Marta Gospodarczyk
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Research Interests
Marta Gospodarczyk has a total of 3 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Łukasz Kożuchowski
Uniwersytet Warszawski
2 shared publications - Iskra de Vries
Faculty of Sociology, University of Warsaw, Warsaw, Poland
1 shared publication - Marta Bucholc
Faculty of Sociology, University of Warsaw, Warsaw, Poland
1 shared publication
Latest Publications
- Open Access
- 16 November 2025
- Published by SAGE Publications in East European Politics and Societies
- Vol. 40 (2) , 525-546
Polemics on Polish Progressiveness and Patriotism: A Fanonian Reading of National Consciousness
This article examines cultural hierarchies in practices of knowledge production using Robert Kulpa’s concept of leveraged pedagogy. Engaging with the work of Stanley Bill and Jennifer Ramme on Poland’s progressive organizing, conceptions of Polishness and patriotism, we challenge the binaries of the transnational and the national, and national and exclusionary, by entering into a scholarly polemic guided by the Fanonian notion of national consciousness which proposes that ideas related to the nation may also lead to visions of national liberation. Ultimately, we argue that the debate over abortion in Poland must be seen as a reflection of broader national, political and historical struggles, deeply entangled with issues of independence, gender, and cultural identity. By emphasizing Second World contextuality, we argue that leveraged pedagogy is a valuable sense-making tool for addressing the inadequate representations and misinterpretations of local struggles.
- 16 November 2025
- Published by SAGE Publications in East European Politics and Societies
- Vol. 40 (2) , 525-546
Open AccessPolemics on Polish Progressiveness and Patriotism: A Fanonian Reading of National Consciousness
This article examines cultural hierarchies in practices of knowledge production using Robert Kulpa’s concept of leveraged pedagogy. Engaging with the work of Stanley Bill and Jennifer Ramme on Poland’s progressive organizing, conceptions of Polishness and patriotism, we challenge the binaries of the transnational and the national, and national and exclusionary, by entering into a scholarly polemic guided by the Fanonian notion of national consciousness which proposes that ideas related to the nation may also lead to visions of national liberation. Ultimately, we argue that the debate over abortion in Poland must be seen as a reflection of broader national, political and historical struggles, deeply entangled with issues of independence, gender, and cultural identity. By emphasizing Second World contextuality, we argue that leveraged pedagogy is a valuable sense-making tool for addressing the inadequate representations and misinterpretations of local struggles.
- 23 May 2025
- Published by Springer Nature
- p. 233-254
Rural Masculinity in Poland: The Established, the Outsiders and the Rural–Urban Divide
- 23 May 2025
- Published by Springer Nature
- p. 233-254
Rural Masculinity in Poland: The Established, the Outsiders and the Rural–Urban Divide
- 1 January 2025
- Published by Widok. Fundacja Kultury Wizualnej in Widok. Theories and Practices of Visual Culture
- No. 41
Chopin, Mentzen i inżynier Karwowski. O polskim męstwie
Tekst ma na celu przyjrzenie się książce Wojciecha Śmiei „Po męstwie” (2024), umiejscawiając ją w kontekście istniejącego już dorobku studiów nad męskościami w Polsce. Artykuł rekonstruuje główne wątki książki, przemiany dominujących kulturowych wzorców i obrazów dotyczących przemian męskości w Polsce od końca XIX wieku do czasów współczesnych, podkreślając zauważone przez autora „Po męstwie” związki kategorii narodowych z męskościami. Ostatnia część artykułu poświęcona jest przedstawionymi przez Śmieję konceptualizacjami „końca męskości” i jej przeszłości, umiejscawiając je w bieżącym kontekście politycznym.
- 1 January 2025
- Published by Widok. Fundacja Kultury Wizualnej in Widok. Theories and Practices of Visual Culture
- No. 41
Chopin, Mentzen i inżynier Karwowski. O polskim męstwie
Tekst ma na celu przyjrzenie się książce Wojciecha Śmiei „Po męstwie” (2024), umiejscawiając ją w kontekście istniejącego już dorobku studiów nad męskościami w Polsce. Artykuł rekonstruuje główne wątki książki, przemiany dominujących kulturowych wzorców i obrazów dotyczących przemian męskości w Polsce od końca XIX wieku do czasów współczesnych, podkreślając zauważone przez autora „Po męstwie” związki kategorii narodowych z męskościami. Ostatnia część artykułu poświęcona jest przedstawionymi przez Śmieję konceptualizacjami „końca męskości” i jej przeszłości, umiejscawiając je w bieżącym kontekście politycznym.
- 1 January 2025
- Published by Widok. Fundacja Kultury Wizualnej in Widok. Theories and Practices of Visual Culture
- No. 41
Chopin, Mentzen i inżynier Karwowski. O polskim męstwie
Tekst ma na celu przyjrzenie się książce Wojciecha Śmiei „Po męstwie” (2024), umiejscawiając ją w kontekście istniejącego już dorobku studiów nad męskościami w Polsce. Artykuł rekonstruuje główne wątki książki, przemiany dominujących kulturowych wzorców i obrazów dotyczących przemian męskości w Polsce od końca XIX wieku do czasów współczesnych, podkreślając zauważone przez autora „Po męstwie” związki kategorii narodowych z męskościami. Ostatnia część artykułu poświęcona jest przedstawionymi przez Śmieję konceptualizacjami „końca męskości” i jej przeszłości, umiejscawiając je w bieżącym kontekście politycznym.
- 1 January 2025
- Published by Widok. Fundacja Kultury Wizualnej in Widok. Theories and Practices of Visual Culture
- No. 41
Chopin, Mentzen i inżynier Karwowski. O polskim męstwie
Tekst ma na celu przyjrzenie się książce Wojciecha Śmiei „Po męstwie” (2024), umiejscawiając ją w kontekście istniejącego już dorobku studiów nad męskościami w Polsce. Artykuł rekonstruuje główne wątki książki, przemiany dominujących kulturowych wzorców i obrazów dotyczących przemian męskości w Polsce od końca XIX wieku do czasów współczesnych, podkreślając zauważone przez autora „Po męstwie” związki kategorii narodowych z męskościami. Ostatnia część artykułu poświęcona jest przedstawionymi przez Śmieję konceptualizacjami „końca męskości” i jej przeszłości, umiejscawiając je w bieżącym kontekście politycznym.
- Open Access
- 23 May 2024
- Published by Taylor & Francis in NORMA
- Vol. 19 (3) , 154-170
Rural masculinity in protest: farmer’s political movements in modern Poland as sites of rural masculinities’ reproduction
- 23 May 2024
- Published by Taylor & Francis in NORMA
- Vol. 19 (3) , 154-170
Open AccessRural masculinity in protest: farmer’s political movements in modern Poland as sites of rural masculinities’ reproduction
- 31 March 2024
- Published by Springer Nature
- p. 143-175
Feminist Mobilization, Abortion Law and Political Images of Womanhood: Feminists as “the Worst Minority”
- 31 March 2024
- Published by Springer Nature
- p. 143-175
Feminist Mobilization, Abortion Law and Political Images of Womanhood: Feminists as “the Worst Minority”
- 31 March 2024
- Published by Springer Nature
- p. 83-107
Polish Peasant in Poland: Peasants in the Narratives of Polish Nation-Building
- 31 March 2024
- Published by Springer Nature
- p. 83-107
Polish Peasant in Poland: Peasants in the Narratives of Polish Nation-Building
- Open Access
- 8 September 2022
- Published by Institute of Political Studies - Polish Academy of Sciences in Kultura i Społeczeństwo
- Vol. 66 (2) , 125-140
„Teraz miłość to coś bardzo niesmacznego”. Pamiętnik nr 5340 z tomu Drogi awansu w mieście jako przestroga dla socjalistycznych dziewcząt
Artykuł poświęcony jest przemianom norm moralnych wokół seksualności w początkowych dwóch dekadach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Analizowana narracja pamiętnikarska ukazuje napięcia związane z migracją ze wsi do miasta, która była udziałem znaczącej części polskiej populacji. W procesie migracji konieczna stawała się renegocjacja habitusu wpojonego w trakcie socjalizacji pierwotnej; tym samym obnażał on napięcia pomiędzy wsią a miastem, zarówno na tle ekonomicznym, jak i kulturowym, zwłaszcza w wymiarach moralności wokół seksu i małżeństwa. Dodatkową osią analizy w artykule jest płeć kulturowa - analizowana narracja jest narracją kobiecą, co pozwala zidentyfikować różnice w modelu kobiecości wiejskiej i miejskiej. Artykuł otwierają rozważania na temat kulturowych obrazów wsi w kontekście seksualności; następnie zanalizowano narrację pamiętnikarską będącą materiałem źródłowym.
- 8 September 2022
- Published by Institute of Political Studies - Polish Academy of Sciences in Kultura i Społeczeństwo
- Vol. 66 (2) , 125-140
Open Access„Teraz miłość to coś bardzo niesmacznego”. Pamiętnik nr 5340 z tomu Drogi awansu w mieście jako przestroga dla socjalistycznych dziewcząt
Artykuł poświęcony jest przemianom norm moralnych wokół seksualności w początkowych dwóch dekadach Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Analizowana narracja pamiętnikarska ukazuje napięcia związane z migracją ze wsi do miasta, która była udziałem znaczącej części polskiej populacji. W procesie migracji konieczna stawała się renegocjacja habitusu wpojonego w trakcie socjalizacji pierwotnej; tym samym obnażał on napięcia pomiędzy wsią a miastem, zarówno na tle ekonomicznym, jak i kulturowym, zwłaszcza w wymiarach moralności wokół seksu i małżeństwa. Dodatkową osią analizy w artykule jest płeć kulturowa - analizowana narracja jest narracją kobiecą, co pozwala zidentyfikować różnice w modelu kobiecości wiejskiej i miejskiej. Artykuł otwierają rozważania na temat kulturowych obrazów wsi w kontekście seksualności; następnie zanalizowano narrację pamiętnikarską będącą materiałem źródłowym.
- 29 June 2021
- Published by Polish Academy of Sciences Chancellery in Studia Socjologiczne
- p. 177-198
Nowa ludowa historia: charakterystyka i społeczno-polityczne korzenie współczesnych narracji o historii chłopów polskich
Artykuł ma na celu przedstawienie charakterystyki współczesnych publikacji dotyczących historii ludowej Polski oraz kontekstu ich powstania. Uwaga autorów skupia się na pozycjach popularnonaukowych, takich jak Ludowa historia Polski Adama Leszczyńskiego czy Bękarty pańszczyzny Michała Rauszera, które łączy nowe podejście do historii ludowej, zakładające podkreślanie sprawczości podporządkowanych, odejście od „historii szlacheckiej”. Powstawanie nowych publikacji dotyczących historii ludowej Polski jest nie tylko wyrazem osobistych motywacji autorów, ale też konsekwencją szeroko rozumianego współczesnego otoczenia społeczno-politycznego. Zainteresowanie opinii publicznej „ludem” jest, według autorów, częściowo pokłosiem wyborów z 2015 roku i późniejszych analiz, kiedy to lud wyłonił się jako podmiot polityczny, a także częścią lewicowego oporu wobec prowadzonej przez rząd Prawa i Sprawiedliwości polityki historycznej.
- 29 June 2021
- Published by Polish Academy of Sciences Chancellery in Studia Socjologiczne
- p. 177-198
Nowa ludowa historia: charakterystyka i społeczno-polityczne korzenie współczesnych narracji o historii chłopów polskich
Artykuł ma na celu przedstawienie charakterystyki współczesnych publikacji dotyczących historii ludowej Polski oraz kontekstu ich powstania. Uwaga autorów skupia się na pozycjach popularnonaukowych, takich jak Ludowa historia Polski Adama Leszczyńskiego czy Bękarty pańszczyzny Michała Rauszera, które łączy nowe podejście do historii ludowej, zakładające podkreślanie sprawczości podporządkowanych, odejście od „historii szlacheckiej”. Powstawanie nowych publikacji dotyczących historii ludowej Polski jest nie tylko wyrazem osobistych motywacji autorów, ale też konsekwencją szeroko rozumianego współczesnego otoczenia społeczno-politycznego. Zainteresowanie opinii publicznej „ludem” jest, według autorów, częściowo pokłosiem wyborów z 2015 roku i późniejszych analiz, kiedy to lud wyłonił się jako podmiot polityczny, a także częścią lewicowego oporu wobec prowadzonej przez rząd Prawa i Sprawiedliwości polityki historycznej.