SÖSibel Özçakmak

Sibel Özçakmak

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Sibel Özçakmak has a total of 10 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    The HACCP Flexibility Approach in Small and Medium-Sized Food Businesses: A Comparison between the European Union and Türkiye

    by Sibel Özçakmak, Uğur Büber, Nihal Atmaca Taner

    This study comprehensively examines the implementation of Prerequisite Programs (PRPs) and the Hazard Analysis and Critical Control Points (HACCP) flexibility approach in small and medium-sized food enterprises (SMEs) within the context of legislation implemented in the European Union (EU) and Türkiye. Based on the guidance documents and communications issued by the European Commission and the legal framework in force in Türkiye, the audit, implementation, and evaluation aspects of flexibility applied without undermining HACCP principles are examined. The study examines the role of PRPs and Operational Prerequisite Programs (OPRPs) controls in ensuring food safety in enterprises, determining whether Critical Control Points (CCPs) are limited or not possible; furthermore, it emphasizes the need for a standardized assessment approach to ensure uniformity in implementation during official controls. Based on literature findings and legislative analysis, it was concluded that the HACCP flexibility approach is a feasible and effective model for ensuring food safety in SMEs. It was further concluded that the approach of strengthening PRPs and OPRPs instead of CCPs, aligning the documentation burden with the capacity of the enterprise, and basing audits on actual practices contributes to the sustainable development of food safety culture. In order to better understand the flexibility provisions published in EC 852/2004, EC 853/2004, and other relevant directives/guidelines in Türkiye, and to utilize them in conjunction with sectoral good hygiene practice guides, a control checklist and implementation guide based on the HACCP Flexibility Approach was prepared. Some of these documents were included in this study, and initiatives have been undertaken to share them with the official authority.

  • Süt İşleme Tesisi Olarak Faaliyet Gösteren Coğrafi İşaret Tescilli Peynir Üreticilerinin Güncel Durumu (Current Status of Geographical Indication Registered Cheese Producers Operating As Dairy Processing Facility in Turkey)

    by Sibel Özçakmak, Cem Kösemeci̇, Asya Çeti̇nKaya, Kadir Süzme

    Coğrafi İşaret (Cİ), yöresel ürünlerin, üreticilerinin ve tüketicilerin korunmasını amaçlayan ve kırsal kalkınmanın aracı olan bir sınai mülkiyet hakkıdır. Ülkemizde Cİ tescili için yetkili mercii olan Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Coğrafi İşaretler Portalı’nda, tescilli coğrafi işaret ile ilgili üretim, dağıtım ve/veya piyasaya arz faaliyetinde bulunan gerçek ve/veya tüzel kişilikler yayınlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Cİ tescili ile korunan peynir çeşitlerinin tescil bilgilerini ve Tarım ve Orman Bakanlığı veri tabanında yer alan Cİ tescilli peynir üreticilerinin mevcut durumunu değerlendirmektir. Çalışmanın birincil verileri, TÜRKPATENT ve Gıda Güvenliği Bilgi Sistemi (GGBS) açık erişimli veri tabanları üzerinden elde edilmiştir. Buna göre; 1 Temmuz 2024 tarihi itibariyle 41 çeşit yerli peynir çeşidinin TÜRKPATENT tarafından tescillendiği, bu peynirlerin 15’inin menşe adı olduğu, Cİ tescilli peynir üretimi yapılan 31 farklı ilde toplam 85 adet süt işleme tesisi bulunduğu, yalnızca 16 adet tescilli peynir çeşidinin ilgili veri tabanlarındaki kayıtlara göre üretiminin sürdürülebilir olduğu, TÜRKPATENT ve GGBS veri tabanlarında yer alan tescilli peynir üretici bilgilerinin %19.35’inin uyumlu olduğu belirlenmiştir.

  • Open Access

    Evaluation of Food Safety of Commercial Baby Foods according to Legal Regulations

    by Işıl Var, Sibel Özçakmak, Ali Tekin, Seda Yılmaz, Behzad Heshmati, Okşan Uçkun, Asya Çetinkaya

    It has recently been recognized that some commercial infant formulae have, due to spoilage and pathogen microorganisms, which are detected risks to health, been recalled and reported in the Rapid Alert System for Food and Feed on notification lists. The risk of microbial contamination from the environment or from the addition of ingredients to cereal-based follow-on formulae (FOF) and powdered infant foods (PIF) products could occur under poor hygienic conditions. This project was designed to evaluate the associated risks of Cronobacter sakazakii, Salmonella, Total Coliform, E. coli, E. coli O157:H7, Staphylococcus aureus, Listeria monocytogenes, Bacillus cereus and Ochratoxin-A in PIF, FOF and rice flour products marketed in Turkey. Seventy-four baby formulae and thirteen rice flour trademarks obtained in 2018 randomly from different markets in Samsun, Kars, and Adana in Turkey. Salmonella, C. sakazakii, Coliform, S. aureus, L. monocytogenes and Bacillus cereus were analyzed using the ISO 6579:2002, ISO/TS 22964:2006, MPN, FDA (2001), FDA (1998) and FDA (2012) methods, respectively. C. sakazakii was isolated from 7/74 FOF products and 4/13 rice flour products, yielding 12.64% prevalence. Salmonella, S. aureus and L. monocytogenes were not detected in any of the samples. The FOF products, including cereals of different origins and one rice flour sample (7.69%), were found to be contaminated with B. cereus (6.76%) and B. subtilis (5.41%). OTA values were found to be above the legal limits in 4.05% (3/74) FOF products. These results suggest that routine quality controls and hazard and risk analysis for infant foods have to be much more rigorous in terms of the potential risk of microbiological contamination.


  • Resmi Gıda Kontrollerinde Covid-19 tedbirlerine Yönelik İlave Gereklilikler

    by Sibel Özçakmak

    Kamu otoritelerinin Covid-19'u önlemeye yönelik kurallarının çoğu genel hijyen ilkelerine dayanmaktadır. İşletme yetkilileri ve çalışanları, faaliyette oldukları sürece Yeni Koronovirüs hastalığına karşı işyerlerinde etkin mücadele için kamu otoritesi tarafından bildirilen tedbirlere uymak zorundadır. Gıda işletmelerinin pandemi sürecinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri Bitki Sağlığı Gıda ve Yem Kanunu'na ve 1593 sayılı Genel Hijyen Kanununa (Umumi Hıfzıssıhha Kanunu) uyması gerekmektedir. Denetim ve kontrollerde gıda operasyonlarının emniyetli koşullarda sağlanması, belirlenen kontrol önlemlerinin alınması ve tüm bu işlemlerin sürekliliği hedeflenmektedir. Resmi incelemelerde sadece gıda güvenliği kriterleri değil, Covid-19 hastalığının yayılmasını önlemek için ek önlemler de dikkate alınmaktadır. Bu öngörü ile Onaylı/Kayıtlı İşletmelere Ait Resmi Kontrol Formu’na yapmış olduğum ilaveler bilgilerinize sunulmuştur.

  • Covid-19 Salgınının Yayılmasını Önleyici Hijyen Uygulamaları

    by Sibel Özçakmak, Işıl Var

    Tüm dünya ve ülkemizi de etkisi altına alan pandemi sürecinde güvenilir gıda arzı ve faaliyetleri ilk akla gelen süreçlerden biridir. Bu sancılı dönemde gıdaların ambalajlama, depolama, taşıma aşamalarında ürünlerin temas ve hijyen kurallarına uygun olarak tüketicilere sunulması beklenmektedir. Covid-19 salgınından korunmak ve yayılmasını engellemek için rutin hijyen uygulamaları yanında 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunun 23. maddesine istinaden belirlenen ilave tedbirler konulmuştur. Şimdiye dek Sağlık Bakanlığı tarafından Covid-19 tedbirlerine ilişkin toplam 13 rehber yayınlamış olup, işyerlerinde alınması gereken önlemler internet sitesi üzerinden açıklanmıştır. Yapılan resmi denetim ve kontrollerde salgınla mücadelede devletin öngördüğü kurallara aykırılığın tespiti halinde suçun niteliğine göre idari yaptırımlar uygulanmaktadır. Eylül ayı itibari ile vaka sayılarının beklenen düzeyde olmayışı ne yazık ki yasal zorunlulukların uyulmasında problemler yaşandığını veya yetersiz kalındığını göstermektedir. Diğer yandan Salgın Tedbir Planlarının hazırlanması ve uygulanması konularında, işletme yetkililerinin güncel bilgilere erişimi ve uygulama konusunda güçlük yaşadığı da görülmektedir. Bu çalışma ile 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem kanunun gerektirdiği hijyen uygulamaları yanında Covid-19 ile mücadele kapsamında alınması gereken ek tedbirler birleştirilerek salgın yönetiminde dikkat edilmesi gereken hususlar ortaya konmuştur.