Karina Szczypiór-Piasecka

Artemisia (mugwort) is one of the largest and most widely distributed genera of the Asteraceae family and can be found mainly in Europe, Asia, and North America. However, only a few genera, including Artemisia, are potential but significant sources of allergens. The aim of the study was to compare the mugwort pollen seasons in Białystok, Lublin, Olsztyn, Piotrków Trybunalski, Szczecin, Wrocław, Warsaw and Łódź in 2024. The investigations were carried out using the volumetric method. Seasonal Pollen Index (SPI) was estimated as the sum of daily average pollen concentrations in the given season. The mugwort pollen season is mainly observed in June, July and at the beginning of September. It is worth noting that in 2024, the peak of the mugwort pollen season shifted to September – because, most likely for the first time in Poland, in the last two decades of pollen monitoring, the maximum concentration of mugwort pollen was recorded so late, in September. This was observed at all measurement points, except for Wrocław. In 2024 the pollen season of mugwort started first in Szczecin and Łódź, on the 21th of June. At the latest, a pollen season ended in Warsaw and Lublin, and also in Olsztyn, Piotrków Trybunalski and Łódź, September 23rd and later. Differences in the length of pollen seasons were small, ranging from 83 to 93 days. The highest, record-breaking airborne concentration of 265 pollen grains/m3 was noted in Lublin on the 17th of September. In previous years this took place in July or August. The maximum values of seasonal pollen count in Polish cities occurred within five days, between 16th and 20th of September. The exception was Wrocław, with a seasonal maximum recorded on August 8th. The highest mugwort pollen allergen hazard occurred in 2024 in Lublin, Warsaw and Piotrków Trybunalski and was 4–5 times higher than in other cities. The highest variability in the analysed seasons was found in peak value and SPI value. In the pollen season in 2024 (similar to previous years), two peaks of Artemisia pollen concentrations were observed as a result of the order of flowering of A. vulgaris and A. campestris. Information on the pollination of various Artemisia species will be used to avoid excessive exposure to allergens of these pollen grains.

Introduction. Phantom limb pain is a common complication after limb amputation, involving cortical reorganization and disturbed sensorimotor integration. Mirror therapy (MT), a non-invasive method using the illusion of the amputated limb, is applied to reduce pain. Aim. To present the case of a young woman after traumatic upper limb amputation, treated with mirror therapy for phantom limb pain. The report emphasizes the progression of therapy and the psychosocial aspects of rehabilitation. Case report. A 34-year-old woman, after left forearm amputation, experienced phantom pain (VAS 5–6/10) and non-painful phantom sensations. MT was applied daily in 2–3 sessions of 20 minutes. Gradual improvement in muscle tone and phantom perception was noted. Coexisting depressive and anxiety symptoms required psychological support. Results. Mirror therapy led to a marked reduction of phantom pain and improved functional body image. The patient gradually adapted to the new situation. Conclusions. Mirror therapy shows potential as an effective intervention in phantom limb pain management after upper limb amputation. The key to success is a comprehensive approach combining physical rehabilitation and psychological support.

Introduction. Eccentric and concentric exercises are fundamental components of resistance training in orthopedic rehabilitation. Differences in contraction mechanics influence their clinical application – eccentric contractions generate greater force at a lower metabolic cost, whereas concentric exercises are better tolerated during the early stages of therapy. This review aimed to compare the effectiveness of eccentric and concentric exercises in orthopedic rehabilitation and to formulate practical therapeutic recommendations for use in this context. Methods. A total of 40 publications from 1998 to 2024 were analyzed, covering tendinopathies, rehabilitation following total knee arthroplasty (TKA) and total hip arthroplasty (THA), older adult populations, and data on muscular adaptations and safety. Outcomes included pain reduction, strength gains, functional improvements, and exercise tolerance. Results. Eccentric exercises demonstrated superior efficacy in reducing pain and improving function in chronic tendinopathies (Achilles, patellar, rotator cuff, and lateral epicondyle). In post-TKA and THA rehabilitation, eccentric training was more effective in restoring muscle strength and dynamic function compared to concentric protocols. Among older adults, eccentric exercise improved muscle strength and balance with good tolerance. Electromyographic analyses confirmed the greater neuromuscular efficiency of eccentric training, and its safety has been well-documented in multiple clinical trials. Conclusions. Eccentric exercises show greater clinical effectiveness than concentric exercises in the treatment of tendinopathies and post-operative rehabilitation following TKA and THA – particularly in terms of strength restoration, functional recovery, and pain reduction. In older populations, eccentric training enhances balance and physical performance with lower metabolic demands. When appropriately dosed, eccentric training is both safe and effective. A progressive strategy that integrates both contraction types, tailored to the rehabilitation phase and patient capabilities, yields the most favorable outcomes.

This paper presents the course of the pollen season of ragweed (Ambrosia) in selected cities of Poland (Lublin, Warsaw, Szczecin, Zielona Gora, Wroclaw and Bialystok) in 2024. The ragweed pollen grains are known as very potent aeroallergens, often noted to enter into cross reactions. This pollen is a common cause of pollinosis in North America. In Europe ragweed is an introduced species in the middle of an ongoing invasion event and, therefore, represents a case of a human population being exposed to increasing concentrations of this allergen. Measurements were performed by the volumetric method (Burkard and Lanzoni pollen samplers). Pollen season was defined as the period in which 98% of the annual total catch occurred. Seasonal Pollen Index (SPI) was estimated as the annual sum of daily average pollen concentrations. The pollen season of Ambrosia in 2024 started first in Wroclaw, on the 12th of August, then in Lublin and Warsaw, on the 15th and 16th of August (about 1–2 weeks earlier than in the other cities). This pollen season lasted between the 22nd of September and the 27th of September. The differences of pollen seasons durations were clear (from 27 to 44 days). The highest airborne concentration of 174 pollen grains/m3 was noted in Lublin on the 4th of September. The maximum values of seasonal pollen count occurred between 4th and 17th of September, only in Wrocław 28th of August. The highest ragweed pollen allergen hazard occurred in 2024 in Warsaw and lasted 23 days and in Lublin – 22 days and was high. So far, in various years in Poland, this threat lasted less than 10 days.

Wstęp: Nowotwory kości są stosunkowo rzadkie. Do najczęściej występujących mięsaków kości należą: mięsak kościopochodny (osteosarcoma – 45%), mięsak Ewinga (18%), który częściej występuje u młodzieży oraz chrzęstniakomięsak (chondrosarcoma – 15%), który częściej zdarza się osób dorosłych. Celem poniższej pracy było przybliżenie tematyki nowotworów jako jednego z problemów w dziedzinie ortopedii oraz przedstawienie programu rehabilitacji pacjenta po leczeniu guza olbrzymiokomórkowego. Materiał i metody: Praca została napisana na podstawie historii choroby pacjenta leczonejgo w Klinice Ortopedii, Traumatologii i Onkologii Narządu Ruchu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Wyniki: Po operacji głównym celem rehabilitacji było zapobieganie zanikom mięśniowym oraz utrzymanie prawidłowego zakresu ruchomości w stawach. W tym celu wykorzystano początkowo ćwiczenia wspomagane, które następnie pacjent wykonywał sam jako ćwiczenia czynne. Do rehabilitacji pacjenta wykorzystano m.in. techniki PNF, osteopatii i terapii manualnej. W rehabilitacji poszpitalnej za główny cel obrano wzmacnianie siły mięśniowej. Wnioski: Rehabilitacja jest nieodłącznym elementem postępowania leczniczego pacjentów onkologicznych. Wczesne zapoczątkowanie rehabilitacji przynosi wymierne korzyści w czasie trwania leczenia oraz powrotu chorego do zdrowia.

Wstęp: Mięsaki kości są nowotworami złośliwymi o pochodzeniu mezenchymalnym, których występowanie jest zjawiskiem rzadkim. Najczęściej zdiagnozowanym pierwotnym nowotworem kości jest wrzecionowatokomórkowy mięsak kostnopochodny (osteosarcoma). Mięsaki kości w głównej mierze lokalizują się w kościach długich kończyn, najczęściej w kości udowej, piszczelowej oraz ramiennej. Celem niniejszej pracy jest przedstawienie programu kompleksowej rehabilitacji po resekcji mięsaka kostnopochodnego kości ramiennej i poresekcyjnej endoprotezoplastyce Mutars. Materiał i metody: Praca została napisana na podstawie historii choroby pacjentki leczonej w Klinice Ortopedii, Traumatologii i Onkologii Narządu Ruchu Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Wyniki: Rehabilitacja szpitalna trwa zazwyczaj około 7 dni. Głównym jej celem jest możliwie szybki powrót pacjenta do optymalnego funkcjonowania i wykonywania czynności dnia codziennego. Rehabilitacja poszpitalna trwa znacznie dłużej niż rehabilitacja szpitalna i zależy od stanu pacjenta. Jej głównym celem jest odzyskanie przez pacjenta siły mięśniowej. Wnioski: Rehabilitacja jest ważnym elementem postępowania leczniczego pacjentów onkologicznych. Wczesne zapoczątkowanie rehabilitacji przynosi wymierne korzyści w czasie trwania leczenia oraz powrotu chorego do zdrowia. Słowa kluczowe: endoprotezoplastyka, mięsak kości, mięsak kościopochodny, rehabilitacja

Wstęp: Mięsaki kości są nowotworami złośliwymi, występującym dość rzadko. We wszystkich państwach europejskich mięsak kości stanowi poniżej 0,4% odnotowanych nowotworów złośliwych. Mięsaki kości stanowią zróżnicowaną grupę nowotworów pochodzenia mezenchymalnego. Obowiązujący podział mięsaka kości na podtypy histologiczne opiera się na pochodzeniu od danych komórek stanowiących składowe kości. Metodą leczenia mięsaków o niskiej złośliwości histologicznej jest chirurgiczne usunięcie guza, lecz więcej niż 70% przypadków wymaga leczenia skojarzonego polegającego na wykonaniu zabiegu chirurgicznego oraz przeprowadzeniu chemioterapii przed- oraz pooperacyjnej ze względu na wysoką złośliwość histologiczną. [1-3] Celem niniejszej pracy jest przedstawienie programu kompleksowej rehabilitacji pacjenta N.E. po resekcji guza bliższej części kości ramiennej prawej na skutek rozległego przerzutu jasnokomórkowego raka nerki oraz wstawieniu implantu kości ramiennej typu MUTARS. Mężczyzna N. E. lat 62, po przebytym raku jasnokomórkowym (G2) lewej nerki po NSS (2010 r.), dnia 18.04.16 r. został przyjęty na oddział chirurgii z powodu dolegliwości bólowych nadbrzusza oraz lewego barku. Rehabilitacja poszpitalna przeprowadzona została cztery miesiące od wykonanego zabiegu operacyjnego. Jej głównym celem było przywrócenie maksymalnej sprawności fizycznej możliwej do osiągnięcia przez pacjenta po zabiegu endoprotezoplastyki stawu ramiennego. Polegała głównie na ćwiczeniach wzmacniających siłę mięśniową obręczy barkowej, treningu propriocepcji, stabilizacji oraz przygotowaniu pacjenta do swobodnego wykonywania czynności samoobsługi, a także powrotu do aktywności zawodowej [4,5].

Wstęp: Mięsaki są grupą nowotworów złośliwych występujących stosunkowo rzadko. Chrzęstniakomięsak (chondrosarcoma) jest nowotworem tkanki łącznej. Najczęściej umiejscawia się w kości udowej i ramiennej, a rzadziej występuje w żebrach i miednicy. Występuje między czwartą a szóstą dekadą życia. Leczenie wymaga resekcji zmienionej chorobowo tkanki i rekonstrukcji ubytku kostnego. Chemioterapia bądź radioterapia są stosowane jedynie w przypadku dyskwalifikacji z zabiegu operacyjnego. Nieodłącznym elementem postępowania leczniczego jest rehabilitacja, która powinna się rozpocząć już od pierwszej doby po zabiegu operacyjnym. Operacje z użyciem indywidualnego implantu stworzonego w technologii druku 3D są ogromną szansą dla wielu pacjentów, gdyż możliwe jest odtworzenie anatomii pacjenta. Celem pracy było przedstawienie zindywidualizowanego programu rehabilitacji pacjentki po rekonstrukcji stawu krzyżowo-biodrowego i tylnej kolumny miednicy za pomocą endoprotezy CustomMade MUTARS w technologii 3D uwzględniając najnowsze metody fizjoterapeutyczne. Chora przeszła zabieg operacyjny w Katedrze i Klinice Ortopedii, Traumatologii i Onkologii Narządu Ruchu z powodu chrzęstniakomięsaka talerza kości biodrowej. Wnioski:1.Wczesna fizjoterapia znacząco przyspiesza powrót sprawności funkcjonalnej. 2.Nowoczesne metody fizjoterapii takie jak osteopatia i terapia manualna są nieodłącznym elementem kompleksowego leczenia osób po rekonstrukcji kości. 3.Kompleksowa, wczesna fizjoterapia poprawia stan psychofizyczny chorych po leczeniu nowotworów kości.

WSTĘP Choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego jest jednym z najczęściej występujących schorzeń obejmujących ten narząd. Zazwyczaj występuje ona u ludzi w przedziale wiekowym 50-80, jednak istnieje ryzyko jej wystąpienia u osób młodszych ze względu na czynniki predysponujące. Zmiany w stawie są nieodwracalne i jedynym sposobem na ich zatrzymanie jest odpowiednio dobrana rehabilitacja, a w późniejszym etapie, wykonanie alloplastyki stawu biodrowego. Zakres fizjoterapii obejmuje dziedziny takie jak kinezyterapia, fizykoterapia, terapia manualna oraz osteopatia. Cel: 1.Ocena stanu klinicznego i funkcjonalnego pacjentów przed alloplastyką stawu biodrowego. 2.Określenie czynników wpływających na zwiększenie dysfunkcji kończyny dolnej. 3.Ocena bólu w chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego. Materiały i metody: W przeprowadzonym badaniu wzięło udział 46 osób zakwalifikowanych do zabiegu alloplastyki stawu biodrowego. Badanie obejmowało ocenę zakresu ruchomości przy pomocy inklinometru, ocenę siły mięśniowej według skali Lovetta oraz ocenę bólu wykorzystując skalę VAS. Wyniki: W grupie badanej zaobserwowano największe zmiany w zmniejszeniu zakresu ruchomości zgięcia (p<0,05) oraz ruchu rotacji wewnętrznej (p<0,05). Zaobserwowano zmniejszenie zakresu ruchomości wyprostu, odwodzenia, przywodzenia oraz rotacji zewnętrznej, jednak wyniki nie były istotne statystycznie. Zmiany zwyrodnieniowe predysponują do zwiększenia dolegliwości bólowych (p<0,05). Siła mięśniowa pacjenta zmniejsza się wraz ze stopniem zaawansowania zmian zwyrodnieniowych (p<0,05). Zwiększenie dolegliwości bólowych wpływa na osłabienie siły mięśniowej (p<0,05). Wnioski: 1.Pacjenci z coxarthrosis cechują się zmniejszonym zakresem ruchomości we wszystkich płaszczyznach ruchowych, w szczególności zgięciem i rotacją wewnętrzną. 2.Zmiany zwyrodnieniowe wpływają na obniżenie siły mięśniowej stawu biodrowego. 3.Dolegliwości bólowe zwiększają się wraz ze wzrostem zaawansowania choroby zwyrodnieniowej.

INTRODUCTION: T Agility Test is one of the tests that evaluates multidirectional movement in connection with the speed of movements. The T test also evaluates dynamic stability, also known as agility. It has been defined as the ability to maintain a controlled body position and quickly change the direction of movement without losing balance. The test is useful in sports such as handball or basketball. In handball, players get a lot of injuries, the most common of which occur during training and matches when there is a clash with other players. The most common injuries concern the wrist, ankle, shoulder and knee joints. OBJECTIVES OF THE WORK: 1. Comparison of dynamic stability in youth training handball. 2. Impact of injury on handball T test result. 3. Usefulness of the T test for assessing dynamic stability and multidirectional movement in athletes. MATERIAL AND METHODS: 23 young handball players were tested with the T Agility test and the questionnaire was conducted. To carry out the test, accessories such as cones, stopwatch and centimeter were needed. The cones were arranged in the shape of the letter T. The player's task was to overcome the designated distance as quickly as possibile. RESULTS: The average test time T was 10.95 s. The fastest player reached 9.15 s and the worst time was 12.11 s. Most players (14) suffered ankle injuries. Sprains of the joint, p = 0.56 and rupture / tear of the muscle / tendon, (p = 0.48) were frequent injuries. The most common injuries in the wrist joint concerned fractures of the fingers, p = 0.29 and finger knockout p = 0.14. CONCLUSIONS: 1. This T test is useful for assessing dynamic stability and multidirectional movement of athletes. 2. Suffered injuries do not have a significant impact on the T test result. 3. T test is a useful tool in the training process.