MRMarzena Ruszkowska

Marzena Ruszkowska

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Marzena Ruszkowska has a total of 22 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Brak miejsc w pieczy zastępczej – kryzys czy chwilowa stagnacja?

    by Marzena Ruszkowska, Ewa Kopaczuk

    Piecza zastępcza stanowi sieć instytucji i osób, których wspólne działanie, ma zapewnić czasową opiekę i wychowanie dzieciom w przypadku niemożności jej sprawowania przez rodziców biologicznych, może ona przybierać postać pieczy rodzinnej bądź instytucjonalnej. Zgodnie z ideą deinstytucjonalizacji priorytetem polskiego systemu opieki zastępczej jest preferowanie rodzinnej pieczy zastępczej. Z doniesień medialnych wynika, że nie dla wszystkich dzieci posiadających postanowienie sądu o umieszczeniu w pieczy zastępczej znajdują się miejsca w rodzinnych środowiskach zastępczych czy nawet w pieczy instytucjonalnej. Dlatego też warto zadać sobie pytanie: czy mamy do czynienia z kryzysem pieczy zastępczej, czy nasz system opieki przeżywa tylko chwilową stagnację? Badacze problematyki, doniesienia medialne, kontrole NIK wyraźnie pokazują, że obecnie system pieczy zastępczej mierzy się z wieloma wyzwaniami, ale przede wszystkim z niewystarczającą liczbą miejsc w pieczy zastępczej.

  • Open Access

    Supportive, care, and educational activities in foster care – needs versus possibilities

    by Marzena Ruszkowska

    Cel pracy: Przeanalizowanie podejmowanych przez opiekunów zastępczych działań opiekuńczo-wychowawczych, otrzymywanego przez nich wsparcia od instytucji zewnętrznych (tj. szkoła, instytucje pomocy społecznej) oraz realnych potrzeb w tym zakresie. Materiał i metody: Badania ilościowo-jakościowe. Pierwsza faza – badania sondażowe, autorski kwestionariusz ankiety. Druga faza – studia przypadków, wywiad jakościowy. Wyniki: Z badań wynika, iż podstawowe problemy i trudności diagnozowane u podopiecznych środowisk zastępczych mają charakter zdrowotny, edukacyjny bądź wychowawczy, co ukierunkowuje działania opiekuńczo-wychowawcze podejmowane przez opiekunów zastępczych. W swych działaniach potrzebują oni pomocy i wsparcia od instytucji zewnętrznych. Badania pokazują potrzeby w tym zakresie. Wnioski: Rodzinne formy opieki zastępczej stanowią środowisko życia i rozwoju dziecka niemogącego z jakichś przyczyn wychowywać się w rodzinie naturalnej. Piecza rodzinna powinna zaspokajać potrzeby dziecka oraz realizować działania opiekuńczo-wychowawcze, edukacyjne, wspierające i inne w zależności od potrzeb podopiecznego. Obecnie obserwuje się duży niedobór rodzin zastępczych czy rodzinnych domów dziecka, warto zatem przyjrzeć się tym formom rodzinnym, które już funkcjonują oraz zgłaszanym przez nie problemom i trudnościom oraz możliwościom ich wsparcia.

  • Open Access

    Polski system edukacyjny wobec uczniów uchodźców z Ukrainy w ocenie dyrektorów i nauczycieli szkół podstawowych. Badania własne

    by Marzena Ruszkowska, Stanisława Katarzyna Nazaruk, Olena Budnyk

    Publikacja ma na celu przybliżenie działań podejmowanych ze strony nauczycieli i dyrektorów szkół podstawowych, skierowanych do ukraińskich uczniów uchodźców wojennych w polskim systemie edukacyjnym. W badaniu o charakterze sondażowym z wykorzystaniem autorskich kwestionariuszy ankiet postawiono kilka szczegółowych pytań: Czy i w jaki sposób w środowisku szkolnym zadbano o potrzeby edukacyjne uczniów uchodźców z Ukrainy? Jakie działania podjęto w celu adaptacji uczniów uchodźców do polskiej szkoły i integracji ze środowiskiem szkolnym? Jakie działania podjęli nauczyciele, a jakie dyrektorzy szkół w celu eliminacji barier edukacyjnych i wychowawczych? Stwierdzono, że zarówno dyrektorzy, jak i nauczyciele polskich szkół podjęli szereg działań edukacyjnych, wychowawczych i integracyjnych skierowanych do uczniów uchodźców z Ukrainy, głównie poprzez niwelację barier komunikacyjnych i ofertę specjalistycznego wsparcia.


  • The educational role of foster family environments

    by Marzena Ruszkowska

    In the case of inappropriate fulfilment of care and educational tasks by the biological family, the child may be placed in a family foster care. This involves separation from the natural family, transition to a new family, integration of the child into new rules, norms/standards and responsibilities. The caring and educational role of foster carers is then particularly significant, as they should ensure that the need for love is met and provide a safe upbringing environment. The subject of the study constitutes the educational and upbringing activities undertaken by mothers and fathers in family foster care environments (on the example of institutions run by the Happy Kids Foundation). In order to gather research material, a survey was carried out based on the author’s survey questionnaire. The research addressed educational and upbringing problems and difficulties diagnosed in the foster pupils, the type of support given to them and the question of cooperation between the foster environments and external institutions in terms of the care – upbringing and educational activities undertaken.

  • Open Access

    Pedagogical discourse on educational management in wartime: The Ukrainian case

    by Stanisława Nazaruk, Olena Budnyk, Tamara Tkachuk, Kateryna Fomin, Barbara Sokołowska, Marzena Ruszkowska

    Research objectives (aims) and problem(s):The aim of this article is to present the theoretical foundations of educational management during wartime and to share the results of research on various aspects of school leadership in Ukraine. It focuses on practices necessary to sustain the educational process under wartime conditions, particularly in support of internally displaced students (war refugees). Research methods: A survey was conducted using a questionnaire developed by the author, targeting principals from various types of schools in western Ukraine. The study also involved an analysis of contemporary literature on school management in crisis situations, especially during armed conflict. The findings were organized into tables and visualized in graphs. Process of argumentation: Since the onset of the Russian invasion of Ukraine, a significant number of families with children have been displaced from the eastern and southern regions to the west. School principals faced numerous new challenges in the following areas: ensuring the safety and well-being of students and staff, integrating internally displaced students into new school environments, delivering education in hybrid formats (in-person and remote), providing psychological and pedagogical support, and ensuring stress resilience in educational communities. These conditions have created a pressing need for research and pedagogical discourse on educational management in times of war. Research findings and their impact on the development of educational sciences: The study indicates that schools in western Ukraine have successfully adapted to working under wartime conditions. Principals implemented changes to protect students and staff and have met the integration needs of children traumatized by war. Conclusions and/or recommendations: The research shows the changes introduced in the management of Ukrainian schools to ensure educational continuity during wartime. Under crisis conditions, key recommendations include maintaining stable funding for educational institutions, ensuring clear and effective communication, and promoting innovation in online learning platforms.

  • Open Access

    „Dryfujące dzieci”, czyli o przemieszczeniach podopiecznych pieczy zastępczej

    by Marzena Ruszkowska, Ewa Kopaczuk

    W artykule poruszono kwestię „dryfowania” dzieci między różnymi formami pieczy zastępczej. Nie jest to zjawisko nowe, aczkolwiek niezbyt często podejmowane w badaniach czy analizach. Mianem „dzieci dryfujących po systemie pieczy zastępczej” można określić te, które z różnych przyczyn ciągle zmieniają miejsce swego pobytu. Przy czym mowa tu o takich grupach podopiecznych, jak: odchodzący z placówek do rodzin zastępczych; zmieniający pobyt w rodzinie zastępczej na placówkę; powracający z rodzin do placówek i rodzin zastępczych po niepowodzeniu reintegracji; krążący między instytucjami pieczy zastępczej i oświatowymi placówkami opiekuńczymi i resocjalizacyjnymi. W każdym z tych przypadków dzieci doświadczają podwójnego odrzucenia – najpierw przez rodziców biologicznych, a następnie opiekunów zastępczych – co niesie ze sobą wiele negatywnych konsekwencji.


  • Open Access

    The image of contemporary foster parenting- in public opinion and the eyes of experts

    by Magdalena Julita Zmysłowska, Marzena Ruszkowska

    Cel pracy: celem badań było poznanie wiedzy polskiego społeczeństwa i opinii ekspertów na temat różnych przestrzeni funkcjonowania rodzicielstwa zastępczego oraz wyzwań wynikających z realizacji tej funkcji.Materiał i metody: materiał badawczy uzyskano z wykorzystaniem równoległej strategii triangulacyjnej. Badania ilościowe zrealizowano za pomocą wywiadów telefonicznych oraz internetowych wspomaganych komputerowo. W jakościowej części badań zastosowano metodę pogłębionego wywiadu indywidualnego.Wyniki: wyniki badań wskazują, że ponad połowa badanych nie zetknęła się z zawodem rodzica zastępczego, a część respondentów kojarzy tę profesję z adopcją. Z badań wynika, że zawód rodzica zastępczego nie cieszy się szacunkiem, jest jedną z najbardziej niedocenianych profesji w Polsce i większość badanych nie rekomenduje pracy w tym zawodzie. Respondenci określili zawód rodzica zastępczego jako trudny, wymagający szczególnych umiejętności oraz szerokiego wsparcia.Wnioski: konieczne wydaje się budowanie pozytywnego wizerunku publicznego rodzicielstwa zastępczego, poszerzanie wiedzy i świadomości społecznej w zakresie funkcji i zadań realizowanych przez opiekunów zastępczych oraz rozbudowania i wzmocnienia systemu wsparcia rodziców zastępczych w realizacji ich zadań.


  • GIFTED FOSTER CARE PUPIL IS A CHALLENGE FOR A TEACHER

    by Marzena Ruszkowska

    Abilities are primarily conditioned by personal and environmental factors. In the case of gifted pupils of foster environments, an important role is played by appropriate cooperation between educational institutions and foster environments, including the work of the teacher - foster parent/carer - educator. So, it is worth answering the following questions: How is the foster environment collaboration with the school environment shaped in regard to supporting pupils’ abilities? Do gifted pupils face any difficulties in the school environment, and what types of difficulties do they face? Answers were sought in analyses of 27 cases of gifted pupils in foster care residing in institutional care and family care. The research showed a number of difficulties in cooperation between foster environments (especially institutional ones) with educational institutions, as well as brought to light selected problems related to the functioning of a gifted foster care pupil in the educational space.

  • Open Access

    Challenges in the school management systems during the war. Polish-ukrainian research

    by Stanisława Katarzyna Nazaruk, Olena Budnyk, Marzena Ruszkowska, Tamara Tkachuk, Barbara Sokołowska, Izabela Dąbrowska

    Cel pracy: Przedmiotem i zarazem celem tego artykułu jest zaprezentowanie wyników oryginalnych badań empirycznych przeprowadzonych wśród dyrektorów szkół podstawowych w Polsce i na Ukrainie. Punktem docelowym badań było znalezienie odpowiedzi na pytanie badawcze: Jakie działania wdrożyli dyrektorzy szkół na terenie zachodniej Ukrainy w związku z przesiedleniem dzieci a jakie dyrektorzy polskich szkół w związku z przyjęciem ukraińskich uczniów-uchodźców?Materiał i metody: W badaniach wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, opartą na technice ankietowej z wykorzystaniem autorskiego kwestionariusza ankiety. Badaniem objęto grupę 120 dyrektorów szkół podstawowych na terenie Polski i 50 dyrektorów szkół na terenie zachodniej Ukrainy. Wśród badanych osób najwięcej pełniło funkcję dyrektora szkoły w mieście, ze stażem pracy od 1 roku do 5 lat. Badania zrealizowano w 2023 roku z zastosowaniem zasad etycznych.Wyniki: Badania przeprowadzone wśród dyrektorów szkół w zachodniej Ukrainie pokazały wprowadzone zmiany w zarządzaniu szkołami, głównie były one ukierunkowane na zapewnienie ochrony życia i bezpieczeństwa uczniom po wybuchu wojny. Natomiast działania polskich dyrektorów szkół były ukierunkowane na zorganizowanie uczniom-uchodźcom bezpiecznych warunków w nauce języka polskiego, pomocy pedagogiczno-psychologicznej i socjalnej.Wnioski: Wyniki z przeprowadzonych badań zrealizowanych w Ukrainie i Polsce pokazały potrzebę przygotowania szkół na zmiany, które zachodzą z uwagi na trwającą wojnę na Ukrainie ale również mogą mieć zastosowanie ze względu na sytuacje kryzysowe zachodzące we współczesnym świecie. Wnioski płynące z doświadczeń zdobytych przez polskie i ukraińskie szkoły mogą posłużyć systemom edukacyjnym w innych krajach.


  • Open Access

    Opening Polish Schools to Ukrainian Refugee Children and Providing Them with Spiritual Support: Survey Results

    by Stanisława Nazaruk, Olena Budnyk, Marzena Ruszkowska, Izabela Dąbrowska, Barbara Sokołowska, Tamara Tkachuk

    Following the Russian Federation’s attack on Ukraine, many women and children were forced to flee their homeland out of fear for lives. Poland, as a country bordering Ukraine, has accepted the most refugees, compared to other EU states. Soon after, Ukrainian school-age children began their education in Polish schools, but the process of their enrolment and adaptation to a new environment, as well as the provision of psychological assistance, became a significant challenge. The aim of the study was to inquire about the actions taken by principals of primary schools in Poland in connection with accepting refugee students from Ukraine to their institutions, as well as determining the possibilities of providing these students with spiritual support. The following survey research conducted in the four voivodeships that accepted the largest number of refugees, in urban and rural environments, allowed the identification of the practical solutions used by school principals in organising the assistance provided to refugee students from Ukraine in learning and integration with peers. As the research has indicated, the most important challenges in working with Ukrainian children affected by war are psycho-emotional experiences, depression and adaptation problems. Therefore, the priority in working with them was to use the strategy of spiritual support and solidarity, focusing on the prioritised human values—humanism, tolerance, faith, love, empathy, kindness, and mutual help. The conclusions drawn from the experience gained by Polish schools, in particular, in terms of the spiritual support for children of war, can be used by educational systems in other countries.