Abdullah Aydın

Bu araştırmada, fen bilimleri öğretmenlerinin derslerinde teknoloji kullanmalarına yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında devlet ortaokullarında görev yapan 12 fen bilimleri öğretmeni araştırmanın katılımcılarını oluşturmaktadır. Araştırmada, durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan dört maddelik yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmış ve elde edilen veriler içerik analiziyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, fen bilimleri öğretmenlerinin çoğunluğu teknolojiyi derslerinde destek, konuları pekiştirme ve gerekli kaynaklara ulaşımı kolaylaştırmak için kullandıklarını belirtmişlerdir. Öğretmelerden bazıları ise, derslerini değerlendirme yapmada, zaman kazanmada, eğlenerek konuları öğretmede, video ve animasyon hazırlamada ve deney yapma gibi öğretimsel etkinliklerde kullandıklarını belirtmişlerdir. Bunun yanında, fen bilimleri öğretmenlerinin çoğunluğu teknolojiyi fen eğitimine dahil etme konusunda eksiklerinin olduğunu, kendilerini sürekli geliştirmeleri gerektiğini ifade etmişlerdir.

Bu araştırmada, 2024 Türkiye yüzyılı maarif modeli ortaokul fen bilimleri dersi öğretim programı 5-8. sınıf öğrenme çıktılarının yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilgi ve bilişsel süreç boyutlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Öğrenme çıktılarının incelenmesinde nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortaokul Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı kullanılmıştır. Toplam 143 öğrenme çıktısının incelendiği bu araştırmada, öğrenme çıktılarının taksonominin bilgi boyutundaki her bir alt basamağına dağıldığı (6. sınıf olgusal bilgi basamağı hariç) ancak orantılı dağılmadığı tespit edilmiştir. Öğrenme çıktılarının en çok kavramsal bilgi basamağında yoğunlaştığı, en az ise olgusal bilgi basamağında bulunduğu görülmüştür. Öğrenme çıktıları bilişsel süreç boyutu açısından incelendiğinde ise, taksonominin bilişsel süreç boyutundaki her bir alt basamağına dağıldığı, orantılı dağılmadığı ancak bilgi boyutundaki basamaklar arasındaki farklılıklar kadar da olmadığı tespit edilmiştir. Bilişsel süreç boyutunda en çok öğrenme çıktısının çözümleme basamağında en az ise hatırlama basamağında olduğu görülmüştür. Öğrenme çıktılarının alt düzey düşünme becerisi gerektiren basamaklardaki sayısı ile üst düzey düşünme becerisi gerektiren basamaklardaki sayısının hemen hemen birbirine yakın olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar ışığında, gelecekte yapılacak olan fen bilimleri dersi öğretim programı geliştirme çalışmalarına yönelik öneriler sunulmuştur.

Çalışma yaprakları, öğrencilerin öğrenme çıktılarının göstergelerine göre temel yetenekleri oluşturma çabasını en üst düzeye çıkarmak için gerçekleştirmeleri gereken bir dizi temel etkinlikler içerir. Çalışma yaprakları sayesinde öğrencilerin deney düzeneği kurma, ölçüm yapma, verileri tablolara kaydetme, kaydedilen bu verileri yorumlama ve grafiğe geçirme gibi bilimsel süreç becerilerinin gelişmesi sağlanmaktadır. Bu nedenle çalışma yaprakları tüm eğitim-öğretimin hemen hemen her basamağında kullanılabilecek önemli bir öğretim materyalidir. Buradan hareketle araştırmanın amacı, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin hücre ve bölünmeler ünitesi’nin öğretilmesinde yararlanılan çalışma yaprakları hakkındaki görüşlerinin alınmasıdır. Araştırmada durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2021-2022 eğitim-öğretim yılının birinci yarıyılında Batı Karadeniz Bölgesinde bir devlet ortaokulunun 7. sınıflarında öğrenim gören altı öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada, araştırmacılar tarafından hazırlanan altı maddelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formunun uygulandığı altı öğrenciye, ilgili ünitenin konuları çalışma yapraklarıyla desteklenerek anlatılmıştır. Uygulama altı hafta sürmüş ve ilgili ünite konularının öğretimiyle ilgili dört adet çalışma yaprağı hazırlanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda, öğrenciler çalışma yapraklarıyla destekli öğretimin eğlenceli geçtiğini, konuların zihinlerinde canlandığını, derse yönelik motivasyonlarının arttığını, fen bilimleri dersinden sıkılmadıklarını ifade etmişlerdir. Student Opinions About Worksheets Used in Science Lesson Worksheets contain a series of core activities that students must complete to maximize their efforts to build fundamental skills based on indicators of learning outcomes. Worksheets enable students to develop scientific process skills such as setting up experiments, making measurements, recording data in tables, interpreting the recorded data, and plotting them on graphs. Therefore, worksheets are essential teaching materials that can be used at almost every stage of education. Thus, this study aimed to gather the opinions of 7th-grade middle school students about the worksheets used in teaching the unit “Cell and Division.” A case study method was employed. The study participants comprised six 7th-grade students studying at a public middle school in the Western Black Sea Region during the first semester of the 2021-2022 academic year. A six-item semi-structured interview form prepared by the researchers was used in this study. The topics of the relevant unit were explained to the six students who applied the interview form, supported by the worksheets. The implementation lasted six weeks, and four worksheets were prepared to teach the relevant unit topics. The data obtained from the study were analyzed using content analysis. As a result of the data analysis, the students stated that the teaching supported by worksheets was fun, the subjects came to life in their minds, their motivation for the course increased, and they were not bored in the science class.

Disiplinlerarası Tematik Öğrenme Etkinliklerinin Öğrencilerin 21. Yüzyıl Becerilerine Etkisi Duygu GEL Ezgi GÜVEN YILDIRIM Ayşe Nesibe ÖNDER Dijital Eğitsel Oyunların Öğrencilerin Öğrenmelerine ve Dijital Oyun Oynama Motivasyonlarına Etkisinin İncelenmesi Emre YILDIZ Biyoloji Öğretmen Adaylarının Sürdürülebilir Çevresel, Toplumsal ve Ekonomik Kalkınmaya Yönelik Farkındalıkları Aysel Hazım Ismael ALKHALAF Ali GÜL Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Çevre Etiği Farkındalıklarının Belirlenmesi Meryem AKSOY Semra BENZER Fen Bilimleri Dersinde Kullanılan Çalışma Yaprakları Hakkında Öğrenci Görüşleri Merve KONCA Sema İrem ORHAN Abdullah AYDIN GEMS Yaklaşımının Fen Eğitimine Uygunluğuna İlişkin Öğretmen Adaylarının Görüşleri Pelin METE Biyoteknoloji Temelli Bir Öğretim Uygulaması: Bitki Doku Kültürü Hazırlama Dersinin Öğretmen Adayları Üzerindeki Etkisi Yiğit Buğra AKYÖN Çiğdem Alev ÖZEL Tersyüz Öğrenme Modeli ve Fen Eğitimindeki Uygulamaları Tuba ÇAKMAK Çiğdem Alev ÖZEL Yapay Zeka Araclarının Akademik Araştırmalardaki Rolü: Fırsatlar, Riskler ve Etik Yansımalar Yüksel ALTUN Biyoloji Eğitiminde Kavram Karikatürleri ile İlgili Akademik Çalışmalar Üzerine Bir Sistematik Derleme Müge Ezgi AYYILDIZ Pelin DEMİR Sultan ÇIKRIK Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının 2024 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programına İlişkin Farkındalıklarının İncelenmesi Sevcan CANDAN HELVACI Biyoloji Öğretmen Adaylarının Ototrof Kavramına Yönelik Bilgi ve Kaynaklarının İncelenmesi Ferhat KARAKAYA Mehmet YILMAZ Biyolojik Çeşitliliğin Korunmasında Okul Dışı Öğrenme Ortamlarının Etkisi: Öğretmen Görüşlerine Dayalı Bir Analiz Ferhat KARAKAYA Mehmet YILMAZ Fen Bilimleri Eğitiminde Dinamik Veri Analizi ile Teknoloji Kullanımına Yeni Bir Bakış Duygu SÖNMEZ Aslı ÖZGÜN KOCA Fen Eğitiminde Okul Bahçeleri Üzerine Bibliyometrik Bir Analiz Şeyma ULUKÖK YILDIRIM Duygu SÖNMEZ Öğretmen Adaylarının Tüketim Davranışlarının Mikroplastik Kirliliği Bağlamında İncelenmesi Dilara ÖZCAN Osman ÇİMEN

Bilişsel yapı, öğrencilerin uzun süreli belleğinde var olan kavramlar arasındaki ilişkilerin açığa çıkartılmasını ve önceden öğrenilen bilgilerin yeni öğrenilen bilgilerle yapılandırılmasını sağlar. Bilişsel yapıların araştırılıp öğrenilmesi öğretmenlere öğrencinin zihninde var olan bilgileri görmesini ve bu bilgilerde yanlış öğrenme ya da kavramları yanlış ilişkilendirme gibi hataların tespit edilip düzeltilmesine de olanak sağlar. Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin kütle ve ağırlık kavramlarına ilişkin bilişsel yapılarının çizme-yazma tekniği kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Batı Karadeniz Bölgesinde bir il merkezinde bulunan ve 2019-2020 eğitim-öğretim yılında bir devlet ortaokulunun yedinci sınıfında öğrenim gören 16 öğrenci araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışmada, yedinci sınıf öğrencilerinin kütle ve ağırlık kavramlarına yönelik bilişsel yapılarının belirlenebilmesi için çizme-yazma tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde nitel veri analiz türlerinden içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin bu kavramlara ilişkin çizimlerinde ve yazılı açıklamalarında farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrencilerinin kavramlar ile ilgili açıklama yapamadıkları durumda, düşündüklerini çizerek ifade ettikleri, çizim yapmadıkları durumda ise, o kavram hakkında açıklamalarını yazmışlardır. Öğrencilerin birçoğunun kütlenin ve ağırlığın tanımını doğru şekilde açıkladığı gözlenmiştir. Ancak bunun yanında, bazı öğrencilerin yazdıkları cümleler incelendiğinde eksik ya da hatalı açıklamalarda bulundukları görülmüştür. Cognitive structure enables the uncovering of relationships between concepts existing in students’ long-term memory and the restructuring of previously learned information with newly learned information. Exploring and learning cognitive structures allows teachers to see existing knowledge in students’ minds and to identify and correct errors, such as mislearning or misassociating concepts. This study aimed to examine the cognitive structures of middle school students related to the concepts of mass and weight using the drawing-writing technique. For this purpose, the study group consisted of 16 seventh-grade students studying at a public middle school in a Western Black Sea Region provincial center during the 2019- 2020 academic year. The study utilized the drawing-writing technique to determine the cognitive structures of seventh-grade students related to the concepts of mass and weight. Content analysis, a type of qualitative data analysis, was used in the data analysis. Because of the study, differences were identified in the students’ drawings and written explanations of these concepts. Furthermore, when students could not explain concepts, they expressed their thoughts through drawings. When they couldn’t draw, they wrote explanations about the idea. Most students were observed to clarify the definitions of mass and weight accurately. However, examining some students’ sentences revealed incomplete or incorrect explanations.

Günümüzde teknoloji geliştikçe ihtiyaçlar da çeşitlenmektedir. Ortaya çıkan bu ihtiyaçlar değişen müfredat, öğretim materyalleri ve farklı eğitim modelleriyle karşılanmaya çalışılmaktadır. Ülkemizde son yıllarda yaygınlaşan Harezmi Eğitim Modeli de bu sürecin bir sonucu olarak değerlendirilebilir. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, Harezmi Eğitim Modelini derslerinde uygulayan öğretmenlerin ve sosyo-bilimsel içerikli bazı fen konularının/kavramlarının öğretiminde bu modelden yararlanan öğrencilerin model hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Araştırma, 2022-2023 eğitim öğretim yılının birinci döneminde Batı Karadeniz Bölgesinde bir il merkezinde bulunan bir devlet ortaokulunun 5. ve 6. sınıflarında öğrenim gören 19 öğrenci ve bu eğitim öğretim yılında devlet okullarında çalışan 25 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda, öğrenciler bazı fen kavramlarını eğlenerek, oynayarak ve çeşitli etkinlikler yaparak daha kolay anladıklarını ve birçok etkinliğe katıldıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca, sınıfta öğrendiklerini günlük hayatlarına daha verimli şekilde uyarladıklarını, etkinliklere katılmaktan keyif aldıklarını ve arkadaşlarıyla işbirliği yapmaktan mutlu olduklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler ise, öğrencilerin yaparak, yaşayarak uygulamalı eğitim aldıklarını ve bundan dolayı da tüm sınıflarda kullanılması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmadan elde edilen bulguların Harezmi Eğitim Modeli’nin gelişimine katkı sağlayacağı düşünülmüş ve bu bağlamda çeşitli öneriler sunulmuştur.

Purpose: This study aimed to compare the effects of implementing activities and materials designed according to incremental self-theory in face-to-face and distance education teaching the cell and divisions unit in the 7th-grade science lesson on students’ academic achievement, self-confidence, and motivation. Another aim is to gather the science teacher’s views about the implementation process. Design/Methodology/Approach: In the research, a sequential explanatory design, which is a type of mixed research method in which quantitative and qualitative research methods are used together, was used. Findings: As a result of the research, significant differences were found in favor of the students who received face-to-face education in terms of academic achievement levels, and the students who received distance education in terms of motivation levels. There was no significant difference between the two groups regarding self-confidence levels. The teachers, also, stated that the designed education positively affected students’ morale, and motivation toward the lesson. Highlights: Within the scope of the research, it may be helpful to integrate the teaching process, which is designed in line with the incremental self-theory and does not interfere with the curriculum of any lesson, into other lessons and subjects where students have learning problems and low motivation.

Dergiler, alanyazında yapılan bilimsel çalışmaları okuyuculara ulaştırmada önemli bir yere sahiptirler. Bunlardan biri olan Black Sea Journal of Public and Social Science (BSJPSS) dergisi bibliyometrik açıdan ele alınarak, 2018-2023 yılları arasında dergide yayımlanmış 68 makale analiz edilmiştir. Dergide yayımlanan makaleler bibliyometrik yaklaşımla incelenerek çeşitli açılardan karşılaştırmalar yapılmış ve bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu bağlamda BSJPSS dergisindeki makalelerin kabul/ret oranları, yayın eğilimi, yıllara göre değişimi, görüntülenme ve indirilme sayıları, yayın dili, anahtar kelimelerin dağılımı, yazarlık durumları, yazarların unvanına göre dağılımı, coğrafi dağılımı, yazarların çalıştıkları kurumlara göre dağılımı, sayfa ve kaynakça sayılarına göre dağılımı açılarından incelenmiştir. Araştırmanın bazı bulguları şunlardır: Dergide yayımlanan makalelerin büyük çoğunluğu araştırma makalesi türünde ve İngilizce dilinde yayımlanmıştır. Makalelerin kabul oranı yüksek ve yazarlarının büyük çoğunluğu doktora mezunundan oluşmaktadır. Sayı başına ortalama makale sayısı 5,67 ve makale başına ortalama atıf sayısı 1,34’tür. BSJPSS’de makale başına düşen kaynakça sayısı 24,07 olarak tespit edilmiştir. Makalelerin coğrafi dağılımında en fazla Türkiye’den, Türkiye’deki iller açısından bakıldığında ise Samsun olduğu görülmüştür. Makalelerin yazarlarının çalıştığı kurumlar arasında en fazla Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nin, yazarlar arasında Farhood Golmohammadi’nin ön plana çıktığı tespit edilmiştir. Derginin okuyucularının eriştiği makaleleri görüntülemeye kıyasla indirmeyi tercih ettiği belirlenmiştir. BSJPSS’de yayımlanan makalelerin makale başına ortalama anahtar kelime 4,87, ortak yazarlık 2,06, makale başına ortalama sayfa sayısı 8,5 ve makalelerin toplam kaynakça sayısı 1837 olarak bulunmuştur.

Bu çalışmada, 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı 5-8. sınıf kazanımlarının yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilgi ve bilişsel süreç boyutlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, öğretim program hakkında fen bilimleri dersi öğretmenlerinin görüşleri alınmıştır. Kazanımların incelenmesinde nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi, öğretmen görüşlerinin alınmasında ise durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın verilerinin toplanmasında, 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı ve 25 fen bilimleri öğretmenine uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. 2018 programına ait kazanımlar bilgi boyutu açısından incelendiğinde, yenilenmiş Bloom Taksonomisinin bilgi boyutundaki alt basamaklara kazanımların dağılımlarının orantılı olmadığı, daha çok kavramsal bilgi basamağında yoğunlaştığı ve üst bilişsel bilgi içeren kazanımlara çok az sayıda yer verildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Kazanımlar bilişsel süreç boyutu açısından incelendiğinde ise, yenilenmiş Bloom taksonomisinin bilişsel süreç boyutundaki alt basamaklara orantılı bir biçimde dağılmadığı, kazanımların en çok anlama basamağında, en az ise hatırlama basamağında bulunduğu tespit edilmiştir. Programda üst düzey basamak olan çözümleme basamağındaki kazanımlara da sınırlı düzeyde yer verildiği sonucuna ulaşılmıştır. Görüşme formundan elde edilen verilere göre ise, 2018 öğretim program ve kazanımlarıyla ilgili öğretmenlerin en çok değindiği konular arasında; programın sarmal yapısının bozulduğu, mühendislik ve tasarım becerileri için yeterince zamanın kalmadığı, bazı ünitelerde ders süresinin yetmediği ve materyal ve kaynak desteğinin gerektiği gibi ifadeler bulunmaktadır. Bu sonuçlar ışığında, kazanımların yenilenmiş Bloom Taksonomisinin hem bilgi hem de bilişsel süreç boyutlarının tüm basamaklarında daha dengeli bir dağılım gösterecek şekilde düzenlenmesi önerilebilir.