Şule Demir

Bu araştırma, küresel sistemde stratejik önemi giderek artan Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üye ve gözlemci devletlerinin 2050 yılına uzanan nüfus projeksiyonlarını ve bu eğilimlerin neden olacağı mekânsal eksen kaymalarını ve jeopolitik etkileri nicel karar destek sistemleriyle incelemektedir. Mevcut çalışmalarda ağırlıklı olarak betimsel yaklaşımların aksine bu çalışma, demografik eğilimleri küresel sosyoekonomik senaryolarla doğrudan ilişkilendiren Shared Socioeconomic Pathways (SSP2 - Orta Yol Senaryosu) temelinde metodolojik bir yenilik sunmaktadır. Bu makro ölçekli altyapı, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) tekniklerinden Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı mekânsal analizlerle entegre edilmiştir. Uzman paneli değerlendirmeleri ışığında; ekonomik kapasite varyasyonları, asimetrik yaş bağımlılık oranları, kentleşme yönelimleri ve bölgesel doğurganlık hızları ağırlıklandırılarak teşkilatın demografik ağırlık merkezinin değişimi ölçülmüştür. Analiz sonuçları, TDT coğrafyasında nüfus ağırlık merkezinin 2050 yılına kadar tarihsel konumundan doğuya doğru yaklaşık 2100 kilometrelik belirgin bir eksen kayması yaşayacağını ortaya koymaktadır. Batıdaki üye ülkelerde beklenen nüfus yaşlanmasına ve demografik daralmaya karşın, Türkistan havzasındaki genç nüfus yığılmasının teşkilatın ana demografik itici gücünü oluşturacağı tespit edilmiştir. Doğuya kayan bu güçlü demografik potansiyel, istihdam açıkları, iç göç dinamikleri ve kentleşme baskısı gibi bölgesel handikapları da barındırmaktadır. Bulgular, TDT’nin 2050 Vizyonu kapsamındaki makro-ekonomik stratejiler, bölgesel iş gücü piyasalarının uyumu ve ortak güvenlik politikaları için ampirik, mekânsal ve bilimsel bir karar destek zemini sunmaktadır.

Industrial site selection plays a critical role in shaping regional development trajectories, spatial equity, and long-term sustainability outcomes. However, limited attention has been given to how alternative policy priorities aligned with the Sustainable Development Goals (SDGs) influence spatial suitability patterns. This study develops a GIS-based hybrid multi-criteria decision-making framework integrating SWARA and CoCoSo methods to evaluate the site suitability of the existing Organized Industrial Zones (OIZs) under three alternative policy scenarios: Economically prioritized, environmentally prioritized, and balanced sustainability-oriented structures. A total of 26 criteria linked to SDGs 6–9, 11–13, and 15 are incorporated into the analysis. The results reveal that suitability rankings are highly sensitive to weighting configurations. The economically prioritized scenario reinforces transport accessibility and infrastructure-driven agglomeration advantages, elevating centrally connected districts, while environmentally oriented weighting substantially reshapes spatial outcomes by favoring ecologically resilient areas. The balanced scenario mitigates extreme polarization and produces more stability in rankings. These findings highlight the trade-offs between short-term economic efficiency and long-term environmental sustainability in industrial spatial planning. By explicitly modelling scenario-based policy priorities, the study provides a transparent and replicable decision-support framework that enables planners to simulate alternative development strategies and better align industrial location decisions with SDG-oriented socio-economic planning objectives.

This study examines the spatial distribution of press organizations in Türkiye within the framework of physical and human geography, socioeconomic and cultural variables, and proposes the concept of “press geography” as an interdisciplinary theoretical approach. In the study, data on printed publications that received official announcements from the Press Announcement Institution between January 2018 and August 2024 were evaluated using document analysis, and the findings were mapped in ArcGIS and interpreted through descriptive analysis. The analyses show that the geographical distribution of press organizations across Türkiye is shaped not only by physical factors but also by human factors, including economic development levels, cultural structures, and city-level demographic density. It was noted that press operations are primarily concentrated in major cities such as Istanbul, Ankara, Izmir, and Adana, whereas they are restricted in some provinces in the Eastern Anatolia and Black Sea regions. Analyses of content topics and publication dates of print content have provided a solid foundation for the existing structure of press geography in Türkiye. The results indicate that the spatial arrangement of press institutions is influenced by the convergence of contemporary geographical factors, social dynamics, and economic frameworks, all of which are interwoven with historical context.

Bu çalışma, Türkiye' de harita mühendisliği bilim alanında; “kadastro, mülkiyet ve taşınmaz” kavramlarıyla ilgili bilimsel çalışmaların, kitaplar, tezler, makaleler, bildiriler ve raporlar gibi çeşitli formatlardaki eserlerinin nitel ve nicel değerlendirmesini kapsamaktadır. Temel amaç, bahsi geçen anahtar kelimeler etrafında yapılan çalışmaların kronolojik ve sayısal verilerini kullanarak, mühendislik alanındaki bu konuya yönelik genel yaklaşımları anlamaktır. Bu bağlamda, Türkiye' de harita mühendisliği bilim alanında, ifade edilen teknik kavramların bilim alanındaki evrimi ve mevcut durumu geçmişten günümüze sistematik bir şekilde ele alınmıştır. Yayın; mühendislik perspektifinden “kadastro, mülkiyet ve taşınmaz” konularında yapılan bilimsel çalışmalara odaklanarak, üretilen eserlerin başlıkları, yayınlandığı dergiler, kullanılan veri tabanları gibi unsurları detaylı bir şekilde değerlendirmektedir. Bu değerlendirme, Türkiye' de bu alanda faaliyet gösteren bilim insanlarına, araştırmacılara ve ilgili paydaşlara, mevcut literatür hakkında kapsamlı bir bilgi sunmayı amaçlamaktadır. Haritacılık alanındaki kavramlara bilimsel bir perspektiften yaklaşımın, farklı türlerdeki bilimsel eserler aracılığıyla toplu bir şekilde sunulmasının araştırmacılara ve ilgili profesyonellere, bu alanda hangi konular üzerine çalışmalar geliştirebileceklerini göstermenin yanı sıra yeni bilimsel çalışmalar için ilham almalarına yardımcı olacak bir temel sunmaktadır.

This study aims to examine the content of urban geography education in geography departments in Turkey. It aims to be a comprehensive evaluation of urban geography education and a guide for future geography studies. Urban geography is a discipline that analyzes human activities in physical space and explains the social, economic and environmental dynamics of cities with a methodological approach. The importance of the research is that it evaluates how urban geography education is given in geography departments in Turkey, the history of the courses and the current conditions. As material, the course curricula of geography departments in the faculties of Arts and Sciences, geography departments in the faculties where geography departments are located, and geography departments in the institutes of social sciences were examined, textbooks, curricula and other academic sources on urban geography were used. As a method, the contents of urban geography courses were analyzed and topics such as historical evolution, urban planning, urban sociology, economics, environment-city relationship, geopolitics and geographical information systems were evaluated. In addition to theoretical knowledge, practical training methods, field studies and internship opportunities were also analyzed. The findings revealed that urban geography courses offer a comprehensive content, balancing theoretical knowledge and practical learning opportunities. As a result, it is concluded that geography education in Turkey offers a wide range of urban geography courses.

Haritalar, yeryüzüne ait bilgilerin görsel temsillerinden öte, karşılaştırma ve coğrafi analiz yetisini geliştiren coğrafi araştırmalarda vazgeçilmez başvuru araçlardır. Özellikle bir araştırmacının çalışma sahasına ait topladığı bilgileri yetkili kurum ve kuruluşlardan aldığı çok çeşitli veri ve bilgileri bilgisayar ortamında görselleştirerek çalışma sahasına yönelik bilgilerin haritalar aracılığıyla desteklenmesini sağlar. Bu bölüm, çağdaş fiziki, beşeri, bölgesel ve Türkiye coğrafyasına yönelik bilimsel çalışmalarda daha sık kullanılan haritalar ve onlara ilişkin özellikler ve önemlerine yer vermektedir. Harita türlerinin yanı sıra tematik kartografinin temel örneklerini kapsamlı biçimde ele almaktadır. Öncelikle harita tipolojisinin tanımına yer verilip, fiziki (ör. topografik, fizyografik) ve beşeri (ör. demografik, arazi kullanımı) haritalar arasındaki yöntemsel farklılıklara yer verilmiştir.

Mülkiyet, toplumların düzenini ve bireyler arası ilişkileri temelden etkileyen önemli bir hukukî ve sosyal ilkedir. Genel olarak mülkiyet, bir kişinin belirli bir mal veya kaynağa sahip olma hakkını ifade eder. Mülkiyet hakkı, bireylerin sahip oldukları mülkleri kullanma, devretme veya başkalarına kiraya verme gibi çeşitli hakları içerir. Mülkiyet hakkı; insan hakları bildirgesi, anayasalar, kanunlar ve yönetmelikler tarafından koruma altına alınmaktadır. Taşınmaz mal mülkiyeti, bir ülkenin arazi yönetimine, hukuk sistemine, kamu yönetimi politikalarına sosyal ve ekonomik yapısına doğrudan etki etmektedir. Sosyal adaletin sağlanması, kamu düzeninin sürdürülmesi, arazi kullanımının düzenlenmesi, ekonomik faaliyetlerin yönlendirilmesi gibi konular mülkiyet kavramıyla yakından ilişkilidir. Bu çalışmada, Türkiye'nin mülkiyet hakkının tarihsel gelişimi incelenmiştir; taşınmaz mal mülkiyetine dair hukukî dayanaklar açıklanmıştır. Ayrıca, taşınmaz mal mülkiyetini etkileyen hukukî süreçler üzerinden mülkiyetin sınırlandırılması ve sahiplik bilgisinin tespiti gibi konularda karşılaşılan problemler ele alınmıştır. Kadastro faaliyetleri, mülkiyetle ilgili teknik, idari, hukukî ve özel problemleri içermektedir. Kadastro faaliyetlerinde ortaya çıkan zorluklar örnek hususlar ile açıklanıp çözüm yolları aranmıştır.

Şehirlerin coğrafi niteliklerinin belirlenmesi ve yerleşmelerin sınıflandırmasında belli bir kategoriye dâhil edilmesi için gerekli olan hususlardan biride nüfus özellikleridir. Nüfus özellikleri, şehrin kuruluş ve gelişim sürecinde demografik değişimin ve gelişimin, sosyal, kültürel ve ekonomik bakımdan olduğu kadar şehrin alan bakımından gelişiminin izahı için de önemli bir ölçüt oluşturur. Şehrin sahip olduğu doğal çevre özellikleri ve beşeri kaynakların bilinmesi, kalkınma ve planlama gibi hususlarla birlikte bölgesel gelişim dinamiklerinin kestirimi için de üzerinde durulması gereken bir husustur. Nüfus; doğal çevre ile etkileşime giren beşer (insan) varlığının belli bir alandaki toplam miktarı ve bu miktarın yaş, cinsiyet, eğitim durumu, göç gibi hususlarının bilinmesi bölgesel strateji ve bölge ekonomisini, beslenme, barınma, sosyal ve kültürel faaliyetlerin organizasyonu gibi hassas konuların birbirine tesiri ile şekillenen dinamik bir olgudur. Bu çalışmada Osmaniye şehrinin nüfus özellikleri TÜİK istatistiklerinden elde edilen sayısal verilerden yararlanılarak incelenmiştir. Söz konusu veriler tablolar haline getirilmiş, grafikler ve Arcgis yazılımının ArcMap ara yüzü 10.5 sürümü aracılığıyla haritalandırılarak nispeten detaylı şekilde yorumlanmıştır. Şehrin coğrafi konumu, ulaşım özellikleri, yerel (topografik vb.) şartlar, iklim, sosyal, ekonomik ve çevre yerleşmelerle olan sıkı kültürel ilişkiler, nüfus özelliklerinde belirleyici hususlar olarak öne çıktığı ayırt edilmiştir. Ayrıca 1996 yılında idari bakımdan il statüsüne yükseltilmesi Osmaniye şehrinin nüfus bakımından gelişiminde önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir.

Coğrafi Planlama Coğrafya Eğitimi Coğrafya, hem mekânı hem de mekân üzerinde mevcut toplulukları inceleyen bir disiplindir. Yeryüzünde ve toplumlarda tarihi süreçte meydana gelen köklü değisimlere ve dönüsümlere kayıtsız kalmayan coğrafya bilimi, doğal çevrenin korunarak kullanılması gerektiği düsüncesinin ortaya ç

Ntlerin özniteliklerinin farklılığını vurgulayan kent kimliği kavramı için, coğrafi ortamın özellikleri baskın ve belirleyici unsurdur. Kentlerin fiziki coğrafya özellikleri olarak jeolojik ve jeomorfolojik yapısı, iklim, bitki örtüsü ve hidrografyasının elverişliliği kadar; beşeri özellikleri olarak nüfus, tarım, sanayi, turizm, madencilik, eğitim, sağlık, ulaşım, ticaret, pazarlama, arazi kullanımı ve yönetimi, sosyal, kültürel ve idari yapı, güvenlik gibi fonksiyonel özellikleri de kimlikle doğrudan veya dolaylı ilişkilidir. Kentlerin kuruldukları mekânda işlevsel özellikler kazanması, hızlı bir gelişim sürecine girmesinde etkili olurken, bu işlevlerin önemini kaybetmesi gelişimini durdurmakta hatta geriletebilmektedir. Bu durum mekâna bağlı gerçekleştiği gibi beşeri faktörlerin seçiciliği çerçevesinde de değişebilir. Kentleşme olgusunun başladığı ilk çağlardan günümüze, kentlerdeki sosyal ve kültürel işleyiş kentlerin coğrafi karakterini simgeler. İnsanoğlu yerleşim için seçtiği fiziki ortama mekân karakterini yüklerken, onu anlayış, algılayış ve uzmanlığıyla inşa eder. Kentler var olduğu döneminde yaşayan toplum ve uygarlığın en görkemli eseri olabildiği gibi, geçmişinden ve sahip olduğu değerlerden uzaklaşmış, yaşayanlarıyla kültürel, sosyal ve psikolojik açıdan uyumsuz bir yapıda da olabilmektedir. Kimlik, bu açıdan önemli olup, canlı bir organizma olan yaşayan kent olgusu, mekân ve sosyal ortamla uyumlu insanın bütünlüğünü açıklar. Gümüşhane konumu itibarı ile fiziki coğrafya şartları ile sınırlandırılmış bir mekan üzerinde kurulmuştur. Bu manada olumsuz bir takım sınırlayıcılara karşılık önemli doğal, kültürel miras değerleri ve turizm potansiyeline sahiptir. Bu bağlamda doğal ve beşeri yapısıyla uyumlu, geçmişiyle bağlarını koparmayan, gelişim ve kalkınması için, var olan potansiyelinin farkında, kimlikli bir kent olabilme şansı vardır. Bunun gerçekleşebilmesi için yatırımların ve teşviklerin bu potansiyeller doğrultusunda değerlendirilmesi gerekir. Geçmişte gümüş ve altın madeni ile ipek yolunun üzerinden geçtiği kent, günümüzde pestil-köme üretimi, tarihi kale, kule, harabe, köprüleri, konakları, üniversitesi, ulaşım açısından halen önemli bir konumda oluşu ve buna bağlı olarak “tüneller kenti” unvanını hak etmesi, doğal ve kültürel miras değerlerinden göller, şelale ve mağaraları, yaylaları ve örümcek ormanları, çiçek odaları gibi birçok turizm potansiyeli ile dikkat çekmektedir. Bu özellikleri kentin kimlik unsurunun belirginleşmesinde de etkili olacaktır. Bu unsurların zenginliğinin Gümüşhanelilerce algılandığı ve değer bulduğu kadar Gümüşhaneli olmayanlarında algıladığı, fark ettiği ve değer verdiği bir yapıya dönüşmesi, Gümüşhane kent kimliğinin ve çekiciliğinin gelişmesi açısından önemlidir.