OÜOrhan Ünal

Orhan Ünal

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Orhan Ünal has a total of 12 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    Teachers as Catalysts for Sustainability: A Qualitative Study on Elementary School Teachers’ Perceptions of Carbon Footprints and Their Behavioral Intentions

    by Ahmet Köç, Ümit Yıldız, Aslı Mol, Hilmi Demirkaya, Orhan Ünal

    Given the increasing impact of climate change and rising emissions, it is imperative to evaluate individuals’ awareness of carbon footprints and environmentally responsible actions in educational settings. Educators, as pivotal agents of social change, play a crucial role in cultivating youth environmental awareness. This qualitative study examined elementary school teachers’ understanding of carbon footprints, their self-assessments, their willingness to adopt lifestyle changes to mitigate emissions, and their perspectives on environmental values versus their actions. The study involved 25 elementary school teachers and used open-ended questions and thematic analysis. The findings revealed that teachers perceive carbon footprints as indicators of environmental damage resulting from human activities and emissions. Although participants demonstrated an understanding of eco-friendly practices such as recycling, energy conservation, and the use of public transportation, discrepancies were noted between their knowledge, attitudes, and behaviours (KAB). Teachers identified structural barriers, consumption patterns, and lack of knowledge as factors influencing their behaviour. Participants acknowledged inconsistencies between their environmental values and their daily practices, particularly regarding transportation and consumption. The results underscore the challenges of translating environmental awareness into sustainable choices and highlight the necessity of enhanced environmental literacy through professional development. This study contributes to the literature on environmental education and provides insights into developing sustainability-focused educational policies.

  • Open Access

    FROM AWARENESS TO CONCERN: A THEMATIC ANALYSIS OF MIDDLE SCHOOL STUDENTS’ VIEWS ON CLIMATE CHANGE IN TURKIYE

    by Ahmet Köç, Orhan Ünal, Hilmi Demirkaya

    Climate change is a significant global challenge that necessitates heightened environmental awareness among younger generations. This study investigated middle school students’ perspectives on climate change by examining their conceptualisations, perceived causes and effects, and primary concerns. Employing a qualitative research design, the study engaged 86 students in Türkiye, with data collected through semi-structured interviews and analysed thematically. The findings revealed that students associated climate change with disrupted seasonal cycles, global warming, and pollution. Many students identified anthropogenic causes, such as fossil fuel consumption and industrial emissions, although some confused climate with weather. Students perceived the effects of climate change to include temperature rise, drought, natural disasters, disease, biodiversity loss, and disruptions to daily life. Concerns encompassed desertification, species extinction, water scarcity, and disasters, which were influenced by local experiences and sociocultural contexts. Despite the high level of awareness, a few students exhibited indifference or uncertainty. The results suggest that students possess an emerging, yet incomplete, understanding of climate change, characterised by scientific awareness and ambiguities. This study underscores the role of education in enhancing climate literacy and fostering responsibility and citizenship. The findings have implications for curriculum developers, educators, and policymakers to strengthen climate education.

  • Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Popüler Kültür Kavramına İlişkin Bilişsel Yapıları

    by Murat Bayram Yilar, Pınar Tağri̇kulu, Orhan Ünal

    Bu çalışmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının “popüler kültür” kavramına yönelik bilişsel yapılarını kelime ilişkilendirme testi (KİT) aracılığıyla ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasının tercih edildiği araştırmanın çalışma grubunu, sosyal bilgiler öğretmen adayları oluşturmaktadır. Uygun örnekleme yöntemine göre belirlenen araştırma grubu toplam 180 öğretmen adayından oluşmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan KİT aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmaya katılan sosyal bilgiler öğretmen adayları “popüler kültür” kavramı ile 280 farklı kelimeyi ilişkilendirmişler ve bu kelimeleri toplamda 1137 kez tekrar etmişlerdir. Araştırmada, katılımcıların popüler kültür kavramı ile en çok sosyal medya, moda, Tik-tok, Instagram, müzik ve tüketim çılgınlığı kelimelerini ilişkilendirdikleri tespit edilmiştir. İlişkilendirilen kelimelerin analizi sonucunda on beş farklı tema ortaya çıkarılmıştır. Araştırma sonucunda katılımcıların “popüler kültür” kavramının çok farklı yönlerine vurgu yaptıkları ve bu kavramı günlük yaşamla sıkça ilişkilendirdikleri belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların popüler kültüre yönelik bilişsel yapılarının daha çok olumsuz yönde olduğu anlaşılmıştır.


  • Sınıf ve Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin “Öğretmen” Kavramına Yönelik Bilişsel Yapılarının Kelime İlişkilendirme Testi Yoluyla İncelenmesi

    by Murat Bayram Yilar, Orhan Ünal

    Bu çalışmanın amacı sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin “öğretmen” kavramına yönelik bilişsel yapılarını kelime ilişkilendirme testi (KİT) aracılığıyla ortaya koymaktır. Bütüncül çoklu durum deseninin tercih edildiği araştırmanın çalışma grubunu, Samsun ilindeki çeşitli devlet okullarında görev yapan toplam 216 sınıf ve sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Çalışma grubu, uygun örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan KİT kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmaya katılan sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenleri, “öğretmen” kavramı ile 343 farklı kelimeyi ilişkilendirmişler ve bu kelimeleri toplamda 1888 kez tekrar etmişlerdir. Araştırmada, katılımcıların geneli tarafından öğretmen kavramı ile en çok ilişkilendirilen kelimeler; sevgi (f=81), okul (f=75) ve anne (f=71) kelimeleri olmuştur. İlişkilendirilen kelimelerin analizi soncunda on farklı tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar; eğitim-öğretim (%33,8), karakter ve kişilik özellikleri (%21,5), milli ve manevi değerler (%17,1), aile (%7,8), zorluklar ve olumsuzluklar (%7), doğa ve çevre (%6,2), meslekler (%2,5), diğer (%1,9), eğlence (%1,2) ve beceri (%1) şeklinde belirlenmiştir. Araştırma sonucunda sınıf ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin “öğretmen” kavramına yönelik algılarının hem benzer hem de bazı farklı özellikler taşıdığı belirlenmiştir. Sınıf öğretmenlerinin, sosyal bilgiler öğretmenlerine göre “öğretmen” kavramına karşı daha duygusal ve samimi bir algıya sahip oldukları bulgusu, araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biridir. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ise “öğretmen” kavramını sınıf öğretmenlerine göre daha fazla olumsuzluk içeren kelimelerle ilişkilendirdikleri belirlenmiştir.


  • Open Access

    Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programı Akademik Yapısının İncelenmesi

    by Orhan Ünal, Nurbanu Şeren

    Araştırmanın amacı, Türkiye’deki Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programlarının akademik yapısını farklı değişkenler açısından ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda programda görev yapan öğretim üyelerinin cinsiyetleri, unvanları, doktora mezuniyet yılları, görev yaptıkları ve doktora yaptıkları üniversiteler, doktora yaptıkları alanlar ve programların içten beslenme oranları incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden olan durum çalışmasına göre tasarlanmış; veriler belge incelemesi yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın veri kaynağını Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programına öğrenci kabul eden 64 üniversitede görevli 377 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Verilerin elde edilmesinde YÖK Lisans Program Atlası ve YÖK Akademik veri tabanları kullanılmıştır. Verilerin analizi sonucunda programda görevli öğretim üyelerinin cinsiyet açısından erkek ağırlıklı olduğu, unvan açısından ise doktor öğretim üyelerinin profesör ve doçentlere göre daha fazla olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan 2006-2013 yılları arasında doktora mezunu olan öğretim üyelerinin diğer yıl aralıklarına göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. Öğretim üyelerinin ağırlıkla sosyal bilgiler eğitimi, tarih eğitimi, coğrafya eğitimi ve sosyal bilgileri oluşturan tarih ve coğrafya gibi alanlarda doktoralarını tamamladıkları görülmüştür. Doktora programlarında Gazi, Atatürk ve Marmara gibi bazı köklü üniversitelerinin kaynak üniversite olarak öne çıktığı ve yine bu kaynak üniversitelerin içten beslenme oranlarının yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın ilgili alandaki akademisyenlerin yanı sıra lisans ve lisansüstü öğrencilerine rehber olma ve istihdam sağlama noktasında fayda sağlayacağı düşünülmektedir.


  • Türkiye’de Eğitim Fakültesi Dergilerinde Yayınlanan Makalelerin Bibliyometrik Analizi

    by Orhan Ünal

    Eğitim fakülteleri yetiştirdikleri öğretmenler ve eğitime dair çalışmaları ile eğitim sürecinin önemli yönlendiricilerinden biridir. Her ne kadar bu fakültelerin öncelikli hedefleri çağın gerekliliklerine uygun, ihtiyaç duyulan noktalarda donanımlı öğretmenler yetiştirmek olsa da eğitim-öğretim alanında ürettikleri bilgi birikimleri ile de önemli bir role sahiptir. Eğitim araştırmaları eğitimin daha iyi şartlar altında sürdürülebilmesi için gereklidir. Ayrıca bu çalışmalar eğitim sistemine kuramsal dayanak oluşturmakta ve yeni anlayışlar kazandırmaktadır. Dolayısıyla eğitim alanında yapılan çalışmaların genel olarak değerlendirilmesi çalışmalardaki güncel eğilimlerin belirlenmesine katkı sağlayacaktır. Eğitim alanında yapılan çalışmaların okuyucularla buluşmasın noktasında ise eğitim fakültesi dergileri önemli bir görevi üstlenmektedir. Bu çalışma belirlenen eğitim fakültesi dergilerinin 2021 yılında yayınladıkları makaleleri çeşitli açılardan incelemek amacıyla hazırlanmaktadır. Araştırma nitel araştırma yöntemine uygun olarak tasarlanmıştır. Verilerin toplanmasında belge analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın veri kaynaklarını belirlemede ölçüt örneklem yöntemi tercih edilmiştir. Belirlenen dergilerde 2021 yılı içinde yayınlanan makaleler araştırma yöntemi, deseni, örneklem/katılımcı gurubu, veri toplama araçları, yazar sayısı, yazar unvanı ve yazar kurumu değişkenleri açısından incelenmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan “Makale Tasnif Formu” kullanılmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre incelenen makalelerde en çok tercih edilen araştırma yönteminin nicel araştırmalar, en çok tercih edilen araştırma deseninin ise tarama deseni olduğu görülmüştür. İncelenen çalışmalarda öğretmen ve lisans öğrencilerinin diğer örneklem guruplarına göre daha fazla tercih edildiği anlaşılmıştır. İki ve tek yazarlı makalelerin üç ve daha fazla yazarlı makalelere oranla çok daha fazla olduğu araştırmada ulaşılan sonuçlar arasındadır. Araştırmada bu ve benzeri sonuçlar ilgili literatür ile birlikte değerlendirilmiş ve son olarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.


  • Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Duyarlılık Değerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi

    by Murat Bayram Yilar, Yıldıray Karadağ, Orhan Ünal, Hakan Örten

    Duyarlılık, oldukça kapsamlı ve diğer birçok değerle yakından ilişkili olan şemsiye bir değer niteliğindedir. Sanayileşme süreciyle birlikte insanların giderek bireyselleştiği ve ilişkilerin resmileştiği bir dünyada duyarlılık değerinin farkında olmak ve bu değeri yeni yetişen nesillere ailede ve okulda kazandırmak oldukça önemlidir. Buradan hareketle araştırmada, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının duyarlılık değeri ile ilgili görüşlerini incelemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcı grubunu, 2021-2022 eğitim-öğretim döneminde Karadeniz Bölgesi’nde yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim görmekte olan sosyal bilgiler öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırmanının katılımcı grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan ölçüt örneklemeye göre belirlenmiştir. Araştırmada “Karakter ve Değerler Eğitimi” dersine kayıtlı olmak ölçüt olarak belirlenmiştir. Bu ölçüte göre araştırmaya 8’i kadın, 7’si erkek olmak üzere son sınıfta öğrenim görmekte olan toplam 15 sosyal bilgiler öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak görüşme kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde ise tematik analiz yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının duyarlılık değerinin tanımında çoğunlukla sessiz kalmama ve tepki gösterme vurgulamalarını ön plana çıkardıkları, söz konusu değerin kazandırılmasının özellikle toplumsal uyum ve birlikteliğin sağlanması açısından önemli olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir. Ayrıca duyarlılık değerini en çok saygı, sorumluluk ve yardımseverlik değerleriyle ilişkilendirdikleri ve bu değerin kazandırılmasında drama, gezi-gözlem, örnek olay ve etkinlik temelli öğretimin faydalı olacağını düşündükleri belirlenmiştir.


  • Open Access

    Uluslararası Üniversite Derecelendirme Kuruluşlarında Türk Üniversitelerinin Yeri: Times Yükseköğretim (THE) Örneği

    by Burak Asma, Orhan Ünal

    Bu çalışmada, üniversite derecelendirme kuruluşları arasında yer alan Times Yükseköğretim Kuruluşunun (THE) 2010-2020 yılları arasındaki verileri dikkate alınarak Türk üniversitelerinin durumunu ortaya konması ve konu ile ilgili paydaşlara faydalı bilgiler sunarak mevcut durumun betimsel bir haritası hazırlaması amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden sistematik inceleme deseni kullanılarak yürütülen çalışmanın veri kaynakları THE Yükseköğretim Kuruluşunun 2010-2020 yılları arasında yayımlamış olduğu 11 rapordan oluşmaktadır. Araştırma verileri doküman analizi yöntemi ile toplanmış ve içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Verilerin analizi sonucunda Türk üniversitelerinin ilgili sıralamalardaki sayısının yıllar içinde sürekli bir artış gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak son yıllarda sıralamada yer alan üniversitelerin büyük bir bölümünün sıralamanın son basamağında yer aldığı bulunmuştur. Analiz sonuçları ayrıca gerek Türk üniversitelerinin on yıllık süreçteki genel ortalamalarının gerekse vakıf ve devlet üniversitelerinin ayrı ayrı ortalamalarının öğretim, araştırma ve uluslararası görünüm kategorilerinde dünya ortalamalarının altında bir grafik çizdiğini göstermiştir. Atıf kategorisinde, devlet üniversitelerinin ortalamaları genel anlamda dünya ortalamalarının altında kalırken vakıf üniversitelerinin ortalamaları son üç yıl dışında dünya ortalamalarının üstünde olmuştur. Endüstriyel gelir kategorisinde ise devlet üniversiteleri ilk iki yıllık sürecin ardından dünya ortalamalarının üstüne çıkmıştır. Bu durum sürecinin bütününde süreklilik kazanmıştır. Bu kategoride benzer durum vakıf üniversiteleri için de ortaya çıkmış, 2010-2014 yılları arasında dünya ortalamasının altında kalan vakıf üniversitelerinin ortalamaları 2015 yılı itibariyle ortalamanın üstüne çıkmış ve geri kalan yıllarda da bu başarı devam etmiştir.


  • EBEVEYNLERİNİN BAKIŞ AÇISINDAN ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR

    by Hilmi Demi̇rKaya, Orhan Ünal, İbRahim Bozan

    Bu çalışmada çocukları Bilim ve Sanat Merkezinde (BİLSEM) eğitim alan anne-babaların üstün yetenekli çocuklara yönelik bakış açılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını çocukları BİLSEM’de eğitim alan 25 ebeveyn oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden olan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan bazı sonuçlar şunlardır: Üstün yetenekli öğrenci ebeveynleri üstün yetenekli öğrencileri beceri-yetenek boyutu ve kişilik özellikleri boyutu olmak üzere iki temada tanımlamışlardır. Ebeveynlerin, çocuklarının geleceklerine yönelik beklentileri incelendiğinde; eğitim ve meslek hayatına yönelik beklentiler, yaşam biçimi, kişilik ve karakter gelişimine yönelik beklentiler ve ülkesine ve insanlara karşı faydalı olmasına yönelik beklentiler olmak üzere üç tema ortaya çıkmıştır. Ebeveynlerin çoğunluğu çocuklarına sağlanan olanakların yetersiz olduğunu düşünürken, olanakların yeterli olduğunu düşünen ve bu konuda kararsız kalan ebeveynler de mevcuttur. Son olarak katılımcıların görüşlerine göre toplumun üstün yetenekli çocuklardan beklentileri beş kategoride ele alınmıştır: (1) ülkeye, topluma ve insanlığa faydalı olma, (2) üstün yeteneklilerden beklenti düzeyinin yüksek olması, (3) eğitim ve meslek hayatlarında çok başarılı olmaları, (4) toplumun üstün yetenekliler konusunda yeterli bilgi ve bilince sahip olmaması ve (5) üstün yeteneklilerden her şeyleri ile örnek bireyler olmalarına yönelik beklentiler.


  • Open Access

    Dizi ve Filmlerin Değerler Üzerindeki Yansımasına Yönelik Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Görüşleri

    by Orhan Ünal

    Sağlıklı bir toplum yapısı oluşturabilmek ve bu ortamı sürdürülebilir kılmak değerlerine sahip çıkan bireylerin varlığı ile mümkündür. Günümüzde değerlerin kazandırılması amacıyla kullanılan çeşitli yöntem ve materyaller bulunmaktadır. Dizi ve filmler aracılığıyla da birçok değer olumlu ya da olumsuz olarak izleyicilerle buluşmaktadır. Bu çalışma dizi ve filmlerinin değerlere yansımasına yönelik öğretmen adaylarının görüşlerini ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemine uygun olarak temel nitel araştırma deseninde hazırlanmıştır. Örneklem seçiminde ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu aracılığıyla sekiz sosyal bilgiler öğretmen adayı ile yüz yüze görüşme yapılarak toplanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde tematik analizden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sosyal bilgiler öğretmen adayları değerlerin kazandırılması sürecinde dizi ve filmlerin kullanılabileceğini düşünmektedir. Ancak öğretmen adayları Türk dizi ve filmlerinin genel olarak değerler üzerinde olumsuz yönlerinin olabileceğini de belirtmişlerdir. Araştırmada ulaşılan sonuçlar alanyazında yer alan benzer çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar dikkate alındığında değerlerin kazandırılması sürecinde kullanılacak olan dizi ve filmlerin içerik bakımından uygun olmasına dikkat edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca ailelerin de çocuklarını dizi ve filmlerin içeriği konusunda bilinçlendirmelerinin önemi vurgulanmıştır.