Ayla Aykaç Koçak

Amaç: Yaşlanma sürecinin beraberinde getirdiği önemli sorunlardan olan yalnızlık ve bireyin yaşlılığı nasıl algıladığının belirlenmesi yaşlılık döneminde olan bireylerin yaşam kalitelerinin arttırmada önemli olacaktır. Bu çalışmanın amacı kırsal bölgede yaşayan yaşlıların yaşlılığı algılama ve yalnızlık düzeylerini incelemektir.Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma, Aydın ili merkezine bağlı kırsal bir bölgede aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş üzeri 335 yaşlı bireyde, Nisan 2021-2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Veri toplam aracı; Yaşlılığı Algılama Kısa Anket Formu (B-APQ), Yaşlılar için Yalnızlık Ölçeği (YİYÖ) ve araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyo demografik özellikleri sorgulayan anket formundan oluşmaktadır. Bulgular: Çalışmaya katılan 335 yaşlı bireyin ortalaması 71.70±5.60’dir. Çalışmada B-APQ toplam puanı ile YİYÖ ve sosyal yalnızlık alt boyutu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 70-79 yaş grubunda diğer yaş gruplarına göre, kadınlarda erkeklere göre, geniş ailede yaşayanlarda çekirdek ailede yaşayanlara göre, yalnızlık hisseden yaşlılarda hissetmeyenlere göre yaşlılığı algılama daha olumludur (p<0.05).Sonuç: Yaşlıların yalnızlığını önlemeye yönelik yapılacak müdahaleler, yaşlılık sürecinin olumlu algılanmasına katkı sağlayacaktır.

Amaç: Bu araştırma öğretmenlerin kolorektal kanserden korunmaya yönelik sağlık inançlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte tasarlanan araştırma, Türkiye’nin Güneyinde bir yerleşim biriminde, devlet okullarında çalışan 186 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri “Tanımlayıcı Özellikler Formu” ve “Kolorektal Kanserden Korunmaya Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde, Kolmogrov Smirnov testi, tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U ve Kruskall Wallis testleri kullanılmıştır. Bulgular: Öğretmenlerin yaş ortalaması 44.85±4.54’dir. Araştırmada Kolorektal Kanserden Korunmaya Yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği alt boyut puan ortalamaları incelendiğinde; en yüksek puanın Güven-Yarar Algısı alt boyutundan alındığı (49.77±5.37), bunu sırasıyla Ciddiyet Algısı (16.92±4.06), Motivasyon Algısı (16.55±2.70), Engel Algısı (14.33±3.91) ve Duyarlılık Algısı (11.29±3.57)’nın izlediği belirlenmiştir. Yaş, medeni durum, en uzun süre yaşanılan yer, sağlık algısı, sigara ve alkol kullanma, egzersiz yapma ve ailede kolorektal kanser öyküsüne göre ölçeğin bazı alt boyut puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Sonuç: Araştırmada öğretmenlerin kolorektal kanserden korunmaya yönelik, güven-yarar algısının çok iyi, ciddiyet algısının ve motivasyon algısının iyi, engel algısının orta düzeyde, duyarlılık algısının ise ortalamanın altında, bir başka ifadeyle düşük düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Kolorektal kanserden korunmaya yönelik duyarlılık, ciddiyet ve yarar algılarının güçlendirilmesi, engel algısının ise azaltılması için müdahale çalışmaları yapılması önerilir.

Background: This study aimed to examine the relationship between the empathic tendencies and altruistic behaviours of adolescents.Methods: This descriptive and correlational study was conducted with 323 high school students in the 2017–2018 academic year. Data were collected using a sociodemographic characteristics form, the altruism scale and the empathic tendency scale. Descriptive statistics were evaluated using the bivariate correlation test and the linear regression test.Results: The mean age of the participants was 16.06 ± 1.19 (min = 14, max = 20), and 50.8% of them were female. The adolescents' mean scores on the empathic tendency and altruism scales were 65.71 ± 9.08 and 67.84 ± 9.25, respectively. A statistically significant moderate positive relation was found between the adolescents' empathic tendencies and their altruistic behaviours (r = 0.369, p = 0.000).Conclusions: The empathic tendency skills and altruistic behaviours of adolescents who participated in this study were at a good level. It is important to plan and apply educational programmes that develop adolescents' empathic tendencies and altruistic behaviours and to teach them positive social behaviours such as altruism.