Gökhan Baral

Bu araştırmanın amacı, potansiyel Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) olarak ele alınan muhasebe ve vergi uygulamaları programı öğrencilerinin bakış açısıyla “SMMM Mesleğini tanımlamak” ve “SMMM kavramına yüklenen anlamı” ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Muhasebe ve Vergi Bölümü’nde, önlisans seviyesinde öğrenim görmekte olan muhasebe ve vergi uygulamaları programı öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, kolayda örnekleme yöntemi ile gönüllülük esasına göre araştırmaya katılmayı kabul eden 159 öğrenciden toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak online anket tekniğinden yararlanılmıştır. Anket formundaki SMMM kavramına yüklenen anlamı ve SMMM Mesleğini tanımlamasına yönelik sorular “açık uçlu” olarak sorulmuştur. Araştırma sonuncunda SMMM kavramına yüklenen anlam açısından finansal işlemler ve analiz, defter/kayıt tutmak, profesyonellik, vergi, bağımsız çalışma temaları öne çıkmıştır. SMMM Mesleği tanımlamalarından ortaya çıkartılan temalar, SMMM kavramına yüklenen anlam açısından ortaya çıkarılan temalarla benzerlik göstermektedir. Ayrıca, SMMM’de bulunması gereken en önemli özellikler olarak etik ve dürüstlük, profesyonellik, zeka ve analitik düşünce, güven temaları öne çıkmıştır.

Şirketlerin hayatta kalmak ve kâr hedeflerini sağlamak için birleşme yoluna gitmelerinin önemi büyüktür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu şirket birleşmelerine kanun maddelerinde yer vermiştir. En az bir halka açık anonim şirketle birleşilmesi durumunda sermaye piyasası şirket birleşmesi esaslarına tabii olunmaktadır. Uluslararası Finansal Raporlama Standardı 3 (UFRS 3), şirket birleşmelerinin standartlarını belirtmiş, 2006 yılı itibariyle Türkiye’de de Türkiye Finansal Raporlama Standart 3 kabul edilerek uluslararası standartlara uyum sağlanmıştır. Bu standardın kabulü ile şirket birleşmelerinde muhasebeleştirmede ve raporlamada uyulacak uluslararası kuralların uygulanması esasları kabul edilmiştir. Bu nedenle 2006 yılı baz yılı olarak alınmış, çalışmada 2007-2023 yılları arasında yayımlanmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi yapılmıştır. Bu kapsamda, muhasebe alanı ile ilgili 95 tez literatür taraması yöntemi kullanılarak değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın amacı, muhasebe alanında şirket birleşmeleri konusunda yazılmış olan lisansüstü tezleri yıllara, üniversitelere, sektörlere, yöntemlere ve konulara göre kategorize ederek literatüre ve gelecekteki çalışmalara katkı sağlamaktır. Ulusal tez merkezinde muhasebe alanında tespit edilen toplam 95 tezin, 74'ü yüksek lisans ve 21'i doktora düzeyindedir. Şirket birleşmeleri konusunda, en fazla tez Marmara Üniversitesi bünyesinde, toplamda 15 tezle kaleme alınmıştır. En fazla kullanılan araştırma yöntemi örnek olay yöntemi, en fazla çalışılan konu birleşmenin şirket değerine ve performansına etkisi olarak tespit edilmiştir.

This study aimed to determine accountants’ personality profiles and test which personality traits make accountants happier at work and in social life. In this context, the relationships between the personality traits of professional accountants (within the scope of the Dark Triad and Big Five) and their job satisfaction, life satisfaction, and personality-profession fit were examined. In this direction, quantitative research was designed, and professional accountants participated (N = 202) in the study. According to the findings, it is determined that the Dark Triad traits (narcissism, Machiavellianism, and psychopathy) of the accountants are at a low level. Levels of dark personality traits were negatively associated with life satisfaction, while job satisfaction and personality-occupation fit were not significantly associated. Furthermore, the highest score regarding Big Five personality traits (i.e., openness to experience, conscientiousness, extraversion, agreeableness, and neuroticism) was obtained in agreeableness among the accountants. A positive relationship was found between the openness to experience, conscientiousness, extraversion, and agreeableness characteristics of accountants and their job satisfaction, life satisfaction, and personality-profession fit, while a negative relationship was detected with neuroticism. As a result, it is concluded that accounting professionals with high levels of openness to experience, conscientiousness, extraversion, and agreeableness are happier in their work and lives.

Finansal Kiralama veya Finansal İcare ile Bankalar, Katılım Bankaları, Finansal Kiralama Şirketleri işletmelerin ihtiyacı varlıkları uygun sürede taksitlendirerek şirketlere kiralamaktadırlar. Kiralama; işletmede kullanılacak bir varlığın satın alınarak sermayenin ona bağlanması, satın almak için kredi alınması veya varlığı edinmek için yeni ortak alınması problemlerine alternatif bir yoldur. Kiralamada, kiraların ve faiz/kar paylarının gider yazdırılmasına izin verilmektedir. Yatırım mallarının kiralanması durumunda daha düşük KDV ödenmesi söz konusudur. Muhasebe Tebliğleri ile vergi usul kanunlarının işleyişlerinin farklılık göstermesi, muhasebenin temel görevi olan bilgi verme görevinin yerini vergi borcu hesaplamaymış gibi algılanması muhasebe kayıtlarını özünden ayrıştırmaktadır. Muhasebe; ortaklara, yöneticilere, devlete bilgi veren bir bilim dalıdır. Muhasebe kayıtları doğru olursa mali tablolar da doğru olur. Gerek iç denetçilere gerekse bağımsız denetçilere göre muhasebe kayıtlarındaki farklılıklar hata/hile ile yapılmaktadır. Çalışmadaki amacımız; yeminli mali müşavirlerle, mali müşavirlerle yapılan mülakatlar ve literatür çalışmalarıyla Finansal kiralama veya icare yapan kiracı konumundaki şirketlerin muhasebeleştirme farlılıklarına, hata/hilelerine dikkat çekmektir. Şirketin kiralama konusu varlığı teslim aldığında, kira faizlerinin veya kar payları ödendiğinde, amortisman ve katma değer vergisi gösterildiğindeki muhasebe kayıtlarında yapılan hata/hileler tespit edilmiştir. Muhasebe denetimi yapanlara, muhasebe çalışanlarına, muhasebe eğitimi alanlara yardımcı olacaktır düşüncesiyle çalışma hazırlanmıştır.

Internal control is a management control built by managers to achieve organizational goals and ensure sustainability. COSO (Committee of Sponsoring Organizations), consisting of five independent organizations in the USA (United States of America), pioneered the internal control system to become a standard structure. COSO's internal control model covers five primary dimensions: control environment, risk assessment and management, control activities, information and communication, and monitoring. Through these five closely related dimensions, it serves to ensure organizational effectiveness by building an orderly system. It is a structure developed for organizations to manage the risks they encounter successfully and ensure the sustainability of organizational processes. In this way, organizations provide advantages such as reducing risks, increasing the reliability of financial statements, and becoming more compliant with the laws and regulations that must be complied with. It is essential to know about these standards and their implementation for organizations. Implementing these standards in the public sector is also noteworthy, and it has especially come to the fore in the activities of metropolitan municipalities. This research aims to determine the level of awareness of COSO internal control standards in metropolitan municipalities in Turkey. The general secretary, deputy general secretaries, and authorized persons in strategic planning and financial services (N = 149) working in 30 metropolitan municipalities in Turkey participated in the research. The sample group comprises officials selected by the purposive sampling method. Data were obtained by online survey. Frequency analysis, analysis of descriptive statistics, tests to examine differences, and correlation analysis was used in the data analysis. According to the findings, it has been determined that the efficiency of the COSO internal control standards in metropolitan municipalities is almost at the expected level. A strong correlation was obtained between the structures comprising the COSO internal control standards. The findings are discussed from a theoretical and practical point of view. Then, various suggestions are presented for decision-makers and future research.

Kurumlar belirli amaçlarla kurulmakta ve hedeflerini gerçekleştirecekleri faaliyetleri sürdürürken sürekli risk ve belirsizliklerle karşılaşmaktadırlar. Kurumların sürdürülebilir başarıyı yakalayabilmesinin ön koşullarından biri de iç kontrol sisteminin etkinliği ile bu sistemin iyi yönetilip etkinliğinin sürdürülmesi ile birlikte olmaktadır. Belediyelerde iç kontrol sistemi kurulması T.C. İçişleri Bakanlığı tarafından zorunluluk haline getirilmiş olsa da bunu tamamlayarak olgunlaştırmak oldukça zor bir süreçtir. Belediyelerin kendileri için önemli olan iyi alt yapıya sahip bir iç kontrol sisteminin kurulması, kurumda bulunan iç denetim sisteminin performansını arttıracak bu da kurumun denetlenmesini daha basit bir hale getirecektir. Belediye yöneticileri için de iç kontrol, kendi görüş açılarının gelişmesi ve değişmesi için önemli bir fırsat olmaktadır. Bu çalışmada iç kontrol sistemi ve iç kontrol modelleri ile ilgili kavramlar ve değerlendirmeler üzerinde durulmuştur. Belediye kavramı COSO iç kontrol yapısı ve unsurları tanıtılmış ve risklerin değerlendirilmesi kavramı, reel sektörden örnekler verilerek irdelenmiştir.

Based in Ankara in Turkey, the independent academic publisher, Akademisyen Publishing House, has been publishing books for almost 30 years. As the directors of Akademisyen Publishing House, we are proud to publish around 1500 books across disciplines so far, especially in Health Sciences. We also publish books in Social Sciences, Educational Sciences, Physical Sciences, and also books on cultural and artistic topics.Akademisyen Publishing House has recently commenced the process of publishing books in the international arena with the “Scientific Research Book” series in Turkish and English. The publication process of the books, which is expected to take place in March and September every year, will continue with thematic subtitles across disciplines

Bu kitap, dış ticarette KDV muhasebesi konusunu ele almaktadır. Yazar, dış ticarette KDV muhasebesinin nasıl işlediğini ve serbest bölgelerdeki özel durumları açıklamaktadır. Kitap, Türkiye'deki serbest bölgelerin ana amaçlarını ve muhasebe işleyişini detaylı bir şekilde açıklamaktadır. Ayrıca, serbest bölgelerdeki malların ve işlemlerin özelliklerini, kambiyo işlemlerini, dövizli ve Türk lirası işlemlerini, sosyal güvenlik mevzuatını ve verilen hizmetleri ele almaktadır. Kitap, ayrıca vergi uygulamalarını da detaylı bir şekilde açıklamaktadır. Vergi usul kanunu, gelir ve kurumlar vergisi, katma değer vergisi, damga vergisi ve harçlar gibi konuları ele almaktadır. Ayrıca, KDV iadesi şartları ve serbest bölgelere ilişkin tam istisna kapsamına giren işlemler de kitapta yer almaktadır. Bu kitap, dış ticarette KDV muhasebesi konusunda bilgi sahibi olmak isteyenler için faydalı bir kaynak olacaktır. This book covers the topic of VAT accounting in foreign trade. The author explains how VAT accounting works in foreign trade and discusses the special circumstances in free zones. The book provides a detailed explanation of the main purposes and accounting procedures of free zones in Turkey. Additionally, it addresses the characteristics of goods and transactions in free zones, foreign exchange transactions, transactions in both foreign currency and Turkish lira, social security legislation, and the services provided. The book also provides a comprehensive explanation of tax practices, including the Tax Procedure Law, income and corporate taxes, value-added tax, stamp duty, and fees. Furthermore, it includes information on the conditions for VAT refund and transactions that fall under the full exemption scope related to free zones. This book will be a valuable resource for those who want to gain knowledge in VAT accounting in foreign trade.

Amaç: Transit taşımacılık, uygulamada transit ticaret ile karıştırılmaktadır. Fakat aslında uygulamada iki faaliyet birbirinden bazı açılardan ayrışmaktadır. Uluslararası ticarette transit ticaret ve transit taşımacılık birbirinden ayrı işlemlerdir. Birinde, uluslararası ticaret, mal alışı ve satış vardır. Diğerinde ise taşımacılık hizmeti vardır. Bu çalışmada transit ticaret ve transit taşımacılık faaliyetlerinin veri uygulamaları, döviz kurlarının değerleme işlemleri ve katma değer vergi istisnası açılarından incelenmesi ve farklılıkların ortaya konulması amaçlanmıştır.Yöntem: Araştırmanın yönteminde özellikle kanun maddeleri açısından ikincil verilerden yararlanıldığı ileri sürülebilir.Bulgular: Transit taşımacılık, bir malı satıcısından teslim alıp, uluslararası taşıma kurallarına göre, üçüncü ülkeler üzerinden geçirmek suretiyle, başka bir ülkedeki alıcısına teslim etmek amacıyla taşıma hizmeti vermektir. Literatürde, transit taşımacılık yerine, ekipman ve personelin taşınması, askeri techizatların tedariki, bakımı ve yenilenmesi gibi faaliyetleri içeren lojistik kavramı daha sık kullanılmaktadır. Lojistik kavramı günümüzde; taşımacılık, depolama, stok takibi, yükleme, boşaltma, sipariş işleme, ambalajlama, satın alma ve bilgi işlem faaliyetlerinin tamamını kapsamaktadır. Lojistik faaliyetler, tedarikçilere kazan-kazan ilişkisine dayanan uzun süreçli ticari faaliyetlerin sürmesine imkân vermektedir. Bu durumda işletmelerin performansını artırıcı etki oluşturmakta ve işletmelere sadık müşteriler sağlamaktadır. Başarılı birçok işletme, lojistik faaliyetleri sonucunda rekabet avantajı elde etmektedir. Araştırma bulguları, iki faaliyetin anlam olarak ve muhasebeleştirme uygulamaları bağlamında farklılık arz ettiğini göstermektedir. Sonuç: Bulgular, ilgili literatür ve ilgili kanun maddeleri ile karşılaştırılarak araştırmacılar ve uygulayıcılar için önerilerde bulunulmuştur.