Salman Özüpekçe

The aim of this study is to evaluate artificial intelligence applications in the preschool education level within the framework of the multi-complementary approach (McA). The McA is designed as a comprehensive approach that encompasses multiple analysis methods. In the first phase of the study, the pre-complementary knowledge process, meta-analysis, and meta-thematic analysis methods were used; in the post-complementary knowledge process, an experimental design with a control group and pre-test/post-test was applied. Finally, in the complementary knowledge phase, the findings of the first two phases were combined, providing an opportunity to evaluate the effectiveness of artificial intelligence applications in preschool education from a more comprehensive and broader perspective. The study provides information about the McA, and then the methodological process and findings of the research are presented in detail within this framework. After providing information about the McA, the methodological process and results of the study are presented step by step within this framework. A literature review based on document analysis in the context of social sciences and teaching in preschool education using artificial intelligence applications has shown that the application of artificial intelligence has positive and significant effects on both student performance and various variables supporting teaching. The complementary results favoring artificial intelligence applications encourage the increased use of such technologies in preschool education, promoting their more widespread and systematic use in the teaching environment.

The aim of this study is to evaluate artificial intelligence applications in the preschool education level within the framework of the Multi-complementary Approach (McA). McA is designed as a comprehensive approach that encompasses multiple analysis methods. In the first phase of the study, the pre-complementary knowledge process, meta-analysis and meta-thematic analysis methods were used; in the post-complementary knowledge process, an experimental design with a control group and pre-test-post-test was applied. Finally, in the complementary knowledge phase, the findings of the first two phases were combined, providing an opportunity to evaluate the effectiveness of artificial intelligence applications in preschool education from a more comprehensive and broader perspective. The study provides information about McA, and then the methodological process and findings of the research are presented in detail within this framework. After providing information about McA, the methodological process and results of the study are presented step by step within this framework. A literature review based on document analysis in the context of social sciences and teaching in preschool education using artificial intelligence applications has shown that the application of artificial intelligence has positive and significant effects on both student performance and various variables supporting teaching. The complementary results favoring artificial intelligence applications encourage the increased use of such technologies in preschool education, promoting their more widespread and systematic use in the teaching environment.

İnsanoğlu bu gezegendeki varoluş hikayesi boyunca yaşadığı doğal ortamı anlamlandırmaya çabalamıştır. Dünyayı ve zamanla evreni inceleyen türümüz, gördüğü tüm objeleri ve eylemleri tanımlama gayretine girmiş ve zamanla tüm varlıklara ad vermeye başlamıştır. Bu ad verme yani ayırt etme sayesinde ortak bir dil geliştirebilmiştir. Türkiye coğrafyası geçmişten geleceğe tüm yer adlarını rastlantısal sebeplerle değil, aksine fiziki veya beşerî faaliyetlerden esinlenerek oluşturmuştur. Bu süreç litolojiden vejetasyona, pedojenezden klimatolojiye, kültürel bellekten ulaşım faaliyetlerine varıncaya kadar birçok boyutta vuku bulmuştur. Bu bağlamda yer adları, medeniyetin oluşum sürecine ve coğrafi mekânın özelliklerine ait fikirler sunmakta ve bize bir bakıma geçmişi anlatmaktadır. Bu araştırma kapsamında, Mardin ili Midyat ilçesinin kırsal toponimik özellikleri irdelenmiş ve coğrafya öğretimi açısından bu kavramın önemi açıklanmaya çalışılmıştır. Sınıflama aşamasında beşerî ve fiziki coğrafya özellikleri ön planda tutulmuş ve alt gruplamalar bu eksende gerçekleştirilmiştir. Araştırma için Midyat ilçesinin seçilmesinde Süryanilerinde dahil olduğu birçok etnik kökenden topluluğun bölgeye kattığı dilsel zenginlik ve Asurlar’dan Osmanlıya uzanan tarihsel derinlik etkili olmuştur. Midyat ilçesi ve yakın çevresi halihazırda 72 adet kırsal yerleşmeden meydana gelmiştir. Bu çalışma kapsamında bu 72 adet köyün yer adları, fiziki coğrafya özelliklerinden sosyal-ekonomik yapısına kadar birçok birim göz önüne alınarak sınıflandırılmıştır. Bu amaca ulaşabilmek için Midyat sınırları içinde, insan-fiziki ortam ilişkiselliğini ortaya koyacak olan toprak, Corine arazi kullanımı ve topoğrafya haritaları hazırlanmıştır. Bu bağlamda ilk olarak fiziki coğrafya haritası için araştırma alanının sayısal yükselti modeli (DEM) verisi temin edilmiş ve eş yükselti/morfometri haritası oluşturulmuştur.

Türkiye’de son yıllarda hem hatalı ve plansız arazi kullanımı hem de kuraklık gibi parametrelere bağlı olarak çok sayıda sulak alan yok olmuştur. Bu araştırmada, Türkiye’nin en zengin sulak alanlarını içeren Batı Akdeniz Havzalarında Thornthwaite iklim sınıflaması ve kuraklık analizi yapılmıştır. Böylelikle kuraklık eğilimi ve değişen iklim koşullarının sulak alanların yok olmasındaki etkisi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular çalışma alanında yer alan Acıgöl, Eğirdir Gölü ve Burdur Göllerinin hızla daraldığını göstermektedir. Bu değişimde artan kuraklık eğiliminin ve değişen iklim koşullarının önemli bir payı söz konusudur. Batı Akdeniz’de yer alan sulak alanlar yalnızca hatalı ve plansız arazi kullanımına bağlı olarak değil kuraklaşan iklim koşullarından dolayı da hızla tükenme eğilimindedir. Bu durumun, bölge için detaylı bir iklim, kuraklık ve sulak alan ilişkisini ortaya koyan araştırmalar ile ortaya konulması gerekmektedir. Aksi takdirde Türkiye’nin güneybatısında yer alan bu havza bugün bulundurduğu zengin su kaynaklarını 50 yıl sonra büyük oranda kaybetme riski ile karşı karşıya kalacaktır.