Nagihan Evci

This study aimed to synthesize quantitative and qualitative evidence regarding the use of Geographic Information Systems (GIS) in social studies education through a mixed-methods meta-analysis that combines meta-analysis and meta-thematic analysis. As part of the quantitative synthesis, seventeen experimental and quasi-experimental studies were thematically analyzed, while seventeen qualitative studies were thematically analyzed as part of the qualitative synthesis. The results of the meta-analysis, which employed a random-effects model, indicated that the use of GIS has a significant positive effect on participants in the intervention groups’ academic achievement (Hedges’ g = 1.021). Moderator analyses revealed that sample size (Q = 0.382, p = .826), grade level (Q = 3.082, p = .214), duration of implementation (Q = 1.309, p = .520), and publication type (Q = 2.977, p = .226) did not result in statistically significant differences in effect sizes. The meta-thematic analysis identified six themes: higher-order thinking and cognitive skills, the learning process and environment, map literacy and spatial skills, awareness, emotional and motivational contributions, and technological and practical challenges. Qualitative findings indicate that, in the studies examined, the use of GIS was associated with positive contributions to participants in the intervention groups’ cognitive processes, spatial thinking and reasoning, learning experiences, awareness, and motivation. However, these qualitative findings were not interpreted as evidence of objective improvement in participant’ cognitive or affective characteristics. Similarly, no direct link or causal mechanism at the study level was tested between qualitative themes and quantitative effect sizes related to academic achievement. Therefore, the findings suggest that quantitative evidence of the positive impact of GIS use on academic achievement and the learning experiences and perceived benefits reported in qualitative studies provide complementary, yet non-causally linked, evidence.

Bu araştırmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ortak yazılı sınav sistemine yönelik deneyimleri ve bu deneyimlerine yükledikleri anlamı ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik (olgu bilim) desen benimsenerek yürütülmüştür. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak yürütülen çalışmada 12 öğretmenden veriler toplanmıştır. Veri toplama aşamasında, açık uçlu üç sorudan oluşan yarı yapılandırılmış bir görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler fenomenolojik desenin doğasına uygun bir biçimde 4 aşamadan faydalanılarak çözümlenmeye çalışılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ulaşılan bulgular şu şekildedir. Bu bulgulara göre, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ortak yazılı sınav sistemine ilişkin deneyimlerine yükledikleri anlam ve özünü ifade eden 6 tema tespit edilmiştir. Bu temalar; “Zaman yönetiminin sağlanması ve iş yükünün hafifletilmesi”, “Öğrencileri disipline etmesi ve derse karşı güdülemesi”, “Sınav sistemi karşısında yaşanan bireysel sıkıntılar”, “Bölgesel ve okul farklılıklarından kaynaklı zorluk yaşama”, “Sınav sisteminin öğretmenlerin duyuşsal durumlarına etkisi”, “Sınav sorularının hazırlanması ile ilişkin genel değerlendirmeler” şeklindedir. Araştırma bulguları, öğretmenlerin bu yeni sınav uygulamasını hem olumlu hem de olumsuz açılardan deneyimlediklerini göstermektedir.

Bu araştırmanın temel amacı, “2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı” nda yer verilen öğretim yöntem ve tekniklerinin kapsamını incelemektir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden biri olan doküman analizi yöntemi tercih edilerek süreç yürütülmüş ve bu süreç sonunda çeşitli veriler elde edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, 4. sınıf öğrenme alanlarında toplam 25 farklı öğretim yöntemi ve tekniği kullanılmıştır. Bunlar arasında en sık karşılaşılanların “Anlatım/Sunu” ve “Örnek Olay İncelemesi” olduğu saptanmıştır. 5. sınıf düzeyinde ise 27 farklı öğretim yöntem ve tekniği tespit edilmiş; bu sınıf düzeyinde öne çıkanlar ise “Anlatım/Sunu”, “Örnek Olay İncelemesi” ve “Büyük Grup Tartışması” olmuştur. 6. sınıf öğrenme alanlarında yine 25 farklı yöntemin kullanıldığı belirlenmiş ve “Anlatım/Sunu”, “Beyin Fırtınası”, “Örnek Olay İncelemesi” ile “Büyük Grup Tartışması” tekniklerine ağırlık verildiği görülmüştür. 7. sınıf düzeyinde ise toplam 27 öğretim yöntemi ve tekniği yer almakta; bunlardan en sık kullanılanlar “Soru-Cevap”, “Beyin Fırtınası” ve “Anlatım/Sunu” olarak dikkat çekmektedir. Araştırmada, öğretim yöntem ve tekniklerinin farklı sınıf düzeylerinde çeşitlilik gösterdiği ve programın bu anlamda zengin bir yapıya sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca farklı öğretim programlarında kullanılan yöntemlerin de benzer biçimde analiz edilmesinin faydalı olacağı önerilmektedir. Bu çalışma, alana katkı sağlayabilecek ilk örneklerden biri olma niteliğindedir.

Bu çalışmada "Ekofobiyi Aşmak: Doğa Eğitiminde Kalbin Yeri" isimli eserin yayın kritiği yapılmıştır.

Nitel araştırma kapsamında tasarlanan ve dokümantasyonun birincil kaynağına erişim sağlanması sebebiyle doküman incelemesi yönteminin tercih edildiği bu çalışmada, çevre konularına yer veren sosyal bilgiler ders kitaplarında ekofobi kavramının yansıma düzeylerini belirlemek amaç edinilmiştir. Bu amaç doğrultusunda sosyal bilgiler 4. ve 5. sınıf ders kitaplarında ekofobi duygusunu oluşturabilecek okuma metni, haber köşesi, etkinlik gibi bölümler belirlenerek çalışma probleminin anlaşılmasına ışık tutulmuştur. Çalışma verilerinin toplanması aşamasında, 2018-2019 eğitim-öğretim yılı itibariyle beş yıl süreyle kullanımına izin verilen sosyal bilgiler 4. ve 5. sınıf ders kitapları uygun kaynak olarak belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin analizi için nitel veri analiz tekniklerinden biri olan betimsel analiz kullanılmıştır. Bu kapsamda sosyal bilgiler ders kitapları, ekofobi kavramı kapsamında irdelenmiş ve ulaşılan bulgular ışığında, yapılan birtakım ilişkilendirmeler ve değerlendirme süreci ile analiz işlemi yürütülmüştür. Çalışmada, 4. sınıf sosyal bilgiler ders kitabında bulunan 7 görsel, 5.sınıf sosyal bilgiler ders kitabında ise 14 görsel ekofobi kavramı ile ilişkilendirilmiştir. Ayrıca müfredatın afetler konusuna yoğunlaştığı ve bu konuların 4. ve 5. sınıflarda yıkım ve zarar odaklı ele alındığı belirlenmiştir. Bu durum, çocukları olumsuz etkileyecek ve ekofobi sorununun ortaya çıkmasına neden olacaktır. Sonuç olarak bu çalışma, çocuklarda ekofobi duygusunu tetikleyen sebeplerin değerlendirilmesine bu sayede de durumun farkına varılarak gerekli önlemlerin alınmasına fayda sağlayacaktır.

Bu araştırmada, 2001-2021 yılları arasında Türkiye’de sosyal bilgiler eğitiminde drama üzerine yapılan çalışmaların eğilimlerini belirlemek ve mevcut durumu ortaya koymak amaçlandığı için betimsel tarama deseni tercih edilmiştir. Çalışma verilerinin toplanması aşamasında ise TRDizin veritabanı üzerinden 60 makale çalışması veri seti olarak kullanılmış, analiz tekniği olarak içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmada; sosyal bilgiler eğitimine yönelik drama ile ilgili en fazla çalışmanın 2021 yılında yapıldığı, yayın dili olarak Türkçe’ nin tercih edildiği ve bu çalışmaların en fazla Turkish Studies (Elektronik) ve Yaratıcı Drama Dergilerinde yer aldığı, yazarların görev aldığı ya da desteklendiği kurumların başında T.C. Milli Eğitim Bakanlığı’nın geldiği, en fazla Ankara ve Erzurum illerinde yaşayan yazarlar tarafından konuya ilişkin çalışma yapıldığı, anahtar kelime olarak en çok drama, sosyal bilgiler, ilkokul, etik, drama yöntemi, tutum, durum çalışması, tasarım odaklı düşünme becerileri, 5E modeli gibi kavramların kullanıldığı, en çok nitel araştırmanın en az ise karma yöntemlerin kullanıldığı, en fazla tercih edilen örnekleme yönteminin ise kolay ulaşılabilir durum örneklemesi olduğu, en fazla kullanılan veri toplama tekniğinin görüşme, en çok kullanılan analiz tekniğinin ise betimsel analiz olduğu bulguları elde edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada sosyal bilgiler eğitiminde drama üzerine yapılmış araştırmalara ilişkin araştırma eğilimleri tespit edilmiş ve gelecekte konuya ilişkin yürütülecek muhtemel araştırmalar için mevcut duruma genel bir bakış sunulmuştur.

Bu çalışma, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümleri ve mezunlarının faydalanması amacıyla yapılmış olsa da daha geniş bir kitleyi kapsayan çeviri kitap çalışmasının; içerik, dil ve anlatım, eğitsel tasarım, görsel sunum olmak üzere farklı yönlerinin eleştirel bir gözle incelenmesi sonucu oluşturulmuştur. Bu amaç doğrultusunda 6 bölüm ve iki ekten oluşan söz konusu çeviri kitabın her bir bölümü detaylı olarak incelenmiştir. Her bir bölüme yönelik olarak elde edilmiş olan bulgular ve öneriler çalışma içeriğinde sunulmuştur. Çalışmanın sonuç bölümünde ise, çalışmanın bütünlüğü, önemi, yapısal düzeni, çeviri sırasındaki dili ve anlatımı dahil birtakım bilgilendirmelere yer verilerek çalışma sonuçlandırılmıştır.