Yusuf Bilge
Current Organizations / Institutes
The organizations/institutes from the scholar's latest article
Research Subjects
Research Interests
Yusuf Bilge has a total of 77 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:
- Gülşah Balaban
Istanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
6 shared publications - Yıldız Bilge
Saglik Bilimleri Universitesi
5 shared publications - Faik Taşçı
Istanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
4 shared publications - Deniz Şarlak
ADA KENT ÜNİVERSİTESİ, İKTİSADİ İDARİ VE SOSYAL BİLİMLER FAKÜLTESİ, PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ
2 shared publications - Gülnur İlK
T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
2 shared publications - İsA Çakır2 shared publications
Latest Publications
- 25 December 2025
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 9 (2) , 133-155
Mediating Role of Experiential Avoidance in The Relationship Between Attachment Styles and Smartphone Addiction: A Network Analysis
This study aimed to examine the mediating role of experiential avoidance in the relationship between attachment styles and smartphone addiction, as well as to explore the interactions among these variables through a Gaussian partial correlation-based network analysis. The study sample consisted of 462 individuals aged between 18 and 64 years (M = 36.01, SD = 12.99), of whom 53.7% were female (n = 248) and 46.3% were male (n = 214). Data were collected using the Smartphone Addiction Scale–Short Form, the Attachment-Based Mental Representations Scale, and the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire-30. Analyses included independent samples t-tests, network analysis (Gaussian Graphical Model), and mediation analyses using PROCESS Macro (Model 4). Gender comparisons revealed that women scored significantly higher than men in insecure attachment, behavioral avoidance, and distress aversion, while no significant differences were found in secure attachment or smartphone addiction scores. Network analysis results indicated that procrastination and distress aversion were the most central and predictive nodes in the network. Mediation analyses showed that procrastination mediated the relationship between secure attachment and smartphone addiction. Furthermore, both procrastination and distress aversion were found to mediate the relationship between insecure attachment and smartphone addiction. The findings suggest that smartphone addiction is closely related to attachment patterns and avoidance-based coping strategies. In this context, it is recommended that clinical and preventive interventions targeting smartphone addiction also focus on individuals’ attachment patterns as well as their tendencies toward procrastination and distress avoidance.
- 25 December 2025
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 9 (2) , 133-155
Mediating Role of Experiential Avoidance in The Relationship Between Attachment Styles and Smartphone Addiction: A Network Analysis
This study aimed to examine the mediating role of experiential avoidance in the relationship between attachment styles and smartphone addiction, as well as to explore the interactions among these variables through a Gaussian partial correlation-based network analysis. The study sample consisted of 462 individuals aged between 18 and 64 years (M = 36.01, SD = 12.99), of whom 53.7% were female (n = 248) and 46.3% were male (n = 214). Data were collected using the Smartphone Addiction Scale–Short Form, the Attachment-Based Mental Representations Scale, and the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire-30. Analyses included independent samples t-tests, network analysis (Gaussian Graphical Model), and mediation analyses using PROCESS Macro (Model 4). Gender comparisons revealed that women scored significantly higher than men in insecure attachment, behavioral avoidance, and distress aversion, while no significant differences were found in secure attachment or smartphone addiction scores. Network analysis results indicated that procrastination and distress aversion were the most central and predictive nodes in the network. Mediation analyses showed that procrastination mediated the relationship between secure attachment and smartphone addiction. Furthermore, both procrastination and distress aversion were found to mediate the relationship between insecure attachment and smartphone addiction. The findings suggest that smartphone addiction is closely related to attachment patterns and avoidance-based coping strategies. In this context, it is recommended that clinical and preventive interventions targeting smartphone addiction also focus on individuals’ attachment patterns as well as their tendencies toward procrastination and distress avoidance.
- Open Access
- 16 December 2025
- Published by Current Approaches in Psychiatry in Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
- Vol. 17 (Supplement) , 314-330
Relationships Between Borderline Personality Disorder Traits and Emotional Reactivity and Reinforcement Sensitivity Systems: Network and Mediation Analysis
Objective: This study aimed to examine the relationships between borderline personality disorder and emotional reactivity and reinforcement sensitivity systems through multidimensional analyses. Specifically, it was aimed to evaluate the mediating roles of the emotional reactivity in the relationships between borderline personality disorder and behavioral inhibition system and also the freeze. Method: A total of 601 adults, 80% female (n = 481) and 20% male (n = 120), aged between 18 and 53 (M = 22.51, SD = 4.11), participated in the study. Based on the data obtained from the participants, the relationships among the personality disorder dimensions, reinforcement sensitivity systems (behavioral inhibition system, behavioral activation system, and fight-flight-freeze system), and emotional reactivity subdimensions were assessed using Pearson correlation-based and Gaussian partial correlation-based network analyses. Based on centrality measures obtained from the network analysis, the most influential variables were identified. Then, the mediating roles of the emotional reactivity subdimensions in the relationships between borderline personality disorder and the behavioral inhibition system and the freeze system were tested using PROCESS Macro Model 4. Results: Gaussian graphical model findings indicated that borderline personality disorder occupies a central position within the network structure and that both the behavioral inhibition system and the freeze system established strong relationships with the emotional reactivity dimensions. Mediation analyses revealed that the negative activation and negative intensity subdimensions had a significant mediating role in the relationship between borderline personality disorder traits and both motivational systems. Conclusion: The findings demonstrate the theoretical and clinical importance of considering the interaction between reinforcement sensitivity systems and negative emotional reactivity in the emergence and maintenance processes of borderline personality disorder.
- 16 December 2025
- Published by Current Approaches in Psychiatry in Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
- Vol. 17 (Supplement) , 314-330
Open AccessRelationships Between Borderline Personality Disorder Traits and Emotional Reactivity and Reinforcement Sensitivity Systems: Network and Mediation Analysis
Objective: This study aimed to examine the relationships between borderline personality disorder and emotional reactivity and reinforcement sensitivity systems through multidimensional analyses. Specifically, it was aimed to evaluate the mediating roles of the emotional reactivity in the relationships between borderline personality disorder and behavioral inhibition system and also the freeze. Method: A total of 601 adults, 80% female (n = 481) and 20% male (n = 120), aged between 18 and 53 (M = 22.51, SD = 4.11), participated in the study. Based on the data obtained from the participants, the relationships among the personality disorder dimensions, reinforcement sensitivity systems (behavioral inhibition system, behavioral activation system, and fight-flight-freeze system), and emotional reactivity subdimensions were assessed using Pearson correlation-based and Gaussian partial correlation-based network analyses. Based on centrality measures obtained from the network analysis, the most influential variables were identified. Then, the mediating roles of the emotional reactivity subdimensions in the relationships between borderline personality disorder and the behavioral inhibition system and the freeze system were tested using PROCESS Macro Model 4. Results: Gaussian graphical model findings indicated that borderline personality disorder occupies a central position within the network structure and that both the behavioral inhibition system and the freeze system established strong relationships with the emotional reactivity dimensions. Mediation analyses revealed that the negative activation and negative intensity subdimensions had a significant mediating role in the relationship between borderline personality disorder traits and both motivational systems. Conclusion: The findings demonstrate the theoretical and clinical importance of considering the interaction between reinforcement sensitivity systems and negative emotional reactivity in the emergence and maintenance processes of borderline personality disorder.
- 2 December 2025
- Published by Firat Universitesi in Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 36 (1) , 147-162
Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi
Bireyin diğerlerini ve kendisini doğru bir şekilde yorumlamasında etkili bir unsur olarak görülen mentalizasyon kavramı hem sağlıklı gelişimin hem de psikopatolojinin değerlendirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada mentalizasyonun ölçümünde kullanılan ve daha önce ergen örnekleminde Türkçe adaptasyon çalışması yapılmış olan Mentalizasyon Ölçeği’nin yetişkin Türk toplum örneklemindeki psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar, yaş aralığı 18-65 olan (36.06±11.29) 179’u kadın (%46.0) olmak üzere 389 kişilik toplum örnekleminden oluşmaktadır. Katılımcılara Mentalizasyon Ölçeği ile birlikte Perth Aleksitimi Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeğin geçerliği için yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğim tek (CFI=.91 GFI=.93 AGFI=.91) ve dört faktörlü (CFI=.90 GFI=.93 AGFI=.90) yapılarının doğrulandığı ve ölçek maddeleri faktör yüklerinin .33 ila .73 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Yakınsak geçerlik için gerçekleştirilen korelasyon analizlerinde ise anlamlı korelasyon değerlerine ulaşılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayılarının toplam ölçek için .85 olduğu ve alt ölçekler için .51 ila .66 arasında değiştiği ve madde toplam korelasyonlarının .31 ila .59 aralığında olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Mentalizasyon Ölçeği’nin yetişkin Türk toplum örnekleminde güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğu ve hem araştırmalarda hem de psikoterapi süreçlerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu görülmüştür.
- 2 December 2025
- Published by Firat Universitesi in Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
- Vol. 36 (1) , 147-162
Mentalizasyon Ölçeği’nin Psikometrik Özelliklerinin Türk Toplum Örnekleminde İncelenmesi
Bireyin diğerlerini ve kendisini doğru bir şekilde yorumlamasında etkili bir unsur olarak görülen mentalizasyon kavramı hem sağlıklı gelişimin hem de psikopatolojinin değerlendirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada mentalizasyonun ölçümünde kullanılan ve daha önce ergen örnekleminde Türkçe adaptasyon çalışması yapılmış olan Mentalizasyon Ölçeği’nin yetişkin Türk toplum örneklemindeki psikometrik özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcılar, yaş aralığı 18-65 olan (36.06±11.29) 179’u kadın (%46.0) olmak üzere 389 kişilik toplum örnekleminden oluşmaktadır. Katılımcılara Mentalizasyon Ölçeği ile birlikte Perth Aleksitimi Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeğin geçerliği için yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, ölçeğim tek (CFI=.91 GFI=.93 AGFI=.91) ve dört faktörlü (CFI=.90 GFI=.93 AGFI=.90) yapılarının doğrulandığı ve ölçek maddeleri faktör yüklerinin .33 ila .73 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Yakınsak geçerlik için gerçekleştirilen korelasyon analizlerinde ise anlamlı korelasyon değerlerine ulaşılmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayılarının toplam ölçek için .85 olduğu ve alt ölçekler için .51 ila .66 arasında değiştiği ve madde toplam korelasyonlarının .31 ila .59 aralığında olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, Mentalizasyon Ölçeği’nin yetişkin Türk toplum örnekleminde güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğu ve hem araştırmalarda hem de psikoterapi süreçlerinin değerlendirilmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu görülmüştür.
- Open Access
- 30 June 2025
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 9 (1) , 61-82
Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi
Sosyal öğrenme sürecinde önemli bir rolü olan epistemik güven kavramı, bireylerin başkaları tarafından iletilen bilgileri değerlendirme becerisi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada daha önce Türkçe uyarlama ve geçerlik güvenirlik çalışması ergenlerde yapılan Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği’nin psikometrik özelliklerinin yetişkin örnekleminde incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya kolayda ve kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan toplum örnekleminden 18-65 yaş aralığında (33.55±11.82) 180’i (%54.4) kadın, 151’i (%45.6) erkek olmak üzere 331 kişi katılmıştır. Katılımcılara Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği, Mentalizasyon Ölçeği, Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen uyum iyiliği indeks değerlerinin (X2/df = 2.54, AGFI = 0.89, GFI = 0.92, CFI = 0,90, sRMR = 0.069) kabul edilebilir düzeyde olduğu ve orijinal çalışmada önerilen 3 faktörlü yapının doğrulandığı ve tüm maddelerin faktör yüklerinin .34 ila .78 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Yakınsak geçerliği değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda değişkenler arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayırt edici geçerliği değerlendirmek amacıyla yapılan Bağımsız Gruplar t-testi sonucunda alt ölçek puanlarının psikiyatrik veya psikolojik rahatsızlığa sahip olma, psikolojik yardım alma, psikolojik yardım alma ihtiyacı hissetmeye göre farklılaştığı belirlenmiştir. Cronbach Alfa katsayısı epistemik güven için .78, epistemik güvensizlik için .69 ve epistemik saflık için ise .77 olarak bulunmuştur. Bütün maddelerin madde toplam korelasyon katsayılarının .30’un üzerinde olduğu saptanmıştır. Madde ayırt ediciliğini değerlendirmek amacıyla %27’lik üst ve alt grubun karşılaştırılması sonucunda ise ölçeğin tüm maddelerinin ayırt edici güce sahip olduğu tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği’nin yeterli psikometrik özelliklere sahip geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu, Türk toplumunda yapılacak olan araştırmalarda ve klinik pratikte ölçüm aracı olarak kullanılabileceği görülmüştür.
- 30 June 2025
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 9 (1) , 61-82
Open AccessEpistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Yetişkinlerde İncelenmesi
Sosyal öğrenme sürecinde önemli bir rolü olan epistemik güven kavramı, bireylerin başkaları tarafından iletilen bilgileri değerlendirme becerisi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada daha önce Türkçe uyarlama ve geçerlik güvenirlik çalışması ergenlerde yapılan Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği’nin psikometrik özelliklerinin yetişkin örnekleminde incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya kolayda ve kartopu örnekleme yöntemiyle ulaşılan toplum örnekleminden 18-65 yaş aralığında (33.55±11.82) 180’i (%54.4) kadın, 151’i (%45.6) erkek olmak üzere 331 kişi katılmıştır. Katılımcılara Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği, Mentalizasyon Ölçeği, Çocuklukta Onaylamayan Çevre Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen doğrulayıcı faktör analizi sonucunda elde edilen uyum iyiliği indeks değerlerinin (X2/df = 2.54, AGFI = 0.89, GFI = 0.92, CFI = 0,90, sRMR = 0.069) kabul edilebilir düzeyde olduğu ve orijinal çalışmada önerilen 3 faktörlü yapının doğrulandığı ve tüm maddelerin faktör yüklerinin .34 ila .78 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Yakınsak geçerliği değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda değişkenler arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayırt edici geçerliği değerlendirmek amacıyla yapılan Bağımsız Gruplar t-testi sonucunda alt ölçek puanlarının psikiyatrik veya psikolojik rahatsızlığa sahip olma, psikolojik yardım alma, psikolojik yardım alma ihtiyacı hissetmeye göre farklılaştığı belirlenmiştir. Cronbach Alfa katsayısı epistemik güven için .78, epistemik güvensizlik için .69 ve epistemik saflık için ise .77 olarak bulunmuştur. Bütün maddelerin madde toplam korelasyon katsayılarının .30’un üzerinde olduğu saptanmıştır. Madde ayırt ediciliğini değerlendirmek amacıyla %27’lik üst ve alt grubun karşılaştırılması sonucunda ise ölçeğin tüm maddelerinin ayırt edici güce sahip olduğu tespit edilmiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda Epistemik Güven, Güvensizlik ve Saflık Ölçeği’nin yeterli psikometrik özelliklere sahip geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu, Türk toplumunda yapılacak olan araştırmalarda ve klinik pratikte ölçüm aracı olarak kullanılabileceği görülmüştür.
- Open Access
- 29 December 2024
- Published by Current Approaches in Psychiatry in Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
- Vol. 16 (Supplement) , 249-261
Turkish Adaptation of Counter-Empathy Scale and its Psychometric Properties
Objective: This study aims to adapt the Counter-Empathy Scale, which assesses counter-empathy, a new concept in the literature, to Turkish and to examine its psychometric properties. Method: The study was conducted with a community sample of 347 people, 209 (60.2%) of whom were women, aged 18-66 (34.04±12.66), reached through convenience and snowball sampling methods. Counter-Empathy Scale (CES), Toronto Empathy Scale (TES), Adult Prosocialness Scale (APS), Horney-Coolidge Tridimensional Inventory (HCTI), and Existential Anger Scale (EAS) were applied to the participants. Results: As a result of the confirmatory factor analysis conducted for the validity of the scale, it was determined that the goodness of fit index values (X2/df=3.21, AGFI=0.89, GFI=0.91, CFI=0.92) were at an acceptable level, and the 2-factor model proposed in the original study was confirmed. In addition, it was observed that the factor loadings of all items in the scale varied between .55 and .81. Statistically significant results were obtained in the correlation analyses conducted for convergent validity. It was also determined that the scale could distinguish groups with a history of psychiatric or psychological help from groups without at a significant level. It was determined that the Cronbach Alpha reliability coefficients of the scale were .87 for the entire scale, .84 for the dimension of taking pleasure in others’ pain, and .86 for the sub-dimension of feeling annoyed with others’ happiness. The item-total correlations of all items were above .50. It was observed that the test-retest correlation coefficients were between .71 and .86. Conclusion: The results obtained from all analyses showed that the Counter-Empathy Scale is a valid and reliable scale with strong psychometric properties and is a measurement tool that can be used in research conducted in Turkish culture and clinical settings.
- 29 December 2024
- Published by Current Approaches in Psychiatry in Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar
- Vol. 16 (Supplement) , 249-261
Open AccessTurkish Adaptation of Counter-Empathy Scale and its Psychometric Properties
Objective: This study aims to adapt the Counter-Empathy Scale, which assesses counter-empathy, a new concept in the literature, to Turkish and to examine its psychometric properties. Method: The study was conducted with a community sample of 347 people, 209 (60.2%) of whom were women, aged 18-66 (34.04±12.66), reached through convenience and snowball sampling methods. Counter-Empathy Scale (CES), Toronto Empathy Scale (TES), Adult Prosocialness Scale (APS), Horney-Coolidge Tridimensional Inventory (HCTI), and Existential Anger Scale (EAS) were applied to the participants. Results: As a result of the confirmatory factor analysis conducted for the validity of the scale, it was determined that the goodness of fit index values (X2/df=3.21, AGFI=0.89, GFI=0.91, CFI=0.92) were at an acceptable level, and the 2-factor model proposed in the original study was confirmed. In addition, it was observed that the factor loadings of all items in the scale varied between .55 and .81. Statistically significant results were obtained in the correlation analyses conducted for convergent validity. It was also determined that the scale could distinguish groups with a history of psychiatric or psychological help from groups without at a significant level. It was determined that the Cronbach Alpha reliability coefficients of the scale were .87 for the entire scale, .84 for the dimension of taking pleasure in others’ pain, and .86 for the sub-dimension of feeling annoyed with others’ happiness. The item-total correlations of all items were above .50. It was observed that the test-retest correlation coefficients were between .71 and .86. Conclusion: The results obtained from all analyses showed that the Counter-Empathy Scale is a valid and reliable scale with strong psychometric properties and is a measurement tool that can be used in research conducted in Turkish culture and clinical settings.
- Open Access
- 30 June 2024
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 8 (15) , 67-82
Mentalizasyon Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
Bu çalışmada zihinselleştirme işlevini değerlendiren Mentalizasyon Ölçeği’nin (MZÖ) ergen örneklemde Türkçeye uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde 14-18 yaş arası 550 katılımcı oluşturmuştur. Çalışmanın verileri Mentalizasyon Ölçeği, Özyansıtma ve İçgörü Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Envanteri ve Kısa Semptom Envanteri Depresyon ve Anksiyete alt ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Geçerlilik çalışması kapsamında doğrulayıcı faktör analizi, yakınsak, ayırt edici ve yordayıcı geçerlilik çalışmaları gerçekleştirilmiş; güvenilirlik çalışması içinse iç tutarlılık katsayısı ve madde analizi yöntemleri kullanılmıştır. Mentalizasyon Ölçeği’nin yapı geçerliği için uygulanan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda dört faktörlü orijinal yapının Türk örnekleminde geçerli olduğu belirlenmiştir. Düzeltme sonrası ölçüm modeli için elde edilen değerler (χ2/df=2.57, GFI=0.95, CFI=0.85, AGFI=0.93, RMSEA=0.054 ve sRMR=.047) olarak hesaplanmış ve tüm değerlerin iyi uyum ölçütlerini karşıladığı belirlenmiştir. Mentalizasyon Ölçeği ile yakınsak geçerlik çalışmasında kullanılan ölçekler arasında 0.30 ile -0.64 aralığında değişen düzeyde ve anlamlı seviyede korelasyonlar elde edilmiştir. Ayrıca ölçeğin psikolojik yardım ihtiyacı olan ve olmayan grupları ayırt edebildiği, depresyon ve anksiyete alt ölçeklerinden elde edilen varyansın sırasıyla yaklaşık %41’i ve %30’u için açıklayıcı olduğu belirlenmiştir. Güvenirlik çalışması kapsamında Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları hesaplanmış ve ölçeğin tümü için .78 olarak belirlenmiştir. Bulgular, MZÖ'nün 15 madde ile dört faktörlü bir yapıda olduğuna ve özellikle toplam zihinselleştirmeyi değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanabileceğine yönelik destek sağlamıştır.
- 30 June 2024
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 8 (15) , 67-82
Open AccessMentalizasyon Ölçeği’nin Türkçe Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışması
Bu çalışmada zihinselleştirme işlevini değerlendiren Mentalizasyon Ölçeği’nin (MZÖ) ergen örneklemde Türkçeye uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde 14-18 yaş arası 550 katılımcı oluşturmuştur. Çalışmanın verileri Mentalizasyon Ölçeği, Özyansıtma ve İçgörü Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Envanteri ve Kısa Semptom Envanteri Depresyon ve Anksiyete alt ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Geçerlilik çalışması kapsamında doğrulayıcı faktör analizi, yakınsak, ayırt edici ve yordayıcı geçerlilik çalışmaları gerçekleştirilmiş; güvenilirlik çalışması içinse iç tutarlılık katsayısı ve madde analizi yöntemleri kullanılmıştır. Mentalizasyon Ölçeği’nin yapı geçerliği için uygulanan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda dört faktörlü orijinal yapının Türk örnekleminde geçerli olduğu belirlenmiştir. Düzeltme sonrası ölçüm modeli için elde edilen değerler (χ2/df=2.57, GFI=0.95, CFI=0.85, AGFI=0.93, RMSEA=0.054 ve sRMR=.047) olarak hesaplanmış ve tüm değerlerin iyi uyum ölçütlerini karşıladığı belirlenmiştir. Mentalizasyon Ölçeği ile yakınsak geçerlik çalışmasında kullanılan ölçekler arasında 0.30 ile -0.64 aralığında değişen düzeyde ve anlamlı seviyede korelasyonlar elde edilmiştir. Ayrıca ölçeğin psikolojik yardım ihtiyacı olan ve olmayan grupları ayırt edebildiği, depresyon ve anksiyete alt ölçeklerinden elde edilen varyansın sırasıyla yaklaşık %41’i ve %30’u için açıklayıcı olduğu belirlenmiştir. Güvenirlik çalışması kapsamında Cronbach Alpha güvenirlik katsayıları hesaplanmış ve ölçeğin tümü için .78 olarak belirlenmiştir. Bulgular, MZÖ'nün 15 madde ile dört faktörlü bir yapıda olduğuna ve özellikle toplam zihinselleştirmeyi değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanabileceğine yönelik destek sağlamıştır.
- Open Access
- 31 December 2023
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 7 (14) , 93-111
Erken Dönem Uyumsuz Şemaların Kişilik Bozuklukları Belirtilerini Yordayıcı Etkilerinin Ergenlerde İncelenmesi
Artan sayıda araştırmada ergenlerde kişilik bozukluğunun varlığına vurgu yapılmaktadır ve kişilik bozukluklarını kuramsal olarak açıklayan ve kanıta dayalı bir tedavi yaklaşımı sunan önemli modellerden biri Şema Terapi yaklaşımıdır. Bu araştırmada, ergenlerde kişilik bozukluklarının etiyolojisine yönelik olarak erken dönem uyumsuz şemalar ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul ilindeki ortaöğretim kurumlarında bulunan 14-18 yaş arası 520 öğrenci oluşturmaktadır. Amaçlara yönelik olarak Demografik Bilgi Formu, Ergenler İçin Psikolojik Bozukluklar Envanteri Kişilik Bozuklukları Formu ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 kullanılmıştır. Erken dönem uyumsuz şemalarla kişilik bozuklukları arasındaki ilişkilerin tespiti için Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi ve erken dönem uyumsuz şemaların kişilik bozukluklarını yordama düzeylerini belirlemek amacıyla Adımsal (stepwise) Doğrusal Çoklu Regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ergenlerde erken dönem uyumsuz şemaların kişilik bozuklukları belirtileri ile önemli derecede ilişkili olduğu görülmektedir. Erken dönem uyumsuz şemaların kişilik bozukluklarını %19 ila %53 aralığında değişik oranlarda yordama gücüne sahip oldukları ve her kişilik bozukluğunun kendine özgü erken dönem uyumsuz şema profillerinin olabileceği saptanmıştır. Analiz sonuçları ve literatür bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ergenlerde kişilik bozukluklarının şema kuramı yaklaşımı kapsamında erken dönem uyumsuz şemalar ile önemli oranlarda açıklanabildiği anlaşılmaktadır. Yetişkinlerde kişilik bozukluklarında gözlemlenen erken dönem uyumsuz şemalara ek olarak ergenlerde farklılaşabilen bazı şemalar dikkat çekmekte ve bunların kişilik bozukluklularının gelişim süreci ile ilişkili olabileceği düşünülerek daha ayrıntılı incelenmesinin alana katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Mevcut bulgular, ergenlerde kişilik psikopatolojisini kavramsallaştırmak ve tedavisine katkı sağlamak amacıyla literatür ışığında tartışılmıştır.
- 31 December 2023
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 7 (14) , 93-111
Open AccessErken Dönem Uyumsuz Şemaların Kişilik Bozuklukları Belirtilerini Yordayıcı Etkilerinin Ergenlerde İncelenmesi
Artan sayıda araştırmada ergenlerde kişilik bozukluğunun varlığına vurgu yapılmaktadır ve kişilik bozukluklarını kuramsal olarak açıklayan ve kanıta dayalı bir tedavi yaklaşımı sunan önemli modellerden biri Şema Terapi yaklaşımıdır. Bu araştırmada, ergenlerde kişilik bozukluklarının etiyolojisine yönelik olarak erken dönem uyumsuz şemalar ile ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul ilindeki ortaöğretim kurumlarında bulunan 14-18 yaş arası 520 öğrenci oluşturmaktadır. Amaçlara yönelik olarak Demografik Bilgi Formu, Ergenler İçin Psikolojik Bozukluklar Envanteri Kişilik Bozuklukları Formu ve Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 kullanılmıştır. Erken dönem uyumsuz şemalarla kişilik bozuklukları arasındaki ilişkilerin tespiti için Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi ve erken dönem uyumsuz şemaların kişilik bozukluklarını yordama düzeylerini belirlemek amacıyla Adımsal (stepwise) Doğrusal Çoklu Regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ergenlerde erken dönem uyumsuz şemaların kişilik bozuklukları belirtileri ile önemli derecede ilişkili olduğu görülmektedir. Erken dönem uyumsuz şemaların kişilik bozukluklarını %19 ila %53 aralığında değişik oranlarda yordama gücüne sahip oldukları ve her kişilik bozukluğunun kendine özgü erken dönem uyumsuz şema profillerinin olabileceği saptanmıştır. Analiz sonuçları ve literatür bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ergenlerde kişilik bozukluklarının şema kuramı yaklaşımı kapsamında erken dönem uyumsuz şemalar ile önemli oranlarda açıklanabildiği anlaşılmaktadır. Yetişkinlerde kişilik bozukluklarında gözlemlenen erken dönem uyumsuz şemalara ek olarak ergenlerde farklılaşabilen bazı şemalar dikkat çekmekte ve bunların kişilik bozukluklularının gelişim süreci ile ilişkili olabileceği düşünülerek daha ayrıntılı incelenmesinin alana katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Mevcut bulgular, ergenlerde kişilik psikopatolojisini kavramsallaştırmak ve tedavisine katkı sağlamak amacıyla literatür ışığında tartışılmıştır.
- 15 December 2023
- Published by Cyprus Mental Health Organization in Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology
- Vol. 5 (4) , 292-302
Moderated Mediation Models of Emotion Regulation and Gender in the Relationships between Personality Disorders and Reinforcement Sensitivity
The differences between females and males in personality disorders and reinforcement sensitivity systems are stated in many studies. However, the underlying reasons for these differences are not clear, and also there are limited studies about the moderating role of gender via emotion regulation. In this respect, in this study it was aimed to examine the moderated mediation role of emotion regulation and gender in the relationships between reinforcement sensitivity systems and personality disorders. In the study, 427 (28.52±11.05) participants, 262 females (61.4%) and 165 males (38.6%) between the ages of 18-66 were included. Coolidge Axis II Inventory Plus Turkish-Short Form, Reinforcement Sensitivity Questionnaire and Difficulties in Emotion Regulation-Brief Form were used. Pearson Product Moments Correlation coefficient method, Fisher's Z test, independent samples t-test and Model 59 in the “PROCESS Macro v.3.5” program was applied for statistical analysis. It was found that Personality Disorder (PD), Borderline PD, Histrionic PD, Narcissistic PD, Avoidant PD, Dependent PD, BIS, Flight, Freeze and Difficulties in Emotion Regulation Scale scores were significantly higher in women; Antisocial PD scores were significantly higher in males. It was found that emotion regulation and gender have moderated mediation role in the models that include Schizoid PD, Dependent PD, Borderline PD, Antisocial PD, Obsessive Compulsive PD, Histrionic PD and Narcissistic PD. The findings show that men and women are affected in different ways from the difficulties in emotion regulation and reinforcement sensitivity systems in regards to personality disorders.
- 15 December 2023
- Published by Cyprus Mental Health Organization in Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology
- Vol. 5 (4) , 292-302
Moderated Mediation Models of Emotion Regulation and Gender in the Relationships between Personality Disorders and Reinforcement Sensitivity
The differences between females and males in personality disorders and reinforcement sensitivity systems are stated in many studies. However, the underlying reasons for these differences are not clear, and also there are limited studies about the moderating role of gender via emotion regulation. In this respect, in this study it was aimed to examine the moderated mediation role of emotion regulation and gender in the relationships between reinforcement sensitivity systems and personality disorders. In the study, 427 (28.52±11.05) participants, 262 females (61.4%) and 165 males (38.6%) between the ages of 18-66 were included. Coolidge Axis II Inventory Plus Turkish-Short Form, Reinforcement Sensitivity Questionnaire and Difficulties in Emotion Regulation-Brief Form were used. Pearson Product Moments Correlation coefficient method, Fisher's Z test, independent samples t-test and Model 59 in the “PROCESS Macro v.3.5” program was applied for statistical analysis. It was found that Personality Disorder (PD), Borderline PD, Histrionic PD, Narcissistic PD, Avoidant PD, Dependent PD, BIS, Flight, Freeze and Difficulties in Emotion Regulation Scale scores were significantly higher in women; Antisocial PD scores were significantly higher in males. It was found that emotion regulation and gender have moderated mediation role in the models that include Schizoid PD, Dependent PD, Borderline PD, Antisocial PD, Obsessive Compulsive PD, Histrionic PD and Narcissistic PD. The findings show that men and women are affected in different ways from the difficulties in emotion regulation and reinforcement sensitivity systems in regards to personality disorders.
- Open Access
- 30 June 2023
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 7 (13) , 43-73
Narsisizm ile Utanç ve Suçluluk İlişkisi: Sistematik Bir Derleme
Bu derlemenin temel amacı, narsisizm ile utanç ve suçluluk duyguları arasındaki ilişkiyi gözden geçirmek ve bu duyguların narsisizmin kırılgan ve büyüklenmeci boyutları ile ilişkisinin birbirinden farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu amaçla Scopus, ProQuest, Pubmed, Science Direct, Taylor and Francis, Wiley, Web of Science ve Ebsco-Host veri tabanlarında (narsisizm OR narsisistik kişilik bozukluğu) AND (utanç OR suçluluk) anahtar kelimeleri kullanılarak 2000 ile 2022 yılları arasındaki çalışmalar taranmıştır. Tarama sonucunda toplam 718 çalışmaya ulaşılmış olup 32 çalışma değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirilen çalışmaların %56.3’ü (n=18) yalnızca utanç duygusunun, %6.3’ü (n=2) yalnızca suçluluk duygusunun ve %37.5’i (n=12) her iki duygunun birlikte narsisizm ile ilişkisini ele almaktadır. Çalışma sonuçları bir arada incelendiğinde kırılgan narsisizm ile utanç duygusu arasında tüm çalışmalarda pozitif yönlü anlamlı bir ilişki mevcut olduğu ancak kırılgan narsisizm ile suçluluk duygusu arasında ve büyüklenmeci narsisizm ile utanç ve suçluluk duyguları arasında farklı çalışmalarda birbirinden farklı sonuçlar elde edildiği görülmüştür.
- 30 June 2023
- Published by Yasam Becerileri Psikoloji Dergisi in Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi
- Vol. 7 (13) , 43-73
Open AccessNarsisizm ile Utanç ve Suçluluk İlişkisi: Sistematik Bir Derleme
Bu derlemenin temel amacı, narsisizm ile utanç ve suçluluk duyguları arasındaki ilişkiyi gözden geçirmek ve bu duyguların narsisizmin kırılgan ve büyüklenmeci boyutları ile ilişkisinin birbirinden farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Bu amaçla Scopus, ProQuest, Pubmed, Science Direct, Taylor and Francis, Wiley, Web of Science ve Ebsco-Host veri tabanlarında (narsisizm OR narsisistik kişilik bozukluğu) AND (utanç OR suçluluk) anahtar kelimeleri kullanılarak 2000 ile 2022 yılları arasındaki çalışmalar taranmıştır. Tarama sonucunda toplam 718 çalışmaya ulaşılmış olup 32 çalışma değerlendirmeye alınmıştır. Değerlendirilen çalışmaların %56.3’ü (n=18) yalnızca utanç duygusunun, %6.3’ü (n=2) yalnızca suçluluk duygusunun ve %37.5’i (n=12) her iki duygunun birlikte narsisizm ile ilişkisini ele almaktadır. Çalışma sonuçları bir arada incelendiğinde kırılgan narsisizm ile utanç duygusu arasında tüm çalışmalarda pozitif yönlü anlamlı bir ilişki mevcut olduğu ancak kırılgan narsisizm ile suçluluk duygusu arasında ve büyüklenmeci narsisizm ile utanç ve suçluluk duyguları arasında farklı çalışmalarda birbirinden farklı sonuçlar elde edildiği görülmüştür.
- 24 March 2023
- Published by Cyprus Mental Health Organization in Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology
- Vol. 5 (1) , 58-66
Identity Crises and Personality Disorders: Mediator Role of Authenticity
The main purpose of this study is to examine the mediating role of authenticity, which can be defined as the capacity to act in accordance with one's own identity, in the relationship between personality disorders and identity construction, which continues throughout life, according to Erikson's psychosocial personality theory. Participating in a total of 429 individuals [230 females (53.6%) and 199 males (46.4%), aged between 18 and 79 (M.= 34.83, SD.= 11.71)], the study was a cross-sectional screening study. According to the results of the analysis, while all the variables showed significant and strong relationships with each other, it was found that authenticity had a partial mediating effect on the relationship between the core strength of commitment and personality disorder clusters. The results of the research have shown that Erikson's lifelong claim of identity and personality development and dynamic authenticity in the existential approach are complementary to each other, and if these do not occur in a healthy way, pathology emerges.
- 24 March 2023
- Published by Cyprus Mental Health Organization in Cyprus Turkish Journal of Psychiatry and Psychology
- Vol. 5 (1) , 58-66
Identity Crises and Personality Disorders: Mediator Role of Authenticity
The main purpose of this study is to examine the mediating role of authenticity, which can be defined as the capacity to act in accordance with one's own identity, in the relationship between personality disorders and identity construction, which continues throughout life, according to Erikson's psychosocial personality theory. Participating in a total of 429 individuals [230 females (53.6%) and 199 males (46.4%), aged between 18 and 79 (M.= 34.83, SD.= 11.71)], the study was a cross-sectional screening study. According to the results of the analysis, while all the variables showed significant and strong relationships with each other, it was found that authenticity had a partial mediating effect on the relationship between the core strength of commitment and personality disorder clusters. The results of the research have shown that Erikson's lifelong claim of identity and personality development and dynamic authenticity in the existential approach are complementary to each other, and if these do not occur in a healthy way, pathology emerges.