Zbigniew Głąb
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Zbigniew Głąb has a total of 40 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
Latest Publications
- 1 September 2026
- Published by Wiley in Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities
- Vol. 39 (5) , e70314
Between Education and the Labour Market: People With Intellectual Disabilities and Their Environment in a Vicious Circle of Work Perception
Background: Despite extensive debate on social policy and the growing range of instruments aimed at professional activation, the employment rate of people with intellectual disabilities remains low. This study seeks to identify the underlying causes of this situation. Method: The research is based on 132 in‐depth interviews conducted in Poland with people with intellectual disabilities and members of their immediate social environment. Data were analyzed using grounded theory methodology. Results: Prevailing social perceptions frame work for people with intellectual disabilities as largely theoretical, rendering it a distant and often unattainable aspiration. This dynamic contributes to a self‐reinforcing cycle of beliefs about the employability of this group. Conclusions: A fundamental barrier lies in the still incomplete global transformation in thinking about disability—from a charitable‐medical model toward a social and human rights model. The Findings reveal the potential for change in local communities where such a transformation is already underway.
- 1 September 2026
- Published by Wiley in Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities
- Vol. 39 (5) , e70314
Between Education and the Labour Market: People With Intellectual Disabilities and Their Environment in a Vicious Circle of Work Perception
Background: Despite extensive debate on social policy and the growing range of instruments aimed at professional activation, the employment rate of people with intellectual disabilities remains low. This study seeks to identify the underlying causes of this situation. Method: The research is based on 132 in‐depth interviews conducted in Poland with people with intellectual disabilities and members of their immediate social environment. Data were analyzed using grounded theory methodology. Results: Prevailing social perceptions frame work for people with intellectual disabilities as largely theoretical, rendering it a distant and often unattainable aspiration. This dynamic contributes to a self‐reinforcing cycle of beliefs about the employability of this group. Conclusions: A fundamental barrier lies in the still incomplete global transformation in thinking about disability—from a charitable‐medical model toward a social and human rights model. The Findings reveal the potential for change in local communities where such a transformation is already underway.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 87-108
Dostępność stron internetowych uczelni wyższych w świetle wytycznych WCAG 2.1
W dzisiejszym świecie internet stał się nieodłączną częścią życia akademickiego, umożliwiającwgląd do informacji i zasobów edukacyjnych. Jednakże, aby spełnić wymogi równego dostępu,konieczne jest zapewnienie dostępności stron internetowych uczelni także osobom z niepełnosprawnościami.W niniejszym artykule zwracamy uwagę na dostępność stron internetowychuczelni wyższych pod kątem wytycznych WCAG 2.1 (ze szczególnym uwzględnieniem potrzebosób z niepełnosprawnością wzroku). Jest to standard zawarty w Ustawie o dostępności cyfrowejstron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, wskazujący sposób ich tworzenia,umożliwiający komfortowe poruszanie się po stronach przez osoby z różnymi niepełnosprawnościami.Metodologia obejmuje analizę struktury, układu oraz użyteczności interfejsów, a także ocenę czytelnościtreści dla tej grupy użytkowników. Badaniom poddane zostało 14 publicznych uczelniwyższych w Polsce, zlokalizowanych w różnych województwach. W artykule identyfkujemy obszary,w których strony internetowe uczelni mogą być ulepszone, aby lepiej spełniać potrzebyosób niedowidzących. Nasze ustalenia prezentują wgląd w bieżący stan dostępności stron internetowychuczelni. Dzielimy się wynikami badań oraz proponujemy dyskusję na temat przyszłychstrategii poprawy dostępności stron internetowych uczelni wyższych dla osób niedowidzących.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 87-108
Open AccessDostępność stron internetowych uczelni wyższych w świetle wytycznych WCAG 2.1
W dzisiejszym świecie internet stał się nieodłączną częścią życia akademickiego, umożliwiającwgląd do informacji i zasobów edukacyjnych. Jednakże, aby spełnić wymogi równego dostępu,konieczne jest zapewnienie dostępności stron internetowych uczelni także osobom z niepełnosprawnościami.W niniejszym artykule zwracamy uwagę na dostępność stron internetowychuczelni wyższych pod kątem wytycznych WCAG 2.1 (ze szczególnym uwzględnieniem potrzebosób z niepełnosprawnością wzroku). Jest to standard zawarty w Ustawie o dostępności cyfrowejstron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, wskazujący sposób ich tworzenia,umożliwiający komfortowe poruszanie się po stronach przez osoby z różnymi niepełnosprawnościami.Metodologia obejmuje analizę struktury, układu oraz użyteczności interfejsów, a także ocenę czytelnościtreści dla tej grupy użytkowników. Badaniom poddane zostało 14 publicznych uczelniwyższych w Polsce, zlokalizowanych w różnych województwach. W artykule identyfkujemy obszary,w których strony internetowe uczelni mogą być ulepszone, aby lepiej spełniać potrzebyosób niedowidzących. Nasze ustalenia prezentują wgląd w bieżący stan dostępności stron internetowychuczelni. Dzielimy się wynikami badań oraz proponujemy dyskusję na temat przyszłychstrategii poprawy dostępności stron internetowych uczelni wyższych dla osób niedowidzących.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 169-193
Umiejętności cyfrowe osób z niepełnosprawnościami studiujących w okresie pandemii w świetle badań ankietowych na Uniwersytecie Warszawskim
Okres pandemii wymusił zmianę zachowań społecznych i warunków funkcjonowania wielu instytucji,w tym uczelni wyższych. Konieczność ograniczenia bezpośrednich interakcji spowodowała,że podstawowe aktywności w większości przypadków – takie jak kształcenie i praca – przeniosłysię do cyfrowej rzeczywistości. Wpływ pandemii na warunki kształcenia i funkcjonowaniestudentów analizowano, przeprowadzając wiele badań empirycznych. W tym artykule chcemy sięskoncentrować na wybranych aspektach związanych ze zdalną formą nauki na uczelniach, prowadzonejza pośrednictwem mediów cyfrowych. Celem artykułu jest porównanie umiejętnościcyfrowych studentek i studentów z niepełnosprawnościami, kształcącymi się w okresie pandemiina Uniwersytecie Warszawskim, z pozostałymi osobami studiującymi. Zostaną omówione m.in.możliwości korzystania ze sprzętu i oprogramowania do nauki zdalnej, umiejętności i samocenawarunków do kształcenia zdalnego oraz uczestnictwo w szkoleniach. Przedstawione opinie badanychpozwalają na określenie sytuacji osób studiujących (sprawnych i z ograniczeniami sprawności)w okresie przymusowej nauki zdalnej wywołanej pandemią. W artykule wykorzystano wynikibadania ankietowego „Studia w technologii zdalnej – nauka na Uniwersytecie Warszawskimw dobie pandemii” przeprowadzonego w 2021 r.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 169-193
Open AccessUmiejętności cyfrowe osób z niepełnosprawnościami studiujących w okresie pandemii w świetle badań ankietowych na Uniwersytecie Warszawskim
Okres pandemii wymusił zmianę zachowań społecznych i warunków funkcjonowania wielu instytucji,w tym uczelni wyższych. Konieczność ograniczenia bezpośrednich interakcji spowodowała,że podstawowe aktywności w większości przypadków – takie jak kształcenie i praca – przeniosłysię do cyfrowej rzeczywistości. Wpływ pandemii na warunki kształcenia i funkcjonowaniestudentów analizowano, przeprowadzając wiele badań empirycznych. W tym artykule chcemy sięskoncentrować na wybranych aspektach związanych ze zdalną formą nauki na uczelniach, prowadzonejza pośrednictwem mediów cyfrowych. Celem artykułu jest porównanie umiejętnościcyfrowych studentek i studentów z niepełnosprawnościami, kształcącymi się w okresie pandemiina Uniwersytecie Warszawskim, z pozostałymi osobami studiującymi. Zostaną omówione m.in.możliwości korzystania ze sprzętu i oprogramowania do nauki zdalnej, umiejętności i samocenawarunków do kształcenia zdalnego oraz uczestnictwo w szkoleniach. Przedstawione opinie badanychpozwalają na określenie sytuacji osób studiujących (sprawnych i z ograniczeniami sprawności)w okresie przymusowej nauki zdalnej wywołanej pandemią. W artykule wykorzystano wynikibadania ankietowego „Studia w technologii zdalnej – nauka na Uniwersytecie Warszawskimw dobie pandemii” przeprowadzonego w 2021 r.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 143-167
Normalizacja teleporad z perspektywy pacjentów w podłużnych badaniach jakościowych
W niniejszym rozdziale analizowany jest proces popularyzacji teleporad jako formy zdalnychkonsultacji w publicznym systemie ochrony zdrowia w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniemprzebiegu adaptacji do nich oraz ograniczeń ich stabilnego osadzenia w praktykach pacjentów.Analiza opiera się na podłużnych badaniach jakościowych prowadzonych w trzech falach w latach2020–2022, obejmujących wywiady z młodymi dorosłymi, rodzicami małych dzieci oraz seniorami(n = 356). Na tej podstawie rekonstruowana jest zmieniająca się percepcja teleporad oraz argumentacjai doświadczenia, poprzez które pacjenci oceniają zdalne formy kontaktów medycznych.Ramy interpretacyjne wyznacza teoria procesu normalizacji, umożliwiająca analizę przejścia odskokowego „uzdalnienia” podstawowej opieki zdrowotnej w początkowym okresie pandemii dostopniowego wyhamowania i odwrócenia tego zjawiska w kolejnych fazach. Wyniki wskazują, żeteleporady, mimo szybkiego ich upowszechnienia i postępującego rozwoju narzędzi e-zdrowia,zostały włączone w relację pacjent–lekarz w sposób selektywny i warunkowy. Postrzegane są oneprzede wszystkim jako uzupełnienie bezpośrednich interakcji, a nie jako ich pełnoprawny substytut.Pozytywna ocena dotychczasowych doświadczeń sprzyja wykorzystywaniu teleporad w określonychsytuacjach, jednak stopień ich utrwalenia pozostaje ograniczony i silnie zależny od kontekstuzdrowotnego oraz wcześniejszych kontaktów z publicznym systemem ochrony zdrowia.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 143-167
Open AccessNormalizacja teleporad z perspektywy pacjentów w podłużnych badaniach jakościowych
W niniejszym rozdziale analizowany jest proces popularyzacji teleporad jako formy zdalnychkonsultacji w publicznym systemie ochrony zdrowia w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniemprzebiegu adaptacji do nich oraz ograniczeń ich stabilnego osadzenia w praktykach pacjentów.Analiza opiera się na podłużnych badaniach jakościowych prowadzonych w trzech falach w latach2020–2022, obejmujących wywiady z młodymi dorosłymi, rodzicami małych dzieci oraz seniorami(n = 356). Na tej podstawie rekonstruowana jest zmieniająca się percepcja teleporad oraz argumentacjai doświadczenia, poprzez które pacjenci oceniają zdalne formy kontaktów medycznych.Ramy interpretacyjne wyznacza teoria procesu normalizacji, umożliwiająca analizę przejścia odskokowego „uzdalnienia” podstawowej opieki zdrowotnej w początkowym okresie pandemii dostopniowego wyhamowania i odwrócenia tego zjawiska w kolejnych fazach. Wyniki wskazują, żeteleporady, mimo szybkiego ich upowszechnienia i postępującego rozwoju narzędzi e-zdrowia,zostały włączone w relację pacjent–lekarz w sposób selektywny i warunkowy. Postrzegane są oneprzede wszystkim jako uzupełnienie bezpośrednich interakcji, a nie jako ich pełnoprawny substytut.Pozytywna ocena dotychczasowych doświadczeń sprzyja wykorzystywaniu teleporad w określonychsytuacjach, jednak stopień ich utrwalenia pozostaje ograniczony i silnie zależny od kontekstuzdrowotnego oraz wcześniejszych kontaktów z publicznym systemem ochrony zdrowia.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 25-44
Skutki braku zaangażowania potencjalnych przyszłych użytkowników w proces projektowy na przykładzie rozwiązań technologicznych i architektonicznych dla osób niewidomych
Współcześnie w trakcie projektowania produktów i usług coraz częściej podkreśla się znaczenieangażowania użytkowników końcowych w proces tworzenia właściwych rozwiązań. W artykuleomówiono teoretyczne podstawy potrzeby konsultacji, a także metody projektowe, któreuwzględniają perspektywę użytkowników. W dalszej części przeanalizowano skutki braku takichkonsultacji na przykładzie technologicznych i architektonicznych rozwiązań przeznaczonych dlaosób niewidomych, wykorzystując wątek „Absurdalne ułatwienia i rozwiązania utrudniające życieniewidomych” z forum Elten. Celem artykułu jest wskazanie, jak pomijanie opinii potencjalnychużytkowników prowadzi do nieefektywnych i niepraktycznych projektów, które mogą wręczutrudniać codzienne życie osób, dla których zostały stworzone.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 25-44
Open AccessSkutki braku zaangażowania potencjalnych przyszłych użytkowników w proces projektowy na przykładzie rozwiązań technologicznych i architektonicznych dla osób niewidomych
Współcześnie w trakcie projektowania produktów i usług coraz częściej podkreśla się znaczenieangażowania użytkowników końcowych w proces tworzenia właściwych rozwiązań. W artykuleomówiono teoretyczne podstawy potrzeby konsultacji, a także metody projektowe, któreuwzględniają perspektywę użytkowników. W dalszej części przeanalizowano skutki braku takichkonsultacji na przykładzie technologicznych i architektonicznych rozwiązań przeznaczonych dlaosób niewidomych, wykorzystując wątek „Absurdalne ułatwienia i rozwiązania utrudniające życieniewidomych” z forum Elten. Celem artykułu jest wskazanie, jak pomijanie opinii potencjalnychużytkowników prowadzi do nieefektywnych i niepraktycznych projektów, które mogą wręczutrudniać codzienne życie osób, dla których zostały stworzone.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 127-141
Zdalne formy wsparcia dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną podczas pandemii Covid-19 w opiniach rodziców i opiekunów
Rzeczywistość edukacyjna i terapeutyczna osób z niepełnosprawnością intelektualną uległa diametralnejzmianie podczas pandemii Covid-19. Większość instytucji wspierających osoby z niepełnosprawnościąintelektualną przeszła na zdalny tryb pracy, co wymagało dostosowania siędo nowych realiów zarówno przez osoby z niepełnosprawnością, ich najbliższe rodziny, jak i terapeutóworaz pracowników instytucji. Celem omawianego w artykule badania było poznanieopinii rodziców dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną na temat jakości zdalnejterapii i rehabilitacji oferowanej przez placówki wspracia dziennego podczas pierwszego etapupandemii w Polsce oraz poszukiwanie rozwiązań umożliwiających usprawnienie tego procesuw przyszłości. Wyniki badań wskazują na trudności w łączeniu obowiązków zawodowych, domowychi terapeutycznych przez rodziców dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną,problemy dotyczące realizacji i prowadzenia terapii, brak dostępu do profesjonalnego sprzęturehabilitacyjnego czy niski poziom umiejętności obsługi sprzętu komputerowego. Często wskazywanymproblemem była także obawa o regres umiejętności dziecka i jego ograniczony dostępdo kontaktu z przyjaciółmi. Wśród postulatów rodziców znalazły się: regularność prowadzeniaterapii, stały kontakt z terapeutą, dostosowanie planu zajęć do rytmu dnia, szkolenie z zakresuobsługi sprzętu komputerowego, zapewnienie kontaktu z rówieśnikami czy wprowadzenie modeluhybrydowego – zajęć zdalnych oraz spotkań w realnym życiu. Jest to pierwszy w Polsce raportz jakościowej oceny zdalnej terapii osób z niepełnosprawnością intelektualną w trakcie epidemiiCovid-19. Konieczne jest prowadzenie kolejnych, szerszych badań, które umożliwią poszukiwanierozwiązań respektujących prawa osób z niepełnosprawnościami do edukacji i terapii.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 127-141
Open AccessZdalne formy wsparcia dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną podczas pandemii Covid-19 w opiniach rodziców i opiekunów
Rzeczywistość edukacyjna i terapeutyczna osób z niepełnosprawnością intelektualną uległa diametralnejzmianie podczas pandemii Covid-19. Większość instytucji wspierających osoby z niepełnosprawnościąintelektualną przeszła na zdalny tryb pracy, co wymagało dostosowania siędo nowych realiów zarówno przez osoby z niepełnosprawnością, ich najbliższe rodziny, jak i terapeutóworaz pracowników instytucji. Celem omawianego w artykule badania było poznanieopinii rodziców dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną na temat jakości zdalnejterapii i rehabilitacji oferowanej przez placówki wspracia dziennego podczas pierwszego etapupandemii w Polsce oraz poszukiwanie rozwiązań umożliwiających usprawnienie tego procesuw przyszłości. Wyniki badań wskazują na trudności w łączeniu obowiązków zawodowych, domowychi terapeutycznych przez rodziców dorosłych osób z niepełnosprawnością intelektualną,problemy dotyczące realizacji i prowadzenia terapii, brak dostępu do profesjonalnego sprzęturehabilitacyjnego czy niski poziom umiejętności obsługi sprzętu komputerowego. Często wskazywanymproblemem była także obawa o regres umiejętności dziecka i jego ograniczony dostępdo kontaktu z przyjaciółmi. Wśród postulatów rodziców znalazły się: regularność prowadzeniaterapii, stały kontakt z terapeutą, dostosowanie planu zajęć do rytmu dnia, szkolenie z zakresuobsługi sprzętu komputerowego, zapewnienie kontaktu z rówieśnikami czy wprowadzenie modeluhybrydowego – zajęć zdalnych oraz spotkań w realnym życiu. Jest to pierwszy w Polsce raportz jakościowej oceny zdalnej terapii osób z niepełnosprawnością intelektualną w trakcie epidemiiCovid-19. Konieczne jest prowadzenie kolejnych, szerszych badań, które umożliwią poszukiwanierozwiązań respektujących prawa osób z niepełnosprawnościami do edukacji i terapii.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 109-123
Między projektantem a użytkownikiem. Świadome projektowanie narzędzi ICT w obszarze niepełnosprawności
Wiedza na temat niepełnosprawności i dostępności ma istotne znaczenie dla budowania inkluzywnychspołeczeństw, zarówno w wymiarze ludzkim, jak i infrastrukturalnym, przestrzennymi cyfrowym. Społeczne (nie)zrozumienie kwestii dostępności i niepełnosprawności, głębokougruntowany medyczny model niepełnosprawności oraz brak perspektywy użytkownika pogłębiająprzepaść między projektantem a użytkownikiem. Może to w efekcie utrwalać i powielaćstereotypy i uprzedzenia dotyczące osób z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami.W artykule podjęte są tematy związane z rozumieniem niepełnosprawności przez projektantównowoczesnych narzędzi ICT. Dokonano analizy literatury i przeprowadzono wywiady z twórcamitechnologii asystujących, oceniono VR, AI oraz aplikacje cyfrowe i podjęto próbę pokazaniawpływu świadomości niepełnosprawności na projektowaną rzeczywistość cyfrową. W podsumowaniusformułowano wskazówki, w jaki sposób właściwa i ciągła edukacja oraz włączanie osóbz niepełnosprawnościami w proces projektowania może zapobiec i wypełnić lukę między projektantema użytkownikiem.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 109-123
Open AccessMiędzy projektantem a użytkownikiem. Świadome projektowanie narzędzi ICT w obszarze niepełnosprawności
Wiedza na temat niepełnosprawności i dostępności ma istotne znaczenie dla budowania inkluzywnychspołeczeństw, zarówno w wymiarze ludzkim, jak i infrastrukturalnym, przestrzennymi cyfrowym. Społeczne (nie)zrozumienie kwestii dostępności i niepełnosprawności, głębokougruntowany medyczny model niepełnosprawności oraz brak perspektywy użytkownika pogłębiająprzepaść między projektantem a użytkownikiem. Może to w efekcie utrwalać i powielaćstereotypy i uprzedzenia dotyczące osób z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami.W artykule podjęte są tematy związane z rozumieniem niepełnosprawności przez projektantównowoczesnych narzędzi ICT. Dokonano analizy literatury i przeprowadzono wywiady z twórcamitechnologii asystujących, oceniono VR, AI oraz aplikacje cyfrowe i podjęto próbę pokazaniawpływu świadomości niepełnosprawności na projektowaną rzeczywistość cyfrową. W podsumowaniusformułowano wskazówki, w jaki sposób właściwa i ciągła edukacja oraz włączanie osóbz niepełnosprawnościami w proces projektowania może zapobiec i wypełnić lukę między projektantema użytkownikiem.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 45-65
Kreowanie inkluzywności. Moda adaptacyjna i potencjał sztucznej inteligencji w jej projektowaniu
W rozdziale została przybliżona idea mody adaptacyjnej, która stanowi istotne narzędzie w promowaniuinkluzywności oraz integracji osób z niepełnosprawnościami, umożliwiając im pełniejszeuczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym. Zgodnie z danymi Światowej OrganizacjiZdrowia (WHO) na świecie żyje ponad miliard osób z niepełnosprawnościami. Mimo to tradycyjnyrynek mody koncentruje się głównie na potrzebach osób o standardowych sylwetkach,co prowadzi do marginalizacji tych, których ciała odbiegają od mainstreamowych norm. Brakodpowiednio dostosowanej odzieży ogranicza ich wybory, prowadząc do poczucia wykluczaniai obniżania samooceny, podczas gdy moda powinna pełnić funkcję zarówno praktyczną, jak i estetyczną.Współcześnie w projektowaniu odzieży adaptacyjnej coraz większą rolę odgrywa sztucznainteligencja (AI), która otwiera nowe możliwości nowoczesnych technologii i pozwala tworzyćubrania, które nie tylko zapewniają wygodę i funkcjonalność, ale także pozwalają na wyrażanieindywidualnego stylu i osobowości odbiorcy. Moda adaptacyjna, wspierana przez AI, może znaczącoprzyczynić się do budowania bardziej inkluzywnego rynku odzieżowego, odpowiadającegona potrzeby wszystkich członków społeczeństwa.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 45-65
Open AccessKreowanie inkluzywności. Moda adaptacyjna i potencjał sztucznej inteligencji w jej projektowaniu
W rozdziale została przybliżona idea mody adaptacyjnej, która stanowi istotne narzędzie w promowaniuinkluzywności oraz integracji osób z niepełnosprawnościami, umożliwiając im pełniejszeuczestnictwo w życiu społecznym i zawodowym. Zgodnie z danymi Światowej OrganizacjiZdrowia (WHO) na świecie żyje ponad miliard osób z niepełnosprawnościami. Mimo to tradycyjnyrynek mody koncentruje się głównie na potrzebach osób o standardowych sylwetkach,co prowadzi do marginalizacji tych, których ciała odbiegają od mainstreamowych norm. Brakodpowiednio dostosowanej odzieży ogranicza ich wybory, prowadząc do poczucia wykluczaniai obniżania samooceny, podczas gdy moda powinna pełnić funkcję zarówno praktyczną, jak i estetyczną.Współcześnie w projektowaniu odzieży adaptacyjnej coraz większą rolę odgrywa sztucznainteligencja (AI), która otwiera nowe możliwości nowoczesnych technologii i pozwala tworzyćubrania, które nie tylko zapewniają wygodę i funkcjonalność, ale także pozwalają na wyrażanieindywidualnego stylu i osobowości odbiorcy. Moda adaptacyjna, wspierana przez AI, może znaczącoprzyczynić się do budowania bardziej inkluzywnego rynku odzieżowego, odpowiadającegona potrzeby wszystkich członków społeczeństwa.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 7-21
Nowoczesne technologie i niepełnosprawność – między obietnicą emancypacji a wykluczeniem
W dobie dynamicznego rozwoju technologii cyfrowych kwestia dostępności do nich i inkluzjiosób z niepełnosprawnościami nabiera szczególnego znaczenia. Rozwiązania technologiczne,choć w teorii neutralne, w praktyce mogą wzmacniać istniejące podziały społeczne, jeżeli nie zostanązaprojektowane w sposób świadomie włączający. Z jednej strony – technologie te oferująnowe możliwości samodzielności, uczestnictwa i edukacji dla osób z niepełnosprawnościami.Z drugiej – jeśli ignorują potrzeby tych użytkowników, stają się kolejnym źródłem barier. Dlategoważną staje się dziś pogłębiona refeksja nad rolą i znaczeniem nowoczesnych technologii w odniesieniudo tych osób.Rozdział ten stanowi wprowadzenie do monografi, w której omówione zostały problemy dotycząceróżnych aspektów inkluzji technologicznej i społecznej osób z niepełnosprawnościami.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 7-21
Open AccessNowoczesne technologie i niepełnosprawność – między obietnicą emancypacji a wykluczeniem
W dobie dynamicznego rozwoju technologii cyfrowych kwestia dostępności do nich i inkluzjiosób z niepełnosprawnościami nabiera szczególnego znaczenia. Rozwiązania technologiczne,choć w teorii neutralne, w praktyce mogą wzmacniać istniejące podziały społeczne, jeżeli nie zostanązaprojektowane w sposób świadomie włączający. Z jednej strony – technologie te oferująnowe możliwości samodzielności, uczestnictwa i edukacji dla osób z niepełnosprawnościami.Z drugiej – jeśli ignorują potrzeby tych użytkowników, stają się kolejnym źródłem barier. Dlategoważną staje się dziś pogłębiona refeksja nad rolą i znaczeniem nowoczesnych technologii w odniesieniudo tych osób.Rozdział ten stanowi wprowadzenie do monografi, w której omówione zostały problemy dotycząceróżnych aspektów inkluzji technologicznej i społecznej osób z niepełnosprawnościami.
- Open Access
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 67-83
Gdy wzrok to głos w słuchawce – technologie asystujące w codziennym życiu osób niewidomych, innowacyjna Be My Eyes w asyście wzrokowej
Technologie asystujące pełnią istotną rolę w życiu osób z niepełnosprawnościami, zwiększając ichniezależność i ułatwiając codzienne funkcjonowanie. W artykule koncentrujemy się na analizieaplikacji Be My Eyes, która umożliwia zdalną asystę wzrokową łącząc osoby niewidome i słabowidzącez wolontariuszami. Przeprowadzone badanie jakościowe oparte na wywiadach pogłębionychpozwoliło zidentyfkować kluczowe motywacje użytkowników do korzystania z aplikacji, ichdoświadczenia oraz wpływ technologii na poczucie samodzielności. Szczególną uwagę poświęconotakże roli sztucznej inteligencji w asyście wzrokowej oraz interakcji użytkowników z wolontariuszami.Wyniki badania wskazują, że Be My Eyes jest nie tylko praktycznym narzędziemwspierającym codzienne czynności, ale również istotnym elementem wpływającym na komfortpsychiczny i poczucie niezależności użytkowników.
- 29 December 2025
- Published by Uniwersytet Lodzki (University of Lodz)
- p. 67-83
Open AccessGdy wzrok to głos w słuchawce – technologie asystujące w codziennym życiu osób niewidomych, innowacyjna Be My Eyes w asyście wzrokowej
Technologie asystujące pełnią istotną rolę w życiu osób z niepełnosprawnościami, zwiększając ichniezależność i ułatwiając codzienne funkcjonowanie. W artykule koncentrujemy się na analizieaplikacji Be My Eyes, która umożliwia zdalną asystę wzrokową łącząc osoby niewidome i słabowidzącez wolontariuszami. Przeprowadzone badanie jakościowe oparte na wywiadach pogłębionychpozwoliło zidentyfkować kluczowe motywacje użytkowników do korzystania z aplikacji, ichdoświadczenia oraz wpływ technologii na poczucie samodzielności. Szczególną uwagę poświęconotakże roli sztucznej inteligencji w asyście wzrokowej oraz interakcji użytkowników z wolontariuszami.Wyniki badania wskazują, że Be My Eyes jest nie tylko praktycznym narzędziemwspierającym codzienne czynności, ale również istotnym elementem wpływającym na komfortpsychiczny i poczucie niezależności użytkowników.