MDMuhammet Doruk

Muhammet Doruk

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article

Previous Organizations / Institutes

The organizations / institutes from the scholar's other articles in the past ten years


Muhammet Doruk has a total of 31 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Matematik Eğitiminde Yeni Paradigmalar ve Çözüm Arayışları

    by Ali Sabri İpEk, Bahar Dinçer, Melike Tural Sönmez, Şahika Tural, Bahar Yavuz, Büşra Kay, Şükrü İlGün, Filiz Tuba Dikkartın Övez, Sıdıka Örene Cam, Tuğba Horzum, et al.

    Matematik neden hâlâ bu kadar zor ve bu kadar korkutucu? Matematik, dünyayı anlamanın en güçlü dillerinden biri olmasına rağmen sınıflarda çoğu zaman endişeyle karşılanıyor. Oysa bu durumun arkasında yalnızca öğrencilerin yetersizliği ya da konunun zorluğu yok. Öğretim yaklaşımları, öğretmen yetiştirme süreçleri, öğrenmenin duygusal boyutu ve teknolojinin sunduğu yeni imkânlar birbirine bağlı bir bütün oluşturuyor. Bu bütünü eski kalıplarla açıklamaya çalışmak, çoğu zaman aynı sorunları yeniden üretmekten öteye geçmiyor. Matematik Eğitiminde Yeni Paradigmalar ve Çözüm Arayışları, tam da bu noktada yeni bir bakış açısı öneriyor. Kitap, matematik eğitiminin alışılmış sorunlarını yeniden sorguluyor; öğrenmeyi yalnızca bilgi aktarımı olarak değil, anlamın, inancın, duyguların ve bağlamın birlikte şekillendirdiği çok yönlü bir süreç olarak ele alıyor. Mevcut durumu tanımlamakla yetinmiyor, güncel araştırmaların ışığında yeni paradigmaları tartışıyor ve uygulamaya dönük çözüm arayışlarını görünür kılıyor. Geleneksel yaklaşımların sınırlarını aşmak isteyen eğitimciler için kitap, hem kuramsal bir zemin hem de sınıfa taşınabilecek fikirler sunuyor. Teknolojinin, disiplinler arası bakışın ve öğrenci merkezli anlayışın matematik öğretimini nasıl dönüştürebileceğine dair yeni ufuklar açıyor. Matematik öğretmenleri, öğretmen adayları, lisansüstü öğrenciler, araştırmacılar ve eğitim politikalarıyla ilgilenen herkes için hazırlanan bu eser; matematiği daha anlaşılır, daha erişilebilir ve daha sürdürülebilir kılmak isteyenlere yol gösteriyor. Matematik öğrenmek korkulacak bir şey olmak zorunda değil. Yeter ki doğru sorular sorulsun, yeni yollar aranmaya devam etsin.

  • Open Access

    Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programındaki Değişimin Beşinci Sınıf Ders Kitaplarındaki Ünite Değerlendirme Sorularına Bilişsel Etkisi

    by Muhammet Doruk, Gül Mine Bayram Gün

    Bu çalışmanın amacı 2024 yılındaki Ortaokul Matematik Dersi Öğretim Programı değişiminin matematik ders kitaplarındaki ünite değerlendirme sorularına bilişsel etkisini incelemektir. Bu amaçla bir önceki öğretim programına göre hazırlanan son beşinci sınıf matematik ders kitabı ile güncel öğretim programına göre hazırlanan ilk beşinci sınıf matematik ders kitabının ünite değerlendirme soruları incelenmiştir. Sorular türü, ünitelere göre dağılımı, bilişsel istem düzeyi ve ölçme-değerlendirme yeterliği bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışma bir nedensel karşılaştırma örneğidir. Çalışmanın nitel verileri betimsel analiz ile, nicel verileri ise betimsel ve kestirimsel istatistiki yöntemlerle analiz edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, MEB 2024 kitabında daha üst düzey bilişsel istem gerektiren soruların mevcut olduğu ve soruların yeterlik düzeyinin daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır.

  • Open Access

    The effect of the error-based activities incorporating argumentation on errors in the external visual representations of pre-service teachers: An action research

    by Muhammet Doruk, Gül Mine Bayram Gün

    The aim of this study is to reveal external visual representations of pre-service mathematics teachers towards number sets, to identify reasons for errors in representations and to create a lesson plan that can overcome the errors. In this context, the study is an example of action research. The first stage of the study was devoted to revealing external visual representations of pre-service mathematics teachers. The second stage of the study was devoted to lesson plan that can overcome the existing errors obtained in the first stage. Error-based activities with argumentation-based learning was determined as teaching method in the lesson plan. As a result of the study, 30 different errors were determined in their external visual representations. It was determined that the lesson plan was effective in overcoming the errors in external representations and in creating appropriate internal representations.

  • Open Access

    Pre-service teachers’ assessments of the cognitive demand levels and pedagogical compliance of textbook activities

    by Muhammet Doruk, Gül Mine Bayram Gün

    This study aimed to evaluate cognitive demand level and compliance with pedagogical criteria of activities included in the official 5th grade mathematics textbooks. In this context, the last three official 5th grade mathematics textbooks published by the national publisher in Türkiye were examined. A research group consisting of 18 third-year pre-service mathematics teachers was formed, and the participants received the necessary training before the analysis. The study employed a document analysis design and was carried out over a 14-week period. Descriptive and content analyses were applied to the qualitative data, while descriptive and inferential statistics were used to analyze the quantitative data. The results revealed that the number of activities in the textbooks has increased over time; however, their distribution across units was not balanced. Approximately half of the activities were found to be at lower levels of cognitive demand, and several pedagogical criteria were not adequately met. Moreover, the findings indicated a fluctuating pattern in the textbooks’ features across the examined years. Based on these findings, several recommendations were proposed for the development of future mathematics textbooks.


  • Open Access

    Pre-Service Mathematics Teachers’ Transformation Skills: A Focus on Algebraic and Graphical Representations

    by Muhammet Doruk, Gül Mine Bayram Gün

    The aim of this study is to investigate the skills of pre-service mathematics teachers in transforming between algebraic and graphical representations of one- and two-variable relations. This study adopted a qualitative research approach and was designed as a case study. The participants comprised 85 second-year pre-service mathematics teachers enrolled in the department of primary school mathematics education at two state universities in Türkiye. Data was collected in two consecutive phases. In the first phase, the Algebraic-Graphical Representation Skill Form (AGRSF) was administered to the pre-service teachers. The AGRSF included activities that required pre-service teachers to match given graphical representations with their corresponding algebraic expressions and to sketch the graphs of algebraically defined relations. In the second phase, the opinions of eight pre-service teachers were taken with the help of Interview Form (IF). Descriptive analysis was used in the analysis of the data. The findings revealed that pre-service teachers were more proficient in performing matching and graphing tasks involving one-variable relations compared to two-variable relations. It was concluded that the primary source of difficulty in two-variable relations stemmed from negative transfers from one-variable relation experiences. The underlying causes of these negative transfers were examined in detail, and instructional recommendations were proposed to facilitate positive transfers.


  • Cognitive Competencies and Difficulties of 6th Grade Students in Mathematical Modeling

    by Muhammet Doruk, Fatma Taş

    The purpose of this study is to investigate the cognitive modeling competencies of sixth-grade middle school students and to identify the difficulties they encounter during this process. The research was conducted with 50 sixth-grade students attending a public middle school located in eastern Türkiye. Data were collected through the Modeling Competency Form developed by the researchers. Adopting a qualitative research approach, the study was designed as a case study. The qualitative data obtained were analyzed using descriptive analysis. The findings revealed that students experienced cognitive deficiencies in the mathematical modeling process, particularly in the stages of validation and interpretation. Based on the results, a list of students’ cognitive difficulties in the modeling process was compiled, and several recommendations were proposed to address these challenges.

  • Open Access

    Exploring First-Year University Students’ Metaphorical Perceptions of Education, School, Teacher, and Student

    by Muhammet Doruk, Kerem Aktaş, Sinan Keskin

    The purpose of this study was to examine first-year university students' perceptions of education, school, teacher and student concepts through metaphors. The participants of the study consisted of 222 first-year students from the Faculties of Education and Theology at a university in Türkiye. This research adopted a phenomenological approach within a qualitative research design. Specifically, it examined university students’ metaphorical perceptions of education, school, teachers, and students. Data were analyzed using content analysis. Within the scope of the study, 736 metaphors were analyzed and 315 distinct metaphors were identified. The findings revealed that first-year university students generated both positive and negative metaphors for these concepts. Furthermore, the study determined that university students held more favorable perceptions of education and teachers than of school and students.

  • Open Access

    İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel tümevarımın versiyonlarına yönelik beceri ve güçlükleri

    by Fikret Cihan, Muhammet Doruk

    Bu çalışmada ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının matematiksel tümevarımın farklı versiyonlarına yönelik beceri ve güçlüklerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Tümevarımın; zayıf, genişletilmiş zayıf, güçlü ve genişletilmiş güçlü tümevarım yöntemi olmak üzere dört versiyonuna odaklanılmıştır. Nitel araştırma yaklaşımı ile tasarlanan çalışma bir durum çalışması örneğidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Türkiye’deki bir devlet üniversitesinin ilköğretim matematik öğretmenliği bölümünde öğrenimlerine devam eden ikinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen Matematiksel Tümevarım Versiyonları Beceri Formu yardımıyla toplanmıştır. Formdan elde edilen veriler betimsel analizle çözümlenmiştir. Çalışma sonucunda öğretmen adaylarının çoğunun zayıf tümevarım dışındaki tümevarım versiyonlarında başarısız oldukları, bu başarısızlığın zayıf tümevarımdan genişletilmiş güçlü tümevarıma doğru gittikçe arttığı tespit edilmiştir. Araştırmanın diğer ilgi çekici bir sonucu da öğretmen adayları zayıf ve genişletilmiş zayıf tümevarım yönteminde çoğunlukla tümevarım adımını oluşturmakta güçlük yaşarken güçlü ve genişletilmiş güçlü tümevarım yönteminde ise daha bu adıma geçemeden tümevarım hipotezlerini yazma aşamasında güçlük yaşadıkları ve bu yüzden ispatları tamamlayamadıkları saptanmıştır. Sonuçlar öğretmen yetiştirme bağlamında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.


  • Open Access

    2024 Ortaöğretim Matematik Dersi Öğretim Programının SOLO Taksonomisi ve Bilişsel İstem Düzeylerine Göre Değerlendirilmesi

    by Fikret Cihan, Muhammet Doruk

    Bu araştırmanın amacı 2024 ortaöğretim matematik dersi öğretim programı öğrenme çıktılarını SOLO Taksonomisi ve bilişsel istem düzeylerine göre değerlendirmektir. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği bu çalışma, bir doküman analizi örneğidir. 2024 ortaöğretim matematik dersi öğretim programındaki öğrenme çıktıları SOLO Taksonomisi ve bilişsel istem düzeylerine göre sınıflandırılmıştır. Bu bağlamda verilerin çözümlenmesinde betimsel analizden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda 2024 ortaöğretim matematik dersi öğretim programının SOLO taksonomisine göre sayıca sırasıyla soyutlanmış yapı, ilişkisel yapı ve çok yönlü yapıdaki öğrenme çıktılarından oluştuğu tespit edilmiştir. Bilişsel istem düzeylerine göre bir değerlendirme yapıldığında, öğretim programının sırasıyla matematik yapma, bağlantılı yöntemler ve bağlantısız yöntemler düzeyinde öğrenme çıktılarını içerdiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, öğretim programı ile üst seviyede matematiksel anlayışların ve yüksek istem düzeyinde düşünme süreçlerinin hedeflendiğini göstermiştir. İleriki çalışmalarda öğrencilerin üst düzey beceriler gerektiren bu öğrenme çıktılarına ulaşma düzeylerinin incelenmesi önerilebilir.


  • Open Access

    İlköğretim Matematik Öğretmeni Adaylarının Cebir ve Geometri Alanlarındaki İspat Özellikleri

    by Muhammet Doruk, Fikret Cihan

    Bu çalışmanın amacı ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının cebir ve geometri alanında yaptıkları ispatların özelliklerini ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda öğretmen adaylarının cebir ve geometri alanında yaptıkları ispatların; ispat yapılarına ve şemalarına odaklanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye’deki bir devlet üniversitesinin ilköğretim matematik öğretmenliği bölümü dördüncü sınıfında öğrenim gören 29 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Cebir-Geometri İspat Formu aracılığı ile toplanmıştır. Formda öğretmen adaylarının cebir ve geometri alanından ispat yapmaları gereken iki açık uçlu soru yer almıştır. Bu ispatların çözümlenmesinde betimsel analiz kullanılmıştır. İspat yapılarının analiz sonuçları ilköğretim matematik öğretmen adaylarının hem cebir hem de geometri alanındaki ispatlarda çoğunlukla tümevarımsal ve yapısal-sezgisel yapıda ispat üretebildiklerini, her iki alanda da çok sınırlı sayıda tümdengelimsel yapıda geçerli ispat üretebildiklerini ortaya koymuştur. İspat şemalarının analizi öğretmen adaylarının cebir alanındaki ispatlarda çoğunlukla tümevarımsal ve referanssız-sembolik ispat şemalarını kullandıklarını, geometri alanındaki ispatlarda ise çoğunlukla tümevarımsal ve algısal ispat şemalarını kullandıklarını ortaya çıkarmıştır. Bu sonuçlar öğretmen adaylarının hem cebir hem de geometri alanında ispat yapmada başarısız olduklarını gözler önüne sermiştir. Cebir ve geometri alanlarındaki ispatlar arasındaki yapısal bütünlük durumları incelendiğinde bu iki alandaki ispatlar arasında yapısal sürekliliğin olmadığı, çoğunlukla yapısal mesafenin olduğu bunu da spantone sürekliliklerin takip ettiği belirlenmiştir.