MŻMonika Żurek

Monika Żurek

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Monika Żurek has a total of 21 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Transcriptomic Characterization of Genes Harboring Markers Linked to Maize Yield

    by Agnieszka Tomkowiak, Tomasz Jamruszka, Jan Bocianowski, Aleksandra Sobiech, Karolina Jarzyniak, Maciej Lenort, Sylwia Mikołajczyk, Monika Żurek

    Background: It is currently believed that breeding priorities, including maize breeding, should focus on introducing varieties with greater utility value, specifically higher yields, into production. Global modern maize breeding relies on various molecular genetics techniques. Using the above mentioned technologies, we can identify regions of the genome that are associated with various phenotypic traits, including yield, which is of fundamental importance for understanding and manipulating these regions. Objectives: The aim of the study was to analyze the expression of candidate genes associated with maize yield. To better understand the function of the analyzed genes in increasing maize yield, their expression in different organs and tissues was also assessed using publicly available transcriptome data. Methods: RT-qPCR analyses were performed using iTaq Universal SYBR Green Supermix (Bio-Rad, Hercules, CA, USA) and CFX96 Touch Real-Time PCR Detection System (Bio-Rad, Hercules, CA, USA). Each of the performed RT-qPCR experiments consisted of three biological replicates and three technical replicates, the results of which were averaged. Results: The research results allowed us to select three out of six candidate genes (cinnamoyl-CoA reductase 1—CCR1, aspartate aminotransferase—AAT and sucrose transporter 1—SUT1), which can significantly affect grain yield in maize. Not only our studies but also literature reports clearly indicate the participation of CCR1, AAT and SUT1 in the formation of yield. Identified molecular markers located within these genes can be used in breeding programs to select high yielding maize genotypes.


  • Open Access

    Wpływ rdzy brunatnej na uprawy pszenicy w kontekście zmian klimatu

    by Aleksandra Pietrusińska-Radzio, Monika Żurek

    W dobie zmieniającego się klimatu rdza brunatna stanowi jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla upraw pszenicy na całym świecie. Pszenica, będąca jednym z kluczowych zbóż dla globalnego bezpieczeństwa żywnościowego, jest szczególnie narażona na straty plonów spowodowane przez tę chorobę. Zmiany klimatu, charakteryzujące się wzrostem temperatury, zmiennością opadów oraz ekstremalnymi warunkami pogodowymi, mają istotny wpływ na rozwój i rozprzestrzenianie się rdzy brunatnej. Wzrastające średnie temperatury sprzyjają zmianie cyklu życiowego patogena, a opady mogą prowadzić do powstawania warunków bardziej sprzyjających infekcjom. W rezultacie rolnicy muszą stawić czoła nie tylko zwiększonej częstotliwości występowania choroby, ale także jej potencjalnie większej agresywności. Niniejsza publikacja ma na celu przedstawienie, w jaki sposób zmieniające się warunki klimatyczne wpływają na rdzę brunatną oraz jakie strategie zarządzania mogą być skuteczne w minimalizowaniu strat w uprawach pszenicy. Przedstawimy również aktualne badania i technologie mające na celu ograniczenie niekorzystnego wpływu globalnego ocieplenia oraz omówimy perspektywy dla rolnictwa w kontekście globalnych zmian klimatycznych.


  • Open Access

    Wpływ mączniaka prawdziwego zbóż i traw na uprawy pszenicy w kontekście zmian klimatu

    by Aleksandra Pietrusińska, Monika Żurek

    Pszenica (Triticum aestivum L.) to jedno z kluczowych zbóż na świecie. Z powodu ogromnej roli pszenicy w światowym systemie żywnościowym, zmiany w wolumenie jej produkcji, jakości oraz dostępności mogą mieć znaczący wpływ na bezpieczeństwo żywnościowe na świecie. Wysokość globalnej produkcji i jakość plonów pszenicy jest silnie uzależniona od zmian klimatu, których efektem jest spadek areałów upraw zbóż i dostępności wody pitnej przy jednoczesnym spadku opłacalności produkcji rolniczej. Obserwowany wzrost temperatury i wilgotności powietrza wpływa na występowanie i rozwój w zasiewach pszenicy mączniaka prawdziwego zbóż i traw (Blumeria graminis f.sp. tritici). Choroba ta, występuje każdego roku, w różnym nasileniu, powodując straty w plonach sięgające 20-40%. Ze zmianami klimatu związana jest migracja mączniaka prawdziwego zbóż i traw w kierunku północnym, w strefę klimatu chłodniejszego i wilgotniejszego. W przeciwdziałaniu niekorzystnych zmian klimatu na produkcję rolniczą ważną rolę odgrywa modelowanie matematyczne, które staje się kluczowym narzędziem stosowanym do prognozowania stabilnej produkcji roślinnej. Ponadto, ważnym kierunkiem badań obejmujących przeciwdziałanie negatywnym skutkom zmian klimatu na produkcję roślinną jest zrównoważone wykorzystanie zasobów genowych. Poszerzenie bazy genetycznej w dobie zmieniającego się klimatu jest istotnym aspektem dzisiejszej hodowli odpornościowej. W niniejszej publikacji przedstawiono doniesienia dotyczące wpływu zmian klimatu na mączniaka prawdziwego zbóż i traw, prognozowanie zagrożeń przy wykorzystaniu modeli matematycznych, jak również podkreślono znaczenie zasobów genetycznych w przeciwdziałaniu negatywnym skutkom zmian klimatu.


  • Open Access

    Genetic basis of the phenomenon of male sterility and fertility restoration in maize (Zea mays L.) – a review

    by Monika Żurek

    The phenomenon of male sterility in higher plants is, apart from protandry (earlier maturation of stamens), protogyny (earlier maturation of pistils), heterostyly (different stigmas) and self-incompatibility, one of the evolutionarily conditioned mechanisms forcing external pollination. Due to the elimination of the time- and cost-consuming emasculation of maternal lines, male-sterile lines are an object of interest in the seed production of hybrid cultivars of many plant species, including maize. Seed production of hybrid cultivars using male-sterile lines requires the establishment of maternal lines that are male-sterile in different environments and suitable paternal lines with fertility restorer genes. This paper summarizes the findings on the genetics of male sterility and fertility restoration in maize.


  • Open Access

    Ocena przydatności słomy z wybranych gatunków i odmian zbóż i traw do produkcji słomek do napojów

    by Grzegorz Żurek, Danuta Martyniak, Monika Żurek

    The evaluation of the suitability of straw from different varieties of cereals and grasses for the production of beverage straws was studied. Tests were conducted on a total of 19 different genotypes, of which 12 were cereal species and four were perennial grasses. Measurements of shoot length, number of internodes and internode dimensions (length and diameter) were carried out for each of the genotypes tested. In order to distinguish the most useful varieties for straw production, two criteria were adopted for the dimensions of the raw material: minimum straw length (at least 20 cm) and minimum straw diameter (4 mm). These parameters correspond to standards for polypropylene straws. Statistical analyses showed significant variation among the tested varieties in terms of these parameters. Some tested varieties of cereals and grasses did not meet the requirements for straw length and diameter. In contrast, several cereal and grass varieties were found to be particularly suitable for straw production. Cereal varieties such as, for example, RADZIO winter oats, DAŃKOWSKA GRANIATKA and NADWIŚLANKA winter wheat, and the MARDAN variety of switch millet were characterized by a high proportion of internodes meeting quality requirements. The diameter of the internode was a key factor influencing the suitability of the straw for making beverage straws. Badano ocenę przydatności słomy różnych odmian zbóż i traw do produkcji słomek do napojów. Przeprowadzono badania na łącznie 19 różnych genotypach, z których 12 to gatunki zbóż, a 4 to trawy wieloletnie. Przeprowadzono pomiary długości pędu, liczby międzywęźli oraz wymiarów międzywęźli (długość i średnica) dla każdego z badanych genotypów. Aby wyodrębnić najbardziej przydatne odmiany do produkcji słomek, przyjęto dwa kryteria dotyczące wymiarów surowca: minimalna długość słomki (co najmniej 20 cm) oraz minimalna średnica słomki (4 mm). Parametry te odpowiadają normom dla słomek z polipropylenu. Analizy statystyczne wykazały istotne zróżnicowanie między badanymi odmianami pod względem tych parametrów. Niektóre badane odmiany zbóż i traw nie spełniały wymagań dotyczących długości i średnicy słomki. Z kolei, znaleziono kilka odmian zbóż i traw, które były szczególnie przydatne do produkcji słomek. Odmiany zbóż takie jak np. owies ozimy RADZIO, pszenica ozima: DAŃKOWSKA GRANIATKA oraz NADWIŚLANKA czy odmiana prosa rózgowatego MARDAN charakteryzowały się wysokim udziałem międzywęźli spełniających wymagania jakościowe. Średnica międzywęźla była kluczowym czynnikiem wpływającym na przydatność słomy do wytwarzania słomek do napojów.

  • Open Access

    Wpływ cytoplazm męskosterylnych na plonowanie i cechy agronomiczne odmian mieszańcowych kukurydzy

    by Monika Żurek

    Z uwagi na swą wysoką przydatność w produkcji nasiennej odmian mieszańcowych, cytoplazmatyczno-genowa męska sterylność jest obecnie zjawiskiem powszechnie wykorzystywanym w programach hodowlanych wielu gatunków roślin uprawnych. Jednym z najlepiej poznanych przykładów cytoplazmatyczno-genowej męskiej sterylności u roślin jest system wykorzystywany w nasiennictwie odmian heterozyjnych kukurydzy, bazujący na interakcji genów jądrowych z cytoplazmą męskosterylną. Oprócz aspektów związanych z obniżeniem koszto- i pracochłonności produkcji nasiennej, w wykorzystaniu tego systemu upatruje się możliwości poprawy plonowania oraz cech agronomicznych odmian mieszańcowych kukurydzy. Niniejsza praca podsumowuje najważniejsze osiągnięcia w badaniach nad wpływem cytoplazm męskosterylnych na plonowanie i cechy agronomiczne odmian mieszańcowych kukurydzy, konfrontując je również z wynikami dotyczącymi innych gatunków.


  • Open Access

    Rys historyczny badań nad cytoplazmatyczno-genową męską sterylnością w kukurydzy (Zea mays L.)

    by Monika Żurek

    Research on the phenomenon of male sterility in maize began in the 1930s. Since then, there have been many achievements in this matter, which have enabled the creation of a functional CGMS system, successfully used in the seed production of hybrid maize varieties. In the history of research on this phenomenon, we also encounter examples of spectacular errors resulting from excessive genetic uniformity of sources of male sterility, used on a large scale in seed production. This paper is a review of historical and current literature reports on studies on cytoplasmic-gene male sterility in maize. Badania nad zjawiskiem męskiej sterylności w kukurydzy rozpoczęły się w latach 30tych ubiegłego wieku. Od tamtego czasu odnotowano w tej materii wiele osiągnięć, które umożliwiły wytworzenie funkcjonalnego systemu CGMS, z powodzeniem wykorzystywanego w produkcji nasiennej odmian mieszańcowych kukurydzy. W historii badań nad tym zjawiskiem spotykamy również przykłady spektakularnych błędów, wynikających z nadmiernej uniformizacji genetycznej źródeł męskiej sterylności, wykorzystywanych na szeroką skalę w produkcji nasiennej. Niniejsza praca stanowi przegląd historycznych oraz aktualnych doniesień literaturowych dotyczących badań nad cytoplazmatyczno-genową męską sterylnością w kukurydzy.

  • Open Access

    Poszukiwanie źródeł odporności na stresy biotyczne w dawnych odmianach i populacjach miejscowych pszenic i pszenżyta

    by Aleksandra Pietrusińska, Monika Żurek, Dariusz Mańkowski

    Sprostanie wzrastającemu popytowi na zboża wymaga wyhodowania odmian wysoko plonujących, odpornych na wzrastającą presję ze strony czynników stresowych. Zubożenie puli genowej nowoczesnych odmian zbóż spowodowało zwrócenie zainteresowania naukowców i hodowców na inne potencjalne źródła genów odporności. Dawne odmiany oraz populacje miejscowe zbóż są jednym z perspektywicznych źródeł pozyskiwania genów odporności. Charakteryzują się one dużą różnorodnością morfologiczną, użytkową i genetyczną. Celem przedstawionych prac była charakterystyka pod kątem możliwości pozyskania z dawnych odmianach i populacji miejscowych, efektywnych i trwałych źródeł odporności na mączniaka prawdziwego zbóż i traw. Przy wykorzystaniu selekcji fenotypowej wytypowano obiekty charakteryzujące się reakcją wrażliwości lub odporności na zastosowane izolaty różnicujące z różnych regionów kraju. W celu opisania zróżnicowania pomiędzy badanymi liniami / odmianami oraz izolatami mączniaka prawdziwego przeprowadzono analizy statystyczne.


  • Open Access

    Wykorzystanie właściwości allelopatycznych sorga (Sorghum bicolor) w ograniczaniu zachwaszczenia zbóż

    by Monika Żurek, Piotr Ochodzki, Roman Warzecha

    Ograniczanie konkurencyjności chwastów metodami mechanicznymi (pielniki, pielenie ręczne) jest procesem czaso- oraz kosztochłonnym. Allelopatia odnosi się głównie do substancji chemicznych wydzielanych do podłoża, które wpływają na wzrost innych organizmów w bezpośrednim otoczeniu. Jedną z roślin o najsilniejszym potencjale allelopatycznym jest, należące do rodziny wiechlinowatych, sorgo. Celem przeprowadzonych badań było określenie potencjału allelopatycznego wybranych form (odmian) sorga oraz przydatności wyciągu wodnego z sorga (Sorghum bicolor) jako bioherbicydu w ograniczeniu zachwaszczenia w uprawie ekologicznej zbóż (kukurydzy, pszenicy, pszenżyta), w naszych warunkach klimatycznych.