SHSeyit Hayran

Seyit Hayran

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Seyit Hayran has a total of 11 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Türkiye’de Tarımsal Kamu Harcamalarının Düzeyi, Bileşimi, Bölgesel Dağılımı ve Verimlilikle İlişkisi

    by Atila Deveci, Seyit Hayran, M. Necat Ören

    Bu çalışma, Türkiye’de tarımsal kamu harcamalarının 2002–2025 dönemindeki düzeyi, bileşimi, bölgesel dağılımı ve tarımsal verimlilikle ilişkisini kapsamlı ve bütüncül bir çerçevede incelemektedir. Araştırmada, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan bütçe ve destekleme verileri ile TÜİK bitkisel üretim istatistiklerinden yararlanılmıştır. Yöntemsel olarak betimsel analiz, bölgesel karşılaştırmalar, dönemler arası verim analizi ve ürün bazında korelasyon analizleri birlikte uygulanmıştır. Dönemsel karşılaştırmalarda, Havza Bazlı Üretim ve Destekleme Modeli (HBÜDM) öncesi 2000–2010 ve HBÜDM sonrası 2010–2023 dönemleri esas alınmıştır.Elde edilen bulgular, tarımsal kamu harcamalarının uzun bir süre merkezi bütçe içindeki payının yaklaşık %2 düzeyinde seyrettiğini, ancak 2021 sonrasında belirgin bir artış eğilimine girerek 2024 yılında %4,6’ya ve 2025 yılında %4,0 seviyesine ulaştığını göstermektedir. Toplam tarımsal desteklerin 2021–2025 döneminde 42,4 milyar TL’den 505,9 milyar TL’ye yükseldiği belirlenmiştir. Harcama bileşiminde kısa vadeli gelir transferlerinden yatırım ödenekleri ve özellikle kredi sübvansiyonlarına doğru belirgin bir eksen kayması gözlenmiş, kredi sübvansiyonlarının toplam destekler içindeki payı hızla artmıştır. Bölgesel analizler, destek yoğunluğunun Şanlıurfa–Diyarbakır (TRC2), Konya–Karaman (TR52) ve Kayseri–Sivas–Yozgat (TR72) bölgelerinde yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. HBÜDM sonrası dönemde incelenen 13 üründe ortalama verim artışı %29,5 olarak hesaplanmış; kamu harcamaları ile verimlilik arasındaki ilişkilerin ürün bazında farklılaştığı belirlenmiştir. Sonuçlar, tarımsal kamu harcamalarının verimlilik üzerindeki etkilerinin bölge ve ürün duyarlılığı gözetilerek tasarlanması gerektiğine işaret etmektedir.

  • Open Access

    Determinants of Rice Import Dependency in Benin: Evidence From A Vector Autoregressive (VAR) Model

    by Koffi Romaric Gassi, Ufuk Gültekin, Seyit Hayran

    Ensuring sufficient, healthy, and accessible food for the entire population remains a critical challenge for Benin. Despite policy efforts, rice imports have continued to rise over the past decades. This study applies a Vector Autoregressive (VAR) model to annual data from 1970 to 2023 to identify the main economic drivers of this dependency, focusing on rice yield, GDP per capita, and the exchange rate. Unit root tests indicate that all variables are stationary in first differences, and Johansen tests confirm the absence of cointegration, implying no long-run equilibrium relationship. The results show that rice yield exerts a significant negative effect on rice imports, with higher productivity reducing import dependence. In contrast, GDP per capita and the exchange rate have no statistically significant impact. Granger causality tests corroborate the direct influence of yield on imports. These findings underscore the central role of agricultural productivity in shaping import patterns and provide evidence-based policy insights to promote sustainable domestic production and strengthen food security in Benin.

  • Open Access

    Sözleşmeli Tarım Modelinin Gıda İmalat Sanayinde İhracat Açısından Değerlendirilmesi

    by Sinan Duru, Seyit Hayran, Aykut Gül

    Orta (ılıman) kuşakta bulunan Türkiye verimli toprakları ve uygun iklim koşulları nedeniyle tarımsal ürün çeşitliliğinde önemli bir potansiyele sahiptir. Bu tarımsal potansiyelin yanı sıra gıda sanayinde mevcut kurulu kapasitesinin yüksek olmasına karşın kalite açısından uygun ve yeterli tarımsal hammaddenin temininde sıkıntılar yaşanmaktadır. Bu durum kurulu kapasitesinin yetersiz kullanımına ve hammaddenin yurt dışından ithalat yoluyla temin edilmesine neden olmaktadır. Gıda imalat sanayinde bu koşullar işletmeleri hammadde temininde farklı arayışlara itmiş olup, bu arayışlardan en göze çarpan örneklerden birisi sözleşmeli tarım modeli olmuştur. Araştırmada ilk olarak Dünyada ve Türkiye’de sözleşmeli tarım üzerine yapılan araştırmalar incelenerek konuyla ilgili bilgi verilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak, gıda ve içecek sanayinde sözleşmeli tarımın ihracatta uygulanabilirliği, dünyada uygulamaları, konuyla ilgili yapılan mevzuat düzenlemeleri üzerinde durulmuş ve bu potansiyelin artırılmasına yönelik çözüm önerileri sunulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, Türkiye’de sözleşmeli tarım uygulamaları dünyaya göre yeni olmasına karşın, özellikle gıda imalat sanayinde uygulama alanlarının zaman içinde arttığı ve atıl kapasitenin kullanılmaya çalışıldığı gözlenmiştir.

  • Open Access

    Farmers’ Flood Risk Perception in Turkey: The Case of Mersin Province

    by Seyit Hayran

    Understanding perception of the farmers’ flood risks has become increasingly important. This study aimed to evaluate the flood risk perception of farmers by constructing a farmer risk perception score based on eight statements. Data was gathered from 250 randomly selected farmers and analyzed using descriptive statistics, factor analysis, and binary logistic regression. Based on the flood risk perception score, the farmers were classified into two groups, and the results revealed that 46.00% of surveyed farmers had a high level of flood risk perception. The binary logistic regression analysis showed that seven factors, including gender, age, household size, children, farm size, insurance intention, and flood experience, had a significant impact on farmers’ flood risk perceptions. The findings of this study may aid government organizations and farmers in enhancing their flood risk management strategies. Keywords: Flood disaster; Risk perception score; Turkey


  • Türkiye’de Sera Çiftçilerinin Pestisit Kullanımı ve Risk Algılamaları: Mersin İli Örneği

    by Seyit Hayran, Ahmet Duran Çeli̇k, Aykut Gül

    Amaç: Bu çalışmanın amacı, Mersin’de sera çiftçilerinin pestisit kullanımını değerlendirmek, çiftçilerin pestisit kullanımına ilişkin risk algısını analiz etmek ve bunun belirleyicilerini tespit etmektir.Tasarım/Metodoloji/Yaklaşım: Rastgele belirlenen 68 çiftçiden toplanan verilere tanımlayıcı istatistikler ve lojistik regresyon analizi uygulanmıştır.Bulgular: Çiftçilerin risk algılarının orta seviyede olduğu ve bu algıları eğitim, deneyim, internet kullanımı, tarım dışı gelir ve sera alanı değişkenlerinden etkilendiği belirlenmiştir.Özgünlük/Değer: Çalışma, sera çiftçilerinin pestisit kullanımı konusunda risk algılarının incelendiği sınırlı çalışmalardandır.


  • Türkiye’de Sert Çekirdekli Meyvelerin Üretimi ve İhracatta Rekabet Gücünün Değerlendirilmesi

    by Sinan Duru, Seyit Hayran, Aykut Gül

    Meyve, besin değeri açısından yüksek ve glisemik indeksi düşük olduğundan tercih edilen besinlerin başında gelmektedir. Türkiye’de meyvecilik sektörü, iklim koşulları sayesinde üretim ve ihracat açısından dünyada önde gelen ülkelerden biridir. Meyve çeşitleri yumuşak çekirdekli, sert çekirdekli, sert kabuklu, üzümsü ile turunçgil ve diğer meyve türleri olmak üzere beşe ayrılmaktadır. Bu çalışmada, literatürde sert çekirdekli meyve kategorisinde bulunan kiraz, vişne, kayısı, erik ve şeftali-nektarin meyvelerinin Türkiye’de üretim, ihracat ve uluslararası rekabet gücü ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma döneminde şeftali-nektarin dışındaki bütün sert çekirdekli meyvelerde üretim artışı dünya ortalamasının üzerinde gerçekleşmiştir. İhracatta ise, artış oranı bütün sert çekirdekli meyvelerde miktar bazında dünya ortalamasının üzerinde gerçekleşirken, değer bazında ise sadece kiraz dünya ortalamanın altında kalmıştır. Bu meyvelerin, uluslararası rekabet gücü analizinde ise Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ), Açıklanmış Simetrik Karşılaştırmalı Üstünlükler (ASKÜ) ve Göreli İhracat Avantajı (RXA) indekslerinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, dönem başında en yüksek rekabet indeks değerine sahip kiraz iken, dönem sonunda kayısı en yüksek rekabet indeks değerine sahip olup, vişne dışındaki sert çekirdekli meyveler yüksek rekabet gücüne sahiptir. Elde edilen sonuçlar, sert çekirdekli meyvelerin üretim ve ihracatındaki artışın devam edeceğini ve ihracattaki artış oranının, dünya ortalamasının üzerinde seyrederek rekabet gücünün artacağını ortaya koymuştur.


  • Open Access

    The analysis of competitiveness of Mediterranean countries in the world citrus trade

    by Sinan Duru, Seyit Hayran, Aykut Gül

    With their low calorie and rich nutrient content, citrus fruits are an important element of the daily diets of individuals living in Mediterranean countries. Although the origin of citrus fruits lies in Southeast Asia, today the Mediterranean Basin comes to the fore in terms of production and trade. In this study, the competitiveness of the countries in the Mediterranean Basin, which has a coast to the Mediterranean, in the world citrus trade between 2005-2019 was competitiveness demonstrated. for this research, Balassa's relative comparative advantages, revealed symmetric comparative advantage and Lafay indexes are used. As a result of the study, the rate of increase in the total production and exports of the can countries in the Mediterranean Basin is realized under the world average. However, the noticeable dynamic increase in the production and exports of the developing countries in the region ensures the continuity of the competitive power of the Mediterranean Basin. To increase the market competitiveness of the region, it is suggested that state policies make citrus production activities an important issue.


  • Fonksiyonel Gıdalara Yönelik Üniversite Öğrencilerinin Bilgi Düzeyleri ve Tüketim Eğilimleri: Çukurova Üniversitesi Örneği

    by Hüseyin Çelik, Ahmet Duran Çelik, Seyit Hayran, Aykut Gül

    In recent years in Turkey, consumers’ interest in functional products is increasing as in many countries. Specifically, consumers tend to consume functional products in order to maintain a healthy life and to prevent several health problems. The aim of this study was to determine the knowledge levels, attitudes and consumption tendency of students at Çukurova University on functional products. In this regard, a survey study was conducted with 103 students at Çukurova University. According to the research results, despite the fact that 70.87% of the respondents never heard the term ‘functional foods’, they consumed some of these products before. The most of the participants stated that they regularly consume mineral enriched-drinks (58.25%) and herbal teas (48.54%). Besides, most of the participants (65.00%) think that functional foods are beneficial for human health. Moreover, the health benefits of functional foods were found as the most important factor that effect consumers’ behaviour and perception.


  • Open Access

    Türkiye’de Gıda Enflasyonunun Tarım ve Gıda Ürünleri İhracatına Etkilerinin Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi ile İncelenmesi

    by Sinan Duru, Seyit Hayran, Aykut Gül

    Gıda enflasyonu, tarımsal üretim özelliklerinin yanı sıra, döviz kuru ve buna bağlı olarak üretici fiyat endeksindeki dalgalanma, arz-talep ile ihracat gibi temel ekonomik göstergelerden etkilemektedir. Tarımsal üretim özelliğinden dolayı gıda enflasyonuna karşı alınan önlemlerin yetersiz kalması piyasaya müdahaleyi zorunlu hale getirmiştir. Gıda enflasyonu tüketicilerin yanı sıra, tarım ve gıda ürünleri ihracatını da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, 2010-2019 periyoduna ait, aylık enflasyon endekslerinin tarım ve gıda ürünleri ihracatına etkisi çoklu doğrusal regresyon analiziyle incelenmiştir. Çözümlenen model istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Regresyon analizi sonuçlarına göre, gıda enflasyonunun tarım ve gıda ürünleri ihracatına etkisi düşüktür. Ancak, bu durumun sürdürülebilir olmasını sağlamak için, üretim planlamasının yanı sıra tarımsal desteklemeler ve gıda güvenirliğinin sağlanması gibi politikaların izlenmesi gereklidir.


  • Open Access

    Perception and risk management strategies for ranchers and their determinants: a case study from Turkey

    by Seyit Hayran, Murak Külekçi, Aykut Gül

    In this study, beef cattle farmers’ perceptions of risk and risk management strategies, and their determinants were analyzed using factor analysis and partial least squares regression analysis. The data set used in this study came from a survey conducted in Erzurum Province. The results demonstrated that variability in fodder price, insufficient farm income, uncertainty in government policies were perceived as the most important risks. Clean cattle shelter, off-farm income, monitoring and preventing livestock diseases were perceived as the most important risk management strategies. Results, also, demonstrated that some characteristics of farmers affected farmers’ perceptions. In this study, it was identified that the most important risk sources were economics-based. So, it was recommended that the government policy should be focused on preventing the fluctuations in input/output prices.