Canan Cengiz
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Previous Organizations / Institutes
The organizations / institutes from the scholar's other articles in the past ten years
Research Subjects
Canan Cengiz has a total of 16 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Şenem Alkan
Trabzon Üniversitesi
7 shared publications - Faik Özgür Karataş
Trabzon Üniversitesi
3 shared publications - Ayşegül Sağlam Arslan
Trabzon Üniversitesi
2 shared publications - Suat Ünal
Trabzon Üniversitesi
2 shared publications - Arzu Kirman Bilgin
Kafkas Üniversitesi
1 shared publication - Aybüke Kandemir
Trabzon Üniversitesi
1 shared publication
Latest Publications
- 6 November 2026
- Published by Mehmet Akif Ersoy Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
- No. 81,p. 40-65
A systematic review of research on AI-supported writing in education in Türkiye
This study aims to examine research addressing artificial intelligence (AI)-supported writing as a learning tool in education in Türkiye. In this context, studies published between 2021 and 2026 in the National Thesis Center of Council of Higher Education of Türkiye and the TR Index databases were reviewed. As a result of the search conducted using the keywords “writing” and “artificial intelligence,” a total of 31 studies were included in the scope of the research. These studies were conducted in the Turkish context, focused on AI-supported writing in education, presented data-based findings using qualitative, quantitative, or mixed methods, and had accessible full texts. The studies included in the research were analyzed using the systematic review method. The findings reveal that interest in AI-supported writing has increased significantly in recent years and that this area is becoming an emerging research focus. However, it was also found that most studies are concentrated in the field of language education. Most of the studies reviewed aimed to investigate students’ perceptions of the use of AI in writing processes. In this regard, students’ perceptions of AI use in writing were generally found to be positive. However, students also highlighted several disadvantages of AI use, including the risks of overreliance and dependency and ethical concerns. Future research should place greater emphasis on comparative and longitudinal studies examining how AI-supported writing can be integrated with different instructional and feedback approaches. Furthermore, the findings indicate a need for further research on AI-supported writing across different disciplines and educational levels.
- 6 November 2026
- Published by Mehmet Akif Ersoy Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi
- No. 81,p. 40-65
A systematic review of research on AI-supported writing in education in Türkiye
This study aims to examine research addressing artificial intelligence (AI)-supported writing as a learning tool in education in Türkiye. In this context, studies published between 2021 and 2026 in the National Thesis Center of Council of Higher Education of Türkiye and the TR Index databases were reviewed. As a result of the search conducted using the keywords “writing” and “artificial intelligence,” a total of 31 studies were included in the scope of the research. These studies were conducted in the Turkish context, focused on AI-supported writing in education, presented data-based findings using qualitative, quantitative, or mixed methods, and had accessible full texts. The studies included in the research were analyzed using the systematic review method. The findings reveal that interest in AI-supported writing has increased significantly in recent years and that this area is becoming an emerging research focus. However, it was also found that most studies are concentrated in the field of language education. Most of the studies reviewed aimed to investigate students’ perceptions of the use of AI in writing processes. In this regard, students’ perceptions of AI use in writing were generally found to be positive. However, students also highlighted several disadvantages of AI use, including the risks of overreliance and dependency and ethical concerns. Future research should place greater emphasis on comparative and longitudinal studies examining how AI-supported writing can be integrated with different instructional and feedback approaches. Furthermore, the findings indicate a need for further research on AI-supported writing across different disciplines and educational levels.
- Open Access
- 30 December 2025
- Published by BAYTEREK Journal of International Academic Research in Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi
- Vol. 8 (2) , 167-191
Dijital Öykü Hazırlama: Öğretmen Adaylarının Algıları ve Kazanımları
Bu çalışma, mikro öğretim dersi kapsamında yürütülen dijital öyküleme etkinliğine ilişkin öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Mikro öğretim dersi kapsamında öğretmen adaylarından, fizik konularına ilişkin bir kavram yanılgısına odaklanmaları ve bu yanılgıyı gidermeye yardımcı olacağına inandıkları bir dijital öykü oluşturarak sunmaları istenmiştir. Öğretmen adayları ile gerçekleştirilen bu uygulamanın onların alan ve pedagojik alan bilgilerine ve dijital öykü oluşturma becerilerine katkılarının olacağı düşünülmüştür. Çalışmada, fenomenografik araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, ikinci sınıfta öğrenim gören 32 fen bilgisi öğretmen adayı yürütülmüştür. Çalışmanın veri toplama araçlarını odak grup mülakatları ve araştırmacı günlükleri oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel analiz olarak çözümlenmiştir. Öğretmen adayları dijital öykü hazırlama sürecinin ve akranlarının dijital öykülerini izlerken not almış olmalarının, fizik konularına yönelik kavram yanılgılarının farkına varmaları gibi çeşitli etkileri olduğunu ifade etmişlerdir. Bununla birlikte dijital öyküleri hazırlarken güçlükler yaşadıklarını da belirtmişlerdir. Sonuç olarak öğretmen adaylarının mikro-öğretim uygulamalarına dijital öykülerin dâhil edilmesinin mesleki gelişimlerine katkıları olduğunu düşündükleri söylenebilir. Benzer uygulamalarda öğretmen adaylarına dijital öykülemeye yönelik daha detaylı ve uygulamaya dayalı eğitimlerin verilmesi önerilebilir.
- 30 December 2025
- Published by BAYTEREK Journal of International Academic Research in Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi
- Vol. 8 (2) , 167-191
Open AccessDijital Öykü Hazırlama: Öğretmen Adaylarının Algıları ve Kazanımları
Bu çalışma, mikro öğretim dersi kapsamında yürütülen dijital öyküleme etkinliğine ilişkin öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Mikro öğretim dersi kapsamında öğretmen adaylarından, fizik konularına ilişkin bir kavram yanılgısına odaklanmaları ve bu yanılgıyı gidermeye yardımcı olacağına inandıkları bir dijital öykü oluşturarak sunmaları istenmiştir. Öğretmen adayları ile gerçekleştirilen bu uygulamanın onların alan ve pedagojik alan bilgilerine ve dijital öykü oluşturma becerilerine katkılarının olacağı düşünülmüştür. Çalışmada, fenomenografik araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, ikinci sınıfta öğrenim gören 32 fen bilgisi öğretmen adayı yürütülmüştür. Çalışmanın veri toplama araçlarını odak grup mülakatları ve araştırmacı günlükleri oluşturmaktadır. Elde edilen veriler betimsel analiz olarak çözümlenmiştir. Öğretmen adayları dijital öykü hazırlama sürecinin ve akranlarının dijital öykülerini izlerken not almış olmalarının, fizik konularına yönelik kavram yanılgılarının farkına varmaları gibi çeşitli etkileri olduğunu ifade etmişlerdir. Bununla birlikte dijital öyküleri hazırlarken güçlükler yaşadıklarını da belirtmişlerdir. Sonuç olarak öğretmen adaylarının mikro-öğretim uygulamalarına dijital öykülerin dâhil edilmesinin mesleki gelişimlerine katkıları olduğunu düşündükleri söylenebilir. Benzer uygulamalarda öğretmen adaylarına dijital öykülemeye yönelik daha detaylı ve uygulamaya dayalı eğitimlerin verilmesi önerilebilir.
- Open Access
- 28 January 2025
- Published by Kastamonu Egitim Dergisi in Kastamonu Eğitim Dergisi
- Vol. 33 (1) , 78-96
Perspectives of Education Faculty Students on Creative Teacher and Creative Learning Environment
Purpose: This study aims to examine students in the field of science teaching perspectives of creative science teachers and creative science learning environments that will improve students’ creative thinking skills and creativity through written and visual metaphors. Participants consist of 1st, 2nd, 3rd, and 4th-grade 247 students in the field of science teaching who voluntarily participated in the study during the spring semester of 2021-2022 at three state universities in Turkey. Design/Methodology/Approach: The study was designed in accordance with the qualitative research approach. In order to determine the metaphors of students, hold about the concepts of "creative science teacher" and "creative science learning environment" a form was used. In the first section of the form, respondents were asked to complete "Creative science teacher is similar to...... because......" and "Creative science learning environment is similar to...... because......." sentences. In the second part of the form, students were asked to draw the creative science learning environment and creative teacher in the science lesson. The data obtained from the forms were subjected to content analysis. Findings: Based on the findings obtained from the study, it was determined that the students produced the most laboratory metaphors for the creative science learning environment, and the most frequently used object in their drawings was laboratory material. It was observed that the students were shown to generate the greatest number of scientists metaphors for creative science teachers and it is determined that their metaphors changed according to their grade level. Highlights: It can be suggested to investigate the factors that cause the differences in the students’ perspectives on creativity.
- 28 January 2025
- Published by Kastamonu Egitim Dergisi in Kastamonu Eğitim Dergisi
- Vol. 33 (1) , 78-96
Open AccessPerspectives of Education Faculty Students on Creative Teacher and Creative Learning Environment
Purpose: This study aims to examine students in the field of science teaching perspectives of creative science teachers and creative science learning environments that will improve students’ creative thinking skills and creativity through written and visual metaphors. Participants consist of 1st, 2nd, 3rd, and 4th-grade 247 students in the field of science teaching who voluntarily participated in the study during the spring semester of 2021-2022 at three state universities in Turkey. Design/Methodology/Approach: The study was designed in accordance with the qualitative research approach. In order to determine the metaphors of students, hold about the concepts of "creative science teacher" and "creative science learning environment" a form was used. In the first section of the form, respondents were asked to complete "Creative science teacher is similar to...... because......" and "Creative science learning environment is similar to...... because......." sentences. In the second part of the form, students were asked to draw the creative science learning environment and creative teacher in the science lesson. The data obtained from the forms were subjected to content analysis. Findings: Based on the findings obtained from the study, it was determined that the students produced the most laboratory metaphors for the creative science learning environment, and the most frequently used object in their drawings was laboratory material. It was observed that the students were shown to generate the greatest number of scientists metaphors for creative science teachers and it is determined that their metaphors changed according to their grade level. Highlights: It can be suggested to investigate the factors that cause the differences in the students’ perspectives on creativity.
- Open Access
- 8 October 2024
- Published by Yuzuncu Yil Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Yuzunci Yil Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi
- Vol. 21 (3) , 772-797
Ortaokul Öğrencilerinin Su Tasarrufuna Yönelik Bilişsel Yapılarının İncelenmesi
Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin su tasarrufu kavramına yönelik bilişsel yapılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gelecek nesillerin, su kaynaklarının doğru kullanımına yönelik erken yaşlarda eğitilmesi önemlidir. Mevcut araştırma, öğrencilerin bu konuda sahip oldukları farkındalığın belirlenmesi, ne gibi önlemler alınabileceğine yönelik ipuçları vermesi bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışmada tarama (survey) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu iki ortaokulda öğrenim gören 408 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) ve Çizim Formu kullanılmıştır. Bu araştırmada, kelime ilişkilendirme testinden elde edilen veriler, kesitler arası uzaklık tekniği ve betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Çizim sorusu ise içerik analizine tabi tutulmuştur. KİT’lerde en çok tekrarlanan sözcük, musluktur (f=204). Öğrencilerin su tasarrufu kavramına ilişkin bilimsel olarak doğru kavramlar içeren çok geniş bir kavram ağına sahip olmadıkları söylenebilir. Öğrenci çizimlerinin de KİT’te olduğu gibi “doğa” “olumsuz doğa olayları”, “fen kavram/konuları”, “su israfı”, “makine/alet/malzeme”, “değer”, “su kaynakları”, “suyun önemi” ve “ekonomi” temaları altında toplandığı görülmüştür.
- 8 October 2024
- Published by Yuzuncu Yil Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Yuzunci Yil Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi
- Vol. 21 (3) , 772-797
Open AccessOrtaokul Öğrencilerinin Su Tasarrufuna Yönelik Bilişsel Yapılarının İncelenmesi
Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin su tasarrufu kavramına yönelik bilişsel yapılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gelecek nesillerin, su kaynaklarının doğru kullanımına yönelik erken yaşlarda eğitilmesi önemlidir. Mevcut araştırma, öğrencilerin bu konuda sahip oldukları farkındalığın belirlenmesi, ne gibi önlemler alınabileceğine yönelik ipuçları vermesi bakımından önem taşımaktadır. Bu çalışmada tarama (survey) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu iki ortaokulda öğrenim gören 408 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kelime İlişkilendirme Testi (KİT) ve Çizim Formu kullanılmıştır. Bu araştırmada, kelime ilişkilendirme testinden elde edilen veriler, kesitler arası uzaklık tekniği ve betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Çizim sorusu ise içerik analizine tabi tutulmuştur. KİT’lerde en çok tekrarlanan sözcük, musluktur (f=204). Öğrencilerin su tasarrufu kavramına ilişkin bilimsel olarak doğru kavramlar içeren çok geniş bir kavram ağına sahip olmadıkları söylenebilir. Öğrenci çizimlerinin de KİT’te olduğu gibi “doğa” “olumsuz doğa olayları”, “fen kavram/konuları”, “su israfı”, “makine/alet/malzeme”, “değer”, “su kaynakları”, “suyun önemi” ve “ekonomi” temaları altında toplandığı görülmüştür.
- Open Access
- 1 January 2023
- Published by Borys Grinchenko Kyiv University in Continuing Professional Education: Theory and Practice
- Vol. 74 (1) , 76-89
EXAMINING CHEMISTRY TECAHRS’ REFLECTIVE JOURNALS DURING MENTORING PRACTİCES
The aim of this study is to determine the impact of mentorship program on professional development of the mentees. This study is guided by case study. The case, in this study, is each of four chemistry teachers who took part in mentorship program as mentees in order to better understand the mentorship program. The data collection tool employed in this study is the reflective journals kept by the mentees throughout the mentorship practice (for eight weeks). Participants filled out reflective journals for evaluation after they completed the lessons (material, lesson plan, etc.) they prepared in the group mentoring sessions held every week. These forms have five questions that might lead mentees to reflect on their implementation of the plans and their professional development in the course of the mentorship program. The data obtained suggest that the mentees had qualified reflections on their current practices as well as future practices. The mentors frequently noted in their weekly reflective journals form that the mentorship program has a positive impact on their teaching methods competencies while implementing the co-designed lessons plans. On the other hand, the most important problem that the mentees uttered is the need for extra time as they could not complete the activities within the planned time frame. In light of the findings, it can be deduced that the mentorship program has improved the professional practices of the mentees.
- 1 January 2023
- Published by Borys Grinchenko Kyiv University in Continuing Professional Education: Theory and Practice
- Vol. 74 (1) , 76-89
Open AccessEXAMINING CHEMISTRY TECAHRS’ REFLECTIVE JOURNALS DURING MENTORING PRACTİCES
The aim of this study is to determine the impact of mentorship program on professional development of the mentees. This study is guided by case study. The case, in this study, is each of four chemistry teachers who took part in mentorship program as mentees in order to better understand the mentorship program. The data collection tool employed in this study is the reflective journals kept by the mentees throughout the mentorship practice (for eight weeks). Participants filled out reflective journals for evaluation after they completed the lessons (material, lesson plan, etc.) they prepared in the group mentoring sessions held every week. These forms have five questions that might lead mentees to reflect on their implementation of the plans and their professional development in the course of the mentorship program. The data obtained suggest that the mentees had qualified reflections on their current practices as well as future practices. The mentors frequently noted in their weekly reflective journals form that the mentorship program has a positive impact on their teaching methods competencies while implementing the co-designed lessons plans. On the other hand, the most important problem that the mentees uttered is the need for extra time as they could not complete the activities within the planned time frame. In light of the findings, it can be deduced that the mentorship program has improved the professional practices of the mentees.
- 20 December 2022
- Published by Science Education and Research Association in Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi
- Vol. 10 (2) , 299-320
Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Mesleğe Özgü Yaratıcılıklarının Gelişiminin İncelenmesi: Boylamsal Bir Araştırma
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının mesleğe özgü yaratıcılıklarının gelişimini incelemektir. Boylamsal araştırma yöntemi ile yürütülen bu araştırmaya üçüncü sınıfta öğrenim gören 83 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Akademik dönem süresince öğretmen adaylarından dört farklı çalışma yaprağı tasarlamaları istenmiştir. Bahsi geçen çalışma yaprakları ortaokul fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan yaşam becerilerini geliştirmeye yönelik verilen görevlerdir. Adaylar veri toplama aracı olarak kullanılan çalışma yapraklarını yaşam becerilerine yönelik verilen eğitim süresince geliştirmişlerdir. Çalışma yaprakları adayların mesleğe özgü ürünleri olarak kabul edilmiştir. Çalışma yapraklarının bölümleri (dikkat çekme, etkin uğraşı, değerlendirme) özgünlük, akıcılık, esneklik ve kavramsal uygunluk açısından ayrı ayrı analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda adayların mesleğe özgü yaratıcılıklarının geliştiği belirlenmiştir. Adayların çalışma yapraklarından aldıkları esneklik ve özgünlük değerlerinin akıcılık ve kavramsal uygunluk değerlerinden daha düşük olduğu ortaya çıkan bir diğer araştırma sonucudur. Aynı zamanda üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının mesleğe özgü yaratıcılıkta çalışma yapraklarının dikkat çekme ve etkin uğraşı bölümlerinde değerlendirme bölümüne göre daha çok problem yaşadıkları tespit edilmiştir. Eğitim politikacılarının fen bilgisi öğretmen adaylarının mesleğe özgü yaratıcılıklarını geliştirecek şekilde lisans ders içeriklerini güncellemeleri önerilmektedir.
- 20 December 2022
- Published by Science Education and Research Association in Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi
- Vol. 10 (2) , 299-320
Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Mesleğe Özgü Yaratıcılıklarının Gelişiminin İncelenmesi: Boylamsal Bir Araştırma
Bu çalışmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının mesleğe özgü yaratıcılıklarının gelişimini incelemektir. Boylamsal araştırma yöntemi ile yürütülen bu araştırmaya üçüncü sınıfta öğrenim gören 83 fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Akademik dönem süresince öğretmen adaylarından dört farklı çalışma yaprağı tasarlamaları istenmiştir. Bahsi geçen çalışma yaprakları ortaokul fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan yaşam becerilerini geliştirmeye yönelik verilen görevlerdir. Adaylar veri toplama aracı olarak kullanılan çalışma yapraklarını yaşam becerilerine yönelik verilen eğitim süresince geliştirmişlerdir. Çalışma yaprakları adayların mesleğe özgü ürünleri olarak kabul edilmiştir. Çalışma yapraklarının bölümleri (dikkat çekme, etkin uğraşı, değerlendirme) özgünlük, akıcılık, esneklik ve kavramsal uygunluk açısından ayrı ayrı analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda adayların mesleğe özgü yaratıcılıklarının geliştiği belirlenmiştir. Adayların çalışma yapraklarından aldıkları esneklik ve özgünlük değerlerinin akıcılık ve kavramsal uygunluk değerlerinden daha düşük olduğu ortaya çıkan bir diğer araştırma sonucudur. Aynı zamanda üçüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adaylarının mesleğe özgü yaratıcılıkta çalışma yapraklarının dikkat çekme ve etkin uğraşı bölümlerinde değerlendirme bölümüne göre daha çok problem yaşadıkları tespit edilmiştir. Eğitim politikacılarının fen bilgisi öğretmen adaylarının mesleğe özgü yaratıcılıklarını geliştirecek şekilde lisans ders içeriklerini güncellemeleri önerilmektedir.
- 30 September 2022
- Published by Vizetek Publishing Company in Eğitim Bilim ve Araştırma Dergisi
- Vol. 3 (2) , 328-352
Okul Öncesi Çevre Eğitimini Konu Alan Çalışmalara Yönelik Betimsel İçerik Analizi
Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında toplumların en önemli görevlerinden biri, çocukların çevreye yönelik olumlu tutum geliştirmesini ve bu konuda bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Erken çocukluk döneminde, çocukların çevreye karşı gösterdikleri tutumların, kazandıkları değerlerin gelecekteki yaşantılarında istendik davranışların temelini oluşturacağı düşünülmektedir. Okul öncesi dönem çevre eğitimi alanında yapılan çalışmaların bütünsel olarak sunulması bu konuya yönelik eğitimler verecek öğretmenlere ve bu alanda çalışacak olan araştırmacılara fikir sunması açısından önemlidir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı Türkiye’de 2012-2022 yılları arasında okul öncesi dönem çevre eğitimine yönelik gerçekleştirilen çalışmaların incelenmesidir. Çalışma betimsel içerik analizi çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışmaların amaçları incelendiğinde çoğunlukla çevreye yönelik tutumun belirlenmesinin amaçlandığı görülmüştür. Araştırmada katılımcı olarak çoğunlukla öğretmen adayları tercih edilmiştir. Genellikle tarama yöntemi çerçevesinde yürütülen çalışmalarda veri toplama aracı olarak sıklıkla ölçeklerin kullanıldığı belirlenmiştir. Buradan yola çıkılarak incelenen çalışmaların çoğunda nicel yöntemin esas alındığı söylenebilir. Nicel yöntemlerde temel amaç bir evrenin sahip olduğu özelliklerin tanımlanmasıdır. Nicel yöntemlerin bir diğer özelliği ise araştırılan konu ya da durumun bir ya da daha fazla değişkene göre nasıl dağılım gösterdiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinin ise derinlemesine bilgi sağlaması ve araştırılan durum hakkında zengin bir veri kaynağı sunması açısından çalışmalarda nitel araştırma yöntemlerine de yer verilmesi önerilebilir.
- 30 September 2022
- Published by Vizetek Publishing Company in Eğitim Bilim ve Araştırma Dergisi
- Vol. 3 (2) , 328-352
Okul Öncesi Çevre Eğitimini Konu Alan Çalışmalara Yönelik Betimsel İçerik Analizi
Sürdürülebilir kalkınmanın sağlanmasında toplumların en önemli görevlerinden biri, çocukların çevreye yönelik olumlu tutum geliştirmesini ve bu konuda bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Erken çocukluk döneminde, çocukların çevreye karşı gösterdikleri tutumların, kazandıkları değerlerin gelecekteki yaşantılarında istendik davranışların temelini oluşturacağı düşünülmektedir. Okul öncesi dönem çevre eğitimi alanında yapılan çalışmaların bütünsel olarak sunulması bu konuya yönelik eğitimler verecek öğretmenlere ve bu alanda çalışacak olan araştırmacılara fikir sunması açısından önemlidir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı Türkiye’de 2012-2022 yılları arasında okul öncesi dönem çevre eğitimine yönelik gerçekleştirilen çalışmaların incelenmesidir. Çalışma betimsel içerik analizi çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışmaların amaçları incelendiğinde çoğunlukla çevreye yönelik tutumun belirlenmesinin amaçlandığı görülmüştür. Araştırmada katılımcı olarak çoğunlukla öğretmen adayları tercih edilmiştir. Genellikle tarama yöntemi çerçevesinde yürütülen çalışmalarda veri toplama aracı olarak sıklıkla ölçeklerin kullanıldığı belirlenmiştir. Buradan yola çıkılarak incelenen çalışmaların çoğunda nicel yöntemin esas alındığı söylenebilir. Nicel yöntemlerde temel amaç bir evrenin sahip olduğu özelliklerin tanımlanmasıdır. Nicel yöntemlerin bir diğer özelliği ise araştırılan konu ya da durumun bir ya da daha fazla değişkene göre nasıl dağılım gösterdiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma yöntemlerinin ise derinlemesine bilgi sağlaması ve araştırılan durum hakkında zengin bir veri kaynağı sunması açısından çalışmalarda nitel araştırma yöntemlerine de yer verilmesi önerilebilir.
- Open Access
- 30 June 2022
- Published by BAYTEREK Journal of International Academic Research in Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi
- Vol. 5 (1)
Yansıtma Seviyelerini Konu Alan Çalışmalara Yönelik Betimsel İçerik Analizi
En basit şekliyle deneyimlerden öğrenme olarak tanımlanan yansıtma (reflection) kavramının, öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin ayrılmaz bir parçası olduğu söylenebilir. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının ne derece yansıtıcı düşündüklerini ortaya koyan çalışmaların bütünsel olarak ele alınması, öğretmen eğitiminin planlanmasına rehberlik edeceği için önemlidir. Buradan yola çıkılarak, bu çalışma kapsamında ERIC veri tabanında yer alan dergilerde yayımlanmış öğretmen ve öğretmen adaylarının yansıtma seviyelerini konu alan makalelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, betimsel içerik analizi çerçevesinde yürütülmüş olup ilgili çalışmalar yayın yılı, örneklem grubu, çalışmada kullanılan yansıtma kategorileri, katılımcıların yansıtma seviyeleri ve çalışmalarda sunulan öneriler çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda incelenen çalışmalarda öğretmen veya öğretmen adaylarıyla çalışılmış olması, çalışmaların 2018-2021 yılları arasında gerçekleştirilmiş olması ve ERIC veri tabanında taranmış olması kriterleri dikkate alınmıştır. Veri tabanında “reflection level”, “level of reflection” ve “reflective thinking level” anahtar kelimeleri kullanılarak taramalar gerçekleştirilmiş ve ilgili 16 makale çalışma kapsamına dahil edilmiştir. Çalışmaların sayısının 2018’den 2021’e kadar artış gösterdiği ve katılımcıların çoğunlukla öğretmen adaylarından oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca yansıtma seviyelerini değerlendirmek için çalışmalarda 10 farklı kategorinin kullanıldığı ve katılımcıların çoğunlukla orta düzeyde yansıtma seviyesine sahip oldukları tespit edilmiştir. Çoğu çalışmada katılımcıların yansıtıcı düşünmeye yönelik eğitim almadıkları ve yansıtıcı yazılarını yazmaları için kendilerine herhangi bir yönlendirici soru verilmediği belirlenmiştir. Çalışmaların önerileri incelendiğinde araştırmacıların, öğretmen yetiştirme programlarında yansıtıcı düşünmeye yönelik uygulamalara daha fazla yer verilmesinin gerekliliğine vurgu yaptıkları belirlenmiştir
- 30 June 2022
- Published by BAYTEREK Journal of International Academic Research in Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi
- Vol. 5 (1)
Open AccessYansıtma Seviyelerini Konu Alan Çalışmalara Yönelik Betimsel İçerik Analizi
En basit şekliyle deneyimlerden öğrenme olarak tanımlanan yansıtma (reflection) kavramının, öğretmenlerin mesleki gelişimlerinin ayrılmaz bir parçası olduğu söylenebilir. Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının ne derece yansıtıcı düşündüklerini ortaya koyan çalışmaların bütünsel olarak ele alınması, öğretmen eğitiminin planlanmasına rehberlik edeceği için önemlidir. Buradan yola çıkılarak, bu çalışma kapsamında ERIC veri tabanında yer alan dergilerde yayımlanmış öğretmen ve öğretmen adaylarının yansıtma seviyelerini konu alan makalelerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, betimsel içerik analizi çerçevesinde yürütülmüş olup ilgili çalışmalar yayın yılı, örneklem grubu, çalışmada kullanılan yansıtma kategorileri, katılımcıların yansıtma seviyeleri ve çalışmalarda sunulan öneriler çerçevesinde incelenmiştir. Bu kapsamda incelenen çalışmalarda öğretmen veya öğretmen adaylarıyla çalışılmış olması, çalışmaların 2018-2021 yılları arasında gerçekleştirilmiş olması ve ERIC veri tabanında taranmış olması kriterleri dikkate alınmıştır. Veri tabanında “reflection level”, “level of reflection” ve “reflective thinking level” anahtar kelimeleri kullanılarak taramalar gerçekleştirilmiş ve ilgili 16 makale çalışma kapsamına dahil edilmiştir. Çalışmaların sayısının 2018’den 2021’e kadar artış gösterdiği ve katılımcıların çoğunlukla öğretmen adaylarından oluştuğu belirlenmiştir. Ayrıca yansıtma seviyelerini değerlendirmek için çalışmalarda 10 farklı kategorinin kullanıldığı ve katılımcıların çoğunlukla orta düzeyde yansıtma seviyesine sahip oldukları tespit edilmiştir. Çoğu çalışmada katılımcıların yansıtıcı düşünmeye yönelik eğitim almadıkları ve yansıtıcı yazılarını yazmaları için kendilerine herhangi bir yönlendirici soru verilmediği belirlenmiştir. Çalışmaların önerileri incelendiğinde araştırmacıların, öğretmen yetiştirme programlarında yansıtıcı düşünmeye yönelik uygulamalara daha fazla yer verilmesinin gerekliliğine vurgu yaptıkları belirlenmiştir
- 30 June 2022
- Published by Dicle Universitesi Ziya Gokalp Egitim Fakultesi Dergisi in Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi
Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Mesleki Performanslarına Yönelik Öz-Değerlendirmelerinin İncelenmesi
Öz değerlendirme, öğrenenlerin öğretim sürecinde gerçekleştirdikleri çalışmaları ve sonucunda ulaştıkları öğrenme çıktılarını dikkate alarak kendilerini değerlendirmeleridir. Öğrenenlerin çalışmalarının veya performanslarının kalitesine yönelik düşüncelerini içeren öz-değerlendirme, biçimlendirici değerlendirmenin önemli bir bileşenidir. Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması süresince hazırladıkları yansıtıcı günlüklerin incelenmesi ve öğretmen adaylarının hangi konularda öz değerlendirme yaptıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, fenomenografik yöntem çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma Doğu Karadeniz’de yer alan bir eğitim fakültesinde öğrenim gören sekiz dördüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracını öğretmenlik uygulaması süresince öğretmen adaylarının hazırladıkları yansıtıcı günlükler oluşturmaktadır. Yansıtıcı günlüklerden elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu konu ile ilgili temel ilke ve kavramlara hakim olduklarını ve uygulamalarında öğretim teknolojilerinden yeterli seviyede faydalanabildiklerini düşündüklerini belirtmişlerdir. Öğretmen adaylarının çoğu öğrenci sorularına yeterli ve uygun cevap verme konusunda ise yetersiz olduklarını, kesinti ve engellemelere karşı uygun önlem alma konusunda yetersiz olduklarını ve zamanı verimli kullanamadıklarını düşündüklerini belirtmişlerdir. Öğretmen adaylarının günlüklerinde dikkati çeken bir diğer husus ise günlüklerde konu ile alanın diğer konularını ilişkilendirebilme, öğrenme ortamının güvenliğini sağlayabilme, öğretimi bireysel farklılıklara göre sürdürebilme, demokratik bir öğrenme ortamı sağlayabilme, sözel dili ve beden dilini etkili biçimde kullanabilme konularına nadiren değinmiş olmalarıdır. Anahtar Kelimeler: Öz değerlendirme, fen bilgisi öğretmen adayı, öğretmenlik uygulaması, yansıtıcı günlük
- 30 June 2022
- Published by Dicle Universitesi Ziya Gokalp Egitim Fakultesi Dergisi in Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi
Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Mesleki Performanslarına Yönelik Öz-Değerlendirmelerinin İncelenmesi
Öz değerlendirme, öğrenenlerin öğretim sürecinde gerçekleştirdikleri çalışmaları ve sonucunda ulaştıkları öğrenme çıktılarını dikkate alarak kendilerini değerlendirmeleridir. Öğrenenlerin çalışmalarının veya performanslarının kalitesine yönelik düşüncelerini içeren öz-değerlendirme, biçimlendirici değerlendirmenin önemli bir bileşenidir. Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması süresince hazırladıkları yansıtıcı günlüklerin incelenmesi ve öğretmen adaylarının hangi konularda öz değerlendirme yaptıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışma, fenomenografik yöntem çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma Doğu Karadeniz’de yer alan bir eğitim fakültesinde öğrenim gören sekiz dördüncü sınıf fen bilgisi öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracını öğretmenlik uygulaması süresince öğretmen adaylarının hazırladıkları yansıtıcı günlükler oluşturmaktadır. Yansıtıcı günlüklerden elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Öğretmen adaylarının büyük çoğunluğu konu ile ilgili temel ilke ve kavramlara hakim olduklarını ve uygulamalarında öğretim teknolojilerinden yeterli seviyede faydalanabildiklerini düşündüklerini belirtmişlerdir. Öğretmen adaylarının çoğu öğrenci sorularına yeterli ve uygun cevap verme konusunda ise yetersiz olduklarını, kesinti ve engellemelere karşı uygun önlem alma konusunda yetersiz olduklarını ve zamanı verimli kullanamadıklarını düşündüklerini belirtmişlerdir. Öğretmen adaylarının günlüklerinde dikkati çeken bir diğer husus ise günlüklerde konu ile alanın diğer konularını ilişkilendirebilme, öğrenme ortamının güvenliğini sağlayabilme, öğretimi bireysel farklılıklara göre sürdürebilme, demokratik bir öğrenme ortamı sağlayabilme, sözel dili ve beden dilini etkili biçimde kullanabilme konularına nadiren değinmiş olmalarıdır. Anahtar Kelimeler: Öz değerlendirme, fen bilgisi öğretmen adayı, öğretmenlik uygulaması, yansıtıcı günlük
- 30 May 2022
- Published by Trakya Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Trakya Eğitim Dergisi
- Vol. 12 (2) , 1057-1072
YARATICI DÜŞÜNMEYİ KONU ALAN ULUSAL ÇALIŞMALARA YÖNELİK BETİMSEL İÇERİK ANALİZİ
Bu çalışmada 2000-2020 yılları arasında ULAKBİM’ de ulusal dergilerde yaratıcı düşünme ile ilgili yayınlanmış araştırmaların amaç, araştırma grubu, araştırma modeli, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri ve sonuçları bakımından sınıflandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 38 çalışma incelenmiştir. Elde edilen bulgular, farklı yöntem ve tekniklerin yaratıcı düşünme üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlayan çalışmaların çoğunlukta olduğunu, sıklıkla araştırmalarda deneysel yöntemin kullanıldığını ve çalışmaların çoğunun öğretmen adaylarıyla gerçekleştirildiği, öğretmenlerle gerçekleştirilen çalışmaların az olduğunu göstermektedir. Çalışmalardan elde edilen sonuçlar probleme dayalı öğrenme yaklaşımı, yaratıcı düşünme etkinlikleri, portföy geliştirme, yaratıcı düşünme temelli fen laboratuvarı uygulamaları gibi yöntem ve tekniklerin yaratıcı düşünme becerilerinin gelişiminde etkili olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda incelenen çalışmaların sonuçlarına bakıldığında yaratıcı düşünmenin bireyler tarafından yeterince iyi anlaşılmadığı ortaya koyulmuş ve öğretmenlerin yaratıcılığı geliştirmede hangi yöntemlerin kullanılabileceği konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan yola çıkarak ve yaratıcı düşünmenin önemi gittikçe arttığı göz önünde bulundurularak bu alanda daha fazla çalışma yapılması önerilebilir.
- 30 May 2022
- Published by Trakya Universitesi Egitim Fakultesi Dergisi in Trakya Eğitim Dergisi
- Vol. 12 (2) , 1057-1072
YARATICI DÜŞÜNMEYİ KONU ALAN ULUSAL ÇALIŞMALARA YÖNELİK BETİMSEL İÇERİK ANALİZİ
Bu çalışmada 2000-2020 yılları arasında ULAKBİM’ de ulusal dergilerde yaratıcı düşünme ile ilgili yayınlanmış araştırmaların amaç, araştırma grubu, araştırma modeli, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri ve sonuçları bakımından sınıflandırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla 38 çalışma incelenmiştir. Elde edilen bulgular, farklı yöntem ve tekniklerin yaratıcı düşünme üzerindeki etkisini ortaya koymayı amaçlayan çalışmaların çoğunlukta olduğunu, sıklıkla araştırmalarda deneysel yöntemin kullanıldığını ve çalışmaların çoğunun öğretmen adaylarıyla gerçekleştirildiği, öğretmenlerle gerçekleştirilen çalışmaların az olduğunu göstermektedir. Çalışmalardan elde edilen sonuçlar probleme dayalı öğrenme yaklaşımı, yaratıcı düşünme etkinlikleri, portföy geliştirme, yaratıcı düşünme temelli fen laboratuvarı uygulamaları gibi yöntem ve tekniklerin yaratıcı düşünme becerilerinin gelişiminde etkili olduğunu göstermiştir. Aynı zamanda incelenen çalışmaların sonuçlarına bakıldığında yaratıcı düşünmenin bireyler tarafından yeterince iyi anlaşılmadığı ortaya koyulmuş ve öğretmenlerin yaratıcılığı geliştirmede hangi yöntemlerin kullanılabileceği konusunda yeterli bilgiye sahip olmadıkları belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlardan yola çıkarak ve yaratıcı düşünmenin önemi gittikçe arttığı göz önünde bulundurularak bu alanda daha fazla çalışma yapılması önerilebilir.