MMManatkul Sh. Mussatayeva

Manatkul Sh. Mussatayeva

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Manatkul Sh. Mussatayeva has a total of 7 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    ЯЗЫКОВАЯ ИДЕНТИЧНОСТЬ КАК ИНТЕРИОРИЗУЕМОЕ СВОЙСТВО

    by М.ш. Мусатаева, А.м. Какимова

    В современном глобализирующемся мире особую актуальность приобретают проблемы, связанные с идентичностью, которые перестают быть проблемой только социальных наук. Она изучается с разных позиций: философской, психологической, политической, экономической и др. Особая роль данной проблеме уделяется и в языковедческих дисциплинах: социолингвистике, лингвокультурологии, лингвокогнитологии, прагмалингвистике и др., в каждой из которых освещается тот или иной аспект, связанный с языковыми, речевыми и ментальными особенностями идентифицирующейся личности с этносом, с той или иной социальной группой и др. Целью данной статьи является освещение одного из аспектов этой проблемы – интериоризуемого свойства языковой идентичности. Как известно, интериоризация означает воздействие целого комплекса внешних факторов на формирование внутреннего мира языковой личности в процессе ее социализации. Научная значимость данной работы состоит в выявлении особенностей формирования языковой идентичности в полиэтничном казахстанском социуме. Поскольку на коммуникативном пространстве казахстанского общества доминирующими являются казахский язык как государственный и русский как второй официальный, то вопрос о языковой идентичности является актуальным. Очевиден тот факт, когда целый ряд диаспор в большей степени является частично русскоязычным (немцы, корейцы, украинцы и др.), частично – казахскоязычным (узбеки, уйгуры, турки и др.). И это обстоятельство подтверждает тезис о том, что «…вся­кая под­лин­но че­ло­ве­че­ская фор­ма пси­хи­ки пер­во­на­чаль­но скла­ды­ва­ет­ся как внеш­няя, со­ци­аль­ная фор­ма об­ще­ния ме­ж­ду людь­ми и толь­ко за­тем, в ре­зуль­та­те интериоризации, ста­но­вит­ся пси­хическим про­цес­сом отдельного ин­ди­ви­да» [1, 2]. Безусловно, речь не идет об их ассимиляции, поскольку родные языки этих диаспор перешли в разряд эритажных. В связи с этим представляет интерес изучение того, какие факторы оказывают влияние на формирование языковой идентичности в казахстанском полиязычном обществе. Практическая значимость статьи заключается в возможности использования ее материалов для дальнейших исследований языковой идентичности, а также при составлении учебных пособий по данной проблеме. Источником извлечения фактического материала является казахстанская газетная пресса, поскольку в языке масс-медиа наиболее ярко отражается умонастроение общества. Для достижения поставленной цели использованы такие методы, как описательный, интерпретационный, анализ, синтез и обобщение.


  • Open Access

    ТРАНСДИСЦИПЛИНАРНОСТЬ КАК ОДИН ИЗ ОТВЕТОВ ОБРАЗОВАНИЯ НА ВЫЗОВЫ СОВРЕМЕННОЙ РЕАЛЬНОСТИ

    by Д.с. Дюсенова, Л.в. Екшембеева, М.ш. Мусатаева

    В Послании Президента РК К.К. Токаева от 16 марта 2022 «Новый Казахстан: путь обновления и модернизации» обозначены стратегические цели и пути их достижения [1]. Потенциал развития высшего профессионального образования мы видим в разработке и внедрении новой научно-методической парадигмы трансдисциплинарного типа. Это позволит построить новую научно-методическую парадигму высшего образования в Казахстане. Цель статьи – описание состояния и перспектив разработки проблемы трансдисциплинарности как новой научно-образовательной парадигмы, синтезирующей объекты знания разных научных направлений на основе технологических коррелятов трансдисциплинарных процедур усвоения, обработки и применения научной информации. Новизна данной статьи состоит в том, что проблема трансдисциплинарности в казахстанской лингводидактике рассматривается впервые. В данной статье выявляются: сущность трансдисциплинарности, ее основные характеристики и отличительные признаки от меж- и метапредметности, перспективные задачи разработки методологии образовательного процесса трансдисциплинарного типа, научный дискурс как инструмент, отражающий результаты исследований той или иной отрасли науки и др. Основным инструментом, синтезирующим научное знание, является язык, который в сфере образования и науки функционирует в форме научного дискурса. Авторы статьи обозначают причины необходимости трансдисциплинарного подхода к высшему образованию, вместе с тем называют проблемы, которые необходимо решить для его реализации. Необходима практическая реализация достижений разных наук в дидактических целях, которые, безусловно, способствуют модернизации системы высшего профессионального образования, повышению качества подготовки специалистов, способных к продуцированию и использованию выводного, синтезированного, знания в новых контекстах современности.

  • Open Access

    МЕТАПРЕДМЕТНОСТЬ КАК ОДИН ИЗ ТРЕНДОВ СОВРЕМЕННОЙ ЛИНГВОДИДАКТИКИ

    by М.ш. Мусатаева, Д.с. Дюсенова

    Начало XXI века ознаменовалось активным развитием технологий, что способствовало чрезмерно быстрому развитию человеческой цивилизации, динамизму социальных процессов, широким социальным контактам и бурным потокам информации. Этим обстоятельством вызвана необходимость адаптации человека к новым условиям, когда мобильность во всех сферах жизни стала неотъемлемой частью человеческой жизни. Особую актуальность эта проблема приобретает в сфере образования, призванной совмещать в себе две противоположные характеристики: фундаментальность и инновационность, поэтому педагогика в целом и лингводидактика в частности ищут новые подходы к обучению, обеспечивающие формирование, развитие и совершенствование у обучающихся устойчивых навыков поиска, «добычи» новых знаний и адаптации полученной в бесконечном потоке коммуникативного пространства информации в учебных целях. Одним из путей реализации этой сверхзадачи представляется метапредметный подход в обучении, который базируется на метапредметном содержании образования и метапредметной деятельности учеников. Исходя из этого, целью данной статьи является обозначить сущностные характеристики данного подхода и пути его реализации в обучении русскому языку в казахской школе. Научная значимость заключается в развернутой характеристике метанавыков и метаумений, в статье выделяются различия между понятиями, обосновывается необходимость их формирования у современных школьников, а практическая значимость – в анализе ГОСО, ТУПа и учебника с целью выявления элементов метадисциплинарного подхода. Методология исследования основывается на работах А.В. Хуторского о метапредметном обучении. Результаты исследования показывают, что русский язык как школьный предмет является эффективным инструментом формирования метанавыков и метаумений, способствующих легкой адаптации учащихся в постоянно меняющемся мире. Ценность исследования – методологические основы современной казахстанской программы и учебников по русскому языку для казахских школ; -сущностные характеристики данного подхода и пути его реализации в обучении русскому языку в казахской школе. Итоги работы могут быть использованы при подготовке тренингов для учителей русского языка в казахстанских школах.

  • THE ROLE OF THE RUSSIAN LANGUAGE AS A LEARNING SUBJECT IN THE FORMATION OF THE KEY COMPETENCES OF STUDENTS

    by M. Mussatayeva, D. Dyussenova

    At all times, in linguodidactics, the formation of a harmoniously developed personality, possessing all key competencies, has been topical. The implementation of this super-task to some extent was carried out in accordance with the time. The shift in educational paradigms has shown that the value of key competencies is a constant in didactics. And now the competence-based approach in education remains dominant. Despite the fact that a large amount of literature is devoted to the competence-based approach in general, the issue of ways of forming key competencies in private methods remains insufficiently illuminated. Еach subject has its own potential, which must be described. As we know, the educational material presented in the Model Curriculum needs scientific justification. In this regard, within the framework of this article, we make an attempt to consider the ways of forming the key competencies of students in the Russian language lessons in Kazakh schools.

  • LANGUAGE TOOLS AND METHODS OF REALIZATION OF AXIOLOGICAL SEMANTICS (ON THE MATERIAL OF THE KAZAKHSTANI PRESS)

    by M. Mussatayeva, A. Kozhakhmetova

    At the present stage of development of the linguistic and linguo-didactic sciences, cognitive-functional studies are very relevant, allowing us to understand the mechanisms for implementing the deep semantics of linguistic units. This circumstance is quite explicable: if in the previous structural scientific paradigm, linguistics was aimed at obtaining an answer to the question how, then with the current, anthropocentric approach, he is interested in the question why? The impossibility of achieving this goal without the inclusion of the linguistic personality in scientific research is obvious, and therefore the need for language objectification of everything that is connected with the world perception, world outlook and world view of a person is highlighted. As it is known, one of the most important properties of being of a person is orientation to certain spiritual, moral and moral-ethical values, in accordance with which he forms a scale of positive or negative evaluation with respect to certain phenomena and processes in his surrounding reality. A person's assessment is transmitted by a complex of multilevel language units, united by evaluative semantics. Based on this, the purpose of this article is to examine the problems of the representation of axiological parameters in Kazakhstan society on the basis of the Kazakhstan press. Accordingly, the object of the article is language tools of different levels, representing axiological semantics. The subject of research in this article is to identify the representatives of axiological semantics and cognitive structures underlying them. The source of factual material extraction is the print press.

  • Open Access

    Realization of axiological semantics (on the material of the kazakhstani press)

    by M.Sh Mussatayeva, A.S Kozhakhmetova

    Қазіргі тіл және лингводидактика ғылымдарының дамуында өзекті-функционалдық зерттеулер өз өзектілігін табуда, тілдік бірліктерді жүзеге асыру механизмінің терең семантикасынтүсінуге мүмкіндік береді. Бұл тұрғыда оны осылай түсіндіруге болады: егер алдыңғы тілдіңғылыми құрылымдық парадигмасында қалай? деген сұраққа жауап берілсе, онда қазіргіантропоцентристік кезеңде оны неге? деген сұрақ қызығушылық тудырады. Нақтырақ айтқанда,бұл мақсатқа жету тілдік тұлғаны ғылыми зерттеуге енгізбестен мүмкін емес, бұл біріншікезекте адамның дүниені қабылдау, дүниені түсіну және дүние көзқарасымен байланысты тілдікобъективтілеу қажеттілігі тұрады. Белгілі болғандай, адамның өзінің жеке қасиеттерінің біреуібелгілі рухани-моральдық және моральдық-этикалық құндылықтарға қатысты белгіленеді,сол себепті адамда оның қоршаған ортасында орын алатын о да, бұ да құбылыстарға жәнепроцестерге қатысты оң немесе теріс бағалау шкаласы қалыптасады. Адам бағалауы әртүрлітілдік бірліктердің жалпы бағалаудың семантикасымен біріккен жиынтығы арқылы беріледі.Осыдан шығатыны, бұл мақаланың мақсаты Қазақстан баспасының материалдарына жүгінеотырып қазақстандық қоғамның аксиологиялық параметрлерін бейнелеу мәселесін қарастыруболып табылады. Сонымен, мақаланың нысаны болып аксиологиялық семантиканы көрсететінәртүрлі тілдік деңгейдің тілдік құралдары болып табылады. Осы мақаланың зерттеу пәні болыпаксиологиялық семантиканы және олардың негізінде жататын когнитивтік құрылымдардыңрепрезенттерін табу болып табылады. Дерек материалдарының көзі баспасөз болып табылады. Қазіргі тіл және лингводидактика ғылымдарының дамуында өзекті-функционалдық зерттеулер өз өзектілігін табуда, тілдік бірліктерді жүзеге асыру механизмінің терең семантикасынтүсінуге мүмкіндік береді. Бұл тұрғыда оны осылай түсіндіруге болады: егер алдыңғы тілдіңғылыми құрылымдық парадигмасында қалай? деген сұраққа жауап берілсе, онда қазіргіантропоцентристік кезеңде оны неге? деген сұрақ қызығушылық тудырады. Нақтырақ айтқанда,бұл мақсатқа жету тілдік тұлғаны ғылыми зерттеуге енгізбестен мүмкін емес, бұл біріншікезекте адамның дүниені қабылдау, дүниені түсіну және дүние көзқарасымен байланысты тілдікобъективтілеу қажеттілігі тұрады. Белгілі болғандай, адамның өзінің жеке қасиеттерінің біреуібелгілі рухани-моральдық және моральдық-этикалық құндылықтарға қатысты белгіленеді,сол себепті адамда оның қоршаған ортасында орын алатын о да, бұ да құбылыстарға жәнепроцестерге қатысты оң немесе теріс бағалау шкаласы қалыптасады. Адам бағалауы әртүрлітілдік бірліктердің жалпы бағалаудың семантикасымен біріккен жиынтығы арқылы беріледі.Осыдан шығатыны, бұл мақаланың мақсаты Қазақстан баспасының материалдарына жүгінеотырып қазақстандық қоғамның аксиологиялық параметрлерін бейнелеу мәселесін қарастыруболып табылады. Сонымен, мақаланың нысаны болып аксиологиялық семантиканы көрсететінәртүрлі тілдік деңгейдің тілдік құралдары болып табылады. Осы мақаланың зерттеу пәні болыпаксиологиялық семантиканы және олардың негізінде жататын когнитивтік құрылымдардыңрепрезенттерін табу болып табылады. Дерек материалдарының көзі баспасөз болып табылады. Қазіргі тіл және лингводидактика ғылымдарының дамуында өзекті-функционалдық зерттеулер өз...

  • Open Access

    Realization of axiological semantics (on the material of the kazakhstani press)

    by M.SH Mussatayeva, A.S Kozhakhmetova

    Қазіргі тіл және лингводидактика ғылымдарының дамуында өзекті-функционалдық зерттеулер өз өзектілігін табуда, тілдік бірліктерді жүзеге асыру механизмінің терең семантикасынтүсінуге мүмкіндік береді. Бұл тұрғыда оны осылай түсіндіруге болады: егер алдыңғы тілдіңғылыми құрылымдық парадигмасында қалай? деген сұраққа жауап берілсе, онда қазіргіантропоцентристік кезеңде оны неге? деген сұрақ қызығушылық тудырады. Нақтырақ айтқанда,бұл мақсатқа жету тілдік тұлғаны ғылыми зерттеуге енгізбестен мүмкін емес, бұл біріншікезекте адамның дүниені қабылдау, дүниені түсіну және дүние көзқарасымен байланысты тілдікобъективтілеу қажеттілігі тұрады. Белгілі болғандай, адамның өзінің жеке қасиеттерінің біреуібелгілі рухани-моральдық және моральдық-этикалық құндылықтарға қатысты белгіленеді,сол себепті адамда оның қоршаған ортасында орын алатын о да, бұ да құбылыстарға жәнепроцестерге қатысты оң немесе теріс бағалау шкаласы қалыптасады. Адам бағалауы әртүрлітілдік бірліктердің жалпы бағалаудың семантикасымен біріккен жиынтығы арқылы беріледі.Осыдан шығатыны, бұл мақаланың мақсаты Қазақстан баспасының материалдарына жүгінеотырып қазақстандық қоғамның аксиологиялық параметрлерін бейнелеу мәселесін қарастыруболып табылады. Сонымен, мақаланың нысаны болып аксиологиялық семантиканы көрсететінәртүрлі тілдік деңгейдің тілдік құралдары болып табылады. Осы мақаланың зерттеу пәні болыпаксиологиялық семантиканы және олардың негізінде жататын когнитивтік құрылымдардыңрепрезенттерін табу болып табылады. Дерек материалдарының көзі баспасөз болып табылады. Қазіргі тіл және лингводидактика ғылымдарының дамуында өзекті-функционалдық зерттеулер өз өзектілігін табуда, тілдік бірліктерді жүзеге асыру механизмінің терең семантикасынтүсінуге мүмкіндік береді. Бұл тұрғыда оны осылай түсіндіруге болады: егер алдыңғы тілдіңғылыми құрылымдық парадигмасында қалай? деген сұраққа жауап берілсе, онда қазіргіантропоцентристік кезеңде оны неге? деген сұрақ қызығушылық тудырады. Нақтырақ айтқанда,бұл мақсатқа жету тілдік тұлғаны ғылыми зерттеуге енгізбестен мүмкін емес, бұл біріншікезекте адамның дүниені қабылдау, дүниені түсіну және дүние көзқарасымен байланысты тілдікобъективтілеу қажеттілігі тұрады. Белгілі болғандай, адамның өзінің жеке қасиеттерінің біреуібелгілі рухани-моральдық және моральдық-этикалық құндылықтарға қатысты белгіленеді,сол себепті адамда оның қоршаған ортасында орын алатын о да, бұ да құбылыстарға жәнепроцестерге қатысты оң немесе теріс бағалау шкаласы қалыптасады. Адам бағалауы әртүрлітілдік бірліктердің жалпы бағалаудың семантикасымен біріккен жиынтығы арқылы беріледі.Осыдан шығатыны, бұл мақаланың мақсаты Қазақстан баспасының материалдарына жүгінеотырып қазақстандық қоғамның аксиологиялық параметрлерін бейнелеу мәселесін қарастыруболып табылады. Сонымен, мақаланың нысаны болып аксиологиялық семантиканы көрсететінәртүрлі тілдік деңгейдің тілдік құралдары болып табылады. Осы мақаланың зерттеу пәні болыпаксиологиялық семантиканы және олардың негізінде жататын когнитивтік құрылымдардыңрепрезенттерін табу болып табылады. Дерек материалдарының көзі баспасөз болып табылады. Қазіргі тіл және лингводидактика ғылымдарының дамуында өзекті-функционалдық зерттеулер өз...