Gulnar Myrzabayeva
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Research Interests
Gulnar Myrzabayeva has a total of 44 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- A.B. Idrisova
НАО «Казахский национальный аграрный исследовательский университет
8 shared publications - A.I. Abdigapbarova2 shared publications
- Aizhan Akmullayeva
Zhetysu University named after Ilyas Zhansugurov
2 shared publications - Yerzhan Abildayev
Kazakh National Agrarian Research University, Almaty, Kazakhstan
2 shared publications - Zhanylkhan Bukabayeva
Alikhan Bokeikhan University, Semey, Kazakhstan
2 shared publications - Адина Сламбаева
Казахский национальный аграрный исследовательский университет, Алматы, Қазақстан
2 shared publications
Latest Publications
- Open Access
- 30 April 2026
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- Vol. 28 (2 (110)) , 123-138
ШРЕНК ШЫРШАСЫН ТҰҚЫММЕН КӨБЕЙТУ ӘДІСТЕМЕСІН ӨСУДІ ЖЕДЕЛДЕТКІШ СТИМУЛЯТОРЛАР АРҚЫЛЫ ЖЕТІЛДІРУ
Кіріспе. Қазіргі таңда орман ресурстарын сақтау, қалпына келтіру тиімді пайдалану өзекті мәселе болып отыр. Шренк шыршасының рөлі ерекше, оның табиғи жолмен жаңаруы баяу жүретіндіктен, оны жасанды көбейту әдістерін зерттеу қажеттілігі туындап отыр. Осы мақсатта жүргізілген зерттеу барысында қалемшелерді өңдеу тәсілдері мен әртүрлі субстрат түрлері қарастырылды Материалдар мен әдістер. Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің аумағында жүргізілді. Зерттеу нысаны ретінде отырғызылған Шренк шыршасының қалемшелері алынды өсу стимуляторлары қолданылды. Әрбір тәжірибе нұсқасында 50 қалемше пайдаланылып, тәжірибе үш рет қайталанды. Қалемшелердің төменгі бөліктері белгілі бір уақыт аралығында әртүрлі концентрациядағы өсу стимуляторларының сулы ерітінділеріне батырылып өңделді. Нәтижелер мен талқылау. Тәжірибе барысында екі қабатты субстрат қолданылып, барлық жұмыс кезеңдері алдын ала жоспарланды. Алынған нәтижелер талданды Шренк шыршасының қалемшелерінің тамырлану көрсеткіштері қолданылған өсу стимуляторларының концентрациясына тәуелді екені анықталды. Қалемшелерді өсу стимуляторларының ерітінділерімен өңдеу олардың тамыр түзу қабілетін айтарлықтай арттырғаны дәлелденді. Тәжірибе нұсқалары бойынша алынған нәтижелер салыстырмалы түрде талданды. Өсу стимуляторлары барлық қайталамаларда тұрақтылықты көрсеті. Қолданылған өсу стимуляторлардың әдістемелері тиімділігін дәлелдеді. Сондай-ақ алынған өсу стимуляторлардың нәтижелер Шренк шыршасын вегетативті жолмен көбейтудің технологиясын жетілдіруге мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижесінде өсу стимуляторлармен өсірілген көшеттер өндірістік тиісті ұйымдарға таратылды. Қорытынды. Зерттеу жұмыстарының нәтижесінде Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі жағдайында Шренк шыршасын қалемшелер арқылы көбейтудің тиімді тәсілдері анықталып, қалемшелердің төменгі бөліктерін өсу стимуляторларының сулы ерітінділерінде өңдеудің олардың тамырлану деңгейін арттырып, тіршілікке бейімділігін жоғарылататыны дәлелденді. Қалемшелердің төменгі бөліктерін өсу стимуляторларының сулы ерітінділерінде өңдеу олардың тамырлану деңгейін арттырып, тіршілікке бейімділігін жоғарылататыны анықталды. Екі қабатты субстратты қолданудың тамыр жүйесінің қалыптасуына қолайлы жағдай жасайтыны анықталды. Өсімдіктердің дамуы мен әрі қарай өсіру мүмкіндігін қамтамасыз ететіндігі зерттелді.
- 30 April 2026
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- Vol. 28 (2 (110)) , 123-138
Open AccessШРЕНК ШЫРШАСЫН ТҰҚЫММЕН КӨБЕЙТУ ӘДІСТЕМЕСІН ӨСУДІ ЖЕДЕЛДЕТКІШ СТИМУЛЯТОРЛАР АРҚЫЛЫ ЖЕТІЛДІРУ
Кіріспе. Қазіргі таңда орман ресурстарын сақтау, қалпына келтіру тиімді пайдалану өзекті мәселе болып отыр. Шренк шыршасының рөлі ерекше, оның табиғи жолмен жаңаруы баяу жүретіндіктен, оны жасанды көбейту әдістерін зерттеу қажеттілігі туындап отыр. Осы мақсатта жүргізілген зерттеу барысында қалемшелерді өңдеу тәсілдері мен әртүрлі субстрат түрлері қарастырылды Материалдар мен әдістер. Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркінің аумағында жүргізілді. Зерттеу нысаны ретінде отырғызылған Шренк шыршасының қалемшелері алынды өсу стимуляторлары қолданылды. Әрбір тәжірибе нұсқасында 50 қалемше пайдаланылып, тәжірибе үш рет қайталанды. Қалемшелердің төменгі бөліктері белгілі бір уақыт аралығында әртүрлі концентрациядағы өсу стимуляторларының сулы ерітінділеріне батырылып өңделді. Нәтижелер мен талқылау. Тәжірибе барысында екі қабатты субстрат қолданылып, барлық жұмыс кезеңдері алдын ала жоспарланды. Алынған нәтижелер талданды Шренк шыршасының қалемшелерінің тамырлану көрсеткіштері қолданылған өсу стимуляторларының концентрациясына тәуелді екені анықталды. Қалемшелерді өсу стимуляторларының ерітінділерімен өңдеу олардың тамыр түзу қабілетін айтарлықтай арттырғаны дәлелденді. Тәжірибе нұсқалары бойынша алынған нәтижелер салыстырмалы түрде талданды. Өсу стимуляторлары барлық қайталамаларда тұрақтылықты көрсеті. Қолданылған өсу стимуляторлардың әдістемелері тиімділігін дәлелдеді. Сондай-ақ алынған өсу стимуляторлардың нәтижелер Шренк шыршасын вегетативті жолмен көбейтудің технологиясын жетілдіруге мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижесінде өсу стимуляторлармен өсірілген көшеттер өндірістік тиісті ұйымдарға таратылды. Қорытынды. Зерттеу жұмыстарының нәтижесінде Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі жағдайында Шренк шыршасын қалемшелер арқылы көбейтудің тиімді тәсілдері анықталып, қалемшелердің төменгі бөліктерін өсу стимуляторларының сулы ерітінділерінде өңдеудің олардың тамырлану деңгейін арттырып, тіршілікке бейімділігін жоғарылататыны дәлелденді. Қалемшелердің төменгі бөліктерін өсу стимуляторларының сулы ерітінділерінде өңдеу олардың тамырлану деңгейін арттырып, тіршілікке бейімділігін жоғарылататыны анықталды. Екі қабатты субстратты қолданудың тамыр жүйесінің қалыптасуына қолайлы жағдай жасайтыны анықталды. Өсімдіктердің дамуы мен әрі қарай өсіру мүмкіндігін қамтамасыз ететіндігі зерттелді.
- Open Access
- 30 December 2025
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 4 (108),p. 151-160
DEVELOPMENT AND IMPLEMENTATION OF INNOVATIVE AGRICULTURAL TECHNOLOGIES FOR CULTIVATION OF MELTING BARLEY TAKING INTO ACCOUNT THE SPECIFICITY OF SOIL AND CLIMATIC CONDITIONS OF ALMATY REGION TO INCREASE PRODUCTIVITY AND QUALITY OF RAW MATERIALS
The increasing need to enhance the efficiency of brewing barley cultivation, a key crop for brewing and food industries, is critical amid climate change, unstable moisture, and soil resource depletion. This study scientifically evaluates optimal agronomic practices—specifically sowing dates and seeding rates—tailored to the soil and climatic conditions of the Balkhash district, Almaty region. Multi-year research on the brewing barley variety "Arna" assessed the impact of sowing timing and seeding density on plant growth, phenology, productivity, and grain quality. Results showed that early sowing with a seeding rate of 5.0 million viable seeds per hectare fosters strong seedling establishment, optimal development, and high yields reaching 30.1 centners per hectare. Increasing seeding rates from 2 to 6 million seeds per hectare raised productive stem counts from 300 to 460 per m² but reduced productive tillering, indicating plant compensatory responses.Correlation analysis revealed a strong positive relationship between grain number per spike and spike productivity (r = 0.977) and a negative correlation between productive tillering and seeding rate (r = –0.847). Grain quality at the optimal seeding rate (5.0 million seeds/ha) was characterized by high test weight (up to 654 g/l), grain size (up to 85%), germination rate (up to 95%), husk content (~9.5%), protein (~11.6%), starch (up to 61.3%), and extractivity (up to 76.1%). Although increasing seeding rate to 6.0 million seeds/ha improved yield and thousand-kernel weight, it lowered protein content.These findings underscore the importance of a comprehensive, locally adapted approach to sowing dates and seeding rates to maximize yield and grain quality of "Arna" brewing barley. The recommended agronomic practices produce grain meeting GOST 5060-86 standards, supporting regional brewing industry development. The results provide valuable guidance for optimizing brewing barley cultivation technologies under regional conditions.
- 30 December 2025
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 4 (108),p. 151-160
Open AccessDEVELOPMENT AND IMPLEMENTATION OF INNOVATIVE AGRICULTURAL TECHNOLOGIES FOR CULTIVATION OF MELTING BARLEY TAKING INTO ACCOUNT THE SPECIFICITY OF SOIL AND CLIMATIC CONDITIONS OF ALMATY REGION TO INCREASE PRODUCTIVITY AND QUALITY OF RAW MATERIALS
The increasing need to enhance the efficiency of brewing barley cultivation, a key crop for brewing and food industries, is critical amid climate change, unstable moisture, and soil resource depletion. This study scientifically evaluates optimal agronomic practices—specifically sowing dates and seeding rates—tailored to the soil and climatic conditions of the Balkhash district, Almaty region. Multi-year research on the brewing barley variety "Arna" assessed the impact of sowing timing and seeding density on plant growth, phenology, productivity, and grain quality. Results showed that early sowing with a seeding rate of 5.0 million viable seeds per hectare fosters strong seedling establishment, optimal development, and high yields reaching 30.1 centners per hectare. Increasing seeding rates from 2 to 6 million seeds per hectare raised productive stem counts from 300 to 460 per m² but reduced productive tillering, indicating plant compensatory responses.Correlation analysis revealed a strong positive relationship between grain number per spike and spike productivity (r = 0.977) and a negative correlation between productive tillering and seeding rate (r = –0.847). Grain quality at the optimal seeding rate (5.0 million seeds/ha) was characterized by high test weight (up to 654 g/l), grain size (up to 85%), germination rate (up to 95%), husk content (~9.5%), protein (~11.6%), starch (up to 61.3%), and extractivity (up to 76.1%). Although increasing seeding rate to 6.0 million seeds/ha improved yield and thousand-kernel weight, it lowered protein content.These findings underscore the importance of a comprehensive, locally adapted approach to sowing dates and seeding rates to maximize yield and grain quality of "Arna" brewing barley. The recommended agronomic practices produce grain meeting GOST 5060-86 standards, supporting regional brewing industry development. The results provide valuable guidance for optimizing brewing barley cultivation technologies under regional conditions.
- Open Access
- 30 March 2025
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 1 (105),p. 145-155
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ЖАЗДЫҚ АРПА СОРТҮЛГІЛЕРІН ШАРУАШЫЛЫҚ ҚҰНДЫ БЕЛГІЛЕРІ БОЙЫНША БАҒАЛАУ
Еліміздің оңтүстік-шығысындағы ылғалы жеткілікті тәлімі аймақтарында орналасқан Алматы облысының астық өндіру мүмкіндіктері айтарлықтай жоғары. Алайда агротехникалық әдістердің жеткіліксіз зерттелуі салдарынан бұл аймақтағы арпа өнімділігі тұрақсыздыққа ұшырап, қазіргі талаптарға толық сәйкес келмей отыр. Қазақстан Республикасының жер және климаттық жағдайлары егіншілік пен мал шаруашылығын дамытуға қолайлы. Ауыл шаруашылығының жалпы егістік көлемі 16 785,2 мың га құраса, оның ішінде астық тұқымдас дақылдар 13 208,7 мың га алқапқа себіледі. Елімізде арпа дақылының егіс көлемі шамамен 2,0 млн гектарды құрайды. Оның 10%-дан астамына күздік арпа сорттары, ал қалғанына жаздық арпа сорттары егіледі. Қазақстан Республикасы географиялық орналасуына байланысты әртүрлі климаттық және топырақ ерекшеліктерімен сипатталады. Климаттық жағдайларға сәйкес, арпа дәнінің пайдалану бағытына қойылатын талаптарға сай келетін сорттар мен үлгілерді сұрыптау- маңызды ғылыми міндеттердің бірі. Елімізде құрама жем өндірісі мен сыра өнеркәсібіне арналған шикізатқа деген сұраныс жыл сайын артып келеді. Бұл сұранысты қамтамасыз ету үшін, негізінен, жемдік және сыра өндірісіне арналған арпа сорттарын іріктеу өзекті мәселе болып табылады. 2022–2023 жылдары жүргізілген тәжірибелік зерттеулер №0106РК00700 мемлекеттік тіркеу нөмірімен "Қазақстанның тәлімі, суарылмайтын жер егістіктеріне арпаның жемдік бағыттағы сорттарының өнімділігін сұрыптау" бағдарламасы аясында жүзеге асырылды Зерттеудің негізгі мақсаты – арпаның селекциялық материалдары арасынан өнімділігі мен сапасы жоғары бастапқы үлгілерді сұрыптау. Алматы облысының тәлімі жер жағдайында арпаның селекциялық үлгілерінің жергілікті климатқа бейімділігі мен олардың шаруашылықтық құндылығы зерттелді. Сұрыптап алынған бастапқы үлгілердің жалпы селекциялық қабілеттілігі мен өнімділік көрсеткіштері бағаланды. Зерттеуде бақылау сорты ретінде Сауле сорты қолданылды.
- 30 March 2025
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 1 (105),p. 145-155
Open AccessАЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ЖАЗДЫҚ АРПА СОРТҮЛГІЛЕРІН ШАРУАШЫЛЫҚ ҚҰНДЫ БЕЛГІЛЕРІ БОЙЫНША БАҒАЛАУ
Еліміздің оңтүстік-шығысындағы ылғалы жеткілікті тәлімі аймақтарында орналасқан Алматы облысының астық өндіру мүмкіндіктері айтарлықтай жоғары. Алайда агротехникалық әдістердің жеткіліксіз зерттелуі салдарынан бұл аймақтағы арпа өнімділігі тұрақсыздыққа ұшырап, қазіргі талаптарға толық сәйкес келмей отыр. Қазақстан Республикасының жер және климаттық жағдайлары егіншілік пен мал шаруашылығын дамытуға қолайлы. Ауыл шаруашылығының жалпы егістік көлемі 16 785,2 мың га құраса, оның ішінде астық тұқымдас дақылдар 13 208,7 мың га алқапқа себіледі. Елімізде арпа дақылының егіс көлемі шамамен 2,0 млн гектарды құрайды. Оның 10%-дан астамына күздік арпа сорттары, ал қалғанына жаздық арпа сорттары егіледі. Қазақстан Республикасы географиялық орналасуына байланысты әртүрлі климаттық және топырақ ерекшеліктерімен сипатталады. Климаттық жағдайларға сәйкес, арпа дәнінің пайдалану бағытына қойылатын талаптарға сай келетін сорттар мен үлгілерді сұрыптау- маңызды ғылыми міндеттердің бірі. Елімізде құрама жем өндірісі мен сыра өнеркәсібіне арналған шикізатқа деген сұраныс жыл сайын артып келеді. Бұл сұранысты қамтамасыз ету үшін, негізінен, жемдік және сыра өндірісіне арналған арпа сорттарын іріктеу өзекті мәселе болып табылады. 2022–2023 жылдары жүргізілген тәжірибелік зерттеулер №0106РК00700 мемлекеттік тіркеу нөмірімен "Қазақстанның тәлімі, суарылмайтын жер егістіктеріне арпаның жемдік бағыттағы сорттарының өнімділігін сұрыптау" бағдарламасы аясында жүзеге асырылды Зерттеудің негізгі мақсаты – арпаның селекциялық материалдары арасынан өнімділігі мен сапасы жоғары бастапқы үлгілерді сұрыптау. Алматы облысының тәлімі жер жағдайында арпаның селекциялық үлгілерінің жергілікті климатқа бейімділігі мен олардың шаруашылықтық құндылығы зерттелді. Сұрыптап алынған бастапқы үлгілердің жалпы селекциялық қабілеттілігі мен өнімділік көрсеткіштері бағаланды. Зерттеуде бақылау сорты ретінде Сауле сорты қолданылды.
- Open Access
- 30 March 2025
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 1 (105),p. 135-144
ВЛИЯНИЕ СРОКОВ И НОРМ ПОСЕВА НА ПРОДУКТИВНОСТЬ СОРТОВ ЯРОВОГО ЯЧМЕНЯ В УСЛОВИЯХ ЮГО-ВОСТОКА КАЗАХСТАНА
Производство зерна является ключевой проблемой в развитии сельского хозяйства Казахстана, решение которой обеспечит население продовольствием, животноводство-кормами, а промышленность-сырьем. Одним из центральных направлений решения этой проблемы является повышение урожайности и валовых сборов зерна ячменя. Наши исследования показывают, что успешное решение этой задачи предусматривает не только увеличение урожайности, но и значительное улучшение качества зерна в зависимости от целей использования. Алматинская область является одним из крупнейших производителей зерна в Казахстане. В 2020 году посевная площадь ярового ячменя в регионе составила 231,8 тыс. га. Исследования показывает, что его продуктивность не соответствует почвенно-климатическому потенциалу области, а урожайность остается крайне неустойчивой по годам и сравнительно невысокой. Основным фактором, сдерживающим рост урожайности ярового ячменя и ее стабильность, является слабое внедрение в производство новых сортов, а также нарушение требований сортовой агротехники. В последние годы были созданы новые сорта ярового ячменя с комплексом хозяйственно-полезных признаков и свойств, а также с потенциальной продуктивностью 6–7 т/га, которые районированы в Алматинской области. Результаты исследований показывают, что реализация потенциальных биологических возможностей ярового ячменя зависит от применяемой технологии выращивания. В нашей исследовательской работе особое значение в технологии выращивания этой культуры имеет дальнейшее совершенствование таких элементов, как размещение в севообороте, формирование продуктивного посева на основе оптимальной густоты стояния и сроков посева. Именно этой проблеме были посвящены наши исследования, проведенные в юго-восточной зоне Алматинской области, где сорта казахстанской селекции ячменя пользуются особой популярностью. Целью исследований являлось определение оптимальных сроков и норм посева сортов ярового ячменя Акжол и Жулдыз, в условиях юго-востока зоны Алматинской области.
- 30 March 2025
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 1 (105),p. 135-144
Open AccessВЛИЯНИЕ СРОКОВ И НОРМ ПОСЕВА НА ПРОДУКТИВНОСТЬ СОРТОВ ЯРОВОГО ЯЧМЕНЯ В УСЛОВИЯХ ЮГО-ВОСТОКА КАЗАХСТАНА
Производство зерна является ключевой проблемой в развитии сельского хозяйства Казахстана, решение которой обеспечит население продовольствием, животноводство-кормами, а промышленность-сырьем. Одним из центральных направлений решения этой проблемы является повышение урожайности и валовых сборов зерна ячменя. Наши исследования показывают, что успешное решение этой задачи предусматривает не только увеличение урожайности, но и значительное улучшение качества зерна в зависимости от целей использования. Алматинская область является одним из крупнейших производителей зерна в Казахстане. В 2020 году посевная площадь ярового ячменя в регионе составила 231,8 тыс. га. Исследования показывает, что его продуктивность не соответствует почвенно-климатическому потенциалу области, а урожайность остается крайне неустойчивой по годам и сравнительно невысокой. Основным фактором, сдерживающим рост урожайности ярового ячменя и ее стабильность, является слабое внедрение в производство новых сортов, а также нарушение требований сортовой агротехники. В последние годы были созданы новые сорта ярового ячменя с комплексом хозяйственно-полезных признаков и свойств, а также с потенциальной продуктивностью 6–7 т/га, которые районированы в Алматинской области. Результаты исследований показывают, что реализация потенциальных биологических возможностей ярового ячменя зависит от применяемой технологии выращивания. В нашей исследовательской работе особое значение в технологии выращивания этой культуры имеет дальнейшее совершенствование таких элементов, как размещение в севообороте, формирование продуктивного посева на основе оптимальной густоты стояния и сроков посева. Именно этой проблеме были посвящены наши исследования, проведенные в юго-восточной зоне Алматинской области, где сорта казахстанской селекции ячменя пользуются особой популярностью. Целью исследований являлось определение оптимальных сроков и норм посева сортов ярового ячменя Акжол и Жулдыз, в условиях юго-востока зоны Алматинской области.
- Open Access
- 25 October 2024
- Published by Eurasian Journal of Soil Sciences in Eurasian Journal of Soil Science (EJSS)
- Vol. 14 (1) , 58-66
Effect of nitrogen and sulfur combinations on spring wheat (Triticum aestivum) growth, yield, and soil nutrient availability in a greenhouse experiment
Effective management of nitrogen (N) and sulfur (S) is crucial for maximizing spring wheat productivity, as both nutrients play key roles in improving growth, yield attributes, grain protein content, and soil fertility. Despite their importance, determining the optimal application rates of N and S for enhanced wheat performance remains a challenge. This study was conducted as a pot experiment under controlled greenhouse conditions, with 12 treatments replicated three times and carried out over 85 days. The treatments included a control (0N + 0S), nitrogen-only treatments (40N + 0S, 80N + 0S, 120N + 0S), sulfur-only treatments (30S, 60S), and combined N and S treatments (40N + 30S, 80N + 30S, 120N + 30S, 40N + 60S, 80N + 60S, 120N + 60S). The results revealed that the application of 120N + 60S significantly improved key growth parameters such as plant height, grains per spike, spike density (spike/m²), and 1000-grain weight. This treatment also resulted in higher grain nitrogen content, N uptake, and protein levels, confirming its superiority over other treatments. Additionally, post-harvest soil analysis indicated increased mineral N and available S levels, while showing a slight decrease in pH and an increase in electrical conductivity (EC). In conclusion, the 120N + 60S combination was identified as the most effective treatment for maximizing wheat yield, improving grain quality, and enhancing soil nutrient availability. However, it is recommended that future studies validate these findings under field conditions, across different soil types and climates, to ensure broader applicability of 120N + 60S as a best practice for wheat cultivation.
- 25 October 2024
- Published by Eurasian Journal of Soil Sciences in Eurasian Journal of Soil Science (EJSS)
- Vol. 14 (1) , 58-66
Open AccessEffect of nitrogen and sulfur combinations on spring wheat (Triticum aestivum) growth, yield, and soil nutrient availability in a greenhouse experiment
Effective management of nitrogen (N) and sulfur (S) is crucial for maximizing spring wheat productivity, as both nutrients play key roles in improving growth, yield attributes, grain protein content, and soil fertility. Despite their importance, determining the optimal application rates of N and S for enhanced wheat performance remains a challenge. This study was conducted as a pot experiment under controlled greenhouse conditions, with 12 treatments replicated three times and carried out over 85 days. The treatments included a control (0N + 0S), nitrogen-only treatments (40N + 0S, 80N + 0S, 120N + 0S), sulfur-only treatments (30S, 60S), and combined N and S treatments (40N + 30S, 80N + 30S, 120N + 30S, 40N + 60S, 80N + 60S, 120N + 60S). The results revealed that the application of 120N + 60S significantly improved key growth parameters such as plant height, grains per spike, spike density (spike/m²), and 1000-grain weight. This treatment also resulted in higher grain nitrogen content, N uptake, and protein levels, confirming its superiority over other treatments. Additionally, post-harvest soil analysis indicated increased mineral N and available S levels, while showing a slight decrease in pH and an increase in electrical conductivity (EC). In conclusion, the 120N + 60S combination was identified as the most effective treatment for maximizing wheat yield, improving grain quality, and enhancing soil nutrient availability. However, it is recommended that future studies validate these findings under field conditions, across different soil types and climates, to ensure broader applicability of 120N + 60S as a best practice for wheat cultivation.
- Open Access
- 29 June 2024
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 2 (102),p. 261-270
БИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ И ЭЛЕМЕНТЫ ТЕХНОЛОГИИ ВЫРАЩИВАНИЯ ЛИСТОВЫХ ЗЕЛЕННЫХ КУЛЬТУР В ПЛЕНОЧНЫХ ТЕПЛИЦАХ АЛМАТИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Ежегодно селекционерами создается большое количество сортов салата посевного разных типов. Так в настоящее время в Государственный реестр селекционных достижений входит 332 сорта салата посевного отечественной и иностранной селекции. Селекция и семеноводство салата посевного в Казахстане ведется в регионах более южных, чем Алматинская область, однако климатические условия в области специфичны. Выращивание листового салата позволяет получить раннюю весеннюю витаминную продукцию, как для продажи, так и для собственного пользования. Защищенный грунт в Казахстан претерпевает существенные изменения и в условиях высоких рисков хозяйственной деятельности начинает развиваться как динамичная и конкурентно-способная отрасль сельского хозяйства, имеющая значение для круглогодичного снабжения населения свежими и богатыми витаминами овощами и зеленными культурами Обеспечение населения и перерабатывающей промышленности свежей продукцией является одной из важнейших задач овощеводства нашей страны. Выращивание зеленных листовых культур с грунтов на малообъемную технологию, появились пленочных теплицах. Алматинской области характеризуется увеличением продолжительности светового дня и резким снижением температуры воздуха, и заморозками весной, которые приносят восточные и северные ветры, а также низкими ночными температурами и большим количеством осадков осенью. Изучению салата посевного посвящены работы как отечественных, так и зарубежных ученых. По имеющимся данным известно, что урожайность и биохимический состав салата изменяются в зависимости от типа и сорта, от агроклиматических условий, складывающихся в период выращивания, и схемы посадки. Изучению количественного и качественного состава первичных и вторичных метаболитов салата посвящены работы (Lee M. et al., 2014; Manela N. et al., 2015; Головко Т.К. и др., 2017; Гинс М.С. и др., 2014; Carey E. et al., 2011). В связи с этим изучение биологических особенностей сортов салата посевного и разработка сроков и схем посадки в весеннем и осеннем оборотах пленочных теплиц в условиях Алматинской области является актуальной. В рамках темы научно-исследовательских работ на 2020-2023 гг. проводилась работа по агробиологической оценке и разработке отдельных элементов технологии выращивания салата посевного листового, полу кочанного и кочанного типов в пленочных теплицах Алматинской области.
- 29 June 2024
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 2 (102),p. 261-270
Open AccessБИОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ И ЭЛЕМЕНТЫ ТЕХНОЛОГИИ ВЫРАЩИВАНИЯ ЛИСТОВЫХ ЗЕЛЕННЫХ КУЛЬТУР В ПЛЕНОЧНЫХ ТЕПЛИЦАХ АЛМАТИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Ежегодно селекционерами создается большое количество сортов салата посевного разных типов. Так в настоящее время в Государственный реестр селекционных достижений входит 332 сорта салата посевного отечественной и иностранной селекции. Селекция и семеноводство салата посевного в Казахстане ведется в регионах более южных, чем Алматинская область, однако климатические условия в области специфичны. Выращивание листового салата позволяет получить раннюю весеннюю витаминную продукцию, как для продажи, так и для собственного пользования. Защищенный грунт в Казахстан претерпевает существенные изменения и в условиях высоких рисков хозяйственной деятельности начинает развиваться как динамичная и конкурентно-способная отрасль сельского хозяйства, имеющая значение для круглогодичного снабжения населения свежими и богатыми витаминами овощами и зеленными культурами Обеспечение населения и перерабатывающей промышленности свежей продукцией является одной из важнейших задач овощеводства нашей страны. Выращивание зеленных листовых культур с грунтов на малообъемную технологию, появились пленочных теплицах. Алматинской области характеризуется увеличением продолжительности светового дня и резким снижением температуры воздуха, и заморозками весной, которые приносят восточные и северные ветры, а также низкими ночными температурами и большим количеством осадков осенью. Изучению салата посевного посвящены работы как отечественных, так и зарубежных ученых. По имеющимся данным известно, что урожайность и биохимический состав салата изменяются в зависимости от типа и сорта, от агроклиматических условий, складывающихся в период выращивания, и схемы посадки. Изучению количественного и качественного состава первичных и вторичных метаболитов салата посвящены работы (Lee M. et al., 2014; Manela N. et al., 2015; Головко Т.К. и др., 2017; Гинс М.С. и др., 2014; Carey E. et al., 2011). В связи с этим изучение биологических особенностей сортов салата посевного и разработка сроков и схем посадки в весеннем и осеннем оборотах пленочных теплиц в условиях Алматинской области является актуальной. В рамках темы научно-исследовательских работ на 2020-2023 гг. проводилась работа по агробиологической оценке и разработке отдельных элементов технологии выращивания салата посевного листового, полу кочанного и кочанного типов в пленочных теплицах Алматинской области.
- 1 January 2024
- Published by Korkyt Ata Kyzylorda University in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
- Vol. 4, 208-218
INFLUENCE OF MINERAL FERTILIZERS ON PRODUCTIVITY OF BARLEY SOWING IN KARASAI DISTRICT OF ALMATY REGION
Арпаның халық шаруашылығындағы рөлі өте маңызды: оның дәндері әртүрлі салаларда алуан түрлі өнім өндіру үшін пайдаланылады. Арпа жармасы құнды әрі қоректік өнім болып табылады. Оның құрамында ақуыз 12–14%, май 2–3%, крахмал 54–55%, клетчатка 5,5–5,8%, күл 2–3% шамасында және арпаның сортына және өсу жағдайларына байланысты өзгереді. Ауыл шаруашылығы дақылдарының қоректік режимін жақсартып, өнімділікті арттырудың негізгі агротехникалық тәсілдерінің бірі – тыңайтқыш қолдану. Қолайсыз жағдайларда минералды тыңайтқыштар топырақтағы гумустың минералдану бағыты мен жылдамдығын өзгертеді. Тыңайтқыштарды қолдану бойынша инновациялық тәжірибелердің нәтижелері тиімді пайдаланылған тыңайтқыштардың өнімділікті сақтап, кейде арттыра алатынын көрсетті. Алайда тек минералды тыңайтқыштарды қолдану гумустың мөлшерін арттырмайды, тек бастапқы деңгейін ұстап тұрады. Азот жаңа инновациялық технологиялардың негізгі элементі ретінде өсімдік қалдықтарын ыдыратып, топырақтағы гумустың түзілуінде микроорганизмдердің белсенділігін арттыруда маңызды рөл атқарады. Фосфорлы тыңайтқыштардың компост сапасын арттырудағы рөлі органикалық заттардың минералдану қарқынын бәсеңдететіндігімен ерекшеленеді, бұл жағдай азот тыңайтқыштарымен салыстырғанда айқын көрінеді. Алайда, тыңайтқыштарды шамадан тыс қолдану топырақтағы энергия мен қоректік элементтердің тепе-теңдігін бұзып, гумустың ыдырау үдерісін тездетеді, бұл мәселенің өзектілігін айқындайды. Алматы облысы, Қарасай ауданы жағдайында арпа дақылын индустриалды-инновациялық технологияларды пайдалана отырып өсіру топыраққа да, өсімдіктерге де тыңайтқыш енгізуді талап етеді. Зерттеулер нәтижесінде жаздық арпаның жоғары өнімділігін және оның тұрақты сапасын қамтамасыз ететін минералды тыңайтқыштарды қолданудың ғылыми негізделген тәсілдері анықталды.
- 1 January 2024
- Published by Korkyt Ata Kyzylorda University in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
- Vol. 4, 208-218
INFLUENCE OF MINERAL FERTILIZERS ON PRODUCTIVITY OF BARLEY SOWING IN KARASAI DISTRICT OF ALMATY REGION
Арпаның халық шаруашылығындағы рөлі өте маңызды: оның дәндері әртүрлі салаларда алуан түрлі өнім өндіру үшін пайдаланылады. Арпа жармасы құнды әрі қоректік өнім болып табылады. Оның құрамында ақуыз 12–14%, май 2–3%, крахмал 54–55%, клетчатка 5,5–5,8%, күл 2–3% шамасында және арпаның сортына және өсу жағдайларына байланысты өзгереді. Ауыл шаруашылығы дақылдарының қоректік режимін жақсартып, өнімділікті арттырудың негізгі агротехникалық тәсілдерінің бірі – тыңайтқыш қолдану. Қолайсыз жағдайларда минералды тыңайтқыштар топырақтағы гумустың минералдану бағыты мен жылдамдығын өзгертеді. Тыңайтқыштарды қолдану бойынша инновациялық тәжірибелердің нәтижелері тиімді пайдаланылған тыңайтқыштардың өнімділікті сақтап, кейде арттыра алатынын көрсетті. Алайда тек минералды тыңайтқыштарды қолдану гумустың мөлшерін арттырмайды, тек бастапқы деңгейін ұстап тұрады. Азот жаңа инновациялық технологиялардың негізгі элементі ретінде өсімдік қалдықтарын ыдыратып, топырақтағы гумустың түзілуінде микроорганизмдердің белсенділігін арттыруда маңызды рөл атқарады. Фосфорлы тыңайтқыштардың компост сапасын арттырудағы рөлі органикалық заттардың минералдану қарқынын бәсеңдететіндігімен ерекшеленеді, бұл жағдай азот тыңайтқыштарымен салыстырғанда айқын көрінеді. Алайда, тыңайтқыштарды шамадан тыс қолдану топырақтағы энергия мен қоректік элементтердің тепе-теңдігін бұзып, гумустың ыдырау үдерісін тездетеді, бұл мәселенің өзектілігін айқындайды. Алматы облысы, Қарасай ауданы жағдайында арпа дақылын индустриалды-инновациялық технологияларды пайдалана отырып өсіру топыраққа да, өсімдіктерге де тыңайтқыш енгізуді талап етеді. Зерттеулер нәтижесінде жаздық арпаның жоғары өнімділігін және оның тұрақты сапасын қамтамасыз ететін минералды тыңайтқыштарды қолданудың ғылыми негізделген тәсілдері анықталды.
- Open Access
- 1 April 2023
- Published by Eurasian Journal of Soil Sciences in Eurasian Journal of Soil Science (EJSS)
- Vol. 12 (2) , 169-176
The effects of ammonium phosphate fertilization on yield and yield components of Mustard varieties in chernozem soil
Mustard seed is primarily used in the food or condiment industries in the form of either ground seeds or oil, and plays a significant role in agriculture. Especially in the intensive agricultural system where chemical fertilizers are used, little is known the impact of ammonium phosphate (Ammophos, 12% N, 52% P2O5) fertilizer applications on the yield and yield component of mustard under chernozem soil conditions. The objective of this study was to investigate the effects of seven doses of ammonium phosphate fertilizer applications on the seed yield and yield components of two different mustard varieties [Rushen (Brassica juncea (L.) Czern.) and Profi (Sinapis alba L.)] under chernozem soil conditions in Northern Kazakhstan. According to field experiment results, there were significant differences among the treatments in relation to yield and yield components (oil content, dry matter accumulation, NPK uptake, NPK contents in seeds) of mustard varieties. The higher seed yield for the N34.6 P150 treatment in Rushen and N41.5 P180 treatment in Profi than for any of the other rates of ammonium phosphate fertilizer application under the agro-ecological conditions of Akmola region, Northern Kazakhstan.
- 1 April 2023
- Published by Eurasian Journal of Soil Sciences in Eurasian Journal of Soil Science (EJSS)
- Vol. 12 (2) , 169-176
Open AccessThe effects of ammonium phosphate fertilization on yield and yield components of Mustard varieties in chernozem soil
Mustard seed is primarily used in the food or condiment industries in the form of either ground seeds or oil, and plays a significant role in agriculture. Especially in the intensive agricultural system where chemical fertilizers are used, little is known the impact of ammonium phosphate (Ammophos, 12% N, 52% P2O5) fertilizer applications on the yield and yield component of mustard under chernozem soil conditions. The objective of this study was to investigate the effects of seven doses of ammonium phosphate fertilizer applications on the seed yield and yield components of two different mustard varieties [Rushen (Brassica juncea (L.) Czern.) and Profi (Sinapis alba L.)] under chernozem soil conditions in Northern Kazakhstan. According to field experiment results, there were significant differences among the treatments in relation to yield and yield components (oil content, dry matter accumulation, NPK uptake, NPK contents in seeds) of mustard varieties. The higher seed yield for the N34.6 P150 treatment in Rushen and N41.5 P180 treatment in Profi than for any of the other rates of ammonium phosphate fertilizer application under the agro-ecological conditions of Akmola region, Northern Kazakhstan.
- 1 January 2023
- Published by Korkyt Ata Kyzylorda University in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
- Vol. 2, 192-202
BIOLOGICAL FIXATION OF NITROGEN BY SOY DUE TO NODULEBACTERIA
- 1 January 2023
- Published by Korkyt Ata Kyzylorda University in Bulletin of the Korkyt Ata Kyzylorda University
- Vol. 2, 192-202
BIOLOGICAL FIXATION OF NITROGEN BY SOY DUE TO NODULEBACTERIA
- 30 December 2022
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 4 (96)
FEATURES OF THE USE AND IMPLEMENTATION OF HIGH-PRECISION GPS DEVICES IN FORESTRY
Forestry institutions are currently gradually introducing GIS technologies. With the use of GIS technology and digital data processing, Kazakh Forestry Enterprise is doing a lot of work to collect data on the First Forest Fund, on the accounting of districts, etc., transfer the collected data to institutions, commissioning.At the same time, electronic media are replacing the old paper tablets. Geographic information systems (GIS) are a key element of the effective and operational solution of many scientific, practical and managerial tasks due to the visual presentation of data and a variety of tools for their analysis. The use of GIS technologies makes it possible to combine into a single structure a large volume of cartographic and thematic information, including remote sensing data (satellite images), field research, engineering research, monitoring, various types of economic activities, document management. Statistics showed that when using 2 base receivers and one mobile GPS 5700, even dense coniferous forest, you can get acceptable shooting results. The GPS equipment worked flawlessly. Terra Center for Remote Sensing and Geographic Information Systems LLP has extensive experience in collecting and systematizing data to solve various problems in the field of GIS creation, environmental design, forestry, ecology, nature management, geological exploration, topography and cartography, and oil and gas complex design. Terra Center for Remote Sensing and Geographic Information Systems LLP makes extensive use of geographic information technologies in its work and provides services in this area. The calculation of the area of each site, the calculation of the area of the length of rivers, roads is carried out by computer programs. This improves the quality and accuracy of work. Also, this program has the ability to work with other programs, for example: MS Excel, MS Access, ArcGIS, WinPLP, SoliM, etc. to solve professional tasks in tabular form through packages with Crystal Reports.
- 30 December 2022
- Published by Kazakh National Agrarian University in Izdenister natigeler
- No. 4 (96)
FEATURES OF THE USE AND IMPLEMENTATION OF HIGH-PRECISION GPS DEVICES IN FORESTRY
Forestry institutions are currently gradually introducing GIS technologies. With the use of GIS technology and digital data processing, Kazakh Forestry Enterprise is doing a lot of work to collect data on the First Forest Fund, on the accounting of districts, etc., transfer the collected data to institutions, commissioning.At the same time, electronic media are replacing the old paper tablets. Geographic information systems (GIS) are a key element of the effective and operational solution of many scientific, practical and managerial tasks due to the visual presentation of data and a variety of tools for their analysis. The use of GIS technologies makes it possible to combine into a single structure a large volume of cartographic and thematic information, including remote sensing data (satellite images), field research, engineering research, monitoring, various types of economic activities, document management. Statistics showed that when using 2 base receivers and one mobile GPS 5700, even dense coniferous forest, you can get acceptable shooting results. The GPS equipment worked flawlessly. Terra Center for Remote Sensing and Geographic Information Systems LLP has extensive experience in collecting and systematizing data to solve various problems in the field of GIS creation, environmental design, forestry, ecology, nature management, geological exploration, topography and cartography, and oil and gas complex design. Terra Center for Remote Sensing and Geographic Information Systems LLP makes extensive use of geographic information technologies in its work and provides services in this area. The calculation of the area of each site, the calculation of the area of the length of rivers, roads is carried out by computer programs. This improves the quality and accuracy of work. Also, this program has the ability to work with other programs, for example: MS Excel, MS Access, ArcGIS, WinPLP, SoliM, etc. to solve professional tasks in tabular form through packages with Crystal Reports.