Mateusz Pszczyński

Wykorzystanie sztucznej inteligencji (AI) w sektorze finansowym zyskuje większą uwagę, szczególnie w zakresie oceny kredytowej i zarządzania ryzykiem. Jednym z innowacyjnych narzędzi stosowanych przez instytucje finansowe jest Social Scoring, który wykorzystuje dane z mediów społecznościowych do analizy profilu kredytobiorcy. Celem niniejszego artykułu jest wykazanie, że wykorzystanie scoringu społecznościowego w usługach finansowych jest niezgodne z nowymi przepisami unijnymi i krajowymi. W artykule przyjęto tezę, że wykorzystanie social scoringu i sztucznej inteligencji w usługach kredytowych narusza prawo do prywatności, stwarzając wysokie ryzyko nierównego traktowania i dyskryminacji w procesie oceny zdolności kredytowej. W artykule zastosowano podejście dogmatyczno-prawne, analizując przepisy polskiego prawa bankowego oraz regulacje unijne dotyczące oceny behawioralnej z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w usługach kredytowych. Następnie przeanalizowano obecne ramy prawne umożliwiające analizę behawioralną w usługach finansowych, a kolejno zbadano nowe regulacje wynikające z przepisów dotyczących sztucznej inteligencji. Na zakończenie podkreślono podstawowe wartości, które ograniczają scoring społeczny i zidentyfikowano kierunki rozwoju alternatywnych form oceny kredytowej. W świetle obecnych przepisów wyraźnie oddzielono dopuszczalne zastosowanie zautomatyzowanej analizy zdolności kredytowej, opierającej się na danych finansowych i ekonomicznych, od niedozwolonego social scoringu. Korzystanie z informacji z mediów społecznościowych w procesie decyzyjnym jest zakazane, a każda decyzja automatyczna musi umożliwiać odwołanie do oceny przeprowadzonej przez człowieka.

Od wielu lat poszukuje się formy prawnej właściwej dla zarządzania obszarami silnie zurbanizowanymi, obejmującymi wielomiejskie tereny o skomplikowanych układach społecznych, gospodarczych, komunikacyjnych oraz administracyjnych. Związek metropolitalny w województwie śląskim funkcjonuje czwarty rok. Także inne duże miasta wraz z gminami sąsiadującymi oczekują objęcia zbliżoną formą organizacji w celu realizacji zadań publicznych. Wśród wielu pytań pojawia się takie: czym jest związek metropolitalny w sensie prawnym? Niniejszy artykuł jest próbą sprawdzenia, na ile koncepcja Tadeusza Bigi z 1928 roku jest aktualna i czy może służyć jako pewien model teoretycznoprawny. Cechami związku publicznoprawnego są kreacja przez państwo, obligatoryjna przynależność, nadzór ze strony państwa oraz posługiwanie się władztwem publicznym. Wszystkie je spełnia istniejąca Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia. Projektowane rozwiązania prawne dotyczące nowych metropolii przechodzą również test Bigi. Można tylko oczekiwać szybkiego uchwalenia stosownych aktów i powołania metropolii we Wrocławiu, Gdańsku — Gdyni — Sopocie lub Łodzi.

The aim of the article is to analyse UNESCO conventions dealing with culture and assess the visibility and importance of cultural heritage education in these conventions and their implementation. First, it briefly presents the role of UNESCO in the area of culture and education, together with the UN Agenda 2030 and the challenges faced currently. Next, it discusses the existing UNESCO cultural conventions and their educational dimension with reference to the conventions’ provisions and aims. Each convention refers to education in the activities undertaken by States Parties, providing various tools and measures tailored to the scope of the convention. The article concludes that despite a lack of synergy and creation of education-related programs in convention-related siloes, UNESCO has managed to create a uniform and evolving system of educational measures aimed at various stakeholders and focus on various levels of awareness. Cultural heritage education is an imminent part of activities undertaken within States’ obligations and should involve various stakeholders, building networks and existing in synergy with other actions or campaigns based on different conventions.

The rapid development of cybernetics allows the use of artificial intelligence in many areas of social and economic life. The State can also harness algorithms and machine learning for its actions. Automatic decision making should be one of the stages in the development and improvement of public administration. While it is easy to implement these solutions in the case of related decisions, decisions made under administrative discretion, general clauses or valuation standards pose a challenge. The correct transformation of paper-based public administration into automatic public administration requires a change in decision makers’ thinking, the introduction of new solutions, and building trust in artificial intelligence. Therefore, new solutions have to be built in accordance with the principles of transparency, accountability, equality, goodness and justice. Artificial intelligence making automatic decisions on behalf of the State must be a tool to support the execution of public tasks concerning citizens which is based on trust towards AI and public administration.

The article presents the institution of a cultural park, which is a form of protection of historical monuments. The influence of cultural park assumptions on spatial planning in the commune was pointed out. At the same time, it was shown that the creation of a cultural park is to a large extent dependent on existing planning documents.

Trzy modele reform administracji publicznej a legitymizacja służby publicznej