Maria Agnieszka Paszkowicz

Mental disability is an issue both on the individual level and in terms of public health and social policy. Globally, one in four people experiences a mental disorder at least once in their lifetime (WHO, 2020). Research indicates that individuals who have undergone a mental health crisis or suffer from mental illness are among the most strongly stigmatized social groups (Ciobanu et al., 2021; Connell et al., 2012). The aim of this study was to examine how individuals who experienced a mental health crisis functioned during and after the crisis in the labor market, and what kinds of support networks they had. On the empirical level, a diagnostic survey was conducted using a questionnaire technique. The results highlight the difficulties participants faced while coping with mental illness and identify who provided them with support. The findings confirm what is well-established in the literature: social support (particularly from family) plays a critical role in dealing with mental health crises.

Zakłady pracy chronionej (ZPCh) są podmiotami realizującymi politykę państwa wobec rynku pracy w odniesieniu do szczególnej grupy obywateli, jakimi są osoby z niepełnosprawnościami. Zakłady te są przeznaczone przede wszystkim dla tych, którzy nie są w stanie uzyskać zatrudnienia i utrzymać je w warunkach konkurencyjnych (na otwartym rynku pracy). Celem opracowania było przedstawienie idei i realności istniejących ZPCh w jednym z regionów w Polsce oraz identyfikacja i ocena stosunku pracodawców na lokalnym rynku pracy ZPCh do zatrudniania osób chorujących psychicznie. W artykule przedstawiono wyniki badań empirycznych dotyczących postrzegania ich zdolności do pracy zarobkowej, możliwości i barier zatrudniania, polityki zakładów pracy wobec rekrutacji i zatrudniania osób chorujących psychicznie oraz barier i bodźców mogących mieć wpływ na pracodawców odnośnie do nawiązania z nimi relacji zawodowych. W badaniach zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem techniki ankietowej oraz kwestionariusza ankiety. Wyniki badań wskazały na pozytywny stosunek respondentów do osób chorujących psychicznie i ich obecności w zakładzie pracy, co wzmaga bezpośredni kontakt z chorującymi psychicznie w życiu pozazawodowym.

Przedmiotem artykułu była analiza warunków pracy oraz motywacji do zatrudnienia z perspektywy osób po kryzysie psychicznym w kontekście ich doświadczeń zawodowych. Celem badania była ocena wpływu kryzysu psychicznego na życie zawodowe respondentów, ze szczególnym uwzględnieniem takich aspektów, jak: poziom zarobków, satysfakcja z wykonywanej pracy, motywacja do zatrudnienia oraz rozwój zawodowy. Ponadto zbadano opinie respondentów na temat konieczności popularyzacji wiedzy dotyczącej trudności, z jakimi osoby z diagnozą choroby psychicznej borykają się na rynku pracy. Wnioski z tej analizy mogą przyczynić się do identyfikacji nowych wyzwań i weryfikacji istniejących programów aktywizacji zawodowej, wspierając tym samym proces ich optymalizacji.W pierwszej części artykułu przeprowadzono rozważania dotyczące aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami, ograniczeń w ich funkcjonowaniu na rynku pracy, oraz przedstawiono wybrane teorie motywacji. Ze względu na niewielką liczbę polskich prac na ten temat zbadanie i opisanie warunków pracy oraz motywacji do zatrudnienia osób po kryzysie psychicznym jest uzasadnione. Badania były realizowane od września 2023 roku do lutego 2024. Zastosowano w nich metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety w opracowaniu własnym. Udział respondentów w badaniach był anonimowy i dobrowolny.Osoby z niepełnosprawnościami zostały tu potraktowane jako wyzwanie dla rynku pracy. Wyniki zrealizowanych badań stanowią wkład w zrozumienie problemów i wyzwań, z jakimi mierzą się osoby po kryzysach psychicznych w kontekście pracy zawodowej w szerszym ujęciu na rynku pracy, oraz dostarczają wskazówek dla działań na rzecz ich skutecznej rehabilitacji i integracji zawodowej (Paszkowicz, 2018).Przedmiotem części drugiej artykułu była analiza warunków pracy i motywacji do zatrudnienia z perspektywy osób po kryzysie psychicznym. Autorzy skupili się na różnicach w doświadczeniach osób, które po kryzysie psychicznym kontynuowały pracę zawodową, oraz tych, które pozostawały bez zatrudnienia, ale aktywnie poszukiwały pracy.

Research background and purpose: The aim of the article is to present a literature review concerning the situation of individuals after a mental health crisis in the labor market. The review is divided into two main thematic areas. The first concerns the concept of a mental health crisis, with particular emphasis on the distinctions between medical, psychosocial, and rehabilitative perspectives. The second area review of literature employers’ requirements for disabled employees caring for employees’ mental health in corporate practice. Design/methodology/approach: The authors made a review of the literature on mental health crises and on vocational rehabilitation and inclusion, together with an analysis of employer requirements for employees with disabilities (the present article). It also shows what actions employers take regarding employees’ mental health and psychological crises. Findings: Psychological crises have a distinctly negative impact on occupational engagement; however, their consequences may be effectively mitigated through appropriate interventions at both organizational and individual levels. The key challenge lies in the development of personalized support strategies that take into account the specific characteristics of the labor market as well as the individual needs of employees. An integrated approach, combining health - related and professional support, may contribute to the establishment of sustainable solutions that promote mental health in the workplace. The research findings indicate that at the organizational level, effective support strategies can be implemented to counteract the adverse effects of psychological crises. Preventive measures include regular mental health assessments, stress management training, and monitoring of workload, all of which constitute essential components of prevention. Value added and limitations: This study thus contributes to understanding the problems and challenges faced by individuals after mental health crises in the context of the labor market, while also providing guidance for measures aimed at their effective rehabilitation and vocational integration perspective.

Celem monografii jest wskazanie korzyści i kosztów, jakie generuje zastosowanie strategii społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) w przedsiębiorstwie, oraz usług wspierających osoby z niepełnosprawnością w ramach zatrudnienia wspomaganego. Unikatowy charakter książki przejawia się zarówno w jej strukturze, jak i prezentowanych treściach. Publikacja składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym, poświęconym niepełnosprawności, podkreślono, że osoby z niepełnosprawnością mogą być aktywne w różnych obszarach życia dzięki wsparciu wielu osób i organizacji oraz własnemu zdeterminowaniu. Rozdział drugi dotyczy społecznej odpowiedzialności biznesu; wyjaśniono w nim pojęcie CSR, podkreślając jego wieloaspektowość, a także omówiono narzędzia CSR oraz korzyści i koszty, jakie generuje zastosowanie koncepcji CSR. W rozdziale trzecim przeanalizowano wybrane zagadnienia raportowania zgodnego z systemem Environmental, Social and Corporate Governance (ESG), takie jak: prawa człowieka, zdrowie i dobrostan pracowników oraz bezpieczeństwo i higiena pracy. W rozdziale czwartym zaprezentowano praktyczny wymiar CSR. Autorzy wyjaśniają fundamentalne zagadnienia z zakresu zatrudnienia wspomaganego w Polsce. Wyjątkowość monografii można dostrzec w jej teoretyczno-empiryczno-aplikacyjnym charakterze. Podjęto w niej próbę odpowiedzi na pytanie, jakie dobre praktyki stosują pra­codawcy w odniesieniu do pracowników niepełnosprawnych. Uwzględnienie najważniejszych problemów teoretycznych i praktycznych z zakresu działań realizowanych w Polsce, które potwierdzają społeczną odpowiedzialność przedsiębiorców, a także dobrych praktyk w ramach zatrudnienia wspomaganego, to największy walor tej książki.

Celem opracowania było uzyskanie odpowiedzi na pytanie, jak osoby ze schizofrenią funkcjonują na rynku pracy. W centrum uwagi pozostawały bariery i możliwości podjęcia zatrudnienia i utrzymania się w nim, w tym przed i po zdiagnozowaniu schizofrenii. Opracowanie składa się z pięciu części. W pierwszej dokonano przeglądu literatury na temat schizofrenii paranoidalnej. Przedstawiono charakterystykę schorzenia, związane z nim zaburzenia i kryteria ich rozpoznania. Druga część jest poświęcona pracy osób chorujących na schizofrenię; poruszono w niej kwestie pracy jako wartości oraz barier zatrudnienia. Następnie zaprezentowano metodykę przeprowadzonych badań własnych oraz ich wyniki. Opracowanie kończą wnioski z badań.