ADAneta Domagała

Aneta Domagała

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Aneta Domagała has a total of 13 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Zaburzenia pisma w wariancie językowym postępującego porażenia ponadjądrowego

    by Aneta Domagała, Emilia J. Sitek, Klaudia Kluj-Kozłowska

    W artykule podjęto problem pisma w obrazie klinicznym postępującego porażenia ponadjądrowego (progressive supranuclear palsy – PSP). Celem pracy było scharakteryzowanie zaburzeń pisma u pacjentki z wariantem językowym PSP na podstawie analizy danych z diagnozy neuropsychologicznej, zgromadzonych w ciągu 3 lat. Materiał badawczy, obejmujący próbki tekstów budowanych samodzielnie, przepisywanych oraz zapisywanych ze słuchu, poddano wieloaspektowej analizie w aspekcie graficznym i ortograficznym. Zaburzenia pisma dotyczyły głównie graficznej strony pisma. Sporządzono rejestr objawów trudności grafomotorycznych, śledząc zmiany zachodzące na poszczególnych etapach badania (I–III). Wysunięto wnioski dotyczące przyczyn zaburzeń, których można upatrywać przede wszystkim w zaburzeniach gałkoruchowych, zaburzeniach sprawności motorycznej rąk i współpracy na linii ręka – oko. Początkowo teksty były czytelne, a w fazie końcowej nieczytelne, choć pacjentka konsekwentnie dokonywała zapisów, bazując na długo zachowanych kompetencjach ortograficznych. W tym kontekście wskazano na potrzebę rozpoznawania trudności grafomotorycznych na materiale językowym i porównawczo niejęzykowym, by możliwie najtrafniej określić problemy pacjentów. Podkreślono wartość opisów przypadków jako źródła poszerzenia wiedzy nie tylko na temat specyficznych problemów w zakresie komunikacji pisemnej, ale także możliwości zindywidualizowania działań terapeutycznych w przypadku PSP.

  • Open Access

    Nabywanie umiejętności pisania ręcznego wyzwaniem w dobie komputerów? Sposób trzymania narzędzia graficznego przez uczniów szkoły podstawowej

    by Aneta Domagała, Urszula Mirecka

    W artykule podjęto kwestię sposobu trzymania narzędzia graficznego przez dzieci w wieku 7–13 lat. Na potrzeby niniejszego opracowania wykorzystano wyniki badań zrealizowanych z zastosowaniem dwu autorskich narzędzi diagnostycznych: Profilu sprawności grafomotorycznych (PSG) i Skali oceny sprawności grafomotorycznych (SOSG). Badania empiryczne z zastosowaniem PSG zostały przeprowadzone przez autorki artykułu w 300-osobowej grupie uczniów klas I–VI szkoły podstawowej, natomiast badania z zastosowaniem SOSG zostały zrealizowane w 975-osobowej grupie uczniów klas I–VI przez przeszkolonych diagnostów w ramach normalizacji narzędzia w Pracowni Testów Psychologicznych i Pedagogicznych w Gdańsku. Na poszczególnych poziomach edukacji odsetek uczniów, którzy opanowali właściwy chwyt narzędzia, był zróżnicowany (od 51% do 66%), a odsetek uczniów zachowujących właściwą odległość palców od końcówki piszącej wynosił od 54% do 80%.

  • Open Access

    Usprawnianie komunikacji słownej w wybranych wariantach choroby Alzheimera: typowym i językowym

    by Aneta Domagała, Emilia J. Sitek

    The paper reviews the methods for improving verbal communication in selected variants of Alzheimer’s disease, both in the typical and language variant. It emphasises the need to optimise the management within the framework of patientcentred care, allowing to address individual needs. As far as indirect interventions are concerned, the article presents techniques aimed at improving communication with the affected person, and more broadly – aimed at preserving the quality of life in the course of the illness. Among direct interventions, those aimed at selected system abilities and supporting language function in the context of cognitive and social function are presented. It is shown how speech and language therapy can integrate other therapeutic paradigms, developed in psychology, such as patientcentred therapy and cognitive neuropsychological rehabilitation. The paper reviews the methods for improving verbal communication in selected variants of Alzheimer’s disease, both in the typical and language variant. It emphasises the need to optimise the management within the framework of patientcentred care, allowing to address individual needs. As far as indirect interventions are concerned, the article presents techniques aimed at improving communication with the affected person, and more broadly – aimed at preserving the quality of life in the course of the illness. Among direct interventions, those aimed at selected system abilities and supporting language function in the context of cognitive and social function are presented. It is shown how speech and language therapy can integrate other therapeutic paradigms, developed in psychology, such as patientcentred therapy and cognitive neuropsychological rehabilitation.

  • Open Access

    Korelaty scyntygraficzne zaburzeń dyskursu w otępieniu z ciałami Lewy’ego

    by Klaudia Kluj-Kozłowska, Emilia J. Sitek, Bogna Brockhuis, Dariusz Wieczorek, Piotr Lass, Jarosław Sławek, Stanisław Milewski, Aneta Domagała

    W obrazie klinicznym otępienia z ciałami Lewy’ego (DLB) zaburzenia mowy i komunikacji współwystępują z deficytami funkcji poznawczych. W zakresie dyskursu odnotowuje się zaburzenia w aspekcie syntaktycznym i leksykalnym. Badanie miało na celu wykazanie korelacji scyntygraficznych z nieprawidłowościami leksykalnymi i syntaktycznymi w mowie opowieściowej chorych. W badaniu uczestniczyło 12 pacjentów z DLB. Wyniki przeprowadzonej analizy ukazują zależności pomiędzy wybranymi aspektami dyskursu narracyjnego w DLB a zaburzeniami perfuzji mózgowej. Stwierdzono, że istnieje zależność pomiędzy zaburzeniami w aspekcie leksykalnym i syntaktycznym wypowiedzi a hipoperfuzją okolic skroniowych, ciemieniowych i potylicznych w półkuli lewej i prawej. Zdolność do tworzenia wypowiedzi mówionej na podstawie złożonego materiału ilustracyjnego wymaga zaangażowania percepcji wzrokowej, co może wyjaśniać związek zaburzeń dyskursu z hipoperfuzją tylną, szczególnie po stronie prawej.

  • Open Access

    Leksykalne i syntaktyczne aspekty dyskursu narracyjnego u osób z otępieniem z ciałami Lewy’ego i z chorobą Alzheimera

    by Klaudia Kluj-Kozłowska, Aneta Domagała, Emilia J. Sitek, Stanisław Milewski, Bogna Brockhuis, Dariusz Wieczorek, Piotr Lass, Jarosław Sławek

    Zmiany w zakresie mowy i komunikacji obserwuje się zarówno w otępieniu z ciałami Lewy’ego (DLB), jak i w chorobie Alzheimera (AD). Badanie miało na celu wyodrębnienie różnic międzygrupowych i ich aspektów leksykalnych i syntaktycznych w mowie wiązanej. W badaniu uczestniczyło 12 pacjentów z DLB oraz 13 osób z AD. Analizie poddano przetranskrybowane wypowiedzi będące opisem obrazka sytuacyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem pierwszej minuty narracji. W wypowiedziach pacjentów z DLB odnotowano mniejszą liczbę słów i zaimków określonych niż w wypowiedziach osób z AD. Chorzy z AD tworzyli natomiast dłuższe wypowiedzi i w ciągu minuty wypowiadali więcej słów. Wyniki zinterpretowano w odniesieniu do profilu poznawczego typowego dla DLB oraz AD. Zaburzenia dyskursu w AD są związane z deficytami leksykalno-semantycznymi, które zubożają zawartość informacyjną tworzonej wypowiedzi.


  • Open Access

    Progression of language and cognitive impairment in patients with the logopenic variant of primary progressive aphasia – case series

    by Klaudia Kluj-Kozłowska, Emilia J. Sitek, Agnieszka Skrzypkowska, Ewa Narożańska, Bogna Brockhuis, Jarosław Sławek, Aneta Domagała, Stanisław Milewski

    Aim: The paper presents longitudinal observation of four patients diagnosed with the logopenic variant of primary progressive aphasia (lvPPA). Materials and methods: The results of 3–4 language and cognitive assessments were available for four individuals (three women, one man) with lvPPA. The length of the observation period was 2–4 years. Language evaluation was comprehensive and addressed narrative speech, naming, word and sentence comprehension, repetition, reading and writing. Neuropsychological examination, whenever feasible, assessed visuospatial function, praxis, memory and executive functions. Results: Anomia was not an isolated symptom at the time of lvPPA diagnosis. Rapid deterioration of both spoken and written communication was observed. Reading aloud single words and high-frequency word comprehension were preserved longer than other linguistic competences. The narrative speech was progressively impoverished in terms of idea density, manifested by a reduced use of nouns and verbs in particular and an increased use of pronouns. At the advanced stage of the disease, the idea density was very low. There was marked deterioration of visuospatial functions, praxis and episodic memory in all patients. Progression to full-blown dementia was observed in all patients. Conclusions: The progression of linguistic and cognitive symptoms in lvPPA, albeit slightly heterogeneous, is relatively fast. The patients usually reach dementia stage within 1–2 years of the diagnosis and sometimes even earlier than 2 years of the declared symptom onset. When planning long-term management of lvPPA cases, rapid deterioration and progression to full-blown dementia within a relatively short time should be considered.


  • Open Access

    Rozpad sprawności leksykalnych u pacjenta z otępieniem umiarkowanym w chorobie Alzheimera a możliwości komunikowania się z otoczeniem

    by Aneta Domagała

    W artykule podjęto – w kontekście możliwości komunikowania się pacjenta z otoczeniem w życiu codziennym – problematykę anomii w chorobie Alzheimera, wiodącego objawu patologii mowy na etapie otępienia. Na przykładzie 73‑letniego mężczyzny z otępieniem umiarkowanym omówiono deficyty zarejestrowane w badaniu logopedycznym – w próbach nazywania konfrontacyjnego oraz próbach konstruowania wypowiedzi monologowych i dialogowych, z jednoczesnym zwróceniem uwagi na charakterystyczne zachowania w sytuacji doświadczania przez osobę chorą trudności językowych. Prezentacja zjawisk uwzględnia bogaty materiał ilustracyjny w postaci pozyskanych próbek mowy. Koncentrując się na problemach w zakresie słownictwa, na bazie wskazań zawartych w programach FOCUSED i WSPIERAM, określono możliwości poprawy komunikowania się pacjenta z anomią z otoczeniem.


  • Open Access

    Logopedic Education – Needs and Professional Preferences of the Postgraduate Students

    by Aneta Domagała, Urszula Mirecka Urszula Mirecka, Ewa Muzyka-Furtak

    Abstrakt W artykule prezentowane są wyniki badań ankietowych dotyczących potrzeb i preferencji zawodowych słuchaczy studiów podyplomowych z zakresu logopedii ogólnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Badania, przeprowadzone w 50-osobowej grupie, uwzględniały m.in. takie zagadnienia, jak: motywacja do podjęcia studiów logopedycznych, preferencje odnośnie do modelu edukacji, oferty programowej, miejsca zatrudnienia i specjalizacji zawodowej, prognozy dotyczące możliwości podjęcia pracy w zawodzie logopedy.


  • Open Access

    Developmental Dyslexia – Knowledge and Own Experiences of Prospective Speech Therapists

    by Aneta Domagała, Urszula Mirecka, Ewa Muzyka-Furtak

    Dysleksja rozwojowa – wiedza i doświadczenia własne przyszłych logopedów