MGMübeccel Gönen

Mübeccel Gönen

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Mübeccel Gönen has a total of 36 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Roots of Reading: Sequential Pathways from Parental Reading Beliefs to Children’s Reading Motivation via Home Literacy Environment in a Nationally Representative Sample

    by Ela Sümeyye Seçim, Mübeccel Gönen

    This research examines the mediating roles of the home literacy environment and parental reading beliefs in the relationship between children’s motivation to engage with picture storybooks among preschoolers aged 36–72 months. Conducted in Türkiye using a correlational research design, the study collected data from 556 parents during the 2020–2021 academic year. The sample was nationally representative and selected from 12 cities identified according to the NUTS classification, using a convenience sampling model. To investigate both direct and indirect associations within the proposed framework, the study employed path analysis and sequential mediation analysis. Findings revealed that two components of the home literacy environment; namely, the amount of time parents spend reading with their children and the number of picture books available at home, fully mediated the relationship between parental reading beliefs and children’s motivation to engage with books. These results highlight the pivotal role of the home literacy environment in shaping children’s early reading motivation and suggest that parental beliefs influence children’s engagement with books primarily through the literacy-related experiences and resources provided at home. Overall, the study underscores the importance of supporting families in fostering rich literacy environments to promote young children’s interest in picture storybooks.


  • Open Access

    Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Kavramı Öğretiminde Kullandıkları Yöntemler

    by Özlem Zoroğlu, Mübeccel Gönen

    Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin fene yönelik tutumları ile okul öncesi öğretmenlerinin fen kavramı öğretiminde kullandıkları yöntem ve tekniklerin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu, bağımsız anaokulu ve anasınıflarında görev yapan 63 okul öncesi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Öğretmen Kişisel Bilgi Formu, Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Öğretimine Yönelik Tutum Ölçeği, Okul Öncesi Sınıf Fen Bilimleri Malzeme Kontrol Listesi ve 6 adet yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Nicel veriler SPSS 31.0 programı ile analiz edilmiş; betimsel analizlerin yanı sıra normal dağılıma uygun olmayan veriler için Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri gibi non-parametrik testler kullanılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ile fen kavramları öğretim yöntemlerini belirlemek amacıyla betimsel analiz yapılarak ölçekten alınan puanların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları bulunmuştur. Görüşme soruları, tümdengelimsel içerik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Kontrol listesi bulguları ise betimsel olarak sunulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin fene yönelik olumlu tutumlarının olduğu, fene yönelik tutum ölçeğinin kendini geliştirme ve öz yeterlik alt boyutları incelendiğinde aralarındaki ilişkinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu iki alt boyut arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur (ρ = .441, p < .001). Okul öncesi öğretmenlerinin öğrenim durumunun, okul türünün, kıdem yılının, çalışılan yaş grubunun ve mezun olunan bölümün fene yönelik tutum puanlarında etkisiz bir rol oynadığı tespit edilmiş ve fene yönelik tutum puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p > .05). Öğretmenlerin en sık kullandıkları yöntemler arasında deney (%100), gezi-gözlem (%96,8) ve oyun (%95,2) yer alırken; kavram haritası ve problem çözme gibi yöntemlere daha az yer verildiği belirlenmiştir. Öğretmenlerin fen kavramı öğretirken büyük bir kısmının deney, oyun, düz anlatım ve gezi gözleme yer verdikleri, proje, problem çözme ve kavram haritasına ise daha az yer verdikleri veya hiç yer vermedikleri tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak bazı önerilerde bulunulmuştur.

  • Open Access

    Korunmaya İhtiyacı Olan Çocuklara Yönelik Olarak Yapılan Çalışmaların İncelenmesi

    by Özge İdRisoğlu, Mübeccel Gönen

    Bu araştırmada, 0-18 yaş arası korunmaya ihtiyacı olan çocuklara yönelik olarak Türkiye’de yapılmış çalışmalara Ulusal Tez Merkezi, TR Dizin ve Dergipark veri tabanları aracılığıyla erişilerek tematik içerik analizi yapılmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan 82 çalışma; yayın yılı, yayın türü, temel çalışma alanı, çalışma alt alanı, örneklem yaş grubu, ele alınan gelişim alanı ve kullanılan araştırma yöntemi olarak farklı kategoriler altında içerik analizi teknikleri ile analiz edilmiş, elde edilen bulgular tablo ve grafikler kullanılarak sunulmuştur. Bulgulara göre araştırmaya dahil edilen çalışmaların %85,4’ünün tez olduğu, çalışmaların ağırlıklı olarak 2011-2019 yılları arasında yayınlandığı, konuya ilişkin yapılmış çalışmaların %39’unun Eğitim bilimleri alanı bünyesinde yayınlandığı, çalışmalarda en fazla ele alınan gelişim alanının sosyal-duygusal gelişim olduğu, örneklem olarak seçilen yaş grubunun çoğunlukla 7-12 yaş grubu olduğu ve çalışmalarda büyük oranda herhangi bir müdahale programının uygulanmadığı betimsel bir yöntemin kullanıldığı ortaya konulmuştur.


  • Okul Öncesi Öğretmenleri ve Öğretmen Adaylarının Çocuklara Kitap Okuma Sürecine Yönelik Farkındalıklarının Belirlenmesi

    by Mübeccel Gönen, Ayşegül Öğütcen, Fikrinaz Damla Akbaba, Neslihan Nur Çelik

    Araştırmanın amacı okul öncesi öğretmenleri ve öğretmen adaylarının kitap okuma sürecine yönelik farkındalıklarının incelenmesidir. Çalışma grubu 155 okul öncesi öğretmeni ve 71 okul öncesi öğretmen adayından oluşmaktadır. Araştırma karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın nicel boyutu tarama araştırması, nitel boyutu durum çalışmasıdır. Kitap okuma süreci farkındalık formundan elde edilen puanlar demografik özelliklere göre incelenmiştir. Nicel verilerin analizi sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin kitap okuma süreci farkındalık formu puanlarının yaş, mesleki deneyim, çocuk edebiyatı dersi alıp almama durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Bir diğer bulgu da öğretmen adaylarının kitap okuma süreci farkındalık formu puanlarının yaşa göre anlamlı farklılık göstermediği yönündedir. Çalışmanın nitel boyutunda araştırmaya katılan öğretmen ve öğretmen adayları ile kitap okuma sürecine yönelik yapılan görüşmeler sonucunda yüksek düzeyde verimlilik, öğrenmeyi destekleme, çocuklara uygunluk temaları elde edilmiştir. Bunun yanında, öğretmenlerin çocuklara kitap okudukları ortamlar, kitap merkezi, ortam ve çocuğu destekleme, dikkat edilmesi gereken noktalar, uygulama odaklılık, çıktıları görme, tecrübe kazanma, ilgi ve imkân, öğretmen adaylarının çocuklara kitap okudukları ortamlar ve kitapların işlevselleştirilmesi temaları elde edilmiştir.


  • Kitap Okumaya Yönelik Tutum Ölçeğinin Geçerlik Güvenirlik Çalışması

    by Ayşenur Ulusoy Ünlü, Mübeccel Gönen, Emine Gülen Ulusoy

    Okuma yaşamımızda önemli bir yere sahip olan becerilerden bir tanesidir. Düşünen, duyarlı, sosyal becerileri gelişmiş bir birey olabilmenin temelinde okuma ve okuduğunu anlama becerisi yatmaktadır. Gün içerisinde gerçekleştirdiğimiz okuma davranışlarının yanı sıra kendimizi geliştirmek kitap, dergi, gazete gibi ürünler aracılığı ile okuma davranışını sergilememiz gerekmektedir. Bu gelişimi sağlamak için basılı materyallere ilgi duymak ve onları okumaya karşı olumlu tutum beslemek gerekmektedir. Bu araştırma Doğan ve Çermik (2016)’in öğretmen adayları ile geliştirmiş olduğu Kitap Okumaya Yönelik Tutum Ölçeğinin anaokulu çağında çocuğu bulunan ebeveynlerle ile yapılan geçerlik ve güvenirlik çalışmasıdır. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin anaokulu çağında çocuğu bulunan ebeveynler için de geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu bulunmuştur.

  • Open Access

    Sayı temalı bebek kitaplarının incelenmesi

    by Zehra Bilgen, Mübeccel Gönen

    Nitelikli olarak hazırlanmış çocuk kitapları çocukların zihinsel, dil, psikomotor, sosyal-duygusal gelişimini desteklemektedir. Özellikle bebeklik dönemi için hazırlanmış kitaplar bebeklerde el-göz koordinasyonu, küçük kas gelişimi, alıcı ve ifade edici dil gelişimi, kelime kazanımı, taklit yeteneği, dikkat ve zekâ işlevselliği gibi kazanımlar sağlamaktadır. Bu kitaplar aynı zamanda ebeveyn-bebek ilişkisini güçlendirmektedir. Bebeklik döneminde resimli öykü kitapları, bilgi veren kitaplar, alfabe kitapları ve renk, şekil, sayı gibi kavramları içeren sayma kitapları ve kavram kitapları kullanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı sayı temasında yazılmış 0-3 yaş bebek kitaplarını incelemektir. Bu amaç ile 50 bebek kitabında fiziksel özellikler, resimleme özellikleri ve içerik özellikleri dikkate alınarak inceleme yapılmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Verilerin elde edilmesinde araştırmacı tarafından oluşturulan değerlendirme formu ve Deniz ve Gönen (2020) tarafından geliştirilen “Resimli Öykü Kitaplarını Değerlendirme Aracı” kullanılmıştır. Elde edilen bulguların analizinde betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Bulgular yüzde, frekans tabloları ve grafiklerle sunulmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre incelenen kitaplarda cilt türünde genellikle yapıştırma tekniğinin kullanıldığı, mukavva kapak tercih edildiği, kitapların çoğunlukla 6-15 sayfa aralığında ve orta boyut kitaplardan oluştuğu tespit edilmiştir. Sonuçlar bebek kitaplarının resimleme özellikleri bakımından yeterli düzeyde olduğunu ve içerik bakımından ise küçük yaş grubunda sayı temasını kazandırmada etkili birer araç olarak kullanılabileceğini göstermiştir.


  • Open Access

    An Experimental Study of the Development of Empathy and Prosocial Behavior among Preschool Children

    by Gizem Özer Özbal, Mübeccel Gönen

    This study examined the development of empathy and prosocial behaviors (helping and sharing) among preschool children who had attended an empathy training program. A semi-experimental design with pre-test-post-test control groups was employed. The sample comprised 39 children aged 5 years, of whom 20 and 19 were in the experimental and control groups, respectively. Appropriate sampling methods were used for sample selection. The groups comprised children from two different kindergartens in two different primary schools affiliated with the Ministry of National Education (MONE). The training program was prepared by the researcher and 100 integrated activities were created to ensure the empathic and prosocial development of the children. The activities included helping and sharing, as well as other prosocial skills such as cooperation and waiting in line, along with empathy skills. The program was conducted by the researcher for children in the experimental group, four days a week, for nine weeks. Two methods of evaluation were used to assess the empathy and prosocial behaviors of the experimental and control groups. To measure the children's empathy skills, “the Empathy Scale for Children” was used in the pre- and post-tests. If the children identified the feelings of the main character correctly, they scored 1 point. If they identified it incorrectly or left the question unanswered, they scored 0. A high score indicated a high level of empathy. In the evaluation of prosocial behaviors, observation, a method of evaluation in the literature, was preferred. In this method, the researcher demonstrated certain behaviors, and the children's reactions were noted and analyzed. Eventually their helping and sharing behaviors were analyzed. It was found that the training program improved the empathic and prosocial behaviors of the children in the experimental group. However, the control group, which was not trained in terms of empathic and prosocial behavior, fell short of expectations around helping skills and an improvement around sharing skills. Recommendations were proposed for teachers to organize systematic and planned trainings in order to improve the empathic and prosocial behaviors of preschool children, implement activities that help develop empathic and prosocial behaviors, and analyze the development of helping and sharing behaviors in the natural development processes of children.


  • Investigation of the Reading Motivations of Preschool Children: A Multiple Regression Study

    by Ela Sümeyye Seçi̇m, Mübeccel Gönen

    The study primarily aimed to examine how the reading beliefs and home literacy environments predict the child’s early reading motivation. The sub-objective of this study was determined as to whether this prediction differed according to the educational level of the mother, the time the child allocated for reading in a day, and the time the child read during the day. In the first stage stratified sampling was used and, in the second stage, the purposive sampling method was used. The sample group of the study consisted of 556 parents who had children between the age of 36-72 months and whose children enrolled preschool education. Personal Information Form, Parent Reading Belief Scale, Home Literacy Environment Scale, and Perceived Motivation Scale for Reading Picture Story Books for Children were used as data collection tools. The obtained data were analyzed by using the multiple regression analysis methods. According to the results, it was seen that the parent reading belief and home literacy environment predicted the child’s reading motivation. Also, this prediction differed according to the education of the mother, the time the child allocated for reading in a day, and the time the child read during the day. The results obtained have the potential to guide preschool parents, teachers, and field experts.


  • Open Access

    Okul Öncesi Dönem Çocuğu Olan Ebeveynlerin Okuryazarlık Durumları: Karma Yöntem Çalışması

    by Mübeccel Gönen, Ensar Yildiz, Zehra Bi̇lgen, Hatice Berna Türe Köse

    Bu çalışmanın amacı, okul öncesi dönem çocuğu olan ebeveynlerin okuryazarlık durumlarını anne baba okuryazarlığı, çocuk okuryazarlığı ve erken okuryazarlık alt boyutlarında incelemektir. Çalışmada karma yöntem türlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Çalışmanın örnekleminde, amaçlı örnekleme türlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanması için “Aile Okuryazarlık Ölçeği” kullanılarak, 243 ebeveyne uygulanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi yapmak için SmartPLS programı kullanılmış ve kısmi en küçük kareler yol analizi yapılmıştır. “Aile Okuryazarlık Ölçeği” ile toplanan verilerin analizinde Kruskal Wallis H ve Mann Whitney U testleri kullanılmıştır. Çalışmanın nitel boyutunda, nicel boyutuna katılmış ve gönüllü olan 15 ebeveyn ile yapılan görüşmelere MAXQDA Analytics Pro 2018 (18. 2. 5) programıyla içerik analizi yapılmıştır. Ebeveynlerin yaşlarının, kitap okuma sıklığının, okuryazarlık düzeylerini etkilediği görülmüştür. Resimli öykü kitabı okuma sürecinde parmak takibi yapma, noktalama işaretlerine, büyük küçük harfe dikkat çekme gibi unsurların yapılmadığı, sebebininse çocukların yaşlarının küçük olması ya da okuma yazma öğretimine girmesi nedeniyle yapmak istememeleri olduğu belirlenmiştir.


  • Open Access

    BİR EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÇOCUK HAKLARI, ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI İLE İLGİLİ BİLGİ VE GÖRÜŞLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

    by Tülin Çoban, Bahar Doğan, Duygu Kavaklı, Ali Can Korkmaz, Büşra Bahadır, Fahriye Has Akdağ, Ayşegül Deniz, Çağla Banko Bal, Tülay İlhan İyi̇, Tülin Guler Yıldız, et al.

    Çocuklarda ihmal-istismar belirtisi olabilecek değişiklikleri fark etme konusunda kritik önemi olan öğretmenlerin bu sorumlulukları yerine getirebilmeleri için bilgi ve risk tanıma düzeylerinin yeterli olması çok önemlidir. Bu çalışma, öğretmen adaylarının çocuk hakları ve çocuk ihmal-istismarı ile ilgili bilgi ve görüşlerini saptamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya bir eğitim fakültesinde 2017-2018 öğretim yılında okuyan 2.169 öğrenci katılmıştır. Veriler toplam 72 sorudan oluşan bir anket formu aracılığı ile gözlem altında toplanmış, IBM SPSS v24.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Dağılım ölçütleri, sayı ve yüzde dağılımları verilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar için değişken türüne göre ki-kare, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Katılımcıların dörtte üçü Çocuk Hakları Sözleşmesini okumamıştır. İhmal-istismar vakası ile karşılaştığında hangi mercilere başvurması gerektiğini bildiğini belirtenlerin yüzdesi %44,3 olup bu kişilerin en sık verdiği yanıt “kolluk kuvvetleri”dir (%53). Katılımcıların sadece %9,5’i konuyla ilgili yeterli bilgi düzeyine sahip olduklarını düşünmektedir. Çocuk haklarıyla ilgili toplam 19 soruya verilen doğru yanıt ortalaması 14,0±2,0 (en küçük-en büyük=0-19), çocuk ihmal istismarıyla ilgili toplam 25 soruya verilen doğru yanıt ortalaması 14,9±3,5’tir (en küçük-en büyük= 0-24). Kadın katılımcıların ve herhangi bir ihmal-istismar vakasına tanık olanların doğru yanıt sayıları anlamlı şekilde daha yüksektir. Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü öğrencilerinin çocuk hakları ile ilgili, Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü öğrencilerinin de çocuk ihmal-istismar ile ilgili doğru yanıt sayıları diğer bölümlerden anlamlı derecede yüksektir (sırasıyla p<0,001; p<0,001). Öğrencilerin bilgi ve farkındalıklarının artırılması için müfredata bu konularla ilgili dersler konmalıdır.