Bülent Yıldız

Caravan tourism has become a rapidly growing travel trend in Türkiye and around the world, particularly in the wake of the COVID-19 pandemic, as people seek to connect with nature, escape the crowds and find a sense of freedom. Tourists’ caravan experience is fundamentally based on two key decisions: which vehicle to choose for accommodation and transport, and which caravan site to stay at. The primary aim of this study is to fill this gap in the literature by developing two new measurement tools—‘Scale of Factors Influencing Caravan Choice’ and the ‘Scale of Factors Influencing Caravan Site Choice’—and to test their validity and reliability. An item pool was compiled from the literature and sector sources, reviewed by a panel of tourism academics and caravan sector practitioners, and refined through a pilot study before the main data were collected from 477 caravan users in Türkiye. As part of the study’s methodology, Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were conducted using data collected from the item pool. According to the analysis results, the “Scale of Factors Influencing Caravan Choice” comprises 7 sub-dimensions and 38 items, whilst the “Scale of Factors Influencing Caravan Site Choice” comprises 4 sub-dimensions and 16 items. These structures explained 70,07% and 76,62% of the total variance. Furthermore, the statistical validity of both scales was confirmed. The overall Cronbach’s alpha values were 0,971 and 0,941, and the goodness-of-fit indices obtained from CFA remained within acceptable limits. Consequently, it has been demonstrated that both scales developed are robust, valid and reliable tools for measuring consumer expectations and caravan experience preferences within the Turkish context. It is anticipated that this study will provide practical benefits to industry stakeholders and establish a solid theoretical foundation for future quantitative tourism research.

This study seeks to analyze the determinants influencing the intention to utilize Augmented Reality (AR) technology in online buying. The impact of fundamental perceptions, including Perceived Relative Advantage and Perceived Complexity, on Attitude and Intention to Use has been examined. The moderating effect of Technology Anxiety, a personal variable, on the relationship between Perceived Relative Advantage and Intention to Use was examined. The study's results were gathered from online purchasing customers using a convenience sample. Moderator analysis was conducted utilizing Structural Equation Modelling and Hayes' PROCESS Macro technique to evaluate the hypotheses. The investigation revealed that Perceived Relative Advantage had a significant and positive influence on both Attitude and Usage Intention. While Perceived Complexity adversely influenced Attitude, it did not exert a direct substantial impact on Usage Intention. The primary finding is that Technology Anxiety has a considerably negative moderating effect on the beneficial impact of Perceived Relative Advantage on Usage Intention. This indicates that for those with elevated anxiety, a rise in perceived benefit correlates with a lesser increase in usage intention compared to those with low anxiety. The research highlights the significance of individual variances in the adoption of AR in online retail. Consumers experiencing elevated Technology Anxiety tend to engage with technology by disregarding its advantages, thereby constraining the influence of Perceived Relative Advantage. Retailers are encouraged to emphasize user-friendliness and interface simplicity, especially for high-anxiety individuals, to enhance the adoption of AR applications.

Even though hydrogen fuel cell vehicles are essential for decarbonization, getting consumers to accept them remains a tough issue. This research combines normative and cognitive theories to find out if environmental values actually take precedence over logical risk assessments. We analyzed data from 761 consumers in Türkiye, using the structural equation model and Hayes’ PROCESS Macro. The results show that, although environmental concerns strongly increased awareness (β = 0.80) and awareness lowered perceived risk (β = −0.34), perceived risk itself did not significantly predict purchase intention (β = 0.03, p > 0.05). Instead, decisions were motivated by a hope-based path: Concern → Awareness → Usefulness → Intention. We tentatively interpret this as Green Motivation Dominance, whereby environmentally motivated early adopters appear to prioritize environmental benefits over technical hazards; notably, perceived usefulness significantly predicted intention (β = 0.29), and the serial path Concern → Awareness → Usefulness → Intention was significant (effect = 0.25, 95% CI [0.17, 0.35]). This interpretation, however, warrants direct testing in future research. Thus, the main factor driving adoption is the presence of advantages, not the absence of risk. Therefore, policymakers should focus on maximizing benefits rather than just trying to reduce risks.

This research investigates the influence of cognitive, emotional, and social factors on individuals' intentions for disposing of electronic waste, a significant global environmental and economic concern. The Theory of Planned Behaviour (TPB), a prevalent framework in social psychology, has been augmented in this research by incorporating environmental awareness as a variable. Data obtained from 396 participants through convenience sampling were analyzed utilizing Structural Equation Modeling. The research findings indicated that the most significant predictor of e-waste disposal intention is subjective norm, succeeded by attitude and environmental awareness. It was determined that environmental awareness substantially and positively affects both behavioral intention and the cultivation of a favorable attitude towards this process. The findings indicate that, alongside individual awareness initiatives, social pressure and norms should be used as strategic instruments to enhance public engagement in e-waste management.

Araştırmanın temel amacı, dijital okuryazarlık ile dijital teknolojiye uyum arasındaki ilişkide yapay zekâ okuryazarlığının aracı rolünün olup olmadığını test ederek yapay zekâ okuryazarlığının söz konusu ilişkiyi bir aracılık mekanizması bağlamında nasıl şekillendirdiğinin ortaya konulmasıdır.Çalışma, dijital dönüşüm süreçlerinde bireylerin teknolojik adaptasyonunu sağlayan mekanizmaları ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu amaçla 389 yetişkin bireyden anket ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi neticesinde dijital okuryazarlığın yapay zekâ okuryazarlığı ve dijital teknolojiye uyumu anlamlı olarak etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Yapay zekâ okuryazarlığının da dijital teknolojiye uyumu anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca dijital okuryazarlığın dijital teknolojiye uyum üzerindeki etkisinde yapay zekâ okuryazarlığının kısmı aracı rolü bulunduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Dijital okuryazarlık bireylere teknoloji dünyasının kapısını açarken yapay zekâ okuryazarlığı bu dünyadaki değişimlere esnek bir şekilde uyum sağlamayı mümkün kılmaktadır. Araştırma, eğitim ve iş dünyasındaki adaptasyon stratejilerinin sadece temel dijital becerilere değil yapay zekâ çağına özgü yeni nesil okuryazarlık türlerine de odaklanması gerektiğini göstermektedir.

Bu çalışma, sürdürülebilir ulaşım hedefleri doğrultusunda elektrikli araçların (EV) toplumsal kabulünü anlamaya yönelik olarak nitel bir araştırma yaklaşımıyla gerçekleştirilmiştir. Artan çevresel sorunlar, fosil yakıt bağımlılığı ve kentleşmenin etkisiyle elektrikli araçlar, çevre dostu ve enerji verimli alternatifler olarak önem kazanmaktadır. Ancak bu teknolojilerin yaygınlaşmasında yalnızca teknik ve ekonomik unsurlar değil, aynı zamanda bireylerin tutumları, algıları ve sosyal normlar da belirleyici rol oynamaktadır. Bu çerçevede araştırmada, katılımcıların elektrikli araçlara ilişkin bilgi düzeyleri, algıları, çevresel hassasiyetleri ve satın alma niyetleri incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış; 62 katılımcı mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve MaxQDA yazılımı kullanılarak sistematik biçimde kodlanmıştır. Kodlar, araştırmacılar arası geçerlik kontrolüyle analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların genel olarak elektrikli araçlara olumlu yaklaştığını ancak yüksek satın alma maliyeti, sınırlı şarj altyapısı, batarya ömrü ve menzil gibi teknik ve ekonomik kaygıların bu ilgiyi sınırladığını ortaya koymuştur. Çalışma, elektrikli araçların benimsenmesini etkileyen bireysel, yapısal ve algısal etkenleri çok boyutlu şekilde değerlendirmekte; politika yapıcılara, kent planlamacılarına ve otomotiv sektörüne yol gösterici öneriler sunmaktadır.

Bu çalışmanın amacı, Yapay Zekâ (YZ) teknolojilerinin küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) uluslararasılaşma ve küresel pazarlara erişim süreçlerinde bilgi maliyetlerini düşürme, riskleri azaltma ve dijital kapasiteyi güçlendirme yönündeki rolünü kavramsal bir çerçevede incelemektir. Kavramsal analiz ve literatür sentezi neticesinde elde edilen temel bulgular; YZ tabanlı büyük veri analitiği ve otonom sistemlerin, hedef pazarlara ilişkin bilgi asimetrisini ve "psikolojik mesafeyi" minimize ederek KOBİ'lere stratejik rekabet avantajı sağladığını doğrulamaktadır. Finansal risk perspektifinden; proaktif risk skorlama modellerinin sınır ötesi işlemlerde belirsizlikleri yönetilebilir verilere dönüştürerek kurumsal dayanıklılığı artırdığı saptanmıştır. Dikkat çekici bir bulgu olarak, işletmelerdeki mevcut temel dijital altyapı yoğunluğunun (Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM), Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) vb.), ileri düzey YZ asimilasyonu üzerinde beklenenin aksine kurumsal atalet yaratarak negatif bir etki sergileyebildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, YZ başarısının salt finansal yatırımlardan ziyade; beşerî sermaye niteliği, vizyoner liderlik ve organizasyonel zihniyet değişimine endeksli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

QR kodları günümüzde, marketlerde bir gıda paketinin üzerinde, dergi ve kitaplarda otobüslerde, müzelerde kullanıcıların ulaşım sağlayabileceği daha pek çok nesne ve yerde görülebilir bir hale gelmiştir. Bu nedenle, bireylerin QR kod teknolojisini benimsemelerine yönelik niyetlerinin daha kapsamlı ve derinlemesine bir şekilde anlaşılmasının sağlanması amacıyla bireylerin QR kod kullanım niyetlerinde hedonik ve faydacı değer ile algılanan risk faktörlerinin oynadıkları roller ele alınmıştır. Bu araştırma ile bireylerin QR kod kullanma niyetlerinde hedonik ve faydacı değerin etkisi ve ayrıca hedonik ve faydacı değerin QR kod kullanım niyeti üzerindeki etkisinde algılanan riskin düzenleyici rolü incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada, 390 katılımcıdan anket yoluyla veri toplanmış ve elde edilen veriler yapısal eşitlik modellemesi ve process makro yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre hem hedonik hem de faydacı değerler QR kod kullanım niyeti üzerinde anlamlı ve pozitif etki göstermiştir. Algılanan riskin, hedonik ve faydacı değer ile kullanım niyeti arasındaki ilişkilerde düzenleyici bir rol oynamadığı tespit edilmiştir. Bulgular, QR kod kullanımında işlevselliğin ve kullanım kolaylığının öncelikli motivasyon kaynakları olduğunu, algılanan riskin ise bu motivasyonları anlamlı ölçüde değiştirmediğini göstermektedir. Çalışma, QR kod teknolojilerinin kullanımında kullanıcı deneyiminin hem pratik hem de duygusal boyutlarını dikkate almanın önemini vurgulamakta ve uygulayıcılara kullanıcı dostu ve güvenli tasarımlar geliştirmeleri yönünde öneriler sunmaktadır.

Bu çalışma, imalat firmalarındaki yeşil uygulamalar ile çalışanların yeşil davranışları arasındaki ilişkide yeşil motivasyon ve yeşil psikolojik iklimin aracılık rollerini araştırmaktadır. Veriler, çevresel açıdan sürdürülebilir uygulamaların benimsenmesinin çalışanların sürdürülebilirliğe yönelik davranışlarını nasıl etkilediğini ortaya çıkarmak amacıyla çalışanlara uygulanan bir anket aracılığıyla toplanmıştır. Sonuçlar, yeşil motivasyonun -çalışanların çevreye duyarlı eylemlerde bulunmaya yönelik içsel arzusu- ve yeşil psikolojik iklimin -çalışanların firmalarının sürdürülebilirliği desteklediği ve değer verdiği algısı- her ikisinin de önemli aracılık rolleri oynadığını ortaya koymaktadır. Özellikle, yeşil uygulamaları hayata geçiren kuruluşlar sadece çevresel farkındalık kültürünü teşvik etmekle kalmaz, aynı zamanda çalışanların yeşil davranışları benimsemeye yönelik iç motivasyonlarını da artırabilir. Bu bulgular, işgücünde sürdürülebilir davranışı etkili bir şekilde teşvik etmek için yeşil girişimleri örgüt kültürü ve çalışan bağlılığı stratejileriyle bütünleştirmenin önemini vurgulamaktadır.