DSDilşad SAVE

Dilşad SAVE

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Dilşad SAVE has a total of 74 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Bipolar Affektif Bozukluk Tanılı Bireylerin Deneyimleri ve Stigmatizasyon Durumlarının Fenomenolojik Desen Kullanılarak Niteliksel Olarak Değerlendirilmesi

    by Sevilay Tunç Nakış, Melda Karavuş, Seyhan Hıdıroğlu, Sena Yıldız, Halil Mert Albayrak, Mustafa Omar Hasan Abuhamra, Umur Kumrulu, Muhammet Sami Çinici, Nimet Emel Lüleci, Dilşad Save

    Bipolar bozukluk, depresif ve manik/hipomanik ataklar yaşayan, işlev kaybına neden olan ciddi bir ruhsal bozukluktur. Cinsiyet ayrımı olmaksızın nüfusun yaklaşık %1'ini etkileyenen kalıcı, önemli ve ciddi psikiyatrik bozukluklardan biridir. Bu bozukluğu yaşayan bireyler stigmatizasyon/damgalanma deneyimi yaşayabilir, hem aileden hem de sosyal çevreden dışlanabilirler. Kişiler yalnızca durumlarının ve eşlik eden semptomların karmaşıklığıyla değil, aynı zamanda olumsuz tutumların ve toplumsal etiketlemenin ağırlığıyla da mücadele etmek zorundadır. Çalışmanın amacı, bipolar affektif bozukluk tanılı bireylerin deneyimleri ve stigmatizasyon durumlarını derinlemesine görüşmeler ile ve fenomenolojik desen kullanarak niteliksel olarak değerlendirmektir. Bu araştırma niteliksel (kalitatif) bir araştırmadır. İstanbul’da bulunan bir kamu üniversitesi tıp fakültesi hastanesi psikiyatri polikliniğine başvuran “bipolaraffektif bozukluk” tanılı, remisyon döneminde olan, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 23-61 yaş arası 12 hasta ile görüşülmüştür. Örneklem, genel psikiyatri polikliniğine gelen hastalardan amaçlı örneklemeye uygun olarak maksimum çeşitlilik ile seçilmiştir. Çalışma Eylül-Ekim 2023 ayında yapılmıştır. Görüşmelerde derinlemesine, yarı yapılandırılmış yüz yüze görüşme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada dört ana tema belirlenmiştir; bunlar, bipolar bozukluk ve tanı alma süreci, bipolar bozukluk sebebiyle karşılaşılan sorunlar ve deneyimler, atak dönemindeki deneyimler ve damgalanma hissi ve damgalayıcı durumlarla baş etme durumlarıdır. Katılımcıların bir kısmı tanılarını kabul ederken, diğer katılımcılar direnç göstermiştir. Bazı katılımcılar tanılarını kabul ettiği için damgalanmadan fazla etkilenmezken, çoğu katılımcı ise damgalanma korkusuyla tanılarını gizlemeyi tercih etmiştir. İş bulma ve sosyal ilişkilerde çeşitli zorluklar yaşamışlardır. Destekleyici aile ve bilgi birikimine sahip olanlar, damgalanmadan daha az etkilenmiştir. Damgalamanın hastaların yaşam kalitesine etkisini en aza indirmek için tanıları hakkında bilgilendirilmelerinin faydalı olabileceğini düşünülmüştür. Damgalanmanın azaltılması için toplumsal ve bireysel eğitim ve farkındalık artırılmalıdır.

  • Open Access

    Tıp Fakültesi İntörn Hekimlerinin Kariyer Planları: Türkiye’de Kalmak mı Yurt Dışına Gitmek mi?

    by Fatma Burcu Doğanç, Fatma Ozer, Nurefşan Dalgıç, Sümeyra Gürel, Seyhan Hıdıroğlu, Melda Karavuş, Dilşad Save, Rümeysa Kekeç

    Amaç: Tıp fakültesi öğrencileri, 6 yıllık eğitimlerinin ardından çalışma koşulları, TUS puanları, branş tercihleri, nöbet yükü, maaş, malpraktis riski ve sağlık politikaları gibi çeşitli faktörler doğrultusunda kariyer planlarını şekillendirmektedir. Son yıllarda Türkiye’den yurt dışına gitmek isteyen hekim sayısındaki büyük artış, bu konunun önemini vurgulamaktadır. Bu çalışmanın amacı İstanbul’daki kamuya ait bir tıp fakültesinde eğitim görmekte olan 6. sınıf öğrencilerinin (intörn hekim) kariyer planlarını ve bu planları etkileyen durumları niteliksel olarak araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Niteliksel tipte planlanan ve fenomenolojik desen kullanılan bu araştırma, İstanbul’daki bir kamu tıp fakültesinde eğitimine devam eden 13 intörn hekim ile derinlemesine görüşme tekniği ile çevrimiçi olarak yapılmıştır. Önceden belirlenen kavramsal çerçeveye uygun olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı-yapılandırılmış sorular ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. İntörn hekimlerden daha önceden yurt dışına gitmeyi düşündüğü bilinen 1 öğrenci ile görüşme yapıldıktan sonra, kartopu yöntemi ile Türkiye’de kalmak isteyen 5, yurt dışına gitmeyi düşünen 3 ve kararsız olanlardan 4 katılımcı olmak üzere toplam 13 katılımcıya ulaşılmıştır. Veri doygunluğuna ulaşıldıktan sonra görüşmeler sonlandırılmıştır. Görüşmeler 4 araştırmacı tarafından yapılmış ve yaklaşık 30-45 dakika sürmüştür. Yapılan görüşmelerin dijital ortamda yazıya dökülmesinin ardından transkriptler 4 araştırmacı tarafında kodlanmış ve tematik analizle değerlendirilmiştir. Analiz için Atlasti programı kullanılmıştır. Araştırma için Marmara Üniversitesi Etik Komitesi’nden (07.01.2022-09.2022.23) izin alınmıştır. Ayrıca araştırmaya katılan kişilerin onamları alınmıştır. Bulgular: Katılımcıların 6’sı kadın, 7’si erkektir. Görüşmelerin analizlerinden elde edilen kodlar 4 ana tema altında toplanmıştır. Bu ana temalar “Mezuniyet sonrası beklentiler”, “Yurt dışına gitmek isteme sebepleri”, “Türkiye’de kalmak isteme sebepleri”, “Yurt dışına gidiş ve dönüş planları”dır. İntörn doktorlar, mezuniyet sonrası daha iyi çalışma koşulları, sosyal yaşantılarına vakit ayırma ve ekonomik açıdan daha rahat olma beklentisi taşımaktadır. Yurt dışına gitmek isteme sebepleri temasında katılımcılar doktor maaşlarının yetersizliğinden ve hekimlik uygulamalarında maddi ve manevi karşılığını alamadıklarından bahsetmişlerdir. Yine katılımcılar sağlıkta şiddet konusunda yaşadıkları endişeleri dile getirmiştir. Türkiye’de kalmak isteme sebepleri temasında katılımcılar yabancı dili bir engel olarak görmekte olup, ana dilde meslek icra etmenin tatmin edici olduğunu ifade etmiştir. Türkiye’de kalmak isteyen katılımcıların çoğu yurt dışında farklı bir kültürle karşılaşacaklarını ve bundan endişe duyduklarını belirtmişlerdir. Yurt dışına gitmeyi planlayanlar, çalışma saatlerinde düzenleme yapılması, sağlıkta şiddete karşı caydırıcı önlemler alınması, akademisyen göçünün azalması, maaş iyileştirmeleri yapılması ve doktorlara yönelik politik söylemlerin değişmesi halinde Türkiye’de kalabileceklerini belirtmiştir. Sonuç: Katılımcıların yurt dışına gitme istemesinde ekonomik nedenler, çalışma şartlarının ağır ve iş yükünün fazla olması, sağlıkta şiddetin önüne geçilememesi gibi nedenler başı çekmektedir. Kararsız olanların ve yurt dışına gitmeyi planlayanların ise bu konularda iyileştirme yapıldığında nihai kararlarının değişebileceği görülmüştür. Türkiye’den yurt dışına yapılan beyin göçünün doğuracağı sonuçlar ciddi olacaktır. Hekim göçüne neden olan faktörlerin iyileştirilmesi yönündeki müdahalelerin zamanında yapılması önemlidir.


  • Open Access

    The Impacts of Sociodemographic Characteristics and Personality Traits on Adherence with the Preventive Measures of the Pandemic

    by Alican Sarısaltık, Dilşad Save, Banu Uçmaklıoğlu, Galip Yardımci, Gojko Janakieski, Yağmur Tatar

    This study aimed to evaluate the associations between the level of compliance with preventive measures during the COVID-19 pandemic and sociodemographic characteristics and personality traits in Türkiye. The data of this cross-sectional study was collected in February – March 2022, during the fourth wave of the pandemic in Türkiye. A total of 1228 individuals participated in the study via online questionnaire. The COVID-19 Prevention Guidelines Compliance Scale (C-PGC) was used to evaluate adherence to COVID-19 prevention measures, while the Ten-Item Personality Inventory was used to assess personality traits. Of the participants, 57.7% were women, and the median age was 50 years. The majority were university graduates (55.6%), married (61.5%), and resided in an urban center (82.4%). The multivariate linear regression analysis revealed that compliance with COVID-19 preventive measures was higher among females (β=2.535, p

  • Open Access

    Tıp Fakültesi Öğrencilerinin COVID-19 Geçirme ve COVID-19’a Karşı Aşılanma Durumlarının Değerlendirilmesi

    by Beyza Nur Ataoğlu, Cemre Hilal Kesen Yurtcanlı, Selin Doğan Jamil, Duygu Çekici, Şevket Girgin, Fatma Burcu Doğanç, Ayşenur Sandal Kılıç, Nurhan Bakır Keser, İlknur Ayvaz, Şükran Peker, et al.

    Giriş ve amaç: Pandemic sürecinden öğrenciler de önemli ölçüde etkilenmiştir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kısıtlamaların etkisi ile yüz yüze eğitime ara verilerek online eğitime geçilmiştir. Tıp fakültesinde okuyan öğrenciler ise pratik eğitimlerine kişisel koruyucu önlemleri alarak devam etmiş ve olası COVID-19 hastalarıyla yakın temas ihtimalleri artmıştır. Bu araştırmada bir tıp fakültesindeki öğrencilerin COVID-19 aşılanma durumlarının belirlenmesi ve ilişkili değişkenlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Kesitsel tipte bir araştırmadır. Şubat-Mart 2022 tarihlerinde 662 kişiden çevrimiçi anket toplanmıştır. COVID-19 geçirme ve aşısı yaptırma durumu ile ilgili kategorik değişkenler Ki-Kare testi ile analiz edilmiştir. Aşı yaptırma durumu cinsiyet, sınıf, vücut kitle indeksi, kronik hastalık, sigara içme, staj sırasında hastanede olma, yaşadığı yer, kendine ait oda, mevsimsel grip aşısı yaptırma ve COVID-19 geçirme durumu ile logistik regresyon modeli oluşturularak değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Bulgular ve sonuç: Katılımcıların %53,6’sı (n=355) kadındır. Yaş ortalaması 21,7’dir. Katılımcıların %31,9’u (n=211) COVID-19 geçirmiştir, %98,8’i (n=651) en az 2 doz aşı yaptırmıştır. 3 ve üzeri doz COVID-19 aşı yaptırma kadınlarda ve üst düzey sınıflarda yüksek çıkmıştır. 6. sınıf olmak 1. sınıfa göre 6. sınıf olmak 19,8 kat 3 ve üzeri doz aşı yaptırma durumunu artırırken, kendine ait odasının olması 3 ve üzeri doz aşı yaptırma durumunu 2,1 kat artırmaktadır. COVID-19 geçirmek 1,5 kat 3 ve üzeri doz aşı yaptırma durumunu artırmaktadır. Öğrencilerde yüksek COVID-19 aşılama oranı dikkat çekmektedir. İleride sağlık hizmeti verecek tıp fakültesi öğrencilerinin eğitim müfredatlarına 1. sınıftan itibaren aşılamanın önemi ile ilgili daha fazla eğitim içeriğinin eklenmesi önerilmektedir. Böylece toplum bağışıklığının sağlanabilmesi için diğer bireylerin de aşı farkındalıkları artırılacaktır.

  • Open Access

    A qualitative analysis evaluating how medical students perceive COVID-19 pandemic and its impact on their lives: Life in the Pandemic

    by Beyza Nur Ataoğlu, Cemre Hilal Kesen Yurtcanli, Fatma Burcu Doğanç, Duygu Çeki̇ci̇, Şükran Peker, Nurhan Bakir Keser, İlknur Ayvaz, Şevket Gi̇rgi̇n, Ayşenur SANDAL KILIÇ, Selin Doğan Jami̇l, et al.

    One of the groups experiencing the pandemic’s effects were students. This study was aimed to evaluate the effects of the COVID-19 pandemic on the lives of medical students and also to see their perspectives about the pandemic. This study is designed as a qualitative study. In-depth interviews were conducted with 30 medical students on an online platform in February 2022, at the end of the third peak period. A semi-structured question guide used as a data collection tool. First, questions about individual characteristics then open-ended questions about their COVID-19 pandemic perception and its impact on their lives were asked. The thematic analysis method was used and "Life in the pandemic" were grouped into two main themes: 1.Perception of the Pandemic and Consequent Impact on Life and 2. Pandemic Period and Its Impact on Life. The median age was 22. Half of the participants have been diagnosed with COVID-19. All of the participants were vaccinated. In this study it has been observed that the majority of the medical students have perceived the COVID-19 pandemic as a difficult period and also as a new, uncertain and adverse situation. Another adverse effect perceived by the majority was restriction of social life. Fear and anxiety were most commonly used to express their mood during the pandemic. During the pandemic students individual, mental and social lives are highly affected. While negative effects are generally seen during the social isolation process, this situation has eased with the normalisation of the process.

  • Open Access

    Adaptation and integration of the thinking healthy programme into pregnancy schools in Istanbul, Turkey

    by Perran Boran, Melike Dönmez, Najia Atif, Anum Nisar, Ezgi Barış, Mahmut Caner Us, Zeynep Meva Altaş, Seyhan Hıdıroğlu, Dilşad Save, Atif Rahman

    Background: Perinatal mental health is a major public health concern. In Turkey, public hospitals operate pregnancy schools which provides an opportunity to integrate an evidence-based Thinking Healthy Programme (THP) for perinatal depression. The aim of this study is to adapt the THP for universal use in the group setting and to understand its acceptability and feasibility for integration into the existing antenatal care programme for both face-to-face and online delivery. Methods: Following an expert-led adaptation process using the Bernal Framework, field testing was conducted on a group of women and facilitators followed by in-depth interviews (n:8) and group discussions (n = 13). Data were analysed using Thematic Framework Analysis. Results: Minor but significant adaptations were made to the individually delivered THP for use in the universal group pregnancy schools. Initial findings indicate that the THP-group version was acceptable to its target population and could be integrated into the antenatal care plan for delivery during face-to-face and online group classes. Conclusion: THP is transferable to the Turkish cultural and healthcare context. The THP–group version has the potential to add value to Turkey’s existing perinatal healthcare programme.


  • Open Access

    Delivering the Thinking Healthy Programme as a universal group intervention integrated into routine antenatal care: a randomized-controlled pilot study

    by Perran Boran, Melike Dönmez, Ezgi Barış, Mahmut Caner Us, Zeynep Meva Altaş, Anum Nisar, Najia Atif, Siham Sikander, Seyhan Hıdıroğlu, Dilşad Save, et al.

    Background: Women with perinatal depression and their children are at increased risk of poor health outcomes. There is a need to implement non-stigmatizing interventions into existing health systems which reduce psychosocial distress during pregnancy and prevent perinatal depression. We adapted the WHO-endorsed Thinking Healthy Programme (THP) to be delivered universally to all women attending routine online pregnancy schools in Istanbul, Turkey. This study aimed to evaluate the feasibility and acceptability of this intervention. Methods: This mixed-methods study incorporated a two-arm pilot randomized controlled trial and qualitative evaluation of the feasibility and acceptability of the adapted THP – Brief Group version (THP-BGV) to a range of stakeholders. We recruited pregnant women at 12-30 weeks’ gestation through pregnancy schools within the University Hospital’s catchment area. Women in the intervention arm received five online sessions of the THP-BGV delivered by antenatal nurses. The intervention employed principles of cognitive behaviour therapy to provide psychoeducation, behaviour activation, problem-solving strategies and group support to participants. In the control arm, women received usual care consisting of routine online educational pregnancy classes aided by the antenatal nurses. The women were assessed for depressive symptoms with the Edinburgh Postnatal Depression Scale at baseline and 4-6 weeks post-intervention and also evaluated for anxiety, perceived social support, partner relationship, level of disability and sleep quality. In-depth interviews were conducted with women and other key stakeholders. Results: Of the 99 consecutive women referred to the pregnancy schools, 91 (91.9%) were eligible and 88 (88.8%) consented to participate in the study and were randomized. Eighty-two (83%) completed the final assessments. Our main findings were that this preventive group intervention was feasible to be integrated into routine antenatal educational classes and it was valued by the women and delivery-agents. While the study was not powered to detect differences between intervention and control conditions, we found small trends towards reduction in anxiety and depressive symptoms favoring the intervention arm. No serious adverse events were reported. Conclusions: Given the paucity of preventive interventions for perinatal depression in low and middle-income countries, a fully powered definitive randomized controlled trial of this feasible and acceptable intervention should be conducted. Trial registration: The study was registered at Clinical Trails.gov (NCT04819711) (Registration Date: 29/03/2021).


  • Open Access

    Tıp Fakültesi ve Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Beslenme Alışkanlıkları ve Fiziksel Aktivite Düzeyleri

    by Beyza Nur Ataoğlu, Yusuf Salih Nari̇n, Yusuf Turak, Berfin Öztürk, Abdullah Okan Tok, Muhammet Talha Korucu, Dilşad SAVE

    Giriş: Beslenme ve fiziksel aktivite davranışlarının değerlendirilmesi, sağlık belirleyicilerini değerlendirmeye ve ileriye yönelik müdahalelerin planlanmasına yardımcı olmaktadır. Sağlıkla iç içe iki bölümünde okuyan öğrencilerin beslenme ve fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi sağlıkla ilgili sorunları önlemek için önemlidir. Bu çalışmayla spor bilimleri fakültesi ve tıp fakültesinde okuyan öğrencilerin beslenme ve fiziksel aktivitelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Örneklem seçilmemiş olup üniversitenin tıp fakültesi 1. 2. ve 3. sınıf öğrencileri (n=642) ile spor bilimleri fakültesi 1. 2. ve 3. sınıf öğrencilerine (n=773) çevrimiçi ortamdan anketler iletilmiştir. Anket bireysel sorular, Beslenme ve Egzersiz Davranış Ölçeği (BEDÖ) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır. Verilerin analizi Jamovi programında yapılmıştır, istatistiksel anlamlılık değeri p <0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 233 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 20,04±2,01. Çalışmaya katılan tıp fakültesi öğrencilerinin 65’i erkek (%27,8), 83’ü kadın (%35,6); spor bilimleri (SBF) öğrencilerinin 50’si (%21,4), erkek 35’i kadındır (%15,0). Tıp ve spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin BEDÖ puanları tüm alt boyutlarda istatistiksel anlamlılık göstermektedir. Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin UFAA skorlarının medyan değeri 2922,0 MET dk/hafta (çok aktif) iken tıp fakültesi öğrencilerinin UFAA skorlarının medyan değeri 1459,5 MET dk/haftadır (minimal aktif) (p<0,001). Erkekler daha sağlıklı beslenme davranışı ve psikolojik yeme davranışını sergilemekle birlikte fiziksel olarak daha aktiftirler. Sonuç: Spor bilimleri fakültesi öğrencileri beslenme davranış puanları tıp fakültesi öğrencilerine nazaran daha yüksektir. Ayrıca tıp fakültesi öğrencilerine nazaran daha aktiftirler.


  • Open Access

    Otizmde Spor Etkinliklerinin Davranış ve Sosyalleşme Üzerindeki Olası Etkilerini Değerlendiren Niteliksel Bir Çalışma

    by Seyhan Hidiroğlu, Şükran Peker, Melda Karavuş, Pınar Tepe, Seyfullah Akçabey, Ali Ömer Kaya, Hakan Öztürkçü, Nimet Emel Lüleci̇, Dilşad SAVE

    Düzenli spor yapmanın fiziksel ve ruhsal sağlığı iyileştirdiği genel bir kabuldür. Fakat Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip bireyler için spor etkinliklerinin yararlarına ilişkin az sayıda çalışma vardır. Bu nitel çalışmada yorumlayıcı betimsel bir yaklaşım kullanılmıştır. Çalışmamıza İstanbul Avrupa Yakası'nda bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden 10-23 yaş arasında otizmli çocuğu olan yedi gönüllü ebeveyn dahil edildi. Veriler tematik olarak analiz edilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda; spor etkinliklerinin genel olarak otizmli bireylerin hiperaktif, agresif davranışlarını azalttığı, konuşma ve iletişim becerilerinin gelişmesine yardımcı olduğu, göz temasını arttırdığı, eklem esnekliği ve dengeyi arttırdığı, dikkat ve algı artışında iyileşme sağladığı, otizmli bireylerin sosyalleşmesine olumlu katkılar sağladığı belirtilmiştir. Araştırmamızda en sık tercih edilen spor etkinliğinin ise yüzme sporu olduğu ifade edilmiştir. Araştırmamıza katılan otizmli bireyler spor etkinliklerinden fayda görmelerine rağmen düzenli biçimde spor etkinliklerine devam edememişlerdir; bunun en önemli nedeni ise spor imkanlarının erişilebilirliği problemi olarak belirtilmiştir. Sonuç olarak; spor etkinliklerinin, araştırmamızda yer alan Otizm Spektrum Bozukluğuna sahip bireylerde, genel anlamda fiziksel, ruhsal, davranışsal ve sosyal problemleri aşmalarında olumlu yönde etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca spor etkinlikleri sırasında otizmli bireylerin sosyal ortamlarda ailesi dışında farklı insanlarla karşılaşmalarının da iletişim becerilerinin iyileştirilmesinde önemli olduğunu düşünmekteyiz.


  • Open Access

    Adaptation and integration of the Thinking Healthy Programme into pregnancy schools in Istanbul, Turkey

    by Perran Boran, Melike Dönmez, Najia Atif, Anum Nisar, Ezgi Barış, Mahmut Caner Us, Zeynep Meva Altaş, Seyhan Hıdıroğlu, Dilsad Save, Atıf Rahman

    Background Perinatal mental health is a major public health concern. In Turkey, the public hospitals operate pregnancy schools which provides an opportunity to integrate an evidence-based Thinking Healthy Programme (THP) for perinatal depression. The aim of this study is to adapt the THP for universal use in the group setting, and to understand its acceptability and feasibility for integration into the existing antenatal care programme for both face-to-face and online delivery. Methods Following an expert-led adaptation process using the Bernal Framework, field-testing was conducted on a group of women and facilitators (n=21) followed by in-depth interviews and group discussions. Data were analysed using Thematic Framework Analysis. Results Minor but significant adaptations were made to the individually delivered THP for use in the universal group pregnancy schools. Initial findings indicate that the THP-group version was relatable and acceptable to its target population and could be integrated into the antenatal care plan for delivery during face-to-face and on-line group classes. Conclusion THP is transferable to the Turkish cultural and healthcare context. The THP – group version has the potential to add value to Turkey's existing perinatal healthcare programme.