Ayhan Aksu

BACKGROUND: Work stress and feeling of entrapment are harmful physical and emotional results for employees when the workload demands exceed their capacities. OBJECTIVE: This study aims to investigate the effects of the career management system and succession plan on employees’ work stress and feelings of entrapment in hopes of improving employees’ well-being to promote business continuity. METHODS: In this cross-sectional study, the convenient sampling method was adopted. The research was conducted with the participation of call center agents (n = 621) of three call centers in Turkey. The Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) path analysis was performed on the collected data for hypothesis testing. RESULTS: Both career management systems (CMS) and succession plans (SP) reduce employees’ work stress and feelings of entrapment. Work stress was found to mediate the effects of CMS and SP on the Feeling of Entrapment. The CMS reduces the work stress of employees with university degrees than those with a high school diploma. Meanwhile, SP reduces more of the feeling of entrapment for employees newly starting their jobs (with 0–2 years of seniority) than the workers with three or more years of seniority. CONCLUSION: Empirically, the feeling of entrapment seems higher among the employees with three or more years of seniority, suggesting that human resource management should focus on employees’ work stress and feeling of job insecurity issues and offer possible and timely solutions. Furthermore, organizations showing care to newly arriving staff and giving them job assurance is believed crucial to improving employees’ recruitment and retention.

COVİD-19 salgını, tüm dünya ile birlikte ülkemizi de etkisi altına almış ve işletmelerin çalışma sistemlerinde köklü değişikliklere gidilmesine sebep olmuştur. Bazı işletmeler, çalışanlarının haftanın belirli günlerinde işyerinden, arta kalan günlerde ise evlerinden çalışmalarını isterken bazı işletmeler ise belli görevleri ifa eden çalışanlarının tümüyle evlerinden çalışmalarını istemişlerdir. Evden yapılan çalışmalarda doğrudan denetim olmaması, kişilerin özel hayatlarıyla çalışma hayatları arasındaki sınırın ortan kalkması, çalışanların ev ortamının rahatlığında ve güvenli bir alanda görevlerini yerine getiriyor olmaları, kendilerine vakit ayırabiliyor olmaları ve özellikle ev ve işyeri arasındaki ulaşım süresinin yaşanmıyor olması, evden çalışan kişilerin algıladıkları görev performanslarında, işyerinde çalışmak zorunda olan kişilere göre farklılık oluşturması gerektiği düşüncesiyle yapılan bu çalışma, çalışanlardan, COVİD-19 öncesi işyerinde çalıştıkları sürede ve sonrasında evden çalıştıkları süredeki genel görev performansları ve yaptıkları işe yönelik spesifik görev performanslarını karşılaştırmaları istenmiştir. Araştırma hem sadece evden hem sadece işyerinden hem de hem evde hem de işyerinde görev yapmakta olan personeli olan bir çağrı merkezi firmasında gerçekleştirilmiştir. Firmanın 260 kişiden oluşan tüm çağrı merkezi personelinin katılımıyla gerçekleştirilen çalışmada, elde edilen veriler SPSS programıyla istatistiki analizlere tabi tutulmuş, korelasyon tablosu ile ilişkiler tespit edilmiştir. Sonrasında da tek yönlü ANOVA analizi ile gruplar arası farklılaşmaların varlığı incelenmiştir. Sonuçlar göstermektedir ki COVİD-19 öncesi döneme kıyasla sadece evden çalışanlar veya haftanın belli günleri evden belli günleri işyerinden çalışanların genel görev performanslarına yönelik algıları, sadece işyerinden çalışanlara nazaran artmıştır. Bu çalışma, evden çalışmanın çalışanları olumlu yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca spesifik görev performansı kavramını literatüre kazandırmıştır.

Günümüz iş gücünün çoğunluğunu Y-Kuşağı oluşturmaktadır. Bu açıdan Y-Kuşağının görev performansını arttıran unsurların ortaya çıkartılması hem örgütler hem araştırmacılar hem de uygulamacılar açısından önem arz etmektedir. Y-Kuşağının önem verdiği ve yöneticisinde görmek istediği hasletlerden biri olan entelektüel yetkinliklerin, onların ekstra rol davranışı göstermesine ve görev performansına etkisini araştıran bu çalışma, çeşitli sektörlerde çalışan, kolayda örneklem yöntemiyle ulaşılmış Y-Kuşağına mensup 356 katılımcı ile gerçekleştirilmiş ve toplanan veriler istatistiki analizlere tabi tutulmuş ve bulgular yorumlanmıştır. Elde edilen sonuçlar, entelektüel yetkinliklerin alt boyutları olan stratejik bakış açısı ve analiz ile vizyonun, Y-Kuşağının görev performans üzerinde anlamlı ve olumlu yönde etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu etkide, ekstra rol davranışının yardımseverlik ve sivil erdem boyutlarının da tam aracı rolü üstlendiği de görülmektedir.