FÖFiliz Özbay

Filiz Özbay

*This is an algorithmically generated author record based on publicly available information.

Current Organizations / Institutes

The organizations/institutes from the scholar's latest article


Filiz Özbay has a total of 4 co-authors. Here are the top co-authors by number of shared publications:


Latest Publications

  • Open Access

    KATILIMCI BÜTÇELEME ARACI OLARAK VATANDAŞ BÜTÇESİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI

    by Osman Geyi̇k, Filiz Özbay

    Mali politikalarda ve kamu mali yönetimi anlayışında yaşanan güncel gelişmelerin ardından bütçeleme süreci gibi birçok alanda vatandaşların süreçlere daha fazla dâhil olması söz konusu olmuştur. Vatandaşların özellikle ödemiş oldukları vergilerin nerelerde kullanıldığı konusunda fikir sahibi olma isteklerinin artması ve bu sayede kamu politikalarının etkin bir şekilde uygulanıp uygulanmadığı; ayrıca kaynaklarının yerinde kullanılıp kullanılmadığı konusunda daha fazla bilgi edinme ve bu durumları sorgulama ihtiyaçları hükümetleri bu süreçte daha fazla şeffaf davranmaya zorlamıştır. Özellikle seçmen davranışları gereği oy verme kararlarının şekillenmesinde önemli bir yere sahip olan vaatlerin kamu harcamaları yoluyla gerçekleştirilecek olması, bütçeleme süreçlerinin şeffaf bir şekilde sürdürülmesini gerekli kılmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bütçeleme anlayışında yapılan yenilikler de bu amaca hizmet edecek şekilde dizayn edilmiş ve yeni anlayış hayata geçirilmiştir. Bütçeleme süreçlerinin şeffaf bir şekilde sürdürülmesini sağlamak amacıyla uygulanan vatandaş bütçesi, vatandaşların bütçe sürecinde aktif katılımı artırarak halkın bilgi edinmesini kolaylaştırmış ve katılımcı bütçelemenin bir aracı olarak görülmüştür. Bu kapsamda çalışmada öncelikle vatandaş bütçenin kavramsal çerçevesi ele alınmış, devamında ise Türkiye uygulamasına yer verilerek konu değerlendirilmiştir.


  • Kur korumalı mevduat sistemi ve vergilemenin amaçları üzerine bir değerlendirme

    by Ahmet Köstekçi̇, Filiz Özbay

    Ekonomik, sosyal ve mali alandaki amaçların gerçekleştirilmesi noktasında para ve maliye politikaları en temel politikalardır. Para ve maliye politikası stratejileri ve bu stratejiler ekseninde kullanılan araçlar, güçlü bir makroekonomik, sosyal ve mali yapıyı tesis etme sürecinde önemli rol oynamaktadır. Vergi, harcama, bütçe ve borçlanma gibi mali araçlara sahip olan ve siyasi iktidar tarafından belirlenen maliye politikası ile ekonomik istikrarın sağlanması, iktisadi büyüme ve kalkınmanın gerçekleştirilmesi ve gelir dağılımında adaletin tesis edilmesi amaçlanmaktadır. Politika faizleri, açık piyasa işlemleri ve diğer birtakım araçlara sahip olan para politikası ise finansal istikrar, potansiyel büyüme ve fiyat istikrarı gibi amaçlara odaklanmaktadır. Makroekonomik amaçların gerçekleştirilmesi için tam bir eşgüdüm ve tutarlılık içerisinde yürütülmesi gereken bu politikalar, politika yapıcı ve uygulayıcılarının kararları ekseninde de şekillenmektedir. Bu anlamda iktisadi rasyonaliteden uzaklaşıldıkça bu politikalar çatışabildikleri gibi birbirlerinin etkinliğini de önemli ölçüde zayıflatmaktadır. Tüm ülkeler için önem arz eden bu durum, Covid-19 ve sonraki süreçte yeni ekonomi modeli kapmasında politika değişikliğine giden Türkiye için ön plana çıkan önemli bir tartışma konusu olmuştur. Bu çalışmada da söz konusu politika değişiklikleri sonucunda Türkiye’de yaşanan kur şoku nedeniyle bir çözüm olarak hayata geçirilen “Kur Korumalı Mevduat Sistemi” ile vergilemenin amaçları üzerine bir değerlendirme yapılması amaçlanmış ve bu amaç kapsamında döviz kurunu baskılamak için oluşturulan sistemin, vergilemenin amaçları bağlamında etkileri tartışılmıştır. Çalışmada ulaşılan genel görüş, kur korumalı mevduat uygulamasının vergilemenin amaçları ile çeliştiği yönündedir.


  • Open Access

    Şanlıurfa’dan İstanbul’a Gerçekleşen İç Göç Hareketlerinin Sosyo-Ekonomik Analizi

    by Filiz Özbay, Murat Demi̇r

    Ekonomik, siyasi, sosyal, kültürel ve diğer dış faktörlerden dolayı birey ya da gurupların yerleşmek amacıyla gerçekleştirdikleri yer değiştirme hareketi olarak tanımlanan göç aynı zamanda bir tür sosyal değişim sürecini de ifade etmektedir. Türkiye’de iller ve bölgeler arasında görülen sosyo-ekonomik gelişmişlik farklılıkları, nüfus hareketlerine neden olmakta ve bunun sonucunda ise iç göç ortaya çıkmaktadır. Türkiye’de iç göçler içinde yaşanılan dönemin koşullarına bağlı olarak farklılık gösterse de her dönemde güncelliğini koruyarak devam etmiştir. İç göç olgusunu incelemek için birçok faktörün göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Göçe kaynaklık eden faktörlerin dikkate alınması dengeli iç göç sağlama açısından daha gerçekçi politikaların yürütülmesine imkân sağlayacağından çalışmada iç göç hareketlerinin nedenleri, ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasi eksende ele alınmıştır. İç göç olgusuna dair bu eksenler dikkate alınarak Şanlıurfa özelinde değerlendirilmiştir. Şanlıurfa'dan İstanbul'a gerçekleşen iç göç hareketlerinin sebeplerini ve sosyo-ekonomik boyutlarını belirlemek amacıyla Şanlıurfa doğumlu olup bireysel veya hane halkıyla beraber İstanbul’a göç eden ve ikametgâhı İstanbul’da olan 450 kişiyle anket çalışması yapılmış, anket sonuçları istatistiksel analiz yöntemler yardımı ile incelenmiştir. Çalışma sonucunda Şanlıurfa'dan İstanbul'a gerçekleşen göç hareketlerinin odağında işsizlik, geçim sıkıntısı, eğitim, sağlık ve sosyal imkânsızlıklar gibi itici faktörlerin olduğu ve İstanbul’a göç eden bireylerin, göç ettikleri için memnun oldukları ve bu nedenle büyük çoğunluğunun geri dönmek istemediği belirlenmiştir.


  • DIŞSALLIKLA MÜCADELEDE DÜZENLEYİCİ VE DENETLEYİCİ KURUMLARIN ROLÜ: RTÜK ÖRNEĞİ

    by Songül Akyildiz, Filiz Özbay

    Dışsallık, bir ekonomik birimin üretim veya tüketim faaliyetinden dolayı ortaya çıkan fayda ve kayıpların üçüncü kişiler üzerindeki etkisi olarak tanımlanabilir. Düzenleyici ve denetleyici kurumlar özellikle enerji, telekomünikasyon, finans gibi ekonominin hassas olduğu ve uzmanlık gerektirdiği sektörlerde faaliyet göstermekte ve uyulacak kuralları belirlemektedir. Bu alanlar arasında RTÜK, doğrudan piyasa ekonomisinin düzenlenmesi ile ilgili olmadığı için ayrı bir öneme sahiptir. RTÜK tarafından, radyo ve televizyonlarda yayınlanan programlara yönelik olarak ve toplumsal menfaatler göz önünde bulundurularak bazı kararlar alındığı görülmektedir. Bu kararlar, bazen toplumda olumsuz etki oluşturabilecek programların negatif dışsallıklarının önlenmesi şeklinde olabileceği gibi, yayınlanması ile topluma fayda sağlayan programların, belirli kurallar dâhilinde teşvik edilmesiyle pozitif dışsallığın yayılmasını sağlamak şeklinde de olabilmektedir. Bu çalışmada RTÜK tarafından hazırlanan projelerin ve alınan kararların dışsallık ile mücadelesi betimsel bir metot ile incelenmektedir.