Sait Gül

Fishing harbors are increasingly required to meet sustainability expectations associated with the environmental, social, and economic development goals. Accordingly, assessing their sustainability performance has become an important concern for both policymakers, harbor operating organizations, and harbor managers. This study develops a decision support system (DSS) within a neutrosophic environment to evaluate the sustainability performance of small‐scale fishing harbors. For this purpose, a novel SVN‐Gaussian‐Entropy‐MABAC hybrid method is developed. Expert contribution levels are determined using SVNSs, sustainability performance criteria are weighted through a neutrosophic entropy method, and sustainability performance rankings are obtained using a neutrosophic MABAC approach. In addition, two new aggregation operators, namely Single‐Valued Neutrosophic Gaussian Weighted Averaging (SVNGWA) and Single‐Valued Neutrosophic Gaussian Weighted Geometric (SVNGWG) operators, are introduced. The proposed framework is demonstrated through a real‐world case study conducted in Bursa Province, Türkiye. The results indicate that waste management and recycling capacity is the most important sustainability criterion, while Arnavutköy Fishing Harbor achieved the highest sustainability performance score. Comparative robustness analyses using conventional aggregation operators and alternative neutrosophic ranking methods supported the stability of the proposed framework. Finally, the study provides methodological, theoretical, and practical implications for sustainability assessment, neutrosophic decision‐making, and fisheries infrastructure management.

This article explores the barriers to big data adoption and proposes strategic solutions for improving disaster risk resilience to overcome these barriers in humanitarian supply chains (HSCs). Its theoretical model is grounded on the resource-based view (RBV). Based on a combination of a literature review and interviews with experts from humanitarian organizations, 24 barriers to big data adoption were identified. These barriers span infrastructural, technological, managerial, financial, and human-related factors within the humanitarian supply chain. Additionally, eight strategies were defined as solutions to overcome these barriers. The study uses the Fermatean Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FF-AHP) to obtain the weights of barriers and the Borda Social Choice Function. The findings offer valuable insights into evaluating solutions to address barriers to big data adoption. The study ranks the barriers based on their influence. The most significant barrier is the shortage of facilities to research and develop big data tools. Other critical barriers include high costs, lack of training facilities, data quality issues, and lack of government support. The results show that the most effective solutions for improving disaster risk resilience involve increasing IT infrastructure, developing strategic plans, and securing government support to overcome barriers to big data adoption. A comprehensive understanding of the barriers to big data adoption can provide policymakers and practitioners with a roadmap for enhancing disaster risk resilience and addressing challenges associated with the adoption of big data.

Şirketlerin sürdürülebilir başarısı için yetenekli insan kaynağını şirkette tutundurmak oldukça önemlidir. Bu çalışmada, araştırma yapmak amacıyla açık kaynak olarak paylaşılmış bir şirketin personel verileri kullanılarak işten ayrılacak olan personelin tahminlenebilmesi amaçlanmıştır. Gradient Boosting Tree, Random Forest Trees, XGBoosting Regresyon teknikleri ile tahminleme yapılmıştır. Değerlendirme metrikleri olan ortalama mutlak hata (mean absolute error), R² Skoru, ortalama kare hatası (mean squared error) ve düzeltilmiş R² (Adjusted R²) değerleri karşılaştırılmış olup 3 modelde de anlamlı ölçüde tahminleme yapılabilindiği sonucuna ulaşılmıştır. Ortalama hata skorları birbirine oldukça yakın olduğu için R² değeri 1’e en yakın olan Random Forest tekniği üzerinden özellik önemi çıkarılmıştır. İncelenen öznitelikler arasında, işten ayrılmayı etkileyen en önemli özniteliğin personel tatmini olduğu görülmüştür. Makine öğrenmesi tekniklerinin insan kaynakları alanında kullanımının, şirket içerisindeki yetenekli personeli şirkete tutundurma stratejilerini belirleme anlamında insan kaynakları yöneticilerine oldukça faydalı çıktılar üretebileceği düşünülmektedir.

Rekabetçi ve değişen piyasa koşulları, firmaların çevik yaklaşımların önemini her gün daha fazla benimsemesine neden olmakta ve çevik yaklaşımlar da hızla yaygınlaşmaktadır. Bununla birlikte, çevik yaklaşımları takip eden takımların performanslarının ölçümlenmesi de gündeme gelmektedir. Bir çerçeve sunan çevik yaklaşımlarda, çeşitli metrikler ile takımların performansları ortaya koyulmaya çalışılırken, gerçekleşen performans potansiyelin altında kalabilmektedir. Çevik koçlar, takımların potansiyellerini tam olarak ortaya koyabilmek için yönlendirici uzmanlar olarak çalışmakla birlikte, mevcut durumu da değerlendirebilecek gözlem ve bilgiye sahiptirler. Uzmanların görüş ve değerlendirmelerini içeren verilerin, takım başarı sınıflandırmasında kullanılması Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri ile mümkün olmaktadır. Öncelikle, literatür ve uzman değerlendirmeleriyle 23 başarı kriteri belirlenmiş ve Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemi kullanılarak her kriterin, takımın başarısına etkisinin önem ağırlığı hesaplanmıştır. Daha sonra, Scrum takımlarının başarı sınıflandırması, TOPSIS-sort-B ve VIKORsort yöntemleri ile yapılmış; takımlar Çok Başarılı, Başarılı ve Az Başarılı olarak performans sınıflarına atanmışlardır. Yapılan çalışma ile Scrum takımlarının başarılarına göre bir sınıflandırma elde edilmiş ve kriterlerin başarı sınıfına etkisini gösteren şablonlar yakalanarak, gelişim alanlarının saptanması hedeflenmiştir. Oluşturulan model ile takımların belirli periyotlarla başarı sınıflarının değerlendirilmesi yoluyla sürekli gelişim için bir karar destek sistemi oluşturulmuştur.

The analysis of the stock market performance ratios is crucial for investors and fund managers. The food and beverage industry in Turkey is the largest sector in the Istanbul Stock Exchange (ISE). It contributes over half of the country’s GDP and is a highly attractive sector. This study aims to rank the top food and beverage companies based on their stock market performance ratios. The criteria weights were determined by using DEMATEL and CRITIC methods, with the help of three experts for DEMATEL. The stock market performances of the companies were evaluated by using three MCDM methods; EDAS, WASPAS, and TOPSIS, with the weights obtained from both DEMATEL and CRITIC. The robustness of the results was tested by applying various combinations of weighting and evaluation methods. According to the DEMATEL, earnings per share had the highest weight while CRITIC found the market value to book value ratio as the most important criterion. The study concluded that the best-ranked companies are CCOLA and TBORG. Also, there is no significant stability in other companies’ rankings. To reveal which methods produced similar rankings, Spearman’s Rank Correlation analysis was conducted: while WASPAS combinations produced similar rankings, all EDAS and TOPSIS combinations gave similar findings.

Yerel yönetimlerde yöneticilerin sergilemiş olduğu liderlik tarzı başarılarını ve halka sundukları hizmetin kalitesini etkilemektedir. Yöneticiler başında bulunduğu birim ya da kurumlarda gösterdikleri liderlik becerisi ile kalıcı izler bırakabilmekte ve kendisinden sonra gelen yönetimlerce liderlik anlayışları örnek alınabilmektedir. Yerel yönetimlerde çalışan astların görüş ve düşünceleri dikkate alınmadan alt, orta ve üst düzey yöneticiler tepeden inme bir şekilde atandığında, sadece kendilerini tepe yönetime karşı sorumlu hissedebilmekte olup halka ve astlarına karşı duyarsız ve ilgisiz davranışlar sergilemeleri söz konusu olabilmektedir. Ayrıca sunulan hizmetin kalitesinin düşmesi, hizmete kolay erişilememesi gibi olumsuzluklar ortaya çıkarak halkın belediye yönetimine karşı memnuniyetsizliğine sebep olabilmektedir. Bu nedenle yerel yönetimlerde düzeyi ne olursa olsun öncelikle mevcut sergilenen liderlik tarzının belirlenmesi, sonrasında ise gerekiyorsa yöneticilere liderlik eğitimi verilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada literatürdeki yerel yönetimlerde uygulanan liderlik tarzları belirlenmiş ve daha sonra örnek seçilen bir büyükşehir belediyesi için Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden En İyi – En Kötü Yöntemi ile algılanan (mevcut) liderlik tarzı belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuçlar değerlendirilerek çözüm önerileri getirilmiştir.

İşletmeler için makine parkı yatırımı, önemli kaynak gerektiren ve sonrasında tüm üretim faaliyetlerini de etkileyen önemli bir karar sürecidir. Uygun makine kullanımı üretim süreçlerini iyileştirir, verimliliği ve güvenilirliği arttırır, üretimde esneklik ve etkinlik sağlar. Tecrübe ve bilgi gerektiren bu süreç birçok kriter içermekte ve birden fazla birim bu süreç içerisinde yer almaktadır. Baskı makinesi seçim problemini, bulanık çok kriterli karar verme yöntemleri ile çözmeyi amaçlayan bu araştırmada; bir gazete baskı tesisinde yapılacak makine parkı yatırımı için en uygun baskı makinesi belirlenmeye çalışılmıştır. Kriterlerin önem ağırlıklarının belirlenmesinde Bulanık AHP, alternatiflerin kriterler bakımından değerlendirilmesinde ise Bulanık EDAS yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada, uzman görüşleri ve literatür taraması sonucu değerlendirmeye alınan kriterler şöyledir: maliyet, verimlilik, esneklik. Makine alternatifleri olarak ise, süreç için uygun olduğu ve satın alımının yapılabileceği düşünülen dört farklı baskı makinesi seçilmiştir. Karar verici grup; matbaa müdürü, iş geliştirme müdürü, teknik müdür ile elektrik ve mekanik bakım mühendislerinden oluşmaktadır. Dilsel ifadelerdeki değişikliklerin analiz sonucuna etkisini test etmek amacıyla yapılan duyarlılık analiz sonuçları araştırmanın geçerlilik düzeyinin iyi olduğunu göstermektedir.

Yerel yönetimler, vatandaşların devlet ile ilk temas ettiği noktalardır. Bu nedenle yerel yönetimleri kazanan ve başarılı bir yönetim sergileyen belediye yönetimleri mensup olduğu siyasi partilerin ülke yönetiminde de başarılı olabileceğine dair inancı halk nezdinde artırabilmektedir. Yerel yönetimlerin ise başarılı olmak ve halka daha iyi hizmet sunabilmek için en önemli kaynaklarından biri beşeri sermayeleridir. İnsan kaynaklarının daha iyi ve doğru yönetilebilmesi, 5 yılda bir seçimle halkın yetkilendirdiği belediye başkanının ve belediye başkanı ile göreve gelen yönetimin doğru ve yerinde kararlar alabilmelerine bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışmada 2019 – 2022 yılları arasında bir büyükşehir belediyesinde atanan yöneticilerin görev sürelerinin kısa sürme nedenleri araştırılmış ve yapılan literatür araştırması sonucunda bunu yaratan 12 ölçüt belirlenmiştir. DEMATEL isimli çok ölçütlü karar verme yaklaşımı ile hem bu 12 ölçüt arasındaki ilişkiler tespit edilmiş hem de kriterlerin önemleri hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre de yönetici atamaları konusunda bir takım stratejik liderlik kararı önerileri getirilmektedir.