YÖYalçın Özdemir

Yalçın Özdemir

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Yalçın Özdemir has a total of 58 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    How Do Low-Income Families Cope with Economic Pressure in Türkiye? A Multisystems Family Resilience Model

    by Didem Aydogan Balyemez, Suna Eryiğit-Madzwamuse, Nazlı Büşra Akçabozan Kayabol, Yaşar Ozbay, Yalçın Özdemir, Gökhan Aksu

    Little is known about how families become resilient, i.e., how they overcome economic challenges and maintain their well-being by utilizing protective mechanisms in their ecological system. This study examined the individual, family, and community protective mechanisms on family well-being (FWB) of socioeconomically disadvantaged Turkish married individuals experiencing economic pressure (EP). The study included 1061 married individuals residing on the West coast of Türkiye. The results of the parallel-serial mediation model revealed a significant and negative direct relationship between EP and FWB, which was significantly and negatively mediated by the serial indirect roles of (i) individual mechanisms and family mechanisms, and (ii) community mechanisms and family mechanisms. The findings highlighted the importance of a multisystemic approach to resilience in low-income families in accordance with Family Stress and Family Resilience models. With its co-produced design and multisystemic approach, this study contributes to global knowledge on family resilience for future research, policy, and practice.

  • Open Access

    Psychometric Evaluation of the Strength-Based Parenting Questionnaire and Comparison of Perceived Strength-Based Parenting in Collectivistic and Individualistic Cultures

    by Lea Waters, Marco Weber, Sholpan Alimova, Andrea Amado, Choy Qing Cham, Wei-Wen Chen, Ana Paula Durán, Rafael Gargurevich, Lyudmila Gitikhmayeva, Soi Kei Ho, et al.

    This study examined strength-based parenting scores rated by a large youth sample ( N = 2,449; M = 15.03 years ± 2.94; 55.7% female; 44.3% male) collected from 9 countries classified as collectivistic (Indonesia, Israel [Arab citizens], Kazakhstan, Macau, Peru, Turkey, and Uzbekistan) or individualistic (Australia and Germany). Psychometric evaluation of the Strength-Based Parenting Questionnaire (SBPQ) showed factorial validity, strong internal consistency, and strong test re-test reliability. Strict measurement invariance was found between the two cultural groupings and across the seven language versions of the SBPQ, providing confidence that the SBPQ is a tool that can be used in cross-cultural research. Youth from individualistic countries perceived parents to have higher knowledge of their strengths; however, Cohen’s d of 0.13 indicated that the difference was very low. There was no significant difference on ratings of parents encouraging them to use their strengths. Overall, the findings suggest that youth perceptions about strength-based parenting may be more common, than different, across the two cultural categories. By establishing the psychometric robustness of the SBPQ in collectivistic and individualistic youth samples, this study has opened the door for increased cross-cultural research into the antecedents, moderators, and outcomes of strength-based parenting.


  • Open Access

    BİRLİKTE EBEVEYNLİĞE GEÇİŞ PROGRAMI'NIN EBEVEYNLERİN BİRLİKTE EBEVEYNLİK İLİŞKİSİ, ROMANTİK İLİŞKİ KALİTESİ,DEPRESYON VE KAYGI DÜZEYLERİ ÜZERİNDEKİ İLİŞKİSİ

    by Yalçın Özdemir, Ayşe Gül Seyhan, Mehmet Şakiroğlu, Ali Serdar Sağkal, Gökhan Aksu, Aylin Yılmaz Hiğde

    Bu araştırmada, Birlikte Ebeveynliğe Geçiş Programı'nın (BEGEP) evli, bir arada yaşayan ve ilk bebeklerini bekleyen çiftlerin birlikte ebeveynlik ilişkileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada, deneysel desen kullanılmış, deney ve kontrol gruplarından öntest, sontest ve izleme ölçümleri alınmıştır. Araştırma, Türkiye’nin batısında bir ilin merkez ilçesinde yaşayan toplam 35 çiftin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların yaş ve evlilik süresi (yıl) ortalamaları sırasıyla 30.19 ve 2.62'dir. BEGEP, ebeveynlik dönemindeki çiftlerin birlikte ebeveynlik ilişkisini kurmalarını ve geliştirmelerini amaçlayan kanıt temelli bir müdahale programı olarak geliştirilmiş ve toplam 5 oturumdan oluşmuştur. Verilerin analizi için Tekrarlayan Ölçümler için ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırma bulguları, BEGEP'in çiftlerin birlikte ebeveynlik düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, BEGEP’in katılımcıların romantik ilişki kalitesi, depresyon ve kaygı düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, BEGEP’in etkililiği deneysel yöntemle sınanmış ve çiftlerin birlikte ebeveynliği üzerinde olumlu bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının, Sağlık Bakanlığının ve belediyelerin bünyelerinde aile eğitimi alanında çalışan uzmanlara, BEGEP’in uygulamasını yapması ve birlikte ebeveynlik kavramının tanıtılması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.

  • Open Access

    ALGILANAN TOPLUMSAL DESTEK ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇE FORMU PSİKOMETRİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

    by Didem Aydoğan, Suna Eryigit-Madzwamuse, Özgür Osman Demir, Gökhan Aksu, Yalçın Özdemir

    Son yıllarda yaşanan salgın, deprem, iklim krizi, ekonomik güçlükler gibi zorlayıcı yaşam durumları karşısında algılanan toplumsal desteğin birey, aile ve daha geniş ölçüde toplumlar için sürdürülebilir iyi oluşunu sağlamada oldukça önemli olduğu gözlenmiştir. Bu konuda yapılan çalışmalarda kültürel farklılıkların bulunmasından dolayı kültürel destek ağlarının araştırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Herrero ve Gracia (2007) tarafından geliştirilen Algılanan Toplumsal Destek Ölçeği (ATDÖ)’nün Türkçe’ye uyarlanması ve ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türkiye’de yaşayan yetişkinler üzerinde incelenmesidir. Araştırmada, evli 381 kişi (213 kadın, % 55.2 ve 170 erkek, % 44) yer almaktadır. Doğrulayıcı faktör analiz sonuçları, ATDÖ’nün; toplumsal aidiyet, topluma dâhil olma ve toplumsal memnuniyet olmak üzere orijinal formundaki gibi üç boyuttan oluştuğunu göstermiştir. Ayrıca çoklu grup doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, ATDÖ’nün faktör yapısının cinsiyete göre (kadın ve erkek) ölçme değişmezliğine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra ATDÖ’nün toplam ve alt boyutları ile “İki Yönlü Sosyal Destek Ölçeği”, “Aile Sosyal Destek Alt Ölçeği” ve “Depresyon, Kaygı ve Stres Ölçeği” ölçekleriyle arasındaki ilişkiler, ölçeğin benzerlik ve ayırt edici geçerliliği için kanıt sağlamıştır. Güvenirlik analizleri sonucu ise ölçeğin Cronbach alfa katsayılarının .80 ila .92 arasında değiştiği görülmüştür. Bulgular, ABD’nin Türk toplumunda düşük, alt-orta ve orta sos yo-ekonomik düzeyde, evli bireylerde kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymuştur.


  • Birlikte Ebeveynlik Ölçeği - Doğum Öncesi Versiyonu (BEÖ-DÖV): Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

    by Yalçın Özdemi̇r, Ali Serdar Sağkal, Ayşe Gül Seyhan, Aylin Yilmaz Hi̇ğde

    Bu çalışmanın amacı, bebek bekleyen çiftler için geliştirilen Birlikte Ebeveynlik Ölçeği’nin Doğum Öncesi Versiyonu’nun (BEÖ-DÖV) psikometrik özelliklerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, evli ve birlikte yaşayan, ilk çocuklarının doğumunu bekleyen toplam 172 anne baba adayından veri toplanmıştır. Araştırmada, BEÖ-DÖV ‘ün faktör yapısını belirlemek amacıyla temel bileşenler analizi uygulanmış ve orijinal ölçekte olduğu gibi altı faktörlü, 21 maddelik yapı toplam varyansın %71’ini açıklamıştır. Ardından, yapı geçerliği çalışması kapsamında BEÖ-DÖV ‘ün altı faktörlü yapısının veri setine uyumu, Doğrulayıcı Faktör Analiziyle test edilmiş ve altı faktörlü hipotez modelin veri setine uyum sağladığı görülmüştür (χ2 (183) = 352.531, p


  • TÜRKİYE’DE BOŞANMA SONRASI BİRLİKTE EBEVEYNLİK DENEYİMLERİ: NİTEL BİR ÇALIŞMA *

    by Berna Erdemir Aşıkoğlu, Ali Serdar Sağkal, Yalçın Özdemir

    Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım ile eski eşlerin boşanma sonrası birlikte ebeveynlik deneyimleri ve algıları incelenmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği kullanılarak ölçütleri karşılayan resmi olarak boşanmış 0-18 yaş aralığında çocuk sahibi olan 14 çift (28 yetişkin) araştırmaya katılım sağlamıştır. Veri toplama süreci kuramsal açıklamalar, ampirik bulgular ve uzman görüşleri dikkate alınarak oluşturulan Demografik Bilgi Formu ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Eski eşler ile yüz yüze veya çevrim içi görüşmelerin gerçekleştirilmesinin ardından elde edilen sözel veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma bulguları genel olarak değerlendirildiğinde, katılımcıların boşanma sonrası çocuk yetiştirme süreçlerinde birlikte hareket etmeye ve ortak karar vermeye çalıştıkları fakat bu süreçlerin anne temelli ilerlediği veya sorumluluğun daha çok annede olduğu; babanın gerekli durumlarda destek sunduğu ebeveynlik ilişkilerinin de yaygın olduğu görülmüştür. Eski eşler arasında çocuk yetiştirme süreçlerinde anlaşmazlıkların ise ebeveynlik stili ve davranışlarındaki farklılıklardan kaynaklandığı belirlenmiştir. Eski eşlerin, ebeveynlik ilişkileri içerisindeki olumsuzluklara çocuklarının tanıklık etmeleri durumunda çocuklarda duygu durum sorunları, davranış sorunları, aile sistemine ve ebeveyne tepkisellik gibi etkiler gözlemledikleri belirlenmiştir.


  • Open Access

    İlkokula Hazırlık Sürecinde Birlikte Ebeveynlik: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması

    by Aylin Yilmaz Hi̇ğDe, Fatma Coşkun, Özgül Polat, Yalçın Özdemi̇r

    Bu çalışmada, İlkokula Hazırlık Sürecinde Birlikte Ebeveynlik Ölçeği’nin (İHBEÖ) geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, çocuğu ilkokula hazırlık sürecinde bulunan 506 ebeveynden (284 anne, %56.1; 222 baba, %43.9) oluşmaktadır. Araştırma kapsamında geliştirilen ölçeğin, yapı geçerliğini belirlemek için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve doğrulayıcı faktör analizi (DFA) tekniklerinden yararlanılmıştır. İki farklı örneklem üzerinden gerçekleştirilen analizlerde ilk olarak AFA tekniği ile İlkokula Hazırlık Sürecinde Birlikte Ebeveynlik Ölçeği’nin "Anlaşma (5 madde)", "Çatışma (5 madde)" ve "İş Bölümü (5 madde)" olmak üzere üç alt boyut ve 15 maddeden oluşan ölçek yapısı ortaya çıkarılmış ve ikinci örneklem üzerinden yapılan DFA’da üç faktörlü ölçek yapısının doğrulandığı görülmüştür. Araştırma kapsamında geliştirilen ölçeğin güvenirlik düzeyini belirlemek amacıyla hesaplanan Cronbach Alpha değerlerinin .80 ile .90 arasında değiştiği belirlenmiştir. İHBEÖ’nün kararlılık düzeyini belirlemek amacıyla test tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, Türk kültüründe çocuğu ilkokula hazırlık sürecinde olan ebeveynlerin birlikte ebeveynlik ilişkilerini ölçmek için geliştirilen ölçeğin geçerli, güvenilir ve kullanışlı bir ölçme aracı olduğunu göstermiştir.


  • Open Access

    Çocukların Okur Yazar Olma Sürecinde Ailelerin Birlikte Ebeveynlik Deneyimleri

    by Aylin Yilmaz Hi̇ğDe, Yalçın Özdemi̇r

    İlkokula başlamak çocuk için önemli dönüm noktalarından biridir. Çocuklar, ilkokula başlarken yeni bir sosyal ortama uyum sağlamaya çalışır. Bunun yanında, kendilerinden okuma yazmayı öğrenmeleri ve temel akademik becerileri kazanmaları beklenmektedir. İlk okuma yazma süreci sadece çocuk için değil aileler için de zorlu geçebilmektedir. Bu durum anne ve babaların bu süreçte ortaklaşa hareket edebilmelerini ve aralarındaki iş bölümünü ifade eden “birlikte ebeveynlik” kavramını karşımıza çıkarmaktadır. Araştırmanın amacı, çocukların okur yazar olma sürecinde ailelerin birlikte ebeveynlik deneyimlerini ortaya çıkarmaktadır. Okul öncesi dönemde erken okuryazarlık süreci, ilkokulda ise ilk okuma yazma süreci bağlamında ailelerin birlikte ebeveynlik deneyimlerini ortaya çıkarmak hedeflenmiştir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir. Bu kapsamda, çocuğu ilkokulda öğrenim gören 40 ebeveyn ile yüz yüze görüşme yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde öncelikle veriler sadeleştirilmiştir. Ardından veriler kategorileştirilmiş ve sonuçlar doğrulanmıştır. Araştırma bulguları genel olarak değerlendirildiğinde ilkokula hazırlık sürecinde çocuk bakımı, okul etkinlikleri gibi sorumlulukların genel olarak annede olduğu görülmektedir. Annenin çalıştığı durumlarda anne ve babanın iş yoğunluğu benzer seviyede olmasına rağmen ev içi sorumlulukların, çocuk bakımının ve okul etkinliklerinin çoğunlukla annede olduğu babanın ise destekleyici rolde olduğu görülmektedir. Buna karşın anne ve babanın aralarındaki paylaşımın adil olarak görülmesi toplumsal cinsiyet rolleri ile ilişkili olabilir. Ancak bu durum özellikle okuma yazma sürecinde annenin kendisini yorgun hissetmesi, çocuğa karşı tahammülünün azalması gibi sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle çocuğun okur yazar olma sürecinde baba desteğine duyulan ihtiyaç çok açıktır. Araştırma sonuçlarından hareketle hem anne hem babayı okuma yazma sürecine dahil etmeye yönelik müdahale çalışmalarının yapılması önerilmektedir.


  • İLKOKUL ÇOCUKLARI İÇİN OKUL MUTLULUĞU ÖLÇEĞİ’NİN (İÇİOMÖ) GELİŞTİRİLMESİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

    by Yalçın Özdemi̇r, Aylin Yilmaz Hi̇ğDe, Ali Serdar Sağkal

    Bu araştırmanın amacı, ilkokul çocuklarının okul mutluluk düzeylerinin ölçülmesine yönelik kısa bir ölçme aracının geliştirilmesidir. Araştırma, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 1-4. sınıflarda eğitim gören toplam 414 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Örneklemin 193’ü (%46.6) kız, 221’i ise (%53.4) erkek öğrencilerden oluşmuştur. Katılımcıların 47’si (%11.4) birinci sınıfa, 127’si (%30.7) ikinci sınıfa, 107’si (%25.8) üçüncü sınıfa ve 133’ü (%32.1) dördüncü sınıfa devam eden öğrencilerdir. Araştırmada, katılımcı yaşları 6 ile 11 (x̄ = 8.56; ss = 1.13) arasında değişmiştir. Yapı geçerliği kapsamında Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, İlkokul Çocukları İçin Okul Mutluluğu Ölçeği’nin 4-maddeli tek boyutlu bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Hedef ölçek ile ölçüt ölçme aracı (İlkokullar İçin Kısaltılmış Okul İklimi Ölçeği Sınıf ve Okul Desteği alt ölçeği) arasındaki anlamlı korelasyon katsayısı, İÇİOMÖ’nin ölçüt-bağıntılı geçerliğe sahip olduğunu göstermiştir. Güvenirlik analizleri, İÇİOMÖ’nin Cronbach alfa ve test-tekrar test güvenirlik katsayısının .61 olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, araştırma bulguları İÇİOMÖ’nin ilkokul çocuklarının okul mutluluğunun ölçümünde kısa, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu desteklemiştir.


  • Does Relationship Conflict Predicts Psychological Distress or Vice Versa? A Cross-Lagged Panel Model

    by Yalçın Özdemir, Ali Serdar Sağkal

    The present study examines the directionality of links between romantic relationship conflict and psychological distress in premarital relationships of emerging adults. A total of 182 participants (Mage = 21.23; SDage = 1.62; 85.16% female) provided data at both Time 1 (T1) and Time 2 (T2). Participants responded to a battery of questions related to romantic relationship conflict and psychological distress. The data for the present study were collected at two time points during spring semester of 2018: First week (Time 1) and the last week of the semester, Week 14 (Time 2). A two-wave two variable cross-lagged autoregressive panel model was conducted to examine the links between relationship conflict and psychological distress over time in emerging adults. Using a latent cross-lagged panel model, we found that romantic relationship conflict at T1 significantly predicted psychological distress at T2, but psychological distress at T1 was not associated with subsequent romantic relationship conflict at T2, after controlling for autoregressive effects. The results highlighted the key role of romantic relationship conflict in predicting later psychological distress. Limitations and implications are discussed and future directions are suggested.