IÇIlke Çalişkan

Ilke Çalişkan

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Ilke Çalişkan has a total of 47 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Sosyal ve Fen Eğitiminde Güncel Araştırmalar III

    by Medya Koca, Esma Saçan, İlKe Çalışkan, Dilber Polat, Halis Emre Yaldız, Yasemin Gödek, Zeynep Alemdar Zihni, Özlem Afacan, Neslihan Özbek, Furkan Cantez, et al.

  • Fetemm Merkezli ÖğretimProgramı ve Fen Öğrenme-Öğretme Süreci

    by Esma Saçan, İlKe Çalışkan

    Araştırmanın amacı, Demirel program geliştirme modeline göre tasarlanan ve uygulanan FeTeMM merkezli öğretim programının; öğrencilerin fen bilimleri dersine karşı tutumlarını, FeTeMM etkinliklerinin uygulandığı bir sınıf ortamı oluşturma üzerindeki etkilerini ve programın kullanımı ve etkililiğine ilişkin öğrenci algılarını tespit etmektir. Araştırma, Ankara ilindeki bir ortaokulda 78 öğrenci ile 19 haftalık model çerçevesinde yapılmıştır. Araştırmada karma yöntem araştırmasına ait iç içe desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel veri toplama araçlarını Fen Bilimleri Dersi Tutum Ölçeği (FBDTÖ) oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel veri toplama araçlarını ise sunuş gözlem formu, Fen Defterleri ve öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler oluşturmaktadır. Ön testin uygulanmasından sonra deney grubunda, FeTeMM merkezli bir öğretim programı çerçevesinde hazırlanan etkinlikler, kontrol grubunda ise MEB tarafından bilim uygulamaları dersi yedinci sınıf düzeyi için belirlenen kazanımlara yönelik uygulamalar yapılmıştır. Dönem sonunda her iki gruba da FBDTÖ son test olarak uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler t-testi; görüşme, gözleme ait nitel veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Uygulama sonrasında sürecin Fen Bilimleri dersine yönelik tutum açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark yarattığı saptanmıştır. Öğrenci görüşmelerinden, gözlemlerden elde edilen nitel veriler nicel bulguları destekler niteliktedir. Uygulamanın öğrencilerin FeTeMM alanlarına olan motivasyonlarını arttırdığı, fen öğrenme-öğretme süreçlerine yönelik tutumlarını olumlu etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. The aim of this study was to investigate the effects of a STEM-centered curriculum designed and implemented according to Demirel’s curriculum development model on students’ attitudes toward science, the creation of a classroom environment conducive to STEM activities, and students’ perceptions of the curriculum’s implementation and effectiveness. The study was conducted over 19 weeks with 78 students at a middle school in Ankara, Türkiye, using an embedded mixed-methods design. Quantitative data were collected using the Science Course Attitude Scale (SCAS), while qualitative data were obtained through presentation observation forms, science notebooks, and semi-structured interviews. Following the pre-test, the experimental group participated in activities developed within the STEM-centered curriculum, whereas the control group followed activities aligned with the seventh-grade Science Applications course learning outcomes prescribed by the Ministry of National Education. At the end of the intervention, both groups completed the SCAS as a post-test. Quantitative data were analyzed using t-tests, while qualitative data were examined through descriptive and content analyses. The findings revealed a significant difference in attitudes toward science in favor of the experimental group. Qualitative findings supported the quantitative results, indicating increased motivation toward STEM fields and more positive attitudes toward science teaching and learning processes.

  • Open Access

    Ulusal Boyutta Yapılan Çok Kültürlü Fen Eğitimi Çalışmalarının Sistematik Analizi

    by Samed Akbaş, İlKe Çalişkan

    Bu araştırmada ulusal boyutta çok kültürlü fen eğitimi kapsamındaki çalışmaların çeşitli değişkenler açısından dağılım ve yönelimlerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırmada sistematik literatür taraması modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini ulusal boyuttaki çok kültürlü fen eğitimi yayınları içerisinden dahil etme ölçütleri kapsamında seçilen toplam 96 yayın oluşturmaktadır. Bu açıdan araştırmada rastgele olmayan örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan doküman inceleme tablosu kullanılmıştır. Veri analizi yöntemi olarak betimsel istatistik yöntemleri ve içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Betimsel istatistik analizi sonucunda çalışmaların sayıca sınırlı olduğu, çalışmalarda ağırlıklı olarak özel eğitim öğrencileri, fen bilimleri öğretmenleri ve dokümanların kullanıldığını, araştırma modeli ve yöntemi açısından nitel model ve yöntemlerin ağırlıklı olduğu tespit edilmiştir. İçerik analizine yönelik bulgular ve sonuçlar da öğretmen, öğretmen adayları ve öğrencilerin bu konuda olumlu duyuşsal özelliklere sahip olsa da yeterlik olarak uygun düzeyde olmadıklarını, eğitim sistemi, öğretim programı ve materyallerin çok kültürlülük açısından yeterli düzeyde olmadığı, bu konuda fen derslerinde daha çok strateji ve yöntemim etkililiğinin araştırılması gerektiği, bu konuda çeşitli derleme, sistematik inceleme ve kuramsal araştırmaların daha çok yapılması gerektiğini göstermektedir.

  • Critical Perspectives on Sustainability Literacy in Science Education: A Critical Review Study

    by Merve Erol, İlKe Çalışkan

    This study aims to adopt approaches accepted in the literature on sustainability literacy in science education and to reveal the variables that shape these approaches. In this context, key themes related to sustainability literacy were identified by examining the relationships between the publications included in the set of studies and research trends. In this critical literature review, 16 articles published between 2006-2024 were subjected to descriptive and content analysis. According to the results of the descriptive analysis, there has been an increase in the number of studies since 2020. As a result of the content analysis of the variables and objectives in the articles included in the set of studies, 11 themes were identified; the themes with the most frequently recurring codes are “higher education”, “knowledge”, “pedagogical approaches”, and “skills”. The findings and results presented in the articles were examined from an educational perspective, and the study findings were obtained on the themes of establishing an educational framework for teacher education, examinations at the higher education, determining the level of sustainability literacy, the impact of experimental intervention, and the development of an ecological framework. Upon analyzing the recommendations of the examined articles within the scope of the research, it was concluded that implementing them through concrete, action-oriented steps by educators and policymakers, while taking cultural factors into account, is important in the context of national and international sustainability goals. This research provides a critical assessment of the current state of the field and offers actionable recommendations to develop more effective strategies for integrating sustainability literacy into science education.

  • Preservice Science Teachers' Views on Comparative Multicultural Practices: Turkey and United States of America Sample

    by İlKe Çalışkan

    Multiculturalism is a multidisciplinary concept that has gained importance in educational environments in the 21st century and includes integrated skills, especially empathy and cooperation. The aim of this research is to find out and review the pre-service teachers’ views from two different countries about their experiential skills of multicultural science education. The study was conducted with 200 pre-service science teachers. 120 of them were from Hacettepe University and 80 of them were from the University of Iowa within the context of Science Instruction and Planning Class during the 2023-2024 spring semester. This is a case study design based on qualitative research. Practical instruction about multiculturalist learning environments was given to participants for five weeks. The interactive education covering multicultural skills during the science instructional design process was shared to two countries’ pre-service teachers. Sample lesson plans were shown to them. They constructed their own science lesson plans considering multicultural skills after the interactive workshop. A semi-structured interview form about multicultural learning environments was used as a data collection tool in this study. Data were analyzed by descriptive and content analysis techniques. Pre-service science teachers stated the importance of multiculturalism and gave valuable suggestions about multicultural science education.


  • Sosyal ve Fen Eğitiminde Güncel Araştırmalar II

    by Nil Yıldız, Yılmaz Kara, Sebahattin Tınmaz, Betül Timur, Sevil Filiz, Gurbet Küpçük, Emrah Hiğde, Zekiye Merve Öcal, Zübeyde Güneş, Nagihan İmEr Çetin, et al.

    Piaget ve Vygotsky Bilişsel Gelişim Kuramları İlbilge DÖKME Sınıf Düzeyine ve Bilim Sanat Eğitim Merkezlerine Kayıtlı Olma Durumuna Göre Öğrencilerinin Bilimsel Muhakeme Becerileri Nil YILDIZ İlbilge DÖKME Eğitsel Filmlerin Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Öğretmen Yeterlik İnançlarına Etkisi Yılmaz KARA Stem Etkinliklerinin 8. Sınıf Öğrencilerinin Elektrik Ünitesine Yönelik Metaforik Algılarına Etkisi Sebahattin TINMAZ Betül TİMUR Özel Eğitim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Mesleki Gelişimleri ve Yaşam Boyu Öğrenmelerine İlişkin Görüşleri Sevil FİLİZ Gurbet KÜPÇÜK Kelime İlişkilendirme Testi Aracılığıyla Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sürdürülebilirlik Kavramına İlişkin Bilişsel Yapılarının (KİT) İncelenmesi Ahmet Volkan YÜZÜAK Emrah HİĞDE Zekiye Merve ÖCAL Bilsem’deki (Bilim ve Sanat Merkezi) Üstün Yetenekli Öğrencilerle Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme İlke ÇALIŞKAN Zübeyde GÜNEŞ Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Otizm Algılarının İncelenmesi Nagihan İMER ÇETİN Ilgım ÖZERGUN KÖSE Genel Kimya Laboratuvar Uygulamalarının Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Bilimsel Süreç Becerileri Algısına Etkisinin İncelenmesi Özlem AFACAN Neslihan ÖZBEK Fen Bilgisi ve Matematik Öğretmen Adaylarının Artırılmış Gerçekliğe Yönelik Algıları: Bir Metafor Çalışması Ruveyda IŞIK ERKARAGÜLLE Betül TİMUR Artırılmış Gerçeklik Uygulamalarının 6. Sınıf Öğrencilerinin Duyu Organları Konusunda Akademik Başarılarına ve Tutumlarına Etkisİ Eda ERDOĞMUŞ Sönmez GİRGİN Bilim İletişimi ve Sosyobilimsel Konular Ümit DEMİRAL

  • Open Access

    Fen Eğitimi Bağlamında Çevreye Yönelik Deneysel Araştırmaların Sistematik Derleme Çalışması

    by Fatma Zehra Çalışkan, İlKe Çalışkan

    Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 2000-2022 yılları arasında ortaokul öğrencileri ve fen bilimleri öğretmeni adayları ile yapılan çevreye yönelik ön test-son test kontrol gruplu deneysel araştırmaların içerik analizini yaparak eğilimlerini belirlemektir. Araştırma nitel araştırma yöntemine ait doküman incelemesi modelinde gerçekleşmiştir. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. 148 araştırmaya ulaşılmıştır. Bu araştırmaların, yayın yılı, türü, dili, çalışma grubunun türü, çalışma grubunun sınıf seviyesi, bağımlı değişkeni, uygulama süresi, deney grubunda etkisi araştırılan öğretim yöntem ve yaklaşımları, okul dışı öğrenme ortamının kullanılma durumu, işbirliğiyle öğrenme yönteminin kullanılma durumu, araştırmanın yapıldığı ülke, araştırma Türkiye’de yapılıyorsa araştırmanın yapıldığı coğrafi bölge, araştırma Türkiye’de yapılıyorsa araştırmada kullanılan öğretim programı, araştırmanın yapıldığı eğitim-öğretim yılı, ölçme aracının yapısı, geliştirilmesi, uygulayıcı etkisi, öğretmen etkisi, deney ve kontrol gruplarının belirlenme yöntemi ve pilot uygulama yapılma durumu incelenmiştir. Elde edilen verilere göre 2000-2022 yılları arasında yapılan çevre eğitimi araştırmalarında, daha erişilebilir olmaları nedeniyle öğrencilerin tercih edildiği, öğretmen adayları ile yapılan çalışmalarda ise özellikle 1. ve 4. sınıf öğretmen adaylarının daha az tercih edildiği tespit edilmiştir. Araştırmaların büyük bir kısmında işbirlikçi öğrenme yöntemlerinin kullanıldığı, ancak bazı çalışmalarda eksik bilgi sunulduğu ve pilot çalışmaların yapılmadığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, çevre okuryazarlığı gibi konularda alan yazında boşluklar bulunduğu ve bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerektiği vurgulanmıştır.