Özlem Sertkaya Doğan
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Özlem Sertkaya Doğan has a total of 39 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Efdal Kaya
Iskenderun Technical University
2 shared publications - Elif Bozdoğan Sert
İskenderun Teknik Üniversitesi
2 shared publications - Ercan Vural
Adiyaman Universitesi
2 shared publications - Fatih Adiguzel
Department of Transportation Services, Vocational School of Technical Sciences, Bitlis Eren University, 13100 Bitlis, Türkiye
2 shared publications - Mehmet Cetin
Ondokuz Mayıs University
2 shared publications - Mesut Doğan
Istanbul Universitesi
2 shared publications
Latest Publications
- Open Access
- 25 June 2025
- Published by Ataturk Universitesi in Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi
- No. 7,p. 45-56
Nüfus Teorilerinin Tarihsel Süreci ve Mekânsal Yansımaları
Bu çalışma, tarihsel süreç içerisinde nüfus teorilerinin gelişimini ve bu teorilerin günümüzdeki demografik dinamikleri anlama çabalarındaki önemini tematik ve kronolojik bir sistematikle ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, nüfus olgusunun farklı disiplinlerce nasıl yorumlandığını, dönemsel paradigmaların nüfus düşüncesini nasıl biçimlendirdiğini ve ortaya çıkan çeşitli teorilerin birbiriyle olan ilişkilerini çözümlemektir. Bu doğrultuda, İbn Haldun’un Umran Teorisi mekânsal ve toplumsal zemin üzerinden değerlendirilmekte; Malthus’un kıt kaynaklar yaklaşımı, Marx’ın yapısal eşitsizlik bağlamındaki nüfus anlayışı ve Demografik Geçiş Teorisi çerçevesinde nüfus dinamiklerinin tarihsel değişimi dört aşamada ele alınmaktadır. Son olarak, Boserup’un tarımsal yenilik odaklı karşıt görüşü bu teorilerle karşılaştırılmaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; literatür taraması ve kavramsal analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Birincil veri kaynaklarını, nüfus teorileri üzerine kaleme alınmış akademik yayınlar, kuramsal metinler ve uluslararası raporlar oluşturmaktadır. Mevcut literatürde, teorilerin çoğunlukla birbirinden kopuk biçimde ele alındığı görülmektedir. Bu çalışma, nüfus teorilerini tarihsel geçişleriyle bütüncül biçimde analiz etmektedir. Elde edilen bulgular, nüfus değişkenlerinin yalnızca sayısal değil, toplumsal, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, sürdürülebilir nüfus politikalarının geliştirilmesinde teorik zenginliğin belirleyici rolü vurgulanmaktadır.
- 25 June 2025
- Published by Ataturk Universitesi in Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi
- No. 7,p. 45-56
Open AccessNüfus Teorilerinin Tarihsel Süreci ve Mekânsal Yansımaları
Bu çalışma, tarihsel süreç içerisinde nüfus teorilerinin gelişimini ve bu teorilerin günümüzdeki demografik dinamikleri anlama çabalarındaki önemini tematik ve kronolojik bir sistematikle ele almaktadır. Araştırmanın temel amacı, nüfus olgusunun farklı disiplinlerce nasıl yorumlandığını, dönemsel paradigmaların nüfus düşüncesini nasıl biçimlendirdiğini ve ortaya çıkan çeşitli teorilerin birbiriyle olan ilişkilerini çözümlemektir. Bu doğrultuda, İbn Haldun’un Umran Teorisi mekânsal ve toplumsal zemin üzerinden değerlendirilmekte; Malthus’un kıt kaynaklar yaklaşımı, Marx’ın yapısal eşitsizlik bağlamındaki nüfus anlayışı ve Demografik Geçiş Teorisi çerçevesinde nüfus dinamiklerinin tarihsel değişimi dört aşamada ele alınmaktadır. Son olarak, Boserup’un tarımsal yenilik odaklı karşıt görüşü bu teorilerle karşılaştırılmaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş; literatür taraması ve kavramsal analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Birincil veri kaynaklarını, nüfus teorileri üzerine kaleme alınmış akademik yayınlar, kuramsal metinler ve uluslararası raporlar oluşturmaktadır. Mevcut literatürde, teorilerin çoğunlukla birbirinden kopuk biçimde ele alındığı görülmektedir. Bu çalışma, nüfus teorilerini tarihsel geçişleriyle bütüncül biçimde analiz etmektedir. Elde edilen bulgular, nüfus değişkenlerinin yalnızca sayısal değil, toplumsal, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç olarak, sürdürülebilir nüfus politikalarının geliştirilmesinde teorik zenginliğin belirleyici rolü vurgulanmaktadır.
- 30 December 2024
- Published by Turkish Cooperative Association in Journal of Tourism and Gastronomy Studies
Tarsus Kent Merkezinde Yaya Olarak Turistik Kaynaklara Ulaşılabilirlik: Zaman ve Mesafe Optimizasyonu ile Rota Analizi (Pedestrian Accessibility to Tourist Resources in Tarsus City Center: Route Analysis with Time and Distance Optimization)
Kentler toplumsal yaşamın gerekli kıldığı barınma, yeme-içme, çalışma, kültürel etkileşim ve alışveriş gibi yaşamsal faaliyetlerin yanı sıra boş zamanların değerlendirildiği, eğlenme, dinlenme, gezip görme gibi turistik ve rekreatif faaliyetlerin de merkezidir. İçinde barındırdığı kültürel ve doğal turistik kaynaklar ve düzenlenen çeşitli etkinlikler bireyler tarafından oldukça ilgi görmektedir ve turizm faaliyetleri açısından değerlendirilmektedir. Kent merkezlerinde ulaşım olanaklarının daha kolay olması, çok sayıda turistlerin istek ve ihtiyaçlarına yönelik (konaklama, yeme-içme, alışveriş vb.) alternatiflerin bulunması ve güvenlik açısından elverişli koşullara sahip olması turistik tercihlerde öncelik kazandırmaktadır. Tarsus, sahip olduğu doğal ve kültürel kaynaklar ile kentsel formundaki gelişim ve önemli ana yol güzergâhı üzerinde yer alması nedeniyle turizm açısından değer taşıyan ilçelerden biridir. Bu bağlamda çalışma, Mersin ilinin Tarsus ilçe merkezinden bir başlangıç noktası oluşturarak yürüme mesafesindeki turizm destinasyonları tespit edilerek turizm rotaları yapmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Tarsus'taki turistik merkezlere yönelik süre ve mesafe analizleri yapılmış ve Tripadvisor'da en çok beğeni alan merkezler temel alınarak bir rota önerisi sunulmuştur.
- 30 December 2024
- Published by Turkish Cooperative Association in Journal of Tourism and Gastronomy Studies
Tarsus Kent Merkezinde Yaya Olarak Turistik Kaynaklara Ulaşılabilirlik: Zaman ve Mesafe Optimizasyonu ile Rota Analizi (Pedestrian Accessibility to Tourist Resources in Tarsus City Center: Route Analysis with Time and Distance Optimization)
Kentler toplumsal yaşamın gerekli kıldığı barınma, yeme-içme, çalışma, kültürel etkileşim ve alışveriş gibi yaşamsal faaliyetlerin yanı sıra boş zamanların değerlendirildiği, eğlenme, dinlenme, gezip görme gibi turistik ve rekreatif faaliyetlerin de merkezidir. İçinde barındırdığı kültürel ve doğal turistik kaynaklar ve düzenlenen çeşitli etkinlikler bireyler tarafından oldukça ilgi görmektedir ve turizm faaliyetleri açısından değerlendirilmektedir. Kent merkezlerinde ulaşım olanaklarının daha kolay olması, çok sayıda turistlerin istek ve ihtiyaçlarına yönelik (konaklama, yeme-içme, alışveriş vb.) alternatiflerin bulunması ve güvenlik açısından elverişli koşullara sahip olması turistik tercihlerde öncelik kazandırmaktadır. Tarsus, sahip olduğu doğal ve kültürel kaynaklar ile kentsel formundaki gelişim ve önemli ana yol güzergâhı üzerinde yer alması nedeniyle turizm açısından değer taşıyan ilçelerden biridir. Bu bağlamda çalışma, Mersin ilinin Tarsus ilçe merkezinden bir başlangıç noktası oluşturarak yürüme mesafesindeki turizm destinasyonları tespit edilerek turizm rotaları yapmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında, Tarsus'taki turistik merkezlere yönelik süre ve mesafe analizleri yapılmış ve Tripadvisor'da en çok beğeni alan merkezler temel alınarak bir rota önerisi sunulmuştur.
- 28 October 2024
- Published by Siirt University in Türkiye Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi
- Vol. 5 (2) , 131-150
I. İklim Değişikliği ve Sürdürebilirlik Çalıştayı
İklim değişikliği ve küresel ısınma sanayi devriminden sonra dünyanın gündemine girmeye başlamış ve günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. İklim dinamik bir süreçtir. Bu değişiklikler süreklilik arz etmesine rağmen sanayi devriminden günümüze kadar olan artışta insan faaliyetlerinin önemli etkileri vardır. Son 150 yılda dünya ölçeğindeki 1,3 °C’lik artış, Avrupa’da 2,3 °C ile dünya ortalamasının 1 °C üzerindedir. Bu artış dalgalanmalar göstermekle birlikte 1970’lerden günümüze süreklilik arz etmektedir. Dünyanın birçok yerinde başta Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği gibi kuruluşlar bu artışlara çözüm olarak birçok faaliyet yürütmektedir. Ancak ortaya konulan raporlar ve protokoller çözüm üretememiş ve sıcaklıklar artmaya devam etmiştir. 1960’larda karbondioksit değerleri 291 ppm iken günümüzde 418 ppm olmuştur. Isınma dünyanın her bölgesinde aynı değildir. En riskli bölgelerin başında orta kuşak gelmektedir. Subtropikal iklim kuşağı içinde yer alan ülkemizde Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve çalıştayı gerçekleştirdiğimiz Siirt ilindeki öngörülen değişiklik 5 °C’nin üzerinde olacağı tahmin edilmektedir. Bu duruma bölgemizi ve şehrimizi hazırlamalı ve adaptasyon süreçleri ile alakalı daha fazla bilimsel çalışma yapılmalıdır.
- 28 October 2024
- Published by Siirt University in Türkiye Teknoloji ve Uygulamalı Bilimler Dergisi
- Vol. 5 (2) , 131-150
I. İklim Değişikliği ve Sürdürebilirlik Çalıştayı
İklim değişikliği ve küresel ısınma sanayi devriminden sonra dünyanın gündemine girmeye başlamış ve günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. İklim dinamik bir süreçtir. Bu değişiklikler süreklilik arz etmesine rağmen sanayi devriminden günümüze kadar olan artışta insan faaliyetlerinin önemli etkileri vardır. Son 150 yılda dünya ölçeğindeki 1,3 °C’lik artış, Avrupa’da 2,3 °C ile dünya ortalamasının 1 °C üzerindedir. Bu artış dalgalanmalar göstermekle birlikte 1970’lerden günümüze süreklilik arz etmektedir. Dünyanın birçok yerinde başta Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği gibi kuruluşlar bu artışlara çözüm olarak birçok faaliyet yürütmektedir. Ancak ortaya konulan raporlar ve protokoller çözüm üretememiş ve sıcaklıklar artmaya devam etmiştir. 1960’larda karbondioksit değerleri 291 ppm iken günümüzde 418 ppm olmuştur. Isınma dünyanın her bölgesinde aynı değildir. En riskli bölgelerin başında orta kuşak gelmektedir. Subtropikal iklim kuşağı içinde yer alan ülkemizde Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve çalıştayı gerçekleştirdiğimiz Siirt ilindeki öngörülen değişiklik 5 °C’nin üzerinde olacağı tahmin edilmektedir. Bu duruma bölgemizi ve şehrimizi hazırlamalı ve adaptasyon süreçleri ile alakalı daha fazla bilimsel çalışma yapılmalıdır.
- Open Access
- 10 September 2024
- Published by Uluslararasi Yonetim Akademisi Dergisi in Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi
- Vol. 7 (1) , 73-82
Analysis of Population Change of the 0-14 Year Age Group in Türkiye (2000-2022)
Age groups with wide and narrow ranges provide the opportunity to make detailed evaluations for planning studies in demographic analyses. Particularly, population pyramids are prepared using age group data by sex. In the bottom three rows of the pyramids, 0-4, 5-9, and 10-14 age group data can be used to evaluate population growth and fertility rates. In addition, age groups provide an indication of the amount of dependent and active population in a society, thus facilitating future population forecasts. Broad age ranges categorize the 0-14 age group as the young dependant population, the 15-64 age group as the active population, and the 65+ age group as the elderly dependent population. The proportional change of these age groups in certain date intervals and the reasons for which age groups are in an upward or downward trend also give an idea about the general welfare levels of countries. The current population's demographic trends guide the planning of employment, education, health, and many other socio-economic investments. Population policies are based on the proportional distribution of age groups and population projections. In this study, the change in the population of the 0-14 age group in Türkiye has been analyzed according to the Classification of Territorial Units for Statistics Level-1 (İBBS Düzey-1) since 2000. The population amount, population density, age, and gender structure of this age group are emphasized. In the research, State Institute of Statistics (DIE) 2000 General Population Census and TURKSTAT (TÜİK) Regional statistics data for 2022 were utilized. In 2000, since the Classification of Territorial Units for Statistics had not yet been established, province-based data from 2000 were evaluated and new data were created at the “İBBS Düzey-1” (CUTS Level-1) scale in order to ensure integrity in tables and graphs.
- 10 September 2024
- Published by Uluslararasi Yonetim Akademisi Dergisi in Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi
- Vol. 7 (1) , 73-82
Open AccessAnalysis of Population Change of the 0-14 Year Age Group in Türkiye (2000-2022)
Age groups with wide and narrow ranges provide the opportunity to make detailed evaluations for planning studies in demographic analyses. Particularly, population pyramids are prepared using age group data by sex. In the bottom three rows of the pyramids, 0-4, 5-9, and 10-14 age group data can be used to evaluate population growth and fertility rates. In addition, age groups provide an indication of the amount of dependent and active population in a society, thus facilitating future population forecasts. Broad age ranges categorize the 0-14 age group as the young dependant population, the 15-64 age group as the active population, and the 65+ age group as the elderly dependent population. The proportional change of these age groups in certain date intervals and the reasons for which age groups are in an upward or downward trend also give an idea about the general welfare levels of countries. The current population's demographic trends guide the planning of employment, education, health, and many other socio-economic investments. Population policies are based on the proportional distribution of age groups and population projections. In this study, the change in the population of the 0-14 age group in Türkiye has been analyzed according to the Classification of Territorial Units for Statistics Level-1 (İBBS Düzey-1) since 2000. The population amount, population density, age, and gender structure of this age group are emphasized. In the research, State Institute of Statistics (DIE) 2000 General Population Census and TURKSTAT (TÜİK) Regional statistics data for 2022 were utilized. In 2000, since the Classification of Territorial Units for Statistics had not yet been established, province-based data from 2000 were evaluated and new data were created at the “İBBS Düzey-1” (CUTS Level-1) scale in order to ensure integrity in tables and graphs.
- Open Access
- 30 June 2024
- Published by Siirt University in Fikriyat
- Vol. 4 (1) , 47-65
Dalaman Havzasında Nüfusun Mekansal Dağılımı
Nüfus, bir bölge, ülke veya kıta üzerinde belirli bir dönemde yaşayan insanların toplamı olarak tanımlanır. Tarihsel olarak, bir ülkenin nüfusunun büyüklüğü, o ülkenin güçlü olup olmadığının bir göstergesi olarak görülürdü. Ancak, günümüzde bir ülkenin gücü artık sadece nüfusun sayısından ziyade onun niteliksel özellikleriyle; eğitim seviyesi, sağlık durumu ve işgücü yetenekleriyle ölçülmektedir. Bu anlayıştaki dönüşüm, nüfus politikaları ve kalkınma stratejilerinin artık bir ülkenin doğal kaynaklarının kalitesi ve potansiyeline daha fazla odaklanmasına sebep olmuştur. Doğurganlık oranları ve göçler, farklı bölgelerde nüfus artışını belirgin şekilde etkileyerek düzensiz bir dağılıma yol açar. Bu durum sadece insan yaşamına daha uygun olan alanların değişkenliğiyle ilgili değil, aynı zamanda insanların bu alanları farklı şekillerde kullanmalarıyla da ilgilidir. Dalaman Havzasında, 1965'ten 2022'ye kadar olan dönemde ilçeler bazında nüfus dağılımı, çeşitli endeksler kullanılarak analiz edildiğinde, nüfusun giderek daha yoğunlaştığı görülmektedir. Özellikle 2000 sonrasında bu durumun hızlanması dikkat çekicidir. Demografik geçiş, kentleşme ve göç süreçleri, nüfusun mekânsal yeniden dağılımıyla yakından ilişkilidir ve bu süreç henüz tamamlanmamıştır. Bu bağlamda; havzadaki mevcut durumun ortaya konulması, araştırmanın çıkış noktasını ortaya koymaktadır. Bu araştırmada, Dalaman Havzasında nüfusun mekânsal dağılımının incelenmesi için kullanılan veriler, genel nüfus sayımlarından ve 2007 yılından itibaren uygulanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS)’nden elde edilen sonuçlardan oluşmaktadır. Nüfus sayımlarından elde edilen verilerle, dönemsel olarak ilçe bazında bir veri tabanı oluşturulmuştur. Nüfusun gelişimi ve dağılımının zaman içinde ve mekânsal olarak karşılaştırılabilir olması hedeflenmiştir. Elde edilen veri tabanı, ArcGIS 10.4 yazılımı kullanılarak analiz edilmiş ve haritalandırılmıştır. Bu sayede Dalaman Havzasında nüfusun mekânsal dağılımı ve zaman içindeki değişiklikleri detaylı bir şekilde incelenmiş ve görselleştirilmiştir.
- 30 June 2024
- Published by Siirt University in Fikriyat
- Vol. 4 (1) , 47-65
Open AccessDalaman Havzasında Nüfusun Mekansal Dağılımı
Nüfus, bir bölge, ülke veya kıta üzerinde belirli bir dönemde yaşayan insanların toplamı olarak tanımlanır. Tarihsel olarak, bir ülkenin nüfusunun büyüklüğü, o ülkenin güçlü olup olmadığının bir göstergesi olarak görülürdü. Ancak, günümüzde bir ülkenin gücü artık sadece nüfusun sayısından ziyade onun niteliksel özellikleriyle; eğitim seviyesi, sağlık durumu ve işgücü yetenekleriyle ölçülmektedir. Bu anlayıştaki dönüşüm, nüfus politikaları ve kalkınma stratejilerinin artık bir ülkenin doğal kaynaklarının kalitesi ve potansiyeline daha fazla odaklanmasına sebep olmuştur. Doğurganlık oranları ve göçler, farklı bölgelerde nüfus artışını belirgin şekilde etkileyerek düzensiz bir dağılıma yol açar. Bu durum sadece insan yaşamına daha uygun olan alanların değişkenliğiyle ilgili değil, aynı zamanda insanların bu alanları farklı şekillerde kullanmalarıyla da ilgilidir. Dalaman Havzasında, 1965'ten 2022'ye kadar olan dönemde ilçeler bazında nüfus dağılımı, çeşitli endeksler kullanılarak analiz edildiğinde, nüfusun giderek daha yoğunlaştığı görülmektedir. Özellikle 2000 sonrasında bu durumun hızlanması dikkat çekicidir. Demografik geçiş, kentleşme ve göç süreçleri, nüfusun mekânsal yeniden dağılımıyla yakından ilişkilidir ve bu süreç henüz tamamlanmamıştır. Bu bağlamda; havzadaki mevcut durumun ortaya konulması, araştırmanın çıkış noktasını ortaya koymaktadır. Bu araştırmada, Dalaman Havzasında nüfusun mekânsal dağılımının incelenmesi için kullanılan veriler, genel nüfus sayımlarından ve 2007 yılından itibaren uygulanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS)’nden elde edilen sonuçlardan oluşmaktadır. Nüfus sayımlarından elde edilen verilerle, dönemsel olarak ilçe bazında bir veri tabanı oluşturulmuştur. Nüfusun gelişimi ve dağılımının zaman içinde ve mekânsal olarak karşılaştırılabilir olması hedeflenmiştir. Elde edilen veri tabanı, ArcGIS 10.4 yazılımı kullanılarak analiz edilmiş ve haritalandırılmıştır. Bu sayede Dalaman Havzasında nüfusun mekânsal dağılımı ve zaman içindeki değişiklikleri detaylı bir şekilde incelenmiş ve görselleştirilmiştir.
- Open Access
- 17 March 2024
- Published by Kent Akademisi in Kent Akademisi
- Vol. 17 (2) , 529-550
Migration and Integration Policies in Türkiye
Türkiye, a country with significant population movements, is already a critical hub for many migrant mobility. In this study, Türkiye's immigration policy and integration process, which has developed under the influence of global, political, economic, and social conditions, are discussed. The study focuses on Türkiye's historical migration trends and integration policies, drawing attention to the importance of migration in changing population size and characteristics. As a spatial movement, migration affects social, cultural, and economic aspects, reshaping both migrants and host societies. The history of migration in the Republic of Turkey includes various waves of migration from population exchanges to the recent Syria studies. In this process, Türkiye has the characteristics of being a receiving, sending and transit country in migration movements. In addition to socio-economic concerns, Türkiye has been managing the integration process of the refugee population from Syria since 2011. The determinants that accelerate the integration process, such as the age group of the migrant population, common cultural and linguistic characteristics, and access to the labor market, are planned to support the preservation of social balance. This study, which aims to evaluate Türkiye's responses to this population movement and the policies that shape refugee integration, also reveals the different impacts of various waves of migration to Türkiye on the country and social structure. In conclusion, it emphasizes the importance of migration policies for the regulation of migrant movements.
- 17 March 2024
- Published by Kent Akademisi in Kent Akademisi
- Vol. 17 (2) , 529-550
Open AccessMigration and Integration Policies in Türkiye
Türkiye, a country with significant population movements, is already a critical hub for many migrant mobility. In this study, Türkiye's immigration policy and integration process, which has developed under the influence of global, political, economic, and social conditions, are discussed. The study focuses on Türkiye's historical migration trends and integration policies, drawing attention to the importance of migration in changing population size and characteristics. As a spatial movement, migration affects social, cultural, and economic aspects, reshaping both migrants and host societies. The history of migration in the Republic of Turkey includes various waves of migration from population exchanges to the recent Syria studies. In this process, Türkiye has the characteristics of being a receiving, sending and transit country in migration movements. In addition to socio-economic concerns, Türkiye has been managing the integration process of the refugee population from Syria since 2011. The determinants that accelerate the integration process, such as the age group of the migrant population, common cultural and linguistic characteristics, and access to the labor market, are planned to support the preservation of social balance. This study, which aims to evaluate Türkiye's responses to this population movement and the policies that shape refugee integration, also reveals the different impacts of various waves of migration to Türkiye on the country and social structure. In conclusion, it emphasizes the importance of migration policies for the regulation of migrant movements.
- 16 December 2023
- Published by Kent Akademisi in Kent Akademisi
- Vol. 16 (4) , 2440-2459
İstanbul’un Demografik Dönüşüm Süreci Üzerine Bir İnceleme
Bu çalışmada, İstanbul ilinde demografik dönüşüm sürecinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Herhangi bir yerde planlama ve yönetim sürecinde, nüfus bileşenlerinin değişimi ve demografik dönüşüm evreleri dikkatle takip edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle ülke ve şehirlerde demografik geçiş sürecinin nasıl tecrübe edildiğini gösteren araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, 1927-2020 dönemini kapsayan İstanbul’un nüfus bileşenlerinden (doğum, ölüm ve göç) oluşmaktadır. Verilerin analizinde, betimsel istatistik teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen analizler frekans ve % olarak gösterilmiştir. Araştırmanın sonucunda, 1927-2020 yılları arasında İstanbul’da Demografik Dönüşümün farklı aşamalarının nasıl gerçekleştiği tespit edilmiştir. İstanbul’da doğurganlık ve ölümlülük hızlarının yüksek olduğu 1935-1945 döneminde demografik dönüşümün birinci aşaması yaşanmıştır. Doğum hızının yüksek olduğu ancak ölüm hızının düşüş eğilimine girdiği 1945-1965 döneminde demografik dönüşümün ikinci aşaması tamamlanmıştır. Ölüm hızındaki düşüş eğilimine paralel doğurganlık hızında da düşüş eğiliminin görüldüğü 1965-2005 döneminde demografik dönüşümün üçüncü aşaması yaşanmıştır. 2005 sonrası dönemde ise düşük doğum ve ölüm hızlarının gözlenmeye başladığı demografik dönüşümün dördüncü aşamasına geçildiği tespit edilmiştir. Bu özellikleri gösteren yerlerde, nüfus genellikle yaşlanma eğilimindedir. Ancak, göçler nedeniyle İstanbul’un bağımlı nüfus oranı düşük, üretken ve dinamik bir demografik yapıya sahip olduğu saptanmıştır.
- 16 December 2023
- Published by Kent Akademisi in Kent Akademisi
- Vol. 16 (4) , 2440-2459
İstanbul’un Demografik Dönüşüm Süreci Üzerine Bir İnceleme
Bu çalışmada, İstanbul ilinde demografik dönüşüm sürecinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Herhangi bir yerde planlama ve yönetim sürecinde, nüfus bileşenlerinin değişimi ve demografik dönüşüm evreleri dikkatle takip edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle ülke ve şehirlerde demografik geçiş sürecinin nasıl tecrübe edildiğini gösteren araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, 1927-2020 dönemini kapsayan İstanbul’un nüfus bileşenlerinden (doğum, ölüm ve göç) oluşmaktadır. Verilerin analizinde, betimsel istatistik teknikleri kullanılmıştır. Elde edilen analizler frekans ve % olarak gösterilmiştir. Araştırmanın sonucunda, 1927-2020 yılları arasında İstanbul’da Demografik Dönüşümün farklı aşamalarının nasıl gerçekleştiği tespit edilmiştir. İstanbul’da doğurganlık ve ölümlülük hızlarının yüksek olduğu 1935-1945 döneminde demografik dönüşümün birinci aşaması yaşanmıştır. Doğum hızının yüksek olduğu ancak ölüm hızının düşüş eğilimine girdiği 1945-1965 döneminde demografik dönüşümün ikinci aşaması tamamlanmıştır. Ölüm hızındaki düşüş eğilimine paralel doğurganlık hızında da düşüş eğiliminin görüldüğü 1965-2005 döneminde demografik dönüşümün üçüncü aşaması yaşanmıştır. 2005 sonrası dönemde ise düşük doğum ve ölüm hızlarının gözlenmeye başladığı demografik dönüşümün dördüncü aşamasına geçildiği tespit edilmiştir. Bu özellikleri gösteren yerlerde, nüfus genellikle yaşlanma eğilimindedir. Ancak, göçler nedeniyle İstanbul’un bağımlı nüfus oranı düşük, üretken ve dinamik bir demografik yapıya sahip olduğu saptanmıştır.
- Open Access
- 8 July 2023
- Published by Uluslararasi Yonetim Akademisi Dergisi in Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi
- Vol. 6 (2) , 421-438
An Evaluation in Terms of Population Geography: Istanbul Gaziosmanpasa District Example
Nüfus, sınırları belirlenmiş bir sahada ve belli bir zaman diliminde yaşayan kişilerin toplam sayısını ifade eder. Nüfus coğrafyası ise nüfusun mekânsal dağılışını, bu dağılışta etkili olan coğrafi unsurları, nüfus ve mekân etkileşimini ortaya koyarak, nüfusun nicel ve nitel özelliklerini beşerî coğrafya ilkelerine uygun olarak araştırılmasını sağlayarak elde edilen bulguların bir sonuca ulaşılmasını amaçlar. Ülkelerin sosyal, ekonomik, kültürel, sanayi gibi nitel ve nicel alanlarda gelişmişlik durumunu ifade eden en önemli unsur nüfus yapısıdır. Kalkınma planlarının hazırlanmasında toplam nüfus miktarının yanı sıra nüfusun yaş, cinsiyet, doğum, ölüm, evlenme, boşanma, eğitim gibi nitel özelliklerinin de belirlenmesi ülkelerin mevcut ya da gelecekte uygulayacakları nüfus planlama çalışmalarını doğrudan etkiler. Bu kapsamda İstanbul Gaziosmanpaşa ilçesinde 1927-2022 yılları arasında nüfusun zaman içinde göstermiş olduğu nitel ve nicel özelliklerinde meydana gelen değişim ve gelişim, ilçe ile ilgili yapılan demografik yapı çalışmalarında büyük önem taşır. Gaziosmanpaşa’da nüfus, özellikle 1950’li yıllardan itibaren gerek dış göç gerekse iç göç sonucunda sürekli artmıştır ve hazırlanan nüfus projeksiyonları ile gelecekte de artacağı öngörülmektedir. Nüfusun sürekli artması beraberinde trafik, çevre kirliliği, işsizlik gibi birçok sorunu beraberinde getirdiğinden uygulanabilir bir nüfus politikasının ilçe bazında hazırlanmasını zorlaştırmıştır. Adını Plevne Kahramanı’ndan alan Gaziosmanpaşa, geçmişten günümüze kadar sürekli göç alarak nüfus bakımından kozmopolit bir yapıya dönüşmüştür.
- 8 July 2023
- Published by Uluslararasi Yonetim Akademisi Dergisi in Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi
- Vol. 6 (2) , 421-438
Open AccessAn Evaluation in Terms of Population Geography: Istanbul Gaziosmanpasa District Example
Nüfus, sınırları belirlenmiş bir sahada ve belli bir zaman diliminde yaşayan kişilerin toplam sayısını ifade eder. Nüfus coğrafyası ise nüfusun mekânsal dağılışını, bu dağılışta etkili olan coğrafi unsurları, nüfus ve mekân etkileşimini ortaya koyarak, nüfusun nicel ve nitel özelliklerini beşerî coğrafya ilkelerine uygun olarak araştırılmasını sağlayarak elde edilen bulguların bir sonuca ulaşılmasını amaçlar. Ülkelerin sosyal, ekonomik, kültürel, sanayi gibi nitel ve nicel alanlarda gelişmişlik durumunu ifade eden en önemli unsur nüfus yapısıdır. Kalkınma planlarının hazırlanmasında toplam nüfus miktarının yanı sıra nüfusun yaş, cinsiyet, doğum, ölüm, evlenme, boşanma, eğitim gibi nitel özelliklerinin de belirlenmesi ülkelerin mevcut ya da gelecekte uygulayacakları nüfus planlama çalışmalarını doğrudan etkiler. Bu kapsamda İstanbul Gaziosmanpaşa ilçesinde 1927-2022 yılları arasında nüfusun zaman içinde göstermiş olduğu nitel ve nicel özelliklerinde meydana gelen değişim ve gelişim, ilçe ile ilgili yapılan demografik yapı çalışmalarında büyük önem taşır. Gaziosmanpaşa’da nüfus, özellikle 1950’li yıllardan itibaren gerek dış göç gerekse iç göç sonucunda sürekli artmıştır ve hazırlanan nüfus projeksiyonları ile gelecekte de artacağı öngörülmektedir. Nüfusun sürekli artması beraberinde trafik, çevre kirliliği, işsizlik gibi birçok sorunu beraberinde getirdiğinden uygulanabilir bir nüfus politikasının ilçe bazında hazırlanmasını zorlaştırmıştır. Adını Plevne Kahramanı’ndan alan Gaziosmanpaşa, geçmişten günümüze kadar sürekli göç alarak nüfus bakımından kozmopolit bir yapıya dönüşmüştür.
- 1 January 2023
- Published by İntaç Eğitim Danışmanlık Organizasyon Araştırma İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi in Journal of Turkish Studies
- Vol. 18 (Volume 18 ) , 223-262
A Comparative Study on the Demographic Characteristics of Türkiye and Tunisia
The general population census in Türkiye was carried out in 1927. The general population censuses were repeated every five years from 1935 to 1990, ten years later, in 2000, the last general census was made. Since 2007, censuses have been carried out every year through the Address Based Population Registration System. The population of Türkiye has shown a continuous increase according to the census results. The general population censuses in Tunisia have been carried out for five or 10 years from 1921 to 2014 and are published by the National Statistical Institute. In this study, the data of the Tunisian National Statistical Institute and the Turkish Statistical Institute were used extensively, the changes in the population of Türkiye between 1927-2022 and Tunisia between the years 1921-2022 and the future expectations according to population projections were discussed. This study was handled from a geographical point of view and the result was reached. Demographic transformation theory; it is called the transition from societies with high mortality and fertility rates to low both of them. Türkiye and Tunisia are going through the third stage of this theory, where birth and death rates decline and balanced population growth is experienced. In addition, Türkiye and Tunisia are getting older every year, and in 2023 they will be classified as “very old” countries. In this study; In order to determine the demographic transformation of Türkiye and Tunisia, the characteristics of the population (gender status, age structure, household size, education level, distribution of workers by economic sector) were also taken into consideration for better analyze the population, which is one of the basic study subjects of human geography. In this article, population projections are examined and future demographic opportunities as well as the work to be done are revealed.
- 1 January 2023
- Published by İntaç Eğitim Danışmanlık Organizasyon Araştırma İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi in Journal of Turkish Studies
- Vol. 18 (Volume 18 ) , 223-262
A Comparative Study on the Demographic Characteristics of Türkiye and Tunisia
The general population census in Türkiye was carried out in 1927. The general population censuses were repeated every five years from 1935 to 1990, ten years later, in 2000, the last general census was made. Since 2007, censuses have been carried out every year through the Address Based Population Registration System. The population of Türkiye has shown a continuous increase according to the census results. The general population censuses in Tunisia have been carried out for five or 10 years from 1921 to 2014 and are published by the National Statistical Institute. In this study, the data of the Tunisian National Statistical Institute and the Turkish Statistical Institute were used extensively, the changes in the population of Türkiye between 1927-2022 and Tunisia between the years 1921-2022 and the future expectations according to population projections were discussed. This study was handled from a geographical point of view and the result was reached. Demographic transformation theory; it is called the transition from societies with high mortality and fertility rates to low both of them. Türkiye and Tunisia are going through the third stage of this theory, where birth and death rates decline and balanced population growth is experienced. In addition, Türkiye and Tunisia are getting older every year, and in 2023 they will be classified as “very old” countries. In this study; In order to determine the demographic transformation of Türkiye and Tunisia, the characteristics of the population (gender status, age structure, household size, education level, distribution of workers by economic sector) were also taken into consideration for better analyze the population, which is one of the basic study subjects of human geography. In this article, population projections are examined and future demographic opportunities as well as the work to be done are revealed.
- 26 October 2022
- Published by Dumlupinar University Journal of Social Sciences in Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- No. 74,p. 247-267
Nüfus Politikaları Bağlamında Türkiye Nüfusunun Demografik Dönüşümü, Yapısal Değişimi ve Geleceği
Gelişen dünyada sağlık koşullarının iyileşmesi ve yaşam standartlarının artmasıyla ilişkili olarak ölüm oranlarındaki düşüşler doğum oranlarındaki düşüşlere öncülük etmiştir. Doğurganlık ve ölümlülük hızlarının genellikle çok yüksek düzeylerden çok düşük seviyelere gerilemesi sonrasında Demografik Dönüşüm süreci yaşanmıştır. Doğumlara yön vermek amacıyla kamu otoritelerince uygulanan nüfus politikaları da demografik değişim sürecinde etkili olmuştur. Demografik Dönüşüm küresel bir süreç olmakla birlikte ülkelerin kalkınmışlık düzeyleri ve sosyoekonomik özellikleri demografik değişim sürecinin ülke bazında farklı zamanlarda yaşanmasına neden olmuştur. Türkiye’de yirminci yüzyılın ortalarından itibaren doğurganlık ve ölümlülük oranlarında meydana gelen belirgin düşüşler Demografik Dönüşümün hızlı bir biçimde yaşanmasıyla neticelenmiştir. Bir süreç olarak devam eden bu demografik değişim ülke nüfusunun yapısal özelliklerinin de değişmesinde etkili olmuştur. Bu çalışmada Türkiye’de yaşanan Demografik Dönüşümün toplam nüfus yapısına etkileri ve ülke nüfusun geleceği Birleşmiş Milletlerin (BM) nüfus projeksiyonları bağlamında incelenmiştir. Çalışma, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve BM’nin nüfus sorgulamalarından elde edilen nicel veriler kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen bulgular doğurganlık hızını nüfusun yenilenme düzeyinde tutmak amacıyla ebeveynlerin çocuk sahibi olmalarını engelleyen olumsuz koşulların ortadan kaldırılmasına yönelik tedbirlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
- 26 October 2022
- Published by Dumlupinar University Journal of Social Sciences in Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- No. 74,p. 247-267
Nüfus Politikaları Bağlamında Türkiye Nüfusunun Demografik Dönüşümü, Yapısal Değişimi ve Geleceği
Gelişen dünyada sağlık koşullarının iyileşmesi ve yaşam standartlarının artmasıyla ilişkili olarak ölüm oranlarındaki düşüşler doğum oranlarındaki düşüşlere öncülük etmiştir. Doğurganlık ve ölümlülük hızlarının genellikle çok yüksek düzeylerden çok düşük seviyelere gerilemesi sonrasında Demografik Dönüşüm süreci yaşanmıştır. Doğumlara yön vermek amacıyla kamu otoritelerince uygulanan nüfus politikaları da demografik değişim sürecinde etkili olmuştur. Demografik Dönüşüm küresel bir süreç olmakla birlikte ülkelerin kalkınmışlık düzeyleri ve sosyoekonomik özellikleri demografik değişim sürecinin ülke bazında farklı zamanlarda yaşanmasına neden olmuştur. Türkiye’de yirminci yüzyılın ortalarından itibaren doğurganlık ve ölümlülük oranlarında meydana gelen belirgin düşüşler Demografik Dönüşümün hızlı bir biçimde yaşanmasıyla neticelenmiştir. Bir süreç olarak devam eden bu demografik değişim ülke nüfusunun yapısal özelliklerinin de değişmesinde etkili olmuştur. Bu çalışmada Türkiye’de yaşanan Demografik Dönüşümün toplam nüfus yapısına etkileri ve ülke nüfusun geleceği Birleşmiş Milletlerin (BM) nüfus projeksiyonları bağlamında incelenmiştir. Çalışma, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve BM’nin nüfus sorgulamalarından elde edilen nicel veriler kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen bulgular doğurganlık hızını nüfusun yenilenme düzeyinde tutmak amacıyla ebeveynlerin çocuk sahibi olmalarını engelleyen olumsuz koşulların ortadan kaldırılmasına yönelik tedbirlerin gerekliliğini ortaya koymaktadır.