Ali Rıza Solmaz

Over the past seven decades, rapid economic growth has been accompanied by a substantial increase in environmental degradation worldwide. Given the magnitude and transboundary nature of environmental externalities, country-specific policies may be insufficient, and regionally coordinated environmental strategies are likely to be more effective. For such frameworks to succeed, convergence in levels of environmental pressure among member countries is essential. In this study, convergence is examined using the ecological footprint (EFP), a comprehensive indicator of environmental pressure. The analysis covers the six member states of the Gulf Cooperation Council (GCC)—Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates—over 1971–2024 and tests for the stochastic convergence of per-capita footprints relative to the year-t regional average. Conventional ADF tests indicate convergence for Kuwait and Qatar—with Saudi Arabia at the 10% level—and Phillips–Perron results point in the same direction. Quantile ADF and Fourier quantile KSS tests with bootstrap inference show that adjustment is regime-dependent and country-specific: mean reversion is confined to below-average states in Bahrain, to above-average states in Kuwait and Saudi Arabia, and to both extremes in Qatar, while the United Arab Emirates and Oman revert to almost no quantile. The Phillips–Sul log-t procedure does not reject full-panel convergence: all six countries form a single convergence club, the result survives leave-one-country-out and cross-sectional-dependence checks, and subsample estimates date the convergence process mainly to the post-1990 period. Component-level analysis shows that aggregate convergence is carried by the carbon component (84–99% of the GCC footprint), whereas cropland, grazing, forest, and built-up components diverge. The findings support regionally coordinated energy–carbon policy combined with nationally tailored land-use policy.

The factors influencing the use of renewable energy in ten significant emerging economies (E-10: Argentina, Brazil, China, Indonesia, India, Mexico, Poland, Russia, South Africa, and Turkey) are examined in this study for the years 1990–2021. In order to capture both contemporaneous and intertemporal drivers of renewable energy demand, the analysis uses dynamic panel techniques (GMM) in conjunction with static panel estimations (fixed and random effects), drawing on a balanced panel dataset. The empirical findings highlight the path-dependent character of the energy transition by pointing to a clear persistence effect, in which previous renewable energy consumption significantly and favorably influences current levels. While oil prices and carbon emissions exert adverse pressures, economic growth and financial development are consistently recognized as key facilitators of the adoption of renewable energy. In several specifications, population growth appears as a constraining factor. Both static and dynamic models show that urbanization has a negative impact on the use of renewable energy. Therefore, incorporating renewable energy considerations into urban development policies may help reverse this trend and promote increased use of renewable energy. When combined, the results show how strategically important it is to promote economic growth, strengthen financial systems, and incorporate sustainability into urbanization processes. The urgent need to phase out fossil fuel subsidies, reroute financial resources toward green investment, and fortify carbon mitigation frameworks are among the policy implications. In the end, the evidence favors a multifaceted policy framework for the E-10 nations to hasten the switch to renewable energy.

Energy intensity comes to the forefront in evaluating the efficiency of energy consumption in economic activities. While countries’ environmental policies, production techniques, and foreign trade frameworks have an impact on energy intensity, today the impact of artificial intelligence (AI) and related factors on energy intensity has also begun to be examined. This research analyzes the influence of AI on energy intensity utilizing data from 2005 to 2022 for 27 European Union (EU) nations. An AI index was initially established via the PCA approach incorporating 15 AI‐related factors. The two‐stage system generalized method of moments (GMM) was employed to ascertain the impacts of the pertinent AI index, trade openness, industrial production, and governance factors on energy intensity. The results indicate that the prevalence of AI technologies, the degree of trade openness, and the level of industrial production enhance energy efficiency. Nonetheless, the regulatory quality (RQ) fails to convey a favorable impression about the assurance of energy efficiency. The findings underscore the necessity of incorporating AI into strategies aimed at enhancing energy efficiency in manufacturing processes for policymakers and stakeholders in industrial production.

Participation banks, which carry out transactions based on an interest-free banking model, form fund pools through current and participation accounts. These funds are made available to the economic decision units that need financing or tend to save by using a profit share approach. The interest-free finance system, which is a risk-sharing model, has a significant function in minimizing possible instability. The essential motivation of this study is to measure the level of competition between participation banks and conventional banks in the presence of households. For this purpose, quantitative research was carried out with the participation of 1145 people in the NUTS-2 region of the Turkey Statistical Regional Units Classification, with an error margin of ± 2.90% and a 95% confidence interval . The results of the research indicate that the savings preferences of the households are in favor of traditional instruments, the search for an interest-free investment tool continues, the interest sensitivity of the households in terms of financial external dependency, and the brand awareness of participation banks is low. It has been determined that the low level of awareness of participation banks is a significant disadvantage in competition with conventional banks.

Gelişmekte olan ülkeler daha hızlı ekonomik büyüme amacıyla yeni yatırımlara yönelik cazip imkânlar oluşturmaya çalışmaktadır. Birincil amacın ekonomik büyüme olduğu bu gibi ülkelerde çevresel faktörler gelişmiş ülkelere göre arka planda kalabilmektedir. Gelişmekte olan bazı ülkeler, gelişmiş ülkelere kıyasla nispeten esnek çevre politikaları nedeniyle kirlilik yoğun endüstriler için kirlilik sığınağı haline gelmektedir. Bu çalışmada Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin (BRIC) ve Meksika, Endonezya, Güney Kore, Türkiye (MIST) ülkeleri için kirlilik sığınağı hipotezinin geçerliliği araştırılmıştır. 1990-2015 dönemine ait kişi başı karbondioksit emisyonu, ihracat, doğrudan yabancı yatırım girişi, kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla ve Çevre Politikası Sıkılığı Endeksi verileri arasındaki ilişki genelleştirilmiş momentler metodu kullanılarak araştırılmıştır. Çalışmada iki model kurulmuş; ilk modelin analizinde elde edilen bulgulara göre, doğrudan yabancı yatırımların ve GSYİH’nın BRIC ve MIST ülkelerinde karbondioksit emisyonunu arttırdığı ve kişi başına GSYİH’nın karesi ile karbondioksit emisyonu arasında ters yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. İkinci modelin bulgularına göre ise çevre politikasının sıkılaşmasının doğrudan yabancı yatırım girişlerini azalttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Turizm sektörünün Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde büyüme, istihdam ve döviz kazancı kaynağı olma potansiyeli dolayısıyla etkin ve rekabetçi olmasının önemi giderek artmaktadır. Bu bağlamda ekonomi içerisinde sektörün aldığı pay ve ülkenin potansiyeli nispetinde turizm sektörünün geliştirilmesi ve istikrarının sağlanması gerekmektedir. Bu çalışma turizm sektöründe talebi etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçlamakta ve elde edilen bulgulara göre turizm sektöründe performansın geliştirilmesini sağlayacak politika önerilerinde bulunmaktadır. 2008Ç1-2018Ç3 dönemi verileri kullanılarak 69 ülkeden Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçi sayısı ile kaynak ve hedef ülke (Türkiye) GSYİH düzeyi, TÜFE düzeyi, kaynak ve hedef ülke arası uzaklık, döviz kuru ve bir önceki döneme ait turist sayısı arasındaki ilişkinin yönü ve şiddeti panel çekim modeli ile analiz edilmiştir. TÜFE ve ülkeler arası uzaklık Türkiye'ye yönelik turizm akımlarını olumsuz etkilemekteyken, Türkiye'nin ve kaynak ülkenin GSYİH düzeyi, döviz kuru ve bir önceki dönem ziyaretçi sayısı turizm akımlarını olumlu etkilemektedir. Turizm talebi üzerinde en belirgin etkiye sahip değişkenler TÜFE ve hedef ülkenin GSYİH düzeyi olarak tespit edilmiştir.

Küresel siyasi ve iktisadi gelişmeler sonucunda uluslararası göçün önemi giderek artmaktadır. Nitekim uluslararası göç nedeniyle hem göç alan, hem de göç veren ülkelerin sosyal, iktisadi ve demografik yapılarında değişimler gözlenmektedir. Bu bağlamda göç üzerine yapılan çalışmalarda gerek nitel gerekse nicel anlamda gelişmeler söz konusudur. Türkiye bulunduğu stratejik konum itibariyle göç hareketliliğinin yüksek olduğu bir ülke durumundadır. Özellikle komşu ülkelerdeki yapısal değişiklikler ve siyasi karışıklıklardan dolayı son dönemlerde Türkiye’de ciddi göç akımları gerçekleşmekte ve tartışma güncelliğini korumaktadır. Bu bağlamda çalışmada 2016-2017 dönemi için Türkiye’nin seçilmiş 83 ülke ile arasındaki göç hareketliliği panel çekim modeli ile analiz edilmiştir. Model Poisson Pseudo Maximum Likelihood tahmincisi ile tahmin edilmiş; ülkeler arası uzaklık ve kaynak ülke GSYİH düzeyinin göç akımlarını azaltan faktörler olduğu belirlenmiştir. Hedef ülkenin GSYİH düzeyi, hedef ve kaynak ülke nüfusu göç akımlarını tetiklemektedir.

Üretim ve tüketim faaliyetlerinin temel bileşenlerinden olan petrol ve türevleri, uluslararası ticarete konu olan en önemli ürünler arasında yer almaktadır. Arz ve talep koşullarına bağlı olarak dünya petrol fiyatındaki değişmeler, özellikle petrol ithal eden ülkelerde maliyet artışları yoluyla enflasyona neden olmaktadır. Bu çalışmada, petrol fiyatının en çok petrol ithal eden 20 ülkede enflasyonist etkisi analiz edilmiştir. 1993-2017 dönemi yıllık verileri, panel veri yöntemi ile analiz edilmiş ve petrol fiyatlarının enflasyonu uyarıcı bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.