Grzegorz Krasowski

Kompresjoterapia stanowi złoty standard w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej, niewydolności naczyń limfatycznych oraz owrzodzeń żylnych goleni. Dobór siły ucisku w kompresjoterapii zawsze zależy od pomiaru wskaźnika kostka-ramię i poziomu perfuzji tkanek. Tylko u pacjentów bez współistniejącego niedokrwienia można zastosować kompresję słabo rozciągliwą, a odzież kompresyjną dopiero po redukcji obrzęków. Kompresjoterapia mocno rozciągliwa o lekkim ucisku może także wspomagać leczenie niedokrwienia kończyn. Niniejsze opracowanie przedstawia kompleksowy przegląd algorytmów i wytycznych postępowania dotyczących stosowania kompresjoterapii, z naciskiem na znaczenie decyzji opartych na dowodach w codziennej praktyce. Omówiono główne wskazania i przeciwwskazania do kompresjoterapii, a także jej rolę w przyspieszaniu gojenia owrzodzeń, zapobieganiu nawrotom oraz redukcji obrzęków żylnych i limfatycznych. Szczególną uwagę zwrócono na zasady doboru odpowiednich systemów uciskowych, optymalnego stopnia kompresji oraz materiałów stosowanych w zależności od stanu pacjenta. Ponadto podkreślono ryzyko związane z nieprawidłowym stosowaniem terapii, w tym możliwość wystąpienia zaburzeń naczyniowych, oraz znaczenie doświadczenia klinicznego i edukacji pacjenta dla skuteczności leczenia. Zaleca się włączenie kompresjoterapii już przy pierwszych subtelnych objawach patologii naczyniowej, takich jak teleangiektazje czy zmęczenie kończyn, co pozwala na poprawę wyników terapeutycznych i jakości życia pacjentów.

Infekcje są poważnym zagrożeniem dla pacjentów poddanym procedurom ochrony zdrowia. W celu minimalizacji tego ryzyka warto zastosować działania, które kryją się pod akronimem ,,Działaj POKORNIEJ”. Zwrócono w nim uwagę, że pacjent jest partnerem w procesie leczenia i to on wspólnie z lekarzem prowadzącym i pielęgniarką odpowiadają za efekt końcowy. Działania kryjące się pod akronimem ,,Działaj POKORNIEJ” skupiają się na profilaktyce zakażeń okołooperacyjnych, jak najlepszym przygotowaniu pacjenta do operacji, oraz właściwemu postępowaniu pooperacyjnemu. Zapobieganie oraz zmniejszanie czynników ryzyka infekcji okołooperacyjnej są kluczowe w procesie leczenia tak samo, jak sama operacja.

Staphylococcal biofilms are major causative factors of non-healing wound infections. Their treatment algorithms recommend the use of locally applied antiseptic agents to counteract the spread of infection. The efficacy of antiseptics against biofilm is assessed in vitro by a set of standard quantitative and semi-quantitative methods. The development of software for image processing additionally allowed for the obtainment of quantitative data from microscopic images of biofilm dyed with propidium iodine and SYTO-9 reagents, differentiating dead cells from live ones. In this work, the method of assessment of the impact of antiseptic agents on staphylococcal biofilm in vitro, based on biofilms’ processed images, was proposed and scrutinized with regard to clinically relevant antiseptics, polyhexanide, povidone–iodine and hypochlorite. The standard quantitative culturing method was applied to validate the obtained data from processed images. The results indicated significantly higher activity of polyhexanide and povidone–iodine than hypochlorite against staphylococcal biofilm. Taking into account the fact that in vitro results of the efficacy of antiseptic agents against staphylococcal biofilm are frequently applied to back up their use in hospitals and ambulatory units, our work should be considered an important tool; providing reliable, quantitative data in this regard.

The staphylococcal biofilms are major causative factors of non-healing wound infections. Their treatment algorithms recommend the use of locally applied antiseptic agents to counteract the spread of infection. The efficacy of antiseptics against biofilm is assessed in vitro by a set of standard quantitative and semi-quantitative methods. The development of software for image processing allowed to obtain quantitative data also from microscopic images of biofilm dyed with propidium iodine and SYTO-9 reagents, differentiating dead cells from the live ones. In this work, the method of assessment of the impact of antiseptic agents on staphylococcal biofilm in vitro , based on biofilm’s processed images, was proposed and scrutinized with regard to clinically-relevant antiseptics. Taking into account the fact that i n vitro results of the efficacy of antiseptic agents against staphylococcal biofilm are frequently applied to back up their use in hospitals and ambulatory units, our work should be considered an important tool providing reliable, quantitative data with this regard.

Niniejsze opracowanie stanowi zbiór wiadomości dotyczących właściwości różnych form srebra stosowanych w leczeniu ran oraz opatrunków i preparatów zawierających srebro. Dobierając leczenie miejscowe zakażonej rany niegojącej się zawsze należy brać pod uwagę sposób działania opatrunków oraz właściwości stosowanych w praktyce związków srebra. Celem niniejszego dokumentu jest usystematyzowanie wiedzy na temat srebra, w celu ułatwienia podejmowania decyzji terapeutycznych osobom leczącym rany.

Chronic wounds complicated with biofilm formed by pathogens remain one of the most significant challenges of contemporary medicine. The application of topical antiseptic solutions against wound biofilm has been gaining increasing interest among clinical practitioners and scientific researchers. This paper compares the activity of polyhexanide-, octenidine- and hypochlorite/hypochlorous acid-based antiseptics against biofilm formed by clinical strains of Candida albicans, Staphylococcus aureus and Pseudomonas aeruginosa. The analyses included both standard techniques utilizing polystyrene plates and self-designed biocellulose-based models in which a biofilm formed by pathogens was formed on an elastic, fibrinous surface covered with a fibroblast layer. The obtained results show high antibiofilm activity of polihexanide- and octenidine-based antiseptics and lack or weak antibiofilm activity of hypochlorite-based antiseptic of total chlorine content equal to 80 parts per million. The data presented in this paper indicate that polihexanide- or octenidine-based antiseptics are highly useful in the treatment of biofilm, while hypochlorite-based antiseptics with low chlorine content may be applied for wound rinsing but not when specific antibiofilm activity is required.

The problem of hard-to-heal wounds is associated with an increase in the incidence of civilization diseases. Venous leg ulcers, ischemic ulcers and wounds in diabetic foot syndrome are a particular problem, and the early detection of local wound infections is a serious interdisciplinary challenge in everyday practice. Local wound infections are often undetected or detected too late. They can impair physiological wound healing as well as lead to systemic infection and even sepsis. According to the statements that: “The fate of the wounded rests with the one who applies the first dressing” (Col. Nicholas Senna, 1897), and “The responsibility for the patient rests with the doctor who comes to the patient first” (John Murphy, Medical Society, Chicago, 1889) the success of the treatment of infected wounds depends to a particular extent on the prompt and proper response of those who come in contact with the patient first. The purpose of this document is to briefly present issues related to the problem of hard-to-heal wounds, indicate the direction of therapeutic management and diagnostic support for the staff (doctors and nurses) of primary healthcare units, care and treatment institutions and social welfare centers, general physicians and medical careers of patients suffering from hard-to-heal wounds. The developed TILI score is to facilitate the decision whether or not to use antiseptics and/or antimicrobial dressings in the effective therapy of a hard-to-heal wound.

Niniejsze opracowanie obejmuje podstawowy zbiór zasad i rekomendacji specjalistów z różnych dziedzin medycyny dotyczących postępowania z ranami o różnych etiologiach. Celem dokumentu jest stworzenie algorytmów terapeutycznych, które będą mogły stanowić podstawę przy ocenie rany, monitoringu i doborze optymalnej metody postępowania w poszczególnych etapach jej leczenia. Dokument w swoich założeniach ma stanowić przydatne narzędzie dla praktyków, które ułatwi prawidłowe podejmowanie decyzji terapeutycznych w procesie leczenia rany.

Ważną częścią procesu gojenia rany jest jej oczyszczenie i zmniejszenie obecnego w jej obrębie stanu zapalnego. Do bardzo częstych przyczyn zakłócania procesu gojenia należy zakażenie bakteryjne, znacząco rzutujące na czas jego trwania. W walce z trudno gojącymi się ranami kluczowe jest odpowiednio dobrane skuteczne i nowoczesne leczenie. Prowadzone badania i najnowsze wytyczne w terapii ran podkreślają wskazania do stosowania poliheksametylenu biguanidu (PHMB) – antyseptyku o bardzo dobrej tolerancji tkankowej i szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego w leczeniu m.in. przewlekle zainfekowanych ran. Obecnie duże nadzieje wiąże się z zastosowaniem związków należących do grupy powierzchniowo czynnych, czyli surfaktantów – np. niejonowy surfaktant poloksamer 188 (P188). Wykazuje on właściwości bakteriobójcze, a dzięki zdolności do formowania i tworzenia hydrożeli możliwe jest jego wykorzystywanie w przemyśle farmaceutycznym jako środka wspomagającego działanie antybiotyków i dostarczanie leków. Jednoczesne wykorzystanie w procesie leczenia niejonowego surfaktantu P188 oraz PHMB podnosi efektywność oczyszczania i skuteczność leczenia ran, przyspieszając ich gojenie.

Niedożywienie stanowi ważny i niedoceniany problem, dotyczący nie tylko pacjentów z chorobą nowotworową, lecz także po rozległych urazach, przebywających w OIT, starszych, z chorobami psychicznymi, z przewlekłym bólem i ograniczeniami ruchowymi, a także w przebiegu rany przewlekłej. Rozpoznanie i skuteczne leczenie niedożywienia pozwala na skrócenie czasu leczenia ran przewlekłych, zmniejszenie kosztów terapii czy negatywnych skutków izolacji społecznej pacjentów. Konsensus GLIM pozwala na globalne, szybkie i proste postawienie rozpoznania w oparciu o kryteria fenotypowe i etiologiczne, a także dobór odpowiedniej interwencji żywieniowej.