Maria Halamska
Maria Halamska has a total of 25 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Dominika Zwęglińska-Gałecka
Institute of Rural and Agricultural Development, Polish Academy of Sciences
9 shared publications Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Pan
8 shared publications- Arkadiusz Ptak
Dr hab. Arkadiusz Ptak, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Zakład Socjologii Wsi, ul. Nowy świat 72, 00-330 Warszawa
4 shared publications - Sylwia Michalska
Dr Sylwia Michalska, Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN, Zakład Socjologii Wsi, ul. Nowy Świat 72, 00-330 Warszawa
4 shared publications - Monika Stanny
Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
3 shared publications - Elwira Wilczyńska
Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN
2 shared publications
Latest Publications
- Open Access
- 31 August 2026
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk in Wieś i Rolnictwo
- No. 2 (211),p. 7-28
Społeczność lokalna w sytuacji kryzysowej. Ćwiczenia z rezyliencji
Cel pracy: Celem analizy była ocena zdolności adaptacyjnych społeczności lokalnej – potencjału rezyliencji – polegających na działaniach zaradczych w sytuacji kryzysowej. Rezyliencja została zdefiniowana jako proces łączący zestaw zdolności adaptacyjnych z pozytywną trajektorią funkcjonowania i adaptacji po zakłóceniu.Metoda badawcza: Analiza oparta jest na studium przypadku opisującym działania podjęte w miejsko-wiejskiej gminie w pierwszych 100 dniach agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. W tym okresie przez gminę przewinęło się ok. 800 ukraińskich uchodźców wojennych, z których ok. 500 znalazło tam schronienie.Kluczowe wyniki: Zrekonstruowano organizację gminnej struktury pomocowej (zespół kryzysowy), procedurę przyjęcia uchodźców, sposoby gromadzenia/powiększania zasobów (mieszkania, pomoc rzeczowa, żywność), pomoc medyczna. Były to działania podejmowane indywidualnie przez mieszkańców, lokalne instytucje (samorządowe, rządowe, obywatelskie), które koordynował zespół kryzysowy.Główne wnioski: Działania te zestawiono z modelem zdolności adaptacyjnych społeczności składającym się z czterech powiązanych zbiorów jej cech: poziomu rozwoju ekonomicznego, kapitału społecznego, informacji i komunikacji oraz kompetencji społecznych. Stwierdzono, że samorządowe gminy posiadają znaczny – choć nie jednakowy – potencjał rezyliencji.
- 31 August 2026
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk in Wieś i Rolnictwo
- No. 2 (211),p. 7-28
Open AccessSpołeczność lokalna w sytuacji kryzysowej. Ćwiczenia z rezyliencji
Cel pracy: Celem analizy była ocena zdolności adaptacyjnych społeczności lokalnej – potencjału rezyliencji – polegających na działaniach zaradczych w sytuacji kryzysowej. Rezyliencja została zdefiniowana jako proces łączący zestaw zdolności adaptacyjnych z pozytywną trajektorią funkcjonowania i adaptacji po zakłóceniu.Metoda badawcza: Analiza oparta jest na studium przypadku opisującym działania podjęte w miejsko-wiejskiej gminie w pierwszych 100 dniach agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. W tym okresie przez gminę przewinęło się ok. 800 ukraińskich uchodźców wojennych, z których ok. 500 znalazło tam schronienie.Kluczowe wyniki: Zrekonstruowano organizację gminnej struktury pomocowej (zespół kryzysowy), procedurę przyjęcia uchodźców, sposoby gromadzenia/powiększania zasobów (mieszkania, pomoc rzeczowa, żywność), pomoc medyczna. Były to działania podejmowane indywidualnie przez mieszkańców, lokalne instytucje (samorządowe, rządowe, obywatelskie), które koordynował zespół kryzysowy.Główne wnioski: Działania te zestawiono z modelem zdolności adaptacyjnych społeczności składającym się z czterech powiązanych zbiorów jej cech: poziomu rozwoju ekonomicznego, kapitału społecznego, informacji i komunikacji oraz kompetencji społecznych. Stwierdzono, że samorządowe gminy posiadają znaczny – choć nie jednakowy – potencjał rezyliencji.
- Open Access
- 21 August 2026
- Published by Warsaw University of Life Sciences - SGGW Press in Roczniki Socjologii Wsi. Studia i Materiały
- Vol. 30, 31-45
Kształtowanie się nowej struktury społecznej wiejskiej Polski po 1989 roku
Celem artykułu jest ukazanie procesu zmian struktury społecznej polskiej wsi oraz charakterystyka jej obecnego kształtu. Analiza obejmuje okres trzydziestoletni, między rokiem 1992 a 2022. Na tle przejścia od preindustrialnej struktury społecznej do struktury postindustrialnej ukazana została dezagraryzacja polskiej wsi, polegająca na spadku udziału rolników w strukturze społecznej (z ponad 46% do prawie 11%) i zastąpieniu ich przez niezwiązane z rolnictwem grupy społeczno-zawodowe klasy średniej i robotników. Dezagraryzacja jest skutkiem trzech procesów: depezantyzacji, proletaryzacji oraz gentryfikacji. Empiryczną podstawę artykułu stanowią badania własne (projekt finansowany przez NCN i realizowany w latach 2013–2017 oraz jego kontynuacja), a zmiany struktury społecznej są analizowane poprzez zmiany struktury zawodowej klasyfikowanej według ISCO.
- 21 August 2026
- Published by Warsaw University of Life Sciences - SGGW Press in Roczniki Socjologii Wsi. Studia i Materiały
- Vol. 30, 31-45
Open AccessKształtowanie się nowej struktury społecznej wiejskiej Polski po 1989 roku
Celem artykułu jest ukazanie procesu zmian struktury społecznej polskiej wsi oraz charakterystyka jej obecnego kształtu. Analiza obejmuje okres trzydziestoletni, między rokiem 1992 a 2022. Na tle przejścia od preindustrialnej struktury społecznej do struktury postindustrialnej ukazana została dezagraryzacja polskiej wsi, polegająca na spadku udziału rolników w strukturze społecznej (z ponad 46% do prawie 11%) i zastąpieniu ich przez niezwiązane z rolnictwem grupy społeczno-zawodowe klasy średniej i robotników. Dezagraryzacja jest skutkiem trzech procesów: depezantyzacji, proletaryzacji oraz gentryfikacji. Empiryczną podstawę artykułu stanowią badania własne (projekt finansowany przez NCN i realizowany w latach 2013–2017 oraz jego kontynuacja), a zmiany struktury społecznej są analizowane poprzez zmiany struktury zawodowej klasyfikowanej według ISCO.
- Open Access
- 15 December 2025
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
- Vol. 87, 301-325
Depezantyzacja vs. gentryfikacja? Zmiany struktury społecznej wiejskiej Polski po 1989 r.
Aż do końca lat osiemdziesiątych Polska miała anachroniczną strukturę społeczno-zawodową. Rolnicy stanowili prawie jedną czwartą ogółu ludności Polski; wyraźnie dominowali na wsi, stanowiąc około połowy jej populacji. Transformacja postkomunistyczna, która zbiegła się z przejściem do fazy postindustrialnej, zapoczątkowała istotne zmiany w tej strukturze: duży spadek udziału rolników w strukturze (proces depezantyzacji), wzrost udziału robotników (proletaryzacja) i duży wzrost udziału klasy średniej (gentryfikacja wsi). Analiza ukazuje zmienność dynamiki przebiegu procesów w czasie oraz ich skutków w wiejskiej przestrzeni (obszary metropolitalne – peryferie).
- 15 December 2025
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych
- Vol. 87, 301-325
Open AccessDepezantyzacja vs. gentryfikacja? Zmiany struktury społecznej wiejskiej Polski po 1989 r.
Aż do końca lat osiemdziesiątych Polska miała anachroniczną strukturę społeczno-zawodową. Rolnicy stanowili prawie jedną czwartą ogółu ludności Polski; wyraźnie dominowali na wsi, stanowiąc około połowy jej populacji. Transformacja postkomunistyczna, która zbiegła się z przejściem do fazy postindustrialnej, zapoczątkowała istotne zmiany w tej strukturze: duży spadek udziału rolników w strukturze (proces depezantyzacji), wzrost udziału robotników (proletaryzacja) i duży wzrost udziału klasy średniej (gentryfikacja wsi). Analiza ukazuje zmienność dynamiki przebiegu procesów w czasie oraz ich skutków w wiejskiej przestrzeni (obszary metropolitalne – peryferie).
- 1 January 2025
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
Polska lokalna wobec ukraińskich uchodźców wojennych
- 1 January 2025
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
Polska lokalna wobec ukraińskich uchodźców wojennych
- Open Access
- 23 September 2024
- Published by Polish Academy of Sciences Chancellery in Studia Socjologiczne
- p. 5-29
Rolnicy a klasa(y) średnia(e): konceptualizacja i operacjonalizacja problemu
Przedmiotem opracowania jest proces „burżuazyjnienia” rolników w Polsce. Oznacza on przechodzenie rolników do klasy średniej; do niej zalicza się osoby wykonujące zawody umysłowe, wymagające wysokich kompetencji cenionych na rynku pracy, przynoszących dochody na odpowiednim poziomie. Istnienie takiego procesu sygnalizują analizy struktu- ry społecznej wsi, zwłaszcza wiejskiej klasy średniej. Wskazują one, raczej koncepcyjnie niż operacyjnie, możliwość włączenia części rolników do klasy średniej, przede wszystkim za sprawą ich kapitału ekonomicznego. Celem opracowania jest operacjonalizacja kryte- rium ekonomicznego i kulturowego, służących wyłonieniu „średnioklasowych” rolników oraz rozpoznanie cech tej zbiorowości. Rolnicy należący do niej posiadają relatywnie duże (ok. 100 ha) gospodarstwa i mają wykształcenie co najmniej średnie. Są „rolnikami z krwi i kości” budującymi swoje kapitałowe zaplecze, o czym świadczą ich strategie produkcyjne i inwestycyjne oraz umiarkowane apetyty konsumpcyjne. Analiza oparta jest na danych ostatniej edycji badania „Diagnoza społeczna”, danych badania IRWiR PAN z 2020 roku oraz danych Powszechnego Spisu Rolnego z 2020 roku.
- 23 September 2024
- Published by Polish Academy of Sciences Chancellery in Studia Socjologiczne
- p. 5-29
Open AccessRolnicy a klasa(y) średnia(e): konceptualizacja i operacjonalizacja problemu
Przedmiotem opracowania jest proces „burżuazyjnienia” rolników w Polsce. Oznacza on przechodzenie rolników do klasy średniej; do niej zalicza się osoby wykonujące zawody umysłowe, wymagające wysokich kompetencji cenionych na rynku pracy, przynoszących dochody na odpowiednim poziomie. Istnienie takiego procesu sygnalizują analizy struktu- ry społecznej wsi, zwłaszcza wiejskiej klasy średniej. Wskazują one, raczej koncepcyjnie niż operacyjnie, możliwość włączenia części rolników do klasy średniej, przede wszystkim za sprawą ich kapitału ekonomicznego. Celem opracowania jest operacjonalizacja kryte- rium ekonomicznego i kulturowego, służących wyłonieniu „średnioklasowych” rolników oraz rozpoznanie cech tej zbiorowości. Rolnicy należący do niej posiadają relatywnie duże (ok. 100 ha) gospodarstwa i mają wykształcenie co najmniej średnie. Są „rolnikami z krwi i kości” budującymi swoje kapitałowe zaplecze, o czym świadczą ich strategie produkcyjne i inwestycyjne oraz umiarkowane apetyty konsumpcyjne. Analiza oparta jest na danych ostatniej edycji badania „Diagnoza społeczna”, danych badania IRWiR PAN z 2020 roku oraz danych Powszechnego Spisu Rolnego z 2020 roku.
- 20 May 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
- p. 303-315
Zmiany struktury społecznej wsi 2004–2024
- 20 May 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
- p. 303-315
Zmiany struktury społecznej wsi 2004–2024
- 23 April 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
To Give What Is Really Needed. Research Report
- 23 April 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
To Give What Is Really Needed. Research Report
- 27 February 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
Dać to, czego naprawdę potrzeba. Raport z badań
- 27 February 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk
Dać to, czego naprawdę potrzeba. Raport z badań
- Open Access
- 22 February 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk in Wieś i Rolnictwo
- No. 4 (201),p. 127-155
Uchodźcy ukraińscy w społecznościach lokalnych. Czas samorządów
Artykuł poświęcony jest przyjęciu ukraińskich uchodźców wojennych przez społeczności lokalne i dotyczy okresu marzec–maj 2022 r. Ich liczne przybycie w krótkim okresie stworzyło w tych społecznościach sytuację kryzysową wymagającą szybkiej interwencji. Celem artykułu był opis tych uwarunkowań: napływu uchodźców, organizacji zespołu kryzysowego, działań podejmowanych przez lokalnych aktorów oraz czynników, które zadecydowały o skuteczności i efektywności pomocy. W analizie położono nacisk na instytucjonalną stronę działań pomocowych i uwypuklono rolę lokalnego samorządu oraz niematerialnych zasobów społecznych. Artykuł oparty jest na studium przypadku miejsko-wiejskiej gminy.
- 22 February 2024
- Published by Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk in Wieś i Rolnictwo
- No. 4 (201),p. 127-155
Open AccessUchodźcy ukraińscy w społecznościach lokalnych. Czas samorządów
Artykuł poświęcony jest przyjęciu ukraińskich uchodźców wojennych przez społeczności lokalne i dotyczy okresu marzec–maj 2022 r. Ich liczne przybycie w krótkim okresie stworzyło w tych społecznościach sytuację kryzysową wymagającą szybkiej interwencji. Celem artykułu był opis tych uwarunkowań: napływu uchodźców, organizacji zespołu kryzysowego, działań podejmowanych przez lokalnych aktorów oraz czynników, które zadecydowały o skuteczności i efektywności pomocy. W analizie położono nacisk na instytucjonalną stronę działań pomocowych i uwypuklono rolę lokalnego samorządu oraz niematerialnych zasobów społecznych. Artykuł oparty jest na studium przypadku miejsko-wiejskiej gminy.