzeyleri yönünden iki grup arasında fark olup olmadığı ki-kare ve t testi ile karşılaştırıldı. TAT kullanımının tedaviye uyum üzerindeki etkisini belirlemek için çoklu doğrusal regresyon analizi kullanıldı. Bulgular: Bu çalışmada hastaların %87’sinin TAT kullandığı, diyabetik hastalarda bu oranın %88, hipertansif hastalarda ise %86 olduğu, TAT kullanımı bakımından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>.05). Diyabetik hastaların tedaviye uyum puan ortalamasının 4.72±2.81 ve hipertansif hastaların 5.05±2.71 olduğu belirlendi. TAT kullanan DM ve HT hastalarının tedaviye uyum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı belirlendi (p>.05). TAT kullanan HT hastalarının tedaviye uyum puan ortalamalarının kullanmayanlara göre daha yüksek olduğu ve bu yüksekliğin istatistiksel olarak anlamlı olduğu (p.05). Sonuç: Hastaların büyük çoğunluğunun TAT kullandığı, tedaviye uyumlarının orta düzeyde olduğu, TAT kullanımı açısından DM ve HT hastaları arasında tedaviye uyum düzeyleri arasında fark olmadığı, TAT kullanan hipertansif hastaların tedaviye uyum düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşıldı.
- Open Access
- 28 April 2023
- Published by Bulent Evcevit University in Batı Karadeniz Tıp Dergisi
- Vol. 7 (1) , 21-30
The Effect of Dyspnea on the Cognitive Status in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)
Aim: The aim of this study is to examine the effect of the dyspnea on cognitive status in patients with chronic obstructive pulmonary diseases (COPD). Material and Methods: The universe of this descriptive study consist of 315 COPD patients. Data were collected with a Questionare, Medical Research Council Scale (MRCS) and Standardize Mini Mental State Examination (SMMT-E). In the analyses of the data, descriptive statistics, independent t-test, oneway analysis of variance and regression and Tamhane T2 analysis were employed. Results: The mean age of the patients patricipating the study was 54.06 (11.41) years. 38% of the patients were determined to experienced moderate dyspnea (2.20±0.95). The patients’ cognitive status mean scores were found low (21.38±5.74) and 58.7% had cognitive impairment. It was determined in multiple regression analysis that severe dyspnea level, inadequacy in dyspnea management, associating dyspnea with breathlessness, feeling of low mood and fear of death, use of oxygen tube and bipod at home were associated with cognitive status. Moreover, it was found that 31% of the variance in the cognitive level of the patients was explained by the independent variables related to dyspnea (R2 = 0.581; adjusted R2= 0.311). It was found that there was a strong positive correlation between dyspnea and cognition status (r=-0.705, p=0.000). Conclusion: It was determined that dyspnea effects to SMMT-E and therefore it could be advised to taking measures to reduce dyspnea COPD patients.
- 28 April 2023
- Published by Bulent Evcevit University in Batı Karadeniz Tıp Dergisi
- Vol. 7 (1) , 21-30
Open AccessThe Effect of Dyspnea on the Cognitive Status in Patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)
Aim: The aim of this study is to examine the effect of the dyspnea on cognitive status in patients with chronic obstructive pulmonary diseases (COPD). Material and Methods: The universe of this descriptive study consist of 315 COPD patients. Data were collected with a Questionare, Medical Research Council Scale (MRCS) and Standardize Mini Mental State Examination (SMMT-E). In the analyses of the data, descriptive statistics, independent t-test, oneway analysis of variance and regression and Tamhane T2 analysis were employed. Results: The mean age of the patients patricipating the study was 54.06 (11.41) years. 38% of the patients were determined to experienced moderate dyspnea (2.20±0.95). The patients’ cognitive status mean scores were found low (21.38±5.74) and 58.7% had cognitive impairment. It was determined in multiple regression analysis that severe dyspnea level, inadequacy in dyspnea management, associating dyspnea with breathlessness, feeling of low mood and fear of death, use of oxygen tube and bipod at home were associated with cognitive status. Moreover, it was found that 31% of the variance in the cognitive level of the patients was explained by the independent variables related to dyspnea (R2 = 0.581; adjusted R2= 0.311). It was found that there was a strong positive correlation between dyspnea and cognition status (r=-0.705, p=0.000). Conclusion: It was determined that dyspnea effects to SMMT-E and therefore it could be advised to taking measures to reduce dyspnea COPD patients.
- Open Access
- 6 January 2023
- Published by Hacettepe University in Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
- Vol. 9 (3) , 291-299
Astım Hastalarında Sağlık Okuryazarlığı ile Hastalık Kontrolü Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Amaç: Bu çalışmanın amacı astım hastalarında sağlık okuryazarlığı ile hastalık kontrolü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu çalışma, Tokat’ta bir hastanede 220 astımlı hasta ile gerçekleştirildi. Veriler hasta tanıtım formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Astım Kontrol Testi kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü ANOVA, Student t testi, Pearson korelasyon testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmadan elde edilen bilgilere göre; hastaların %54.1'i 18-26 yaş aralığında, %72.7'si kadın, %61.8'i bekar ve %60.9'u üniversite mezunuydu. Hastaların sağlık okuryazarlık puanı düşüktü ve hastalık kontrolü %45.5'inde “iyi kontrol” düzeyindeydi. Hastalık kontrolü ve sağlık okuryazarlığı üzerine hastaların yaş, öğrenim durumu, gelir düzeyi, tetikleyicileri bilme ve tetikleyiciden uzaklaşma davranışları gibi sosyodemografik özelliklerinin etkili olduğu belirlendi. Hastalık kontrolü ile sağlık okuryazarlığı puanları arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulundu (r=-0.367, p<0.001). Sonuç: Araştırmaya katılan astım hastalarının hastalık kontrol düzeylerinin iyi olduğu ve sağlık okuryazarlık düzeylerinin ise düşük olduğu sonucu elde edildi. Astım hastalarında sağlık okuryazarlığı ve hastalık kontrolünü arttırmaya yönelik girişimleri içeren çalışmaların yapılması önerilmektedir.
- 6 January 2023
- Published by Hacettepe University in Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi
- Vol. 9 (3) , 291-299
Open AccessAstım Hastalarında Sağlık Okuryazarlığı ile Hastalık Kontrolü Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Amaç: Bu çalışmanın amacı astım hastalarında sağlık okuryazarlığı ile hastalık kontrolü arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipteki bu çalışma, Tokat’ta bir hastanede 220 astımlı hasta ile gerçekleştirildi. Veriler hasta tanıtım formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Astım Kontrol Testi kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistikler, tek yönlü ANOVA, Student t testi, Pearson korelasyon testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmadan elde edilen bilgilere göre; hastaların %54.1'i 18-26 yaş aralığında, %72.7'si kadın, %61.8'i bekar ve %60.9'u üniversite mezunuydu. Hastaların sağlık okuryazarlık puanı düşüktü ve hastalık kontrolü %45.5'inde “iyi kontrol” düzeyindeydi. Hastalık kontrolü ve sağlık okuryazarlığı üzerine hastaların yaş, öğrenim durumu, gelir düzeyi, tetikleyicileri bilme ve tetikleyiciden uzaklaşma davranışları gibi sosyodemografik özelliklerinin etkili olduğu belirlendi. Hastalık kontrolü ile sağlık okuryazarlığı puanları arasında negatif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon bulundu (r=-0.367, p<0.001). Sonuç: Araştırmaya katılan astım hastalarının hastalık kontrol düzeylerinin iyi olduğu ve sağlık okuryazarlık düzeylerinin ise düşük olduğu sonucu elde edildi. Astım hastalarında sağlık okuryazarlığı ve hastalık kontrolünü arttırmaya yönelik girişimleri içeren çalışmaların yapılması önerilmektedir.