Wojciech Cichosz
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Wojciech Cichosz has a total of 6 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Roman Buchta
Uniwersytet Śląski w Katowicach
5 shared publications - Anna Zellma
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
3 shared publications Jarosław Lisica
2 shared publications- Stanisław Dziekoński
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
2 shared publications Universidad Nicolaus Copernicus
1 shared publication- Łukasz Rumian
Gdańskie Seminarium Duchowne
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 15 December 2025
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 72 (4) , 31-45
Pedagogiczna recepcja kołowego modelu sposobów wierzenia (Circumplex of Faith Modes)
W procesie stawania się osobą dużą rolę odgrywa religijność. Na płaszczyźnie humanistycznej ukonstytuowały się różne koncepcje człowieka, które w ostatnim czasie znacząco wzbogacił zaproponowany przez Piotra Szydłowskiego i Jana Cieciucha kołowy model sposobów wierzenia (KMSW) – the Circumplex of Faith Modes. Model został opracowany z perspektywy emicznej, opisując różne formy religijności chrześcijańskiej, rozumianej jako relacja między człowiekiem a Bogiem we wspólnocie Kościoła. Sposób wierzenia odbywa się w dwóch domenach: relacji z Bogiem (Transcendencją) oraz na płaszczyźnie psychospołecznej (rola Kościoła, wspólnoty). Skoro model pozwala człowieka postrzegać jako byt integrujący warstwę materialną, psychologiczną i duchową, warto zapytać, na ile może stać się kluczowym w obszarze edukacji religijnej na każdym etapie jego życia? Zaproponowane w artykule pozycjonowanie osoby w kontekście jej indywidualnego potencjału rozwojowego daje możliwość przechodzenia pomiędzy poszczególnymi poziomami postaw religijnych. Dokonać się to może jedynie przy uprzedniej afirmacji osoby i jej teleologicznej perspektywy (szczęście, spełnienie i samorealizacja). Fundamentem tego procesu warto uczynić wiarę i nadzieję, a optymalną realizację osoby ludzkiej w perspektywie wieczności (maieutyka, miłość) swoistym portem przeznaczenia.
- 15 December 2025
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 72 (4) , 31-45
Open AccessPedagogiczna recepcja kołowego modelu sposobów wierzenia (Circumplex of Faith Modes)
W procesie stawania się osobą dużą rolę odgrywa religijność. Na płaszczyźnie humanistycznej ukonstytuowały się różne koncepcje człowieka, które w ostatnim czasie znacząco wzbogacił zaproponowany przez Piotra Szydłowskiego i Jana Cieciucha kołowy model sposobów wierzenia (KMSW) – the Circumplex of Faith Modes. Model został opracowany z perspektywy emicznej, opisując różne formy religijności chrześcijańskiej, rozumianej jako relacja między człowiekiem a Bogiem we wspólnocie Kościoła. Sposób wierzenia odbywa się w dwóch domenach: relacji z Bogiem (Transcendencją) oraz na płaszczyźnie psychospołecznej (rola Kościoła, wspólnoty). Skoro model pozwala człowieka postrzegać jako byt integrujący warstwę materialną, psychologiczną i duchową, warto zapytać, na ile może stać się kluczowym w obszarze edukacji religijnej na każdym etapie jego życia? Zaproponowane w artykule pozycjonowanie osoby w kontekście jej indywidualnego potencjału rozwojowego daje możliwość przechodzenia pomiędzy poszczególnymi poziomami postaw religijnych. Dokonać się to może jedynie przy uprzedniej afirmacji osoby i jej teleologicznej perspektywy (szczęście, spełnienie i samorealizacja). Fundamentem tego procesu warto uczynić wiarę i nadzieję, a optymalną realizację osoby ludzkiej w perspektywie wieczności (maieutyka, miłość) swoistym portem przeznaczenia.
- Open Access
- 9 December 2025
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Studia Pelplinskie
- Vol. 59, 81-91
WARSTWICOWE UJĘCIE PROCESU EDUKACJI W PERSPEKTYWIE PEDAGOGIKI NADZIEI
Z racji przeżywanego zwyczajnego Roku Jubileuszowego 2025 artykuł został poświęcony zagadnieniu wychowania w kontekście nadziei i ufności z wykorzystaniem warstwicowego modelu Stefana Kunowskiego. Edukacja odwołująca się do zaufania ma na celu integralny rozwój jednostki, uwzględniający aspekty biologiczne (bios), moralne (etos), wychowawcze (agos), losowe (los) oraz duchowe (logos). Inspirując się myślą współczesnych pedagogów chrześcijańskich, autor prezentuje edukację jako proces wspierający krytyczne myślenie i wewnętrzną harmonię.
- 9 December 2025
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Studia Pelplinskie
- Vol. 59, 81-91
Open AccessWARSTWICOWE UJĘCIE PROCESU EDUKACJI W PERSPEKTYWIE PEDAGOGIKI NADZIEI
Z racji przeżywanego zwyczajnego Roku Jubileuszowego 2025 artykuł został poświęcony zagadnieniu wychowania w kontekście nadziei i ufności z wykorzystaniem warstwicowego modelu Stefana Kunowskiego. Edukacja odwołująca się do zaufania ma na celu integralny rozwój jednostki, uwzględniający aspekty biologiczne (bios), moralne (etos), wychowawcze (agos), losowe (los) oraz duchowe (logos). Inspirując się myślą współczesnych pedagogów chrześcijańskich, autor prezentuje edukację jako proces wspierający krytyczne myślenie i wewnętrzną harmonię.
- Open Access
- 31 December 2024
- Published by Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw in Forum Pedagogiczne
- Vol. 14 (2.1) , 229-241
Religious Education as the Foundation of Holistic Youth Development. The Perspective of the Pedagogy of Hope and Trust
In the face of the challenges of the modern world, young people often struggle with feelings of helplessness and lack of hope. UNICEF reports that nearly 20% of European teenagers suffer from mental health disorders. In response to these issues, the concept of the pedagogy of hope, particularly developed within Christian educational thought, is gaining significance. The pedagogy of hope emphasizes the integral development of the individual – physical, emotional, social, and spiritual – and promotes trust, critical thinking, and psychological resilience. This article examines the foundations of the pedagogy of hope and its potential as a response to the educational needs and challenges faced by young people.
- 31 December 2024
- Published by Cardinal Stefan Wyszynski University in Warsaw in Forum Pedagogiczne
- Vol. 14 (2.1) , 229-241
Open AccessReligious Education as the Foundation of Holistic Youth Development. The Perspective of the Pedagogy of Hope and Trust
In the face of the challenges of the modern world, young people often struggle with feelings of helplessness and lack of hope. UNICEF reports that nearly 20% of European teenagers suffer from mental health disorders. In response to these issues, the concept of the pedagogy of hope, particularly developed within Christian educational thought, is gaining significance. The pedagogy of hope emphasizes the integral development of the individual – physical, emotional, social, and spiritual – and promotes trust, critical thinking, and psychological resilience. This article examines the foundations of the pedagogy of hope and its potential as a response to the educational needs and challenges faced by young people.
- Open Access
- 30 December 2024
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Studia Pelplinskie
- Vol. 58, 75-100
ROLA MŁODZIEŻOWYCH DRUŻYN POŻARNICZYCH W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH
Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze jako integralna część Ochotniczych Straży Pożarnych oferują młodzieży możliwość zdobywania nie tylko umiejętności technicznych, ale także rozwijanie takich wartości jak odpowiedzialność, współpraca, empatia i zaangażowanie społeczne. Głównym założeniem podjętym przez autorów artykułu jest ukazanie roli Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych w kształtowaniu kompetencji społecznych młodzieży. Dużą uwagę zwrócono na ich znaczenie dla rozwoju postaw obywatelskich. Na podstawie badań jakościowych wskazano, że udział w Młodzieżowych Drużynach Pożarniczych wzmacnia umiejętności interpersonalne oraz postawy prospołeczne, co z kolei pozytywnie wpływa na świadomość obywatelską młodych ludzi.
- 30 December 2024
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Studia Pelplinskie
- Vol. 58, 75-100
Open AccessROLA MŁODZIEŻOWYCH DRUŻYN POŻARNICZYCH W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH
Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze jako integralna część Ochotniczych Straży Pożarnych oferują młodzieży możliwość zdobywania nie tylko umiejętności technicznych, ale także rozwijanie takich wartości jak odpowiedzialność, współpraca, empatia i zaangażowanie społeczne. Głównym założeniem podjętym przez autorów artykułu jest ukazanie roli Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych w kształtowaniu kompetencji społecznych młodzieży. Dużą uwagę zwrócono na ich znaczenie dla rozwoju postaw obywatelskich. Na podstawie badań jakościowych wskazano, że udział w Młodzieżowych Drużynach Pożarniczych wzmacnia umiejętności interpersonalne oraz postawy prospołeczne, co z kolei pozytywnie wpływa na świadomość obywatelską młodych ludzi.
- 21 January 2024
- Published by Taylor & Francis in British Journal of Religious Education
- Vol. 46 (4) , 408-422
Developing intercultural competences of Polish religion teachers in the context of refugees from Ukraine: in theory and practice
- 21 January 2024
- Published by Taylor & Francis in British Journal of Religious Education
- Vol. 46 (4) , 408-422
Developing intercultural competences of Polish religion teachers in the context of refugees from Ukraine: in theory and practice
- Open Access
- 30 December 2023
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 64 (4)
Edukacja regionalna w polskiej szkole. Ścieżka kaszubska – studium przypadku
Tradycja i kultura są spoiwem, które łączy kolejne pokolenia zamieszkujące dane terytorium. Ta prawda wyraźnie objawia się w przypadku Kaszub, regionu leżącego w północnej Polsce. Zamieszkującą go społeczność jednoczy ponadto własny język, którym posługuje się w relacjach rodzinnych, sąsiedzkich, a nawet urzędowych. Z uznaniem należy stwierdzić, że miejscowa ludność docenia fakt oficjalnego przyznania etnogwarze statusu języka regionalnego. Przemiany społeczno-polityczne końca XX wieku dały Kaszubom możliwość jawnego pielęgnowania tożsamości kulturowej i przyczyniły się do promocji wielowymiarowego bogactwa tego regionu. Wyrazem wspomnianych przemian jest możliwość nauczania języka kaszubskiego w szkole. Obowiązujące w polskim szkolnictwie normy prawa, jak również ustawa o mniejszościach narodowych z 2005 roku oraz Europejska karta języków regionalnych lub mniejszościowych dają młodym Kaszubom możliwość uczenia się w szkole języka kaszubskiego, własnej historii i kultury. Realizację tego pragnienia zapewniają zarówno środki finansowe przekazywane z budżetu państwa na ten cel organom prowadzącym szkoły, jak też dobrze przygotowana na etnofilologii kaszubskiej Uniwersytetu Gdańskiego kadra. Przykładem szkoły, w której z sukcesem naucza się języka kaszubskiego, jest Katolicka Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Gdyni. Dzieci uczą się języka podczas zajęć w budynku szkoły, poznają też kulturę, historię i specyfikę życia podczas wyjazdów terenowych. W edukację regionalną realizowaną w ramach tzw. ścieżki kaszubskiej angażują się również rodzice. Uczniowie z dumą reprezentują szkołę i region podczas oficjalnych uroczystości w placówce i poza nią.
- 30 December 2023
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 64 (4)
Open AccessEdukacja regionalna w polskiej szkole. Ścieżka kaszubska – studium przypadku
Tradycja i kultura są spoiwem, które łączy kolejne pokolenia zamieszkujące dane terytorium. Ta prawda wyraźnie objawia się w przypadku Kaszub, regionu leżącego w północnej Polsce. Zamieszkującą go społeczność jednoczy ponadto własny język, którym posługuje się w relacjach rodzinnych, sąsiedzkich, a nawet urzędowych. Z uznaniem należy stwierdzić, że miejscowa ludność docenia fakt oficjalnego przyznania etnogwarze statusu języka regionalnego. Przemiany społeczno-polityczne końca XX wieku dały Kaszubom możliwość jawnego pielęgnowania tożsamości kulturowej i przyczyniły się do promocji wielowymiarowego bogactwa tego regionu. Wyrazem wspomnianych przemian jest możliwość nauczania języka kaszubskiego w szkole. Obowiązujące w polskim szkolnictwie normy prawa, jak również ustawa o mniejszościach narodowych z 2005 roku oraz Europejska karta języków regionalnych lub mniejszościowych dają młodym Kaszubom możliwość uczenia się w szkole języka kaszubskiego, własnej historii i kultury. Realizację tego pragnienia zapewniają zarówno środki finansowe przekazywane z budżetu państwa na ten cel organom prowadzącym szkoły, jak też dobrze przygotowana na etnofilologii kaszubskiej Uniwersytetu Gdańskiego kadra. Przykładem szkoły, w której z sukcesem naucza się języka kaszubskiego, jest Katolicka Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Gdyni. Dzieci uczą się języka podczas zajęć w budynku szkoły, poznają też kulturę, historię i specyfikę życia podczas wyjazdów terenowych. W edukację regionalną realizowaną w ramach tzw. ścieżki kaszubskiej angażują się również rodzice. Uczniowie z dumą reprezentują szkołę i region podczas oficjalnych uroczystości w placówce i poza nią.
- Open Access
- 17 March 2023
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 60 (4) , 109-125
Problemy i wyzwania po zdalnym nauczaniu w czasie pandemii COVID-19 z perspektywy psychologa szkolnego. Analiza przypadku
Pandemia wirusa SARS-Cov-2 znacząco wpłynęła na różne wymiary egzystencji współczesnego człowieka. Jedną z dziedzin życia społecznego, która w sposób szczególny została dotknięta jej skutkami, jest edukacja. Wprowadzona w wyniku obostrzeń sanitarnych nauka zdalna istotnie wpłynęła na zdrowie psychiczne oraz relacje międzyludzkie dzieci i młodzieży. Skutki izolacji są coraz wyraźniej dostrzegalne w zachowaniach uczniów. Psychologowie szkolni obserwują liczne zaburzenia natury psychicznej, takie jak depresja, stany lękowe, zaburzenia odżywiania, zachowania autodestrukcyjne oraz jeszcze liczniejsze próby samobójcze. Można przypuszczać, że tendencja ta ma wymiar długofalowy. Istnieje zatem potrzeba organizowania wsparcia przez nauczycieli i innych specjalistów w szkole, przy ścisłej współpracy z rodzicami, ustalenia wspólnych celów i sposobów jej zwalczania. Niezbędna jest intensyfikacji działań w celu podniesienia kondycji psychicznej młodych ludzi poprzez budowanie dobrych relacji w klasie, integrację zespołu klasowego wraz z wychowawcą, działania wspierające, profilaktyczne i warsztatowe uczące nowych umiejętności interpersonalnych. W przypadku utrzymywania się niepokojących objawów lub pogorszenia funkcjonowania dzieci i młodzieży rodzice powinni mieć możliwość szybkiej konsultacji psychiatrycznej i pomocy psychoterapeutycznej.
- 17 March 2023
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 60 (4) , 109-125
Open AccessProblemy i wyzwania po zdalnym nauczaniu w czasie pandemii COVID-19 z perspektywy psychologa szkolnego. Analiza przypadku
Pandemia wirusa SARS-Cov-2 znacząco wpłynęła na różne wymiary egzystencji współczesnego człowieka. Jedną z dziedzin życia społecznego, która w sposób szczególny została dotknięta jej skutkami, jest edukacja. Wprowadzona w wyniku obostrzeń sanitarnych nauka zdalna istotnie wpłynęła na zdrowie psychiczne oraz relacje międzyludzkie dzieci i młodzieży. Skutki izolacji są coraz wyraźniej dostrzegalne w zachowaniach uczniów. Psychologowie szkolni obserwują liczne zaburzenia natury psychicznej, takie jak depresja, stany lękowe, zaburzenia odżywiania, zachowania autodestrukcyjne oraz jeszcze liczniejsze próby samobójcze. Można przypuszczać, że tendencja ta ma wymiar długofalowy. Istnieje zatem potrzeba organizowania wsparcia przez nauczycieli i innych specjalistów w szkole, przy ścisłej współpracy z rodzicami, ustalenia wspólnych celów i sposobów jej zwalczania. Niezbędna jest intensyfikacji działań w celu podniesienia kondycji psychicznej młodych ludzi poprzez budowanie dobrych relacji w klasie, integrację zespołu klasowego wraz z wychowawcą, działania wspierające, profilaktyczne i warsztatowe uczące nowych umiejętności interpersonalnych. W przypadku utrzymywania się niepokojących objawów lub pogorszenia funkcjonowania dzieci i młodzieży rodzice powinni mieć możliwość szybkiej konsultacji psychiatrycznej i pomocy psychoterapeutycznej.
- Open Access
- 31 December 2022
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Studia Pelplinskie
- Vol. 56
EFEKTYWNOŚĆ EDUKACYJNA SZKÓŁ KATOLICKICH W POLSCE NA PODSTAWIE WYNIKÓW EGZAMINÓW ZEWNĘTRZNYCH W 2021 ROKU
Szkolnictwo kościelne w Europie było obecne już na przełomie IX i X, a w Polsce pod koniec XI wieku. Lata systemu komunistycznego (1945–1989) wpłynęły na jego marginalizację, a dynamiczne odrodzenie wiąże się z przemianami demokratycznymi po 1989 roku. Obecnie szkoły katolickie mają w Polsce równoprawną możliwość powstawania i funkcjonowania. Ich liczba i odsetek ogólnej populacji uczniów utrzymują się na stałym poziomie. Wyniki publikowane przez OKE i miejsca w rankingach szkół pokazują, że efektywność dydaktyczna katolickich szkół podstawowych jest wyższa niż przeciętna. Również licea osiągają wysoki poziom kształcenia, choć tutaj nie dostrzega się dominacji szkół katolickich. Efektywność dydaktyczna jest jednym z wielu czynników, które wpływają na ugruntowaną pozycję szkół katolickich.
- 31 December 2022
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Studia Pelplinskie
- Vol. 56
Open AccessEFEKTYWNOŚĆ EDUKACYJNA SZKÓŁ KATOLICKICH W POLSCE NA PODSTAWIE WYNIKÓW EGZAMINÓW ZEWNĘTRZNYCH W 2021 ROKU
Szkolnictwo kościelne w Europie było obecne już na przełomie IX i X, a w Polsce pod koniec XI wieku. Lata systemu komunistycznego (1945–1989) wpłynęły na jego marginalizację, a dynamiczne odrodzenie wiąże się z przemianami demokratycznymi po 1989 roku. Obecnie szkoły katolickie mają w Polsce równoprawną możliwość powstawania i funkcjonowania. Ich liczba i odsetek ogólnej populacji uczniów utrzymują się na stałym poziomie. Wyniki publikowane przez OKE i miejsca w rankingach szkół pokazują, że efektywność dydaktyczna katolickich szkół podstawowych jest wyższa niż przeciętna. Również licea osiągają wysoki poziom kształcenia, choć tutaj nie dostrzega się dominacji szkół katolickich. Efektywność dydaktyczna jest jednym z wielu czynników, które wpływają na ugruntowaną pozycję szkół katolickich.
- Open Access
Educational Effectiveness of Catholic Schools in Poland Based on the Results of External Exams
Church education boasts a rich history of achievements. European church education (referred to as Catholic) was already present at the turn of the 9th and 10th centuries and in Poland at the end of the 11th (schools educating future members of the clergy). In Poland, the collapse of church education was marked by the communist system (1945–1989), and a dynamic revival was possible thanks to the democratic change in 1989. At present, Catholic schools, i.e., schools run by church legal entities and schools run by other legal or natural persons recognized as Catholic by decree of the diocesan bishop, entertain the same possibilities with respect to setup and operations on equal rights. Their number and proportion of the overall student population remain relatively stable. As the results published by District Examination Boards and rankings of Catholic schools show, the teaching efficiency of Catholic elementary schools is higher than average. High schools reach a very good level of education as well, although in their case, the dominance of Catholic schools is not in place. Teaching efficiency is one of many factors that influence the well-established position of Catholic schools.
Open AccessEducational Effectiveness of Catholic Schools in Poland Based on the Results of External Exams
Church education boasts a rich history of achievements. European church education (referred to as Catholic) was already present at the turn of the 9th and 10th centuries and in Poland at the end of the 11th (schools educating future members of the clergy). In Poland, the collapse of church education was marked by the communist system (1945–1989), and a dynamic revival was possible thanks to the democratic change in 1989. At present, Catholic schools, i.e., schools run by church legal entities and schools run by other legal or natural persons recognized as Catholic by decree of the diocesan bishop, entertain the same possibilities with respect to setup and operations on equal rights. Their number and proportion of the overall student population remain relatively stable. As the results published by District Examination Boards and rankings of Catholic schools show, the teaching efficiency of Catholic elementary schools is higher than average. High schools reach a very good level of education as well, although in their case, the dominance of Catholic schools is not in place. Teaching efficiency is one of many factors that influence the well-established position of Catholic schools.
- Open Access
- 28 December 2021
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 56 (4) , 27-43
Christ’s Evolution of Moral Upbringing in the Light of Letters to Young People by Popes St. John Paul II and Francis
Ewolucja wychowania moralnego w Chrystusie w świetle listów do młodzieży wystosowanych przez papieży Jana Pawła II i Franciszka Dokonujące się w drugiej połowie XX wieku znaczące przemiany społeczne, ekonomiczne i kulturowe z coraz większą siłą ujawniają, że młodzież w obszarze etyki i moralności jest coraz mniej podobna do dorosłych. Współczesna refleksja nad moralnością coraz częściej wyraża się w manifestowaniu przez poszczególne jednostki przysługujących im praw. W takiej optyce mieści się zarówno List do młodych „Parati semper” św. Jana Pawła II (1985), jak również posynodalna adhortacja „Christus vivit” papieża Franciszka (2019). Przywołane dokumenty papieskie staną się punktem wyjścia do udzielenia odpowiedzi na pytanie: Co proponuje Chrystus na płaszczyźnie moralności? Człowiek z natury (w sercu) może rozpoznawać dobro i zło. Moralność jest wówczas związana w zachowywaniem Prawa. Choć ma ono charakter pozytywny, to jest ograniczone w czasie. Dojście człowieka do wiary powoduje, jak wskazuje papież Franciszek, że Prawo wyczerpuje swoją wartość propedeutyczną i ustępuje miejsca innemu autorytetowi. Prawo obowiązuje w dalszym ciągu (przykazania istnieją), ale nie ma mocy usprawiedliwiającej. Tym, który usprawiedliwia jest Jezus Chrystus. W tym kontekście kluczowe jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o etap dojrzewania moralnego: czy potrzebuję jeszcze Prawa, a może już żyję w miłości i wolności dziecka Bożego. Nie można tych poziomów moralności – jak postulują św. Jan Paweł II w „Parati semper” i Franciszek w „Christus vivit”– traktować rozdzielnie czy przeciwstawnie, bo oba są konieczne. Stąd nie można odrzucać przykazań i nimi gardzić, ale zachowywać je, choć nie mają charakteru absolutnego, gdyż zbawienie jest w Jezusie Chrystusie.
- 28 December 2021
- Published by Uniwersytet Mikolaja Kopernika/Nicolaus Copernicus University in Teologia i Człowiek
- Vol. 56 (4) , 27-43
Open AccessChrist’s Evolution of Moral Upbringing in the Light of Letters to Young People by Popes St. John Paul II and Francis
Ewolucja wychowania moralnego w Chrystusie w świetle listów do młodzieży wystosowanych przez papieży Jana Pawła II i Franciszka Dokonujące się w drugiej połowie XX wieku znaczące przemiany społeczne, ekonomiczne i kulturowe z coraz większą siłą ujawniają, że młodzież w obszarze etyki i moralności jest coraz mniej podobna do dorosłych. Współczesna refleksja nad moralnością coraz częściej wyraża się w manifestowaniu przez poszczególne jednostki przysługujących im praw. W takiej optyce mieści się zarówno List do młodych „Parati semper” św. Jana Pawła II (1985), jak również posynodalna adhortacja „Christus vivit” papieża Franciszka (2019). Przywołane dokumenty papieskie staną się punktem wyjścia do udzielenia odpowiedzi na pytanie: Co proponuje Chrystus na płaszczyźnie moralności? Człowiek z natury (w sercu) może rozpoznawać dobro i zło. Moralność jest wówczas związana w zachowywaniem Prawa. Choć ma ono charakter pozytywny, to jest ograniczone w czasie. Dojście człowieka do wiary powoduje, jak wskazuje papież Franciszek, że Prawo wyczerpuje swoją wartość propedeutyczną i ustępuje miejsca innemu autorytetowi. Prawo obowiązuje w dalszym ciągu (przykazania istnieją), ale nie ma mocy usprawiedliwiającej. Tym, który usprawiedliwia jest Jezus Chrystus. W tym kontekście kluczowe jest udzielenie odpowiedzi na pytanie o etap dojrzewania moralnego: czy potrzebuję jeszcze Prawa, a może już żyję w miłości i wolności dziecka Bożego. Nie można tych poziomów moralności – jak postulują św. Jan Paweł II w „Parati semper” i Franciszek w „Christus vivit”– traktować rozdzielnie czy przeciwstawnie, bo oba są konieczne. Stąd nie można odrzucać przykazań i nimi gardzić, ale zachowywać je, choć nie mają charakteru absolutnego, gdyż zbawienie jest w Jezusie Chrystusie.